Ένα διπλωματικό επεισόδιο με σαφείς πολιτικές προεκτάσεις σημειώθηκε την Τετάρτη 11 Νοεμβρίου 2026 στην Αττάλεια, στο περιθώριο της COP31, όταν ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν απέφυγε την καθιερωμένη χειραψία με τον πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας, Νίκο Χριστοδουλίδη.

Η κίνηση του Τούρκου προέδρου προκάλεσε αντιδράσεις, καθώς η Τουρκία φιλοξενεί μια διεθνή διοργάνωση υπό την αιγίδα των Ηνωμένων Εθνών, στην οποία συμμετέχουν αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων.

Το περιστατικό αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα δεδομένου ότι η Άγκυρα εξακολουθεί να μην αναγνωρίζει την Κυπριακή Δημοκρατία, παρά το γεγονός ότι αποτελεί κράτος μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης και διεθνώς αναγνωρισμένο κράτος.

Αποχώρησε λίγο πριν από την άφιξη Χριστοδουλίδη

Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του Βήματος και κυπριακών μέσων ενημέρωσης, ο Ερντογάν υποδεχόταν τους ξένους ηγέτες μαζί με τον γενικό γραμματέα του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, στον χώρο της συνόδου.

Ωστόσο, όταν έφτασε η στιγμή να προσέλθει ο Νίκος Χριστοδουλίδης, ο Τούρκος πρόεδρος απομακρύνθηκε από το σημείο.

Στα τηλεοπτικά στιγμιότυπα ο Κύπριος πρόεδρος εμφανίζεται να περιμένει προτού προχωρήσει στον χώρο της υποδοχής. Η τηλεοπτική μετάδοση αλλάζει προσωρινά πλάνο, προβάλλοντας μια μεγάλη τουρκική σημαία, ενώ στη συνέχεια ο Χριστοδουλίδης εμφανίζεται να χαιρετά αποκλειστικά τον Αντόνιο Γκουτέρες.

Οι δύο άνδρες αντάλλαξαν χειραψία, συνομίλησαν για λίγα δευτερόλεπτα και φωτογραφήθηκαν.

Το αξιοσημείωτο είναι ότι ο Ερντογάν επανεμφανίστηκε στο σημείο για την υποδοχή επόμενου ηγέτη, στοιχείο που ενισχύει την εκτίμηση ότι η απουσία του δεν ήταν τυχαία.

Την ίδια στιγμή, ο Τούρκος πρόεδρος είχε υποδεχθεί προσωπικά τον Τουρκοκύπριο ηγέτη Τουφάν Έρχιουρμαν, με τον οποίο φωτογραφήθηκε. Κατά τη συγκεκριμένη υποδοχή δεν παρευρισκόταν ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ.

Η απάντηση της Λευκωσίας: «Επίδειξη περιφρόνησης προς τον ΟΗΕ»

Η αντίδραση της κυπριακής κυβέρνησης ήταν άμεση.

Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Κωνσταντίνος Λετυμπιώτης χαρακτήρισε την αποχώρηση του Ερντογάν «επίδειξη περιφρόνησης προς τον ΟΗΕ», δίνοντας στο περιστατικό ευρύτερη θεσμική και διπλωματική διάσταση.

Με αυτή την τοποθέτηση, η Λευκωσία επέλεξε να μην περιορίσει το ζήτημα σε μια προσωπική προσβολή εις βάρος του Νίκου Χριστοδουλίδη, αλλά να αναδείξει την προβληματική συμπεριφορά της Τουρκίας ως διοργανώτριας χώρας διεθνούς συνόδου.

Άλλωστε, η COP31 δεν αποτελεί διμερή συνάντηση Κύπρου και Τουρκίας, αλλά διεθνή διάσκεψη στην οποία η Κυπριακή Δημοκρατία συμμετέχει με την αναγνωρισμένη κρατική της ιδιότητα.

Η τουρκική στάση έρχεται έτσι σε αντίθεση με τις υποχρεώσεις σεβασμού της θεσμικής εκπροσώπησης των συμμετεχόντων σε μια διοργάνωση των Ηνωμένων Εθνών.

Ο Χριστοδουλίδης έθεσε το ζήτημα στη φον ντερ Λάιεν

Η κυπριακή πλευρά επιχείρησε να αναδείξει το ζήτημα και σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

Σύμφωνα με το Βήμα, ο Νίκος Χριστοδουλίδης έθεσε το περιστατικό στην πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, κατά τη συνάντησή τους στο περιθώριο της συνόδου.

Στις επαφές τους εξετάστηκαν επίσης οι τελευταίες εξελίξεις στο Κυπριακό, οι ευρωτουρκικές σχέσεις και οι προσπάθειες ένταξης της Κυπριακής Δημοκρατίας στη ζώνη Σένγκεν.

Μέχρι στιγμής δεν έχει δημοσιοποιηθεί συγκεκριμένη παρέμβαση της προέδρου της Κομισιόν προς την Άγκυρα για το επεισόδιο.

Η ανάδειξη του ζητήματος στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς η συμπεριφορά της τουρκικής ηγεσίας δεν αφορά αποκλειστικά τη Λευκωσία, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζεται διεθνώς ένα κράτος μέλος της ΕΕ.

Η Τουρκία επιχείρησε να αποκλείσει την Κύπρο από τη σύνοδο

Το επεισόδιο δεν αποτελεί μεμονωμένο περιστατικό, καθώς είχε προηγηθεί διπλωματικό παρασκήνιο σχετικά με τη συμμετοχή του Νίκου Χριστοδουλίδη στην COP31.

Σύμφωνα με κυπριακά δημοσιεύματα, τον Οκτώβριο η τουρκική πλευρά είχε επιχειρήσει να αποφύγει την αποστολή πρόσκλησης στον πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας, την ώρα που ο Ερντογάν είχε προσκαλέσει τους ηγέτες των υπόλοιπων κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Η Λευκωσία προχώρησε σε διπλωματικές ενέργειες, εξασφαλίζοντας την υποστήριξη ευρωπαϊκών κυβερνήσεων και θεσμών.

Τελικά, η συμμετοχή Χριστοδουλίδη διασφαλίστηκε και ο Κύπριος πρόεδρος μετέβη στην Αττάλεια, όπου κατά την άφιξή του έγινε δεκτός από εκπρόσωπο του τουρκικού υπουργείου Εξωτερικών και τον πρέσβη της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην Άγκυρα.

Η προηγούμενη αυτή αντιπαράθεση προσδίδει πρόσθετη πολιτική σημασία στην απουσία του Ερντογάν από την επίσημη υποδοχή.

Ο Ερντογάν επικαλείται τον διάλογο, αλλά αποφεύγει την Κυπριακή Δημοκρατία

Η τουρκική συμπεριφορά σημειώθηκε σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη συγκυρία για τις προσπάθειες επανέναρξης των συνομιλιών για το Κυπριακό.

Μόλις μία ημέρα νωρίτερα, ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν είχε συναντηθεί με τον Αντόνιο Γκουτέρες, με την τουρκική προεδρία να αναφέρει ότι συζητήθηκαν, μεταξύ άλλων, οι εξελίξεις στην Κύπρο.

Ο Ερντογάν είχε υπογραμμίσει τη σημασία της διπλωματίας και του διαλόγου για την αντιμετώπιση των διεθνών κρίσεων.

Ωστόσο, η επιλογή του να αποφύγει ακόμη και την εθιμοτυπική συνάντηση με τον πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας αναδεικνύει την απόσταση ανάμεσα στις τουρκικές διακηρύξεις και στην πρακτική της Άγκυρας απέναντι στη Λευκωσία.

Είχε προηγηθεί, στις 9 Νοεμβρίου, συνάντηση του Χριστοδουλίδη με τον Τουφάν Έρχιουρμαν και την προσωπική απεσταλμένη του γενικού γραμματέα του ΟΗΕ, Μαρία Άνχελα Ολγκίν.

Οι επαφές αυτές εντάσσονται στις προσπάθειες του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών να δημιουργηθούν προϋποθέσεις για νέα κινητικότητα στο Κυπριακό.

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η κίνηση Ερντογάν προκαλεί εύλογα ερωτήματα για τη στάση που προτίθεται να τηρήσει η Άγκυρα στην περαιτέρω διαδικασία.

Το ουσιαστικό ζήτημα, πάντως, δεν είναι η χειραψία που δεν πραγματοποιήθηκε, αλλά η συνεχιζόμενη άρνηση της Τουρκίας να αναγνωρίσει την Κυπριακή Δημοκρατία, την ώρα που επιδιώκει αναβάθμιση των σχέσεών της με την Ευρωπαϊκή Ένωση και δηλώνει ότι υποστηρίζει τη διπλωματική επίλυση των διαφορών.

Σαφείς προειδοποιήσεις για τις επιπτώσεις της γαλλικής διπλωματικής παρέμβασης στην υπόθεση της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας–Κύπρου απηύθυνε ο πρώην Πρόεδρος της Δημοκρατίας Προκόπης Παυλόπουλος, μιλώντας στον Μιχάλη Ψύλο για τη «Ναυτεμπορική». Υποστήριξε ότι η Άγκυρα επιχειρεί να αξιοποιήσει τη γαλλική ρηματική διακοίνωση προκειμένου να ενισχύσει διεθνώς τις διεκδικήσεις της, ενώ επέκρινε τη δημιουργία κλίματος φόβου απέναντι στην Τουρκία.

Η συνέντευξη επικεντρώθηκε στις εξελίξεις γύρω από τον Great Sea Interconnector, τη στάση του Παρισιού, το τουρκολιβυκό μνημόνιο και τη στρατηγική της Άγκυρας στην Ανατολική Μεσόγειο. Ο πρώην Πρόεδρος της Δημοκρατίας ανέπτυξε τη νομική και γεωπολιτική διάσταση του ζητήματος, υποστηρίζοντας ότι ακόμη και μια φαινομενικά περιορισμένη διπλωματική ενέργεια μπορεί να αξιοποιηθεί από την Τουρκία για τη δημιουργία τετελεσμένων.

«Γιατί παρενέβη η Γαλλία;»

Ο Προκόπης Παυλόπουλος έθεσε στο επίκεντρο της κριτικής του τη γαλλική πρωτοβουλία να ενημερώσει διπλωματικά την Άγκυρα για τις δραστηριότητες που συνδέονται με την πόντιση του υποθαλάσσιου καλωδίου.

Κατά την άποψή του, η Ελλάδα είχε ήδη προχωρήσει στην προβλεπόμενη διαδικασία έκδοσης NAVTEX, η οποία ήταν επαρκής για την ενημέρωση των ναυτιλλομένων σχετικά με τις έρευνες.

Ο πρώην Πρόεδρος διερωτήθηκε για ποιον λόγο χρειάστηκε πρόσθετη διπλωματική παρέμβαση της Γαλλίας, από τη στιγμή που το έργο υλοποιείται με φορέα τον ΑΔΜΗΕ και αφορά πρωτίστως την Ελλάδα και την Κύπρο.

Ειδικότερα, αναφέρθηκε στη συμμετοχή της γαλλικής Nexans και στο ερευνητικό πλοίο «Abeille Marengo», απορρίπτοντας το επιχείρημα ότι η γαλλική σημαία του πλοίου δικαιολογεί από μόνη της τη συγκεκριμένη διπλωματική πρωτοβουλία.

Διευκρίνισε ότι δεν γνωρίζει ποιος προκάλεσε τη γαλλική παρέμβαση ή τις ακριβείς συνεννοήσεις που προηγήθηκαν. Επέμεινε, ωστόσο, ότι το κρίσιμο ζήτημα είναι οι συνέπειες που μπορεί να έχει η ενέργεια αυτή.

«Η Τουρκία θα χρησιμοποιήσει τη διακοίνωση διεθνώς»

Σύμφωνα με τον Προκόπη Παυλόπουλο, η ουσία του προβλήματος δεν βρίσκεται στο εάν η Ελλάδα αναγνωρίζει τις τουρκικές αξιώσεις. Η Αθήνα τις απορρίπτει, όπως υπογράμμισε.

Το πρόβλημα, κατά την εκτίμησή του, είναι ότι η Άγκυρα μπορεί να επικαλεστεί τη γαλλική διακοίνωση ενώπιον τρίτων κρατών, επιχειρώντας να παρουσιάσει την ειδική ενημέρωσή της ως έμμεση αναγνώριση των διεκδικήσεών της.

Συνέδεσε αυτή την τακτική με το τουρκολιβυκό μνημόνιο, το οποίο χαρακτήρισε παράνομο και ανυπόστατο, υποστηρίζοντας ότι η Τουρκία αναζητεί ευκαιρίες για να του προσδώσει διεθνή υπόσταση.

Ιδιαίτερη σημασία απέδωσε στο γεγονός ότι η Γαλλία είναι κράτος-μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η οποία έχει απορρίψει τις τουρκικές αξιώσεις που απορρέουν από το συγκεκριμένο μνημόνιο.

Για τον πρώην Πρόεδρο, η ειδική ενημέρωση της Άγκυρας δημιουργεί ένα περιθώριο πολιτικής και διπλωματικής εκμετάλλευσης, ακόμη και αν το Παρίσι δηλώνει ότι δεν λαμβάνει θέση για τις θαλάσσιες ζώνες.

Οι τρεις μακροπρόθεσμοι στόχοι της Άγκυρας

Ο Προκόπης Παυλόπουλος παρουσίασε τη δική του εκτίμηση για τη μακροπρόθεσμη τουρκική στρατηγική, υποστηρίζοντας ότι οι κινήσεις της Άγκυρας εντάσσονται σε τρεις βασικούς στόχους:

1. Κύπρος: Η επιδίωξη ελέγχου ολόκληρου του νησιού, ανεξάρτητα από τις μορφές διευθέτησης του Κυπριακού.

2. Αιγαίο: Η επιδίωξη διχοτόμησης και συγκυριαρχίας, με σημείο αναφοράς τον 25ο μεσημβρινό και τις διεκδικήσεις επί των θαλάσσιων ζωνών.

3. Θράκη: Η επιδίωξη αυτονομίας, μέσω της προβολής του ισχυρισμού περί «τουρκικής μειονότητας», σε αντίθεση, όπως επισήμανε, με τη θρησκευτική μειονότητα που προβλέπει η Συνθήκη της Λωζάννης.

Κατά τον ίδιο, η Τουρκία δεν εγκαταλείπει αυτούς τους στόχους, αλλά επιδιώκει την προώθησή τους σταδιακά, αξιοποιώντας ακόμη και φαινομενικά ασήμαντες διπλωματικές κινήσεις.

Για να καταδείξει τη σημασία τέτοιων χειρισμών, αναφέρθηκε στην ιστορία του Κυπριακού και στην τριμερή διάσκεψη του Λονδίνου το 1955, όταν η Τουρκία απέκτησε θέση στις διαπραγματεύσεις για το μέλλον της Κύπρου.

Η κριτική στη Διακήρυξη των Αθηνών

Απαντώντας σε ερώτηση για την πολιτική των «ήρεμων νερών», ο πρώην Πρόεδρος επανέλαβε τις επιφυλάξεις του για τη Διακήρυξη των Αθηνών.

Υποστήριξε ότι, παρότι το κείμενο δεν έχει δεσμευτική νομική ισχύ, περιλαμβάνει ασάφειες που θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν από την Τουρκία.

Κατά την εκτίμησή του, η πεποίθηση ότι η τουρκική ηγεσία θα εγκαταλείψει τις αναθεωρητικές επιδιώξεις της λόγω της προσέγγισης με την Ελλάδα δεν επιβεβαιώνεται από την ιστορική εμπειρία.

Παράλληλα, αναφέρθηκε στον κίνδυνο «φινλανδοποίησης» της Ελλάδας, δηλαδή της διαμόρφωσης μιας κατάστασης στην οποία η Αθήνα θα υπολογίζει εκ των προτέρων τις πιθανές αντιδράσεις της Άγκυρας πριν ασκήσει τα δικαιώματά της.

Διευκρίνισε ότι η Τουρκία επιδιώκει μια τέτοια κατάσταση, αλλά θεωρεί ότι μπορεί να αποτραπεί με αποφασιστική ελληνική στάση.

«Δεν θα έχουμε πόλεμο όταν είμαστε αποφασισμένοι»

Ιδιαίτερα αιχμηρός ήταν ο Προκόπης Παυλόπουλος απέναντι στην καλλιέργεια φόβου για ενδεχόμενη στρατιωτική σύγκρουση.

Υποστήριξε ότι η Ελλάδα διαθέτει ισχυρές Ένοπλες Δυνάμεις και αναφέρθηκε στις φρεγάτες Belharra και στα μαχητικά Rafale ως μέσα που ενισχύουν αποφασιστικά τις επιχειρησιακές δυνατότητες της χώρας.

Μάλιστα, αναγνώρισε στην κυβέρνηση και στην ηγεσία του υπουργείου Εθνικής Άμυνας την ενίσχυση των ελληνικών εξοπλισμών.

Εξέφρασε, όμως, την αντίθεσή του στη διαμόρφωση της εντύπωσης ότι η Ελλάδα πρέπει να αποφεύγει την άσκηση των δικαιωμάτων της υπό τον φόβο μιας τουρκικής αντίδρασης.

Κατά την εκτίμησή του, η αποφασιστικότητα αποτελεί παράγοντα αποτροπής και όχι αναγκαστικά κλιμάκωσης.

Ο πρώην Πρόεδρος επικαλέστηκε επίσης περιστατικό του 2018, κατά το οποίο, σύμφωνα με την αφήγησή του, ελληνική φρεγάτα αντέδρασε σε τουρκικές ερευνητικές δραστηριότητες, προκειμένου να υποστηρίξει την ανάγκη έμπρακτης υπεράσπισης των ελληνικών δικαιωμάτων.

Οι αμερικανικές εκλογές και τα τουρκικά F-35

Στο τελευταίο μέρος της συνέντευξης, ο Μιχάλης Ψύλος έθεσε το ζήτημα των πολιτικών εξελίξεων στις Ηνωμένες Πολιτείες και των συνεπειών τους για τις σχέσεις Ουάσιγκτον–Άγκυρας.

Ο Προκόπης Παυλόπουλος εκτίμησε ότι οι ενδιάμεσες αμερικανικές εκλογές περιορίζουν τα περιθώρια της τουρκικής ηγεσίας στο Κογκρέσο, ιδιαίτερα σε ζητήματα αμυντικών εξοπλισμών.

Αναφέρθηκε ειδικότερα στην προοπτική απόκτησης μαχητικών F-35 από την Τουρκία, καθώς και στα ζητήματα αναβάθμισης των F-16.

Συνέδεσε τις εξελίξεις αυτές με τις διεθνείς αντιδράσεις απέναντι στο τουρκολιβυκό μνημόνιο, υποστηρίζοντας ότι η Άγκυρα βρίσκεται υπό αυξανόμενη πίεση και επιχειρεί να αντισταθμίσει τη δυσμενή θέση της μέσω νέων διπλωματικών πρωτοβουλιών.

Το κεντρικό μήνυμα της παρέμβασής του ήταν ότι η Ελλάδα οφείλει να αντιμετωπίζει τις τουρκικές κινήσεις με προσοχή, χωρίς να υποτιμά τη σημασία τους, αλλά και χωρίς να επιτρέπει στον φόβο να καθορίζει την εξωτερική της πολιτική.

Σοβαρές προειδοποιήσεις για τις συνέπειες της γαλλικής ρηματικής διακοίνωσης προς την Τουρκία, με αφορμή τις έρευνες για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου, διατύπωσε ο δημοσιογράφος Μανώλης Κοττάκης, σε παρέμβασή του στη «Ναυτεμπορική». Υποστήριξε ότι η υπόθεση δημιουργεί συνθήκες de facto συνδιαχείρισης στο Αιγαίο, κατηγόρησε την κυβέρνηση για έλλειψη διαφάνειας και προειδοποίησε ότι οι σημερινοί χειρισμοί ενδέχεται να επηρεάσουν μελλοντικά την άσκηση ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων.

«Η κυβέρνηση θέλει να έχει μυστικά με τους Έλληνες»

Ο Μανώλης Κοττάκης έθεσε εξαρχής το ζήτημα της εμπιστευτικότητας που περιβάλλει τη γαλλική ρηματική διακοίνωση προς την Άγκυρα.

Επικαλούμενος ρεπορτάζ του Βασίλη Νέδου στην «Καθημερινή», ανέφερε ότι η ύπαρξη ρήτρας εμπιστευτικότητας αποτέλεσε ελληνική απαίτηση, με αποτέλεσμα να μην είναι γνωστό το πλήρες περιεχόμενο του διπλωματικού εγγράφου.

«Η κυβέρνηση θέλει να έχει μυστικά με τους Έλληνες», σχολίασε, ασκώντας κριτική στην επιλογή να μην υπάρχει δημόσια ενημέρωση για ένα ζήτημα που συνδέεται άμεσα με τις ελληνοτουρκικές σχέσεις.

Κατά τον ίδιο, η απουσία πλήρους ενημέρωσης καθιστά αναπόφευκτη τη διατύπωση ερωτημάτων και επιφυλάξεων.

Μάλιστα, συνέδεσε τη σημερινή κατάσταση με τις διπλωματικές εξελίξεις της δεκαετίας του 1990, κάνοντας αναφορές στη Μαδρίτη και στο Ελσίνκι. Υπενθύμισε τις τότε αντιπαραθέσεις για τις διατυπώσεις που αφορούσαν τις ελληνοτουρκικές διαφορές, εκφράζοντας την ανησυχία ότι η Ελλάδα μπορεί να βρεθεί ξανά αντιμέτωπη με δυσμενείς ερμηνείες διπλωματικών χειρισμών.

Το κρίσιμο «obtained» στην τουρκική NAVTEX

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στη διατύπωση της τουρκικής αντι-NAVTEX, εστιάζοντας στη χρήση του αγγλικού ρήματος «obtained», αναφορικά με τη συγκατάθεση για τις δραστηριότητες του γαλλικού πλοίου.

Ο δημοσιογράφος υποστήριξε ότι η συγκεκριμένη επιλογή λέξης δεν είναι τυχαία και ενδέχεται να συνδέεται με το περιεχόμενο της γαλλικής διακοίνωσης.

Κατά την ερμηνεία του, η ουσία δεν βρίσκεται αποκλειστικά στο εάν ζητήθηκε τυπική άδεια από την Τουρκία, αλλά στο εάν δημιουργείται διαδικασία συνεννόησης, συντονισμού ή συγκατάθεσης για δραστηριότητες σε θαλάσσιες περιοχές όπου η Άγκυρα προβάλλει διεκδικήσεις.

Αμφισβήτησε έτσι την κυβερνητική επιχειρηματολογία ότι δεν υπήρξε αίτημα αδειοδότησης, υποστηρίζοντας ότι η συζήτηση περιορίζεται σε μια τυπική διάκριση, χωρίς να αντιμετωπίζεται η ουσία του προβλήματος.

Παράλληλα, επισήμανε ότι η ρηματική διακοίνωση αποτελεί επίσημο διπλωματικό έγγραφο και όχι μια ανεπίσημη επικοινωνία ή ένα απλό non-paper.

«Μια χορογραφία ψεμάτων»

Ο Κοττάκης εξαπέλυσε ιδιαίτερα σκληρή κριτική για τον τρόπο με τον οποίο παρουσιάστηκαν οι επαφές με την Τουρκία.

Έκανε λόγο για «χορογραφία ψεμάτων», υποστηρίζοντας ότι αρχικά υπήρχαν αναφορές σε προφορική ενημέρωση, στη συνέχεια σε άτυπη επικοινωνία και τελικά προέκυψε επίσημο διπλωματικό έγγραφο της γαλλικής κυβέρνησης.

Στάθηκε επίσης στο γεγονός ότι, μέχρι τη στιγμή της παρέμβασής του, όπως ανέφερε, δεν είχε ακούσει δημόσια γαλλική διάψευση του τουρκικού ισχυρισμού περί εξασφάλισης συγκατάθεσης.

Η παρατήρηση αυτή αποτέλεσε βασικό στοιχείο της επιχειρηματολογίας του, χωρίς πάντως ο ίδιος να ισχυριστεί ότι γνωρίζει το πλήρες περιεχόμενο της διακοίνωσης.

Το παρασκήνιο Μητσοτάκη–Μακρόν και η καθυστέρηση του γαλλικού πλοίου

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον είχαν οι πληροφορίες που παρουσίασε ο Μανώλης Κοττάκης για τις επικοινωνίες του Κυριάκου Μητσοτάκη με τον Εμανουέλ Μακρόν.

Σύμφωνα με όσα ανέφερε, οι δύο ηγέτες είχαν τουλάχιστον δύο επικοινωνίες, με αντικείμενο τις εξελίξεις γύρω από τις έρευνες του γαλλικού πλοίου.

Ο δημοσιογράφος υποστήριξε ότι η γαλλική πλευρά επιδίωκε να εξασφαλίσει εγγυήσεις από την Τουρκία πως το πλοίο δεν θα αντιμετώπιζε παρενοχλήσεις κατά την παρουσία του στις επίμαχες θαλάσσιες περιοχές.

Όπως εξήγησε, για το Παρίσι το ζήτημα δεν αφορούσε μόνο την ασφάλεια του πλοίου, αλλά και το διεθνές κύρος της Γαλλίας.

Κατά την πληροφόρηση που παρουσίασε, η Άγκυρα δεν παρείχε τις εγγυήσεις αυτές, επιδιώκοντας να καταστήσει σαφές ότι θεωρεί απαραίτητη τη δική της συμμετοχή στις διαδικασίες για τις συγκεκριμένες θαλάσσιες δραστηριότητες.

Ο Κοττάκης εκτίμησε ότι η καθυστέρηση στον απόπλου του γαλλικού πλοίου προκάλεσε πίεση στην ελληνική κυβέρνηση και οδήγησε σε νέα επικοινωνία Μητσοτάκη–Μακρόν, κατά την οποία ο Έλληνας πρωθυπουργός φέρεται να ζήτησε την ταχύτερη δυνατή αναχώρησή του.

Η προειδοποίηση για νέα Κάσο και Κάρπαθο

Αναφερόμενος στις επόμενες κινήσεις του γαλλικού πλοίου, ο δημοσιογράφος εκτίμησε ότι η τουρκική πλευρά θα επιχειρήσει να επαναλάβει ένα μοντέλο αντίστοιχο με εκείνο που, όπως υποστήριξε, εφαρμόστηκε σε προηγούμενες δραστηριότητες πόντισης καλωδίων.

Έφερε ως παράδειγμα εργασίες για σαουδαραβικό καλώδιο, κατά τις οποίες, σύμφωνα με την περιγραφή του, τουρκικό πολεμικό πλοίο προέβαλε ισχυρισμούς περί τουρκικής δικαιοδοσίας, ενώ ελληνική φρεγάτα αντέταξε ότι η περιοχή ανήκει στην ελληνική υφαλοκρηπίδα.

Ο Κοττάκης δεν προέβλεψε, με τα δεδομένα της στιγμής, επανάληψη περιστατικού περικύκλωσης του ερευνητικού πλοίου. Αντίθετα, θεώρησε πιθανότερη μια διαδικασία αμφισβήτησης μέσω ασυρμάτου, κατά την οποία η Τουρκία θα επικαλεστεί τη γαλλική διακοίνωση.

Κατά την εκτίμησή του, μια τέτοια εξέλιξη θα επέτρεπε στην Άγκυρα να εμφανίσει την παρουσία της ως αναγκαίο παράγοντα για την πραγματοποίηση των ερευνών.

«Ο κίνδυνος είναι η συνδιαχείριση – Συμβαίνει ήδη στο πεδίο»

Το πιο χαρακτηριστικό σημείο της παρέμβασης ήρθε όταν ο Μανώλης Κοττάκης ρωτήθηκε ποιος είναι ο βασικός κίνδυνος για την Ελλάδα.

Η απάντησή του ήταν κατηγορηματική:

«Ο κίνδυνος είναι η συνδιαχείριση. Συμβαίνει ήδη στο πεδίο».

Σύμφωνα με την ανάλυσή του, το ουσιαστικό ζήτημα δεν είναι εάν τελικά θα πραγματοποιηθεί το έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης, αλλά υπό ποιες συνθήκες θα ολοκληρωθεί.

Υποστήριξε ότι η πόντιση του καλωδίου δεν πρέπει να συνοδευτεί από διαδικασίες που θα επιτρέψουν στην Τουρκία να επικαλείται στο μέλλον δικαίωμα συντονισμού ή συγκατάθεσης.

Εξέφρασε επίσης προβληματισμό για τη στάση της Γαλλίας, θεωρώντας ότι η επιλογή επίσημης διπλωματικής επικοινωνίας με την Άγκυρα ενισχύει την τουρκική επιχειρηματολογία.

Από τα υποθαλάσσια καλώδια μέχρι τις αεροδιακομιδές

Ο Κοττάκης επέκτεινε τον προβληματισμό του πέρα από τον Great Sea Interconnector, προειδοποιώντας ότι οι σημερινοί χειρισμοί μπορεί να αποκτήσουν πρακτικές συνέπειες και σε άλλες δραστηριότητες.

Αναφέρθηκε χαρακτηριστικά σε μελλοντικές αεροδιακομιδές του ΕΚΑΒ, σε δραστηριότητες Ελλήνων αλιέων σε διεθνή ύδατα και σε έργα υποδομών, όπως η εγκατάσταση υποθαλάσσιων οπτικών ινών.

Κατά την εκτίμησή του, η Τουρκία ενδέχεται να επικαλείται ανάλογες διαδικασίες προκειμένου να απαιτεί συνεννόηση και συγκατάθεση για δραστηριότητες που η Ελλάδα θεωρεί ότι δικαιούται να πραγματοποιεί.

Η παρέμβασή του ολοκληρώθηκε με την προειδοποίηση ότι τέτοιου είδους πρακτικές πρέπει να αντιμετωπίζονται εγκαίρως, προτού παγιωθούν και καταστούν δυσκολότερα αναστρέψιμες.