GEOPOLITICO
Σάββας Καλεντερίδης στο OPEN: «Η Τουρκία πέτυχε τον στόχο της από το 2024» – Σοβαρές προειδοποιήσεις για το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου
Σοβαρά ερωτήματα για τη γαλλική ρηματική διακοίνωση προς την Τουρκία και τις επιπτώσεις της στα ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα έθεσε ο Σάββας Καλεντερίδης, κατά την παρέμβασή του στην τηλεόραση του OPEN. Ο στρατηγικός αναλυτής συνέδεσε την απουσία έντονης τουρκικής στρατιωτικής αντίδρασης στις εργασίες του γαλλικού πλοίου «Abeille Marengo» με όσα είχαν συμβεί στην Κάσο το 2024, εκτιμώντας ότι η Άγκυρα ενδέχεται να έχει ήδη πετύχει τον πολιτικό της στόχο, χωρίς να χρειαστεί να επαναλάβει την κινητοποίηση πολεμικών πλοίων.
Με το γαλλικό ερευνητικό πλοίο να βρίσκεται νοτιοανατολικά της Καρπάθου και τις εργασίες για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου να έχουν ξεκινήσει, ο Σάββας Καλεντερίδης αμφισβήτησε την ερμηνεία ότι η στάση της Τουρκίας συνιστά ελληνική διπλωματική επιτυχία.
Αντιθέτως, υποστήριξε ότι πρέπει να εξεταστεί εάν η διαδικασία που ακολουθήθηκε με τη γαλλική ρηματική διακοίνωση προσέφερε στην Άγκυρα τη δυνατότητα να εμφανίζεται ως εμπλεκόμενο μέρος σε δραστηριότητες που πραγματοποιούνται σε θαλάσσιες περιοχές ελληνικών δικαιωμάτων.
Η επιστολή δικαστικού λειτουργού και οι προειδοποιήσεις
Ο Σάββας Καλεντερίδης αποκάλυψε ότι έχει στα χέρια του επιστολή σημαντικού δικαστικού λειτουργού, την οποία χαρακτήρισε ιδιαίτερα αυστηρή ως προς τις επισημάνσεις της.
Όπως ανέφερε, έχει ήδη θέσει την επιστολή υπόψη αρμόδιων προσώπων τόσο στην κυβέρνηση όσο και στην αντιπολίτευση.
Σύμφωνα με όσα μετέφερε, η επιστολή υποστηρίζει ότι η ενημέρωση της Τουρκίας μέσω επίσημου διπλωματικού εγγράφου μπορεί να εκληφθεί ως ουσιαστική αναγνώριση δικαιωμάτων που διεκδικεί η Άγκυρα στη συγκεκριμένη θαλάσσια περιοχή.
Ο αναλυτής συνέδεσε αυτή την εκτίμηση με την απουσία τουρκικής αντίδρασης αντίστοιχης με εκείνη του 2024, υποστηρίζοντας ότι η Τουρκία δεν είχε πλέον λόγο να προχωρήσει σε νέα στρατιωτική κινητοποίηση.
Πρόκειται, πάντως, για την ερμηνεία που παρουσίασε ο ίδιος, καθώς το περιεχόμενο της επιστολής δεν δημοσιοποιήθηκε στο σύνολό του κατά την παρέμβαση.
«Το 2024 έστειλαν πέντε πολεμικά πλοία – Τώρα γιατί δεν το έκαναν;»
Το βασικό επιχείρημα του Σάββα Καλεντερίδη στηρίχθηκε στη σύγκριση με την κρίση που είχε σημειωθεί στην Κάσο τον Ιούλιο του 2024.
Υπενθύμισε ότι τότε η Τουρκία κινητοποίησε πέντε πολεμικά πλοία, ασκώντας έντονη πίεση κατά τη διάρκεια των ερευνών του ιταλικού σκάφους που συμμετείχε στις προπαρασκευαστικές εργασίες του έργου.
Κατά την περιγραφή του, η τουρκική πλευρά παρεμπόδισε την επέκταση των εργασιών πέραν των έξι ναυτικών μιλίων, επιδιώκοντας να επιβάλει τη δική της αντίληψη περί αρμοδιοτήτων στην περιοχή.
Ο Καλεντερίδης σημείωσε ότι η τότε τουρκική αντίδραση αποτελούσε απόφαση υψηλού πολιτικού και στρατιωτικού επιπέδου, στην οποία είχαν εμπλακεί η πολιτική ηγεσία και η στρατιωτική διοίκηση της γειτονικής χώρας.
Με βάση αυτά τα δεδομένα, έθεσε ένα κεντρικό ερώτημα: Γιατί η Τουρκία, που το 2024 επέλεξε την επίδειξη στρατιωτικής ισχύος, δεν επανέλαβε τώρα την ίδια πρακτική;
Κατά την εκτίμησή του, υπάρχουν δύο ενδεχόμενα: είτε ασκήθηκε τέτοια στρατιωτική πίεση προς την Τουρκία ώστε να αναγκαστεί να υποχωρήσει, είτε η Άγκυρα εξασφάλισε κάποιο πολιτικό ή διπλωματικό αντάλλαγμα.
Ο ίδιος εμφανίστηκε να θεωρεί πιθανότερο το δεύτερο σενάριο, ζητώντας να εξηγηθεί τι ακριβώς άλλαξε από το 2024 μέχρι σήμερα.
Η διαφορά μεταξύ NAVTEX και άδειας
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε ο στρατηγικός αναλυτής στη διάκριση μεταξύ της έκδοσης NAVTEX και της χορήγησης άδειας για την πραγματοποίηση εργασιών.
Υποστήριξε ότι η ελληνική NAVTEX αποτελεί προειδοποίηση προς τους ναυτιλλομένους, η οποία εκδίδεται από τον αρμόδιο ελληνικό σταθμό, και δεν πρέπει να συγχέεται με την αδειοδότηση δραστηριοτήτων.
Κατά τον Καλεντερίδη, η Ελλάδα εξέδωσε άδεια για εργασίες εντός των χωρικών της υδάτων, ενώ για τις δραστηριότητες σε διεθνή ύδατα τίθεται διαφορετικό νομικό ζήτημα.
Στο πλαίσιο αυτό, αμφισβήτησε τον τρόπο με τον οποίο παρουσιάστηκε η ελληνική διαδικασία, επισημαίνοντας ότι η έκδοση προειδοποίησης προς τους ναυτιλλομένους δεν ισοδυναμεί αυτομάτως με άδεια για το σύνολο των εργασιών σε κάθε θαλάσσια περιοχή.
Η ουσία της κριτικής του αφορά το κατά πόσο η γαλλική διπλωματική επικοινωνία επέτρεψε στην Τουρκία να εμφανιστεί ως κράτος του οποίου η συναίνεση έχει σημασία για την εξέλιξη του έργου.
Η σύνδεση με το τουρκολιβυκό μνημόνιο
Ο Καλεντερίδης συνέδεσε την υπόθεση με την προειδοποίηση του πρώην Προέδρου της Δημοκρατίας Προκόπη Παυλόπουλου ότι η διαδικασία ενδέχεται να ενισχύει την τουρκική επιχειρηματολογία γύρω από το τουρκολιβυκό μνημόνιο.
Κατά την ανάλυσή του, η Τουρκία επιδιώκει να παγιώσει την αντίληψη ότι διαθέτει δικαιώματα σε θαλάσσιες περιοχές τις οποίες διεκδικεί, παρά τις ελληνικές θέσεις.
Υπό αυτή την οπτική, η γαλλική ρηματική διακοίνωση αποκτά ιδιαίτερη πολιτική σημασία, ανεξαρτήτως του εάν παράγει από μόνη της συγκεκριμένα νομικά αποτελέσματα.
Ο αναλυτής εκτίμησε ότι η απουσία στρατιωτικής κλιμάκωσης από την Τουρκία δεν πρέπει να ερμηνεύεται υποχρεωτικά ως υποχώρηση.
Αντιθέτως, υποστήριξε ότι ενδέχεται να αποτελεί ένδειξη πως η Άγκυρα θεωρεί ότι πέτυχε τον βασικό πολιτικό της στόχο, δηλαδή να καταστήσει τις διεκδικήσεις της μέρος της διαδικασίας υλοποίησης του έργου.
Η διαφορετική προσέγγιση του Στέλιου Φενέκου
Στην ίδια τηλεοπτική συζήτηση συμμετείχε και ο υποναύαρχος ε.α. Στέλιος Φενέκος, ο οποίος παρουσίασε μια πιο σύνθετη προσέγγιση ως προς τη γαλλική διπλωματική ενέργεια.
Ο Φενέκος επισήμανε ότι μια ρηματική διακοίνωση δεν αποτελεί ασυνήθιστη διπλωματική πρακτική, ιδιαίτερα όταν ένα κράτος επιδιώκει να προστατεύσει πλοία που φέρουν τη σημαία του.
Κατά την άποψή του, το κρίσιμο ζήτημα δεν είναι απλώς ότι η Γαλλία επικοινώνησε με την Τουρκία, αλλά το ακριβές περιεχόμενο της διακοίνωσης και το εάν οι διατυπώσεις της θα μπορούσαν να ερμηνευθούν ως αναγνώριση τουρκικών δικαιωμάτων.
Έθεσε επίσης το ερώτημα εάν ανάλογη ενημέρωση πραγματοποιήθηκε προς όλα τα παράκτια κράτη της περιοχής. Εάν συνέβη αυτό, σημείωσε, θα αποδυναμωνόταν το επιχείρημα της Άγκυρας περί ιδιαίτερης ή αποκλειστικής ενημέρωσής της.
Με αυτό το σκεπτικό, χαρακτήρισε αναγκαία την πλήρη ενημέρωση για το περιεχόμενο του διπλωματικού εγγράφου, ώστε να αξιολογηθούν οι πραγματικές του συνέπειες.
Καλεντερίδης: Το καλώδιο πρέπει να γίνει
Παρά την έντονη κριτική του στους διπλωματικούς χειρισμούς, ο Σάββας Καλεντερίδης ξεκαθάρισε ότι υποστηρίζει την υλοποίηση της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας–Κύπρου.
Αναγνώρισε ότι υπάρχουν ερωτήματα σχετικά με την οικονομική βιωσιμότητα του έργου και το κόστος που θα επωμιστούν οι καταναλωτές.
Ωστόσο, υπογράμμισε ότι η γεωστρατηγική του σημασία είναι εξαιρετικά μεγάλη.
Όπως εξήγησε, η ηλεκτρική διασύνδεση θα επιτρέψει στην Κύπρο να συνδεθεί ενεργειακά με την Ελλάδα και, κατ’ επέκταση, με την ευρωπαϊκή αγορά ηλεκτρικής ενέργειας.
Παράλληλα, επισήμανε ότι το έργο μπορεί να αποτελέσει μέρος μιας ευρύτερης ενεργειακής σύνδεσης με το Ισραήλ και την Ανατολική Μεσόγειο.
Η άρση της ενεργειακής απομόνωσης της Κυπριακής Δημοκρατίας αποτελεί, σύμφωνα με την τοποθέτησή του, στρατηγικό στόχο που δικαιολογεί την υλοποίηση του έργου.
Η διαφωνία του δεν αφορά, συνεπώς, την κατασκευή του καλωδίου, αλλά τη διπλωματική διαχείρισή του και τις ενδεχόμενες συνέπειες για τα ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα.
Το ερώτημα που απευθύνει στην κυβέρνηση
Η παρέμβαση του Σάββα Καλεντερίδη κατέληξε σε μια σαφή προειδοποίηση προς την ελληνική πλευρά.
Η εκτέλεση των εργασιών του γαλλικού πλοίου και η αποφυγή μιας νέας κρίσης δεν αρκούν, κατά τον ίδιο, για να χαρακτηριστεί η εξέλιξη ελληνική επιτυχία.
Το ουσιαστικό ζήτημα είναι εάν η Τουρκία αποδέχθηκε την πραγματοποίηση των εργασιών χωρίς να λάβει πολιτικό αντάλλαγμα ή εάν η διπλωματική διαδικασία της προσέφερε τη δυνατότητα να ενισχύσει τις διεκδικήσεις της.
Στο επίκεντρο της τοποθέτησής του βρίσκεται η ανάγκη να αποσαφηνιστεί το περιεχόμενο της γαλλικής ρηματικής διακοίνωσης, να εξηγηθεί η μεταβολή της τουρκικής στάσης σε σχέση με το 2024 και να αξιολογηθεί εάν δημιουργείται προηγούμενο που θα μπορούσε να αξιοποιηθεί από την Άγκυρα στο μέλλον.
Το μήνυμα του Καλεντερίδη είναι ότι η ολοκλήρωση του έργου δεν πρέπει να συγχέεται με την επιτυχή υπεράσπιση των ελληνικών δικαιωμάτων. Για τον ίδιο, η πραγματική αποτίμηση της υπόθεσης θα κριθεί όχι μόνο από το εάν το καλώδιο θα προχωρήσει, αλλά και από το διπλωματικό προηγούμενο που ενδέχεται να αφήσει πίσω του.
GEOPOLITICO
Εγκολφόπουλος: «Μη φοβάστε την Τουρκία!» – Το λάθος της Αθήνας με το καλώδιο
Ο αντιναύαρχος ε.α. Γιάννης Εγκολφόπουλος, σε παρέμβασή του στην τηλεόραση της Ναυτεμπορικής, αναλύει τις τελευταίες εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο και το έργο ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας–Κύπρου, Great Sea Interconnector.
Την εκτίμηση ότι η Τουρκία δεν πρόκειται να εμποδίσει την ολοκλήρωση της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας–Κύπρου διατύπωσε ο αντιναύαρχος ε.α. Γιάννης Εγκολφόπουλος, μιλώντας στην τηλεόραση της «Ναυτεμπορικής». Αναλύοντας τις τελευταίες εξελίξεις γύρω από το Great Sea Interconnector, υποστήριξε ότι η Άγκυρα αναγκάστηκε να χαμηλώσει τους τόνους εξαιτίας διεθνών παρεμβάσεων, ενώ άσκησε κριτική στην επικοινωνιακή διαχείριση της υπόθεσης από την ελληνική πλευρά.
«Οι Τούρκοι έκαναν πίσω» – Ο ρόλος ΗΠΑ και Γαλλίας
Ο Γιάννης Εγκολφόπουλος εκτίμησε ότι η τουρκική πλευρά υποχώρησε από την αρχική επιθετική ρητορική της, καθώς διαπίστωσε ότι η συνέχιση της έντασης θα προκαλούσε αντιδράσεις από ισχυρούς διεθνείς παράγοντες.
Σύμφωνα με τον αντιναύαρχο ε.α., καθοριστικό ρόλο διαδραμάτισαν οι διπλωματικές παρεμβάσεις από τις Ηνωμένες Πολιτείες και τη Γαλλία. Επικαλέστηκε, μάλιστα, τις τοποθετήσεις του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο για την προστασία ενεργειακών έργων που εξυπηρετούν την ευημερία των λαών.
Όπως υποστήριξε, οι τηλεφωνικές επικοινωνίες και οι παρεμβάσεις που πραγματοποιούνται μακριά από τη δημοσιότητα αποτελούν μέρος της διπλωματικής πρακτικής και επηρεάζουν άμεσα τις αποφάσεις της Άγκυρας.
Στάθηκε επίσης στη δήλωση του Τούρκου υπουργού Εξωτερικών Χακάν Φιντάν, ο οποίος επιχείρησε να παρουσιάσει την κατάσταση ως διευθετημένη, θεωρώντας ότι η συγκεκριμένη τοποθέτηση σηματοδότησε την αποκλιμάκωση.
Η τουρκική NAVTEX και η επίκληση της «συγκατάθεσης»
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στη NAVTEX που εξέδωσε η Τουρκία, με την οποία υποστήριξε ότι οι τουρκικές αρχές είχαν δώσει τη συγκατάθεσή τους για τις δραστηριότητες του γαλλικού πλοίου.
Ο αντιναύαρχος ε.α. υπογράμμισε ότι πρέπει να εξετάζεται με προσοχή η ακριβής διατύπωση των τουρκικών ανακοινώσεων, καθώς και το περιεχόμενο της γαλλικής ρηματικής διακοίνωσης.
Κατά την ερμηνεία του, η ενημέρωση ενός κράτους για δραστηριότητες στη θάλασσα δεν ισοδυναμεί αυτομάτως με αναγνώριση δικαιοδοσίας ή παραχώρηση κυριαρχικών δικαιωμάτων.
Επικαλέστηκε πέντε περιπτώσεις διεθνούς νομολογίας, από το 2002 έως το 2024, υποστηρίζοντας ότι η διπλωματική ενημέρωση δεν δημιουργεί από μόνη της δικαιώματα υπέρ του κράτους που την παραλαμβάνει.
Παράλληλα, διαχώρισε τη θαλάσσια επιστημονική έρευνα από τις εργασίες πόντισης υποθαλάσσιων καλωδίων, επισημαίνοντας ότι πρόκειται για δραστηριότητες που υπάγονται σε διαφορετικές νομικές προβλέψεις.
Με βάση αυτή την επιχειρηματολογία, απέρριψε την άποψη ότι η Τουρκία απέκτησε δικαιώματα στην περιοχή εξαιτίας της γαλλικής ενημέρωσης.
Οι αναφορές του σε συγκεκριμένες δικαστικές αποφάσεις αποτελούν μέρος της νομικής επιχειρηματολογίας του, χωρίς να κατονομάζονται στην απομαγνητοφώνηση οι σχετικές υποθέσεις.
Κριτική στην ελληνική επικοινωνιακή διαχείριση
Παρότι εκτίμησε ότι η Τουρκία δεν αποκόμισε νομικό όφελος, ο Γιάννης Εγκολφόπουλος δεν απέφυγε την κριτική προς την ελληνική πλευρά.
Υποστήριξε ότι η διαχείριση της υπόθεσης σε επίπεδο δημόσιας επικοινωνίας δεν ήταν η ενδεδειγμένη, καθώς επέτρεψε στην τουρκική προπαγάνδα να δημιουργήσει εντυπώσεις περί παραχώρησης δικαιωμάτων.
Κατά τον ίδιο, η Αθήνα όφειλε να εξηγήσει με μεγαλύτερη σαφήνεια τη διαφορά ανάμεσα στη διπλωματική ενημέρωση και στην αίτηση άδειας.
Παράλληλα, υποστήριξε ότι η δημοσιοποίηση της γαλλικής ρηματικής διακοίνωσης αποτελεί αρμοδιότητα της Γαλλίας και όχι της Ελλάδας.
Επέμεινε ότι η δημόσια συζήτηση δεν πρέπει να συγχέει την επικοινωνιακή εικόνα με τις πραγματικές νομικές συνέπειες των διπλωματικών ενεργειών.
«Ο Ερντογάν δεν τολμά να συγκρουστεί με τη Γαλλία»
Ο αντιναύαρχος ε.α. συνέδεσε τη στάση της Άγκυρας με τις ευρύτερες γεωπολιτικές και οικονομικές συνθήκες.
Υποστήριξε ότι η Τουρκία δεν έχει την πολυτέλεια να ανοίξει ένα νέο μέτωπο αντιπαράθεσης με τη Γαλλία, την Ευρωπαϊκή Ένωση και τις Ηνωμένες Πολιτείες, τη στιγμή που αντιμετωπίζει σοβαρές οικονομικές δυσκολίες.
Αναφέρθηκε στις σχέσεις της Άγκυρας με την Κίνα και τις χώρες του Κόλπου, εκτιμώντας ότι οι οικονομικές πιέσεις περιορίζουν τα περιθώρια κινήσεων της τουρκικής ηγεσίας.
Κατά τον ίδιο, η Τουρκία γνωρίζει ότι μια σοβαρή κρίση στην Ανατολική Μεσόγειο θα προκαλούσε αντιδράσεις που δεν μπορεί εύκολα να διαχειριστεί.
Η στάση Ερντογάν απέναντι στον Χριστοδουλίδη
Ο Γιάννης Εγκολφόπουλος σχολίασε και τη συμπεριφορά του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν απέναντι στον Πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας, Νίκο Χριστοδουλίδη, κατά τη διεθνή συνάντηση στην Αττάλεια.
Επέκρινε την αποφυγή της χειραψίας, χαρακτηρίζοντας τη συμπεριφορά του Τούρκου προέδρου μικροπρεπή.
Συνέδεσε το περιστατικό με τη γενικότερη αντίληψή του για τον τρόπο με τον οποίο η τουρκική ηγεσία αντιμετωπίζει τις σχέσεις της με την Ελλάδα και την Κύπρο.
«Το καλώδιο θα ποντιστεί – Δεν θα κάνουν καμία κίνηση»
Ιδιαίτερα κατηγορηματικός εμφανίστηκε για τη συνέχεια του Great Sea Interconnector.
Εκτίμησε ότι οι εργασίες θα προχωρήσουν και ότι η Τουρκία δεν θα επιχειρήσει να τις εμποδίσει με κάποια ουσιαστική ενέργεια.
Στην ίδια συζήτηση αναφέρθηκε και στον ενεργειακό διάδρομο EastMed, καθώς και σε σχεδιαζόμενες υποδομές μεταφοράς πετρελαίου από το Ιράκ μέσω της Συρίας προς τη Μεσόγειο.
Υποστήριξε ότι τέτοιες ενεργειακές διαδρομές ενδέχεται να περιορίσουν τη γεωπολιτική σημασία της Τουρκίας ως χώρας διέλευσης ενεργειακών πόρων.
Πρόκειται για εκτιμήσεις του σχετικά με τη μελλοντική ενεργειακή αρχιτεκτονική της περιοχής και όχι για επιβεβαιωμένα χρονοδιαγράμματα υλοποίησης των έργων.
«Πρέπει να μιλάμε στη γλώσσα που καταλαβαίνουν»
Κλείνοντας την παρέμβασή του, ο Γιάννης Εγκολφόπουλος ζήτησε πιο αποφασιστική στάση από την ελληνική πλευρά απέναντι στην Τουρκία.
Υποστήριξε ότι η υπερβολικά ήπια διπλωματική συμπεριφορά δεν αποδίδει στις σχέσεις με την Άγκυρα και ότι η Ελλάδα πρέπει να επιδεικνύει μεγαλύτερη αποφασιστικότητα.
Το βασικό μήνυμά του ήταν ότι η ελληνική πλευρά δεν πρέπει να φοβάται την υπεράσπιση των δικαιωμάτων της, καθώς, σύμφωνα με την εκτίμησή του, η τουρκική ηγεσία υπολογίζει το κόστος μιας πραγματικής σύγκρουσης.
Η τοποθέτησή του συνοψίστηκε στην επαναλαμβανόμενη θέση ότι η Ελλάδα πρέπει να μιλά στην Τουρκία «στη γλώσσα της», δηλαδή με σαφήνεια και αποφασιστικότητα.
GEOPOLITICO
Γρίβας: «Η Τουρκία επιχειρεί να δολοφονήσει την ελληνική κυριαρχία με χίλιες μικρές τομές» – Η πρόταση για τα 12 ναυτικά μίλια
Ο καθηγητής Γεωπολιτικής στη Στρατιωτική Σχολή Ευελπίδων, Κωνσταντίνος Γρίβας, παρεμβαίνει στην τηλεόραση της «Ναυτεμπορικής» και αναλύει τις εξελίξεις στις ελληνοτουρκικές σχέσεις με αφορμή το καλώδιο ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας–Κύπρου.
Η εκτίμηση ότι η Άγκυρα δεν θα προχωρήσει άμεσα σε σοβαρή κλιμάκωση, η στρατηγική της σταδιακής αμφισβήτησης των ελληνικών δικαιωμάτων και η ανάγκη η Ελλάδα να αναλάβει διεθνή πρωτοβουλία για την προστασία του Δικαίου της Θάλασσας βρέθηκαν στο επίκεντρο της παρέμβασης του καθηγητή Γεωπολιτικής Κωνσταντίνου Γρίβα στην τηλεόραση της «Ναυτεμπορικής».
«Η Τουρκία δεν θα κλιμακώσει, γιατί πήρε αυτό που ήθελε»
Την εκτίμηση ότι η Τουρκία δεν επιδιώκει, στην παρούσα φάση, μια παρατεταμένη ελληνοτουρκική κρίση διατύπωσε ο καθηγητής Γεωπολιτικής στη Στρατιωτική Σχολή Ευελπίδων, Κωνσταντίνος Γρίβας, μιλώντας στην τηλεόραση της «Ναυτεμπορικής», με αφορμή τις εξελίξεις γύρω από το έργο ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας–Κύπρου.
Σύμφωνα με τον καθηγητή, η Άγκυρα θεωρεί ότι έχει ήδη επιτύχει έναν περιορισμένο αλλά σημαντικό στόχο: να προσθέσει ακόμη ένα στοιχείο στο οικοδόμημα της αμφισβήτησης των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων.
Ο κ. Γρίβας εκτίμησε ότι το επόμενο διάστημα θα χαρακτηρίζεται από σχετικά ήπιες τουρκικές προκλήσεις, χωρίς να αποκλείει απολύτως διαφορετικές εξελίξεις. Επισήμανε, ωστόσο, ότι η ενημέρωση της Τουρκίας για τις δραστηριότητες στην επίμαχη θαλάσσια περιοχή μπορεί να αξιοποιηθεί από την Άγκυρα για να ενισχύσει τους ισχυρισμούς της περί δικαιωμάτων στην περιοχή.
«Βλέπουμε το δέντρο και χάνουμε το δάσος»
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στη μακροχρόνια στρατηγική της Τουρκίας, υποστηρίζοντας ότι η ελληνική πλευρά συχνά αντιμετωπίζει κάθε επεισόδιο μεμονωμένα, χωρίς να το εντάσσει στη συνολική εικόνα.
Όπως εξήγησε, η τουρκική πολιτική αμφισβήτησης δεν αποτελεί πρόσφατο φαινόμενο, αλλά εξελίσσεται επί δεκαετίες, με αφετηρία τις διεκδικήσεις που διατυπώθηκαν από το 1974 σχετικά με την υφαλοκρηπίδα και τα δικαιώματα των ελληνικών νησιών.
Κατά τον καθηγητή, η Τουρκία δεν αμφισβητεί απλώς συγκεκριμένες ερμηνείες του Διεθνούς Δικαίου, αλλά επιχειρεί να επιβάλει μια αντίληψη που υποβαθμίζει τη γεωγραφική και νομική υπόσταση των ελληνικών νησιών.
Χαρακτήρισε την τουρκική πρακτική ως προσπάθεια υπονόμευσης της ελληνικής εθνικής κυριαρχίας μέσα από «χίλιες μικρές τομές». Με αυτή τη διατύπωση θέλησε να καταδείξει ότι οι διαδοχικές, φαινομενικά περιορισμένες αμφισβητήσεις μπορούν να αποκτήσουν σωρευτικά σοβαρές συνέπειες.
Παράλληλα, επέκρινε την απουσία συνεκτικής και μακροπρόθεσμης ελληνικής στρατηγικής, αντιπαραβάλλοντάς την με τη διαχρονική προσέγγιση της Άγκυρας.
Το Δίκαιο της Θάλασσας και ο κίνδυνος δημιουργίας τετελεσμένων
Ο Κωνσταντίνος Γρίβας αναφέρθηκε στην ιστορική εξέλιξη του Δικαίου της Θάλασσας, υπογραμμίζοντας ότι ορισμένοι θεσμοί του διαμορφώθηκαν μέσα από μονομερείς κρατικές διεκδικήσεις που στη συνέχεια απέκτησαν ευρύτερη αναγνώριση.
Επικαλέστηκε την αμερικανική διακήρυξη Τρούμαν του 1945 για την υφαλοκρηπίδα, τη Διακήρυξη του Σαντιάγο για τις θαλάσσιες ζώνες των 200 ναυτικών μιλίων, καθώς και ιστορικά παραδείγματα από την Ινδονησία και την Ισλανδία.
Με αυτά τα παραδείγματα υποστήριξε ότι η Ελλάδα δεν πρέπει να θεωρεί πως η επίκληση του Διεθνούς Δικαίου αρκεί από μόνη της για την προστασία των συμφερόντων της.
Η βασική του προειδοποίηση ήταν ότι η επαναλαμβανόμενη προβολή διεκδικήσεων από την Τουρκία μπορεί να δημιουργήσει πολιτικές και διπλωματικές πραγματικότητες, εφόσον δεν αντιμετωπίζεται με συνεκτική στρατηγική.
«Γεωπολιτικός επαρχιωτισμός» – Η Ελλάδα πρέπει να αναλάβει παγκόσμια πρωτοβουλία
Ένα από τα σημαντικότερα σημεία της παρέμβασης αφορούσε τη διεθνή διάσταση των τουρκικών διεκδικήσεων.
Ο καθηγητής υποστήριξε ότι η Ελλάδα αντιμετωπίζει συχνά το πρόβλημα μέσα από ένα στενά περιφερειακό πρίσμα, το οποίο περιέγραψε ως «γεωπολιτικό επαρχιωτισμό».
Κατά την ανάλυσή του, οι τουρκικές αξιώσεις στην Ανατολική Μεσόγειο συνδέονται με ευρύτερες προκλήσεις για τη διεθνή θαλάσσια τάξη, όπως οι κινεζικές διεκδικήσεις στη Νότια Σινική Θάλασσα και οι ρωσικές επιδιώξεις στην Αρκτική.
Εκτίμησε ότι η Ελλάδα θα μπορούσε να αναλάβει ακόμη και ηγετικό ρόλο σε μια διεθνή πρωτοβουλία για τη διαφύλαξη του Δικαίου της Θάλασσας και της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας.
Στο πλαίσιο αυτό αναφέρθηκε στα συμφέροντα των Ηνωμένων Πολιτειών, της Ιαπωνίας και άλλων κρατών, τα οποία, σύμφωνα με την προσέγγισή του, έχουν λόγους να αντιταχθούν σε πρακτικές που αμφισβητούν τη διεθνή θαλάσσια τάξη.
Τουρκολιβυκό μνημόνιο: Ο κίνδυνος για Ισραήλ και Αίγυπτο
Ξεχωριστή αναφορά έκανε στο τουρκολιβυκό μνημόνιο, επισημαίνοντας ότι οι συνέπειές του δεν περιορίζονται στην Ελλάδα.
Όπως υποστήριξε, εάν η τουρκική αντίληψη για τις θαλάσσιες ζώνες επικρατήσει, ακόμη και ανεπίσημα, χώρες όπως το Ισραήλ και η Αίγυπτος θα μπορούσαν να βρεθούν αντιμέτωπες με σοβαρούς γεωπολιτικούς περιορισμούς στην Ανατολική Μεσόγειο.
Χρησιμοποίησε μάλιστα την εικόνα μιας «γεωπολιτικής φυλακής», προκειμένου να περιγράψει τις πιθανές επιπτώσεις για τα συγκεκριμένα κράτη.
Για τον λόγο αυτό υποστήριξε ότι υπάρχει σημαντικό περιθώριο ανάπτυξης διεθνών συνεργασιών, διπλωματικών πρωτοβουλιών και συμμαχιών, με επίκεντρο την προστασία των θαλάσσιων δικαιωμάτων.
Η απάντηση στη «Γαλάζια Πατρίδα»: Επέκταση στα 12 ναυτικά μίλια
Στο τελευταίο μέρος της συνέντευξης, ο Κωνσταντίνος Γρίβας ρωτήθηκε για το ενδεχόμενο η Τουρκία να προχωρήσει σε νομοθετική κατοχύρωση του δόγματος της «Γαλάζιας Πατρίδας».
Ο καθηγητής εκτίμησε ότι μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί αργά ή γρήγορα και υποστήριξε ότι η Ελλάδα θα έπρεπε να την αντιμετωπίσει ως ευκαιρία για την άσκηση των δικών της δικαιωμάτων.
Συγκεκριμένα, πρότεινε την επέκταση των ελληνικών χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια, χαρακτηρίζοντας μια ενδεχόμενη θεσμοθέτηση της «Γαλάζιας Πατρίδας» εχθρική ενέργεια απέναντι στον πυρήνα της ελληνικής κυριαρχίας.
Μάλιστα, εξέφρασε την άποψη ότι η Ελλάδα θα έπρεπε ήδη να έχει προχωρήσει στην άσκηση του συγκεκριμένου δικαιώματος.
Η κεντρική θέση του ήταν ότι οι τουρκικές ενέργειες δεν πρέπει να οδηγούν την Αθήνα αποκλειστικά σε διαμαρτυρίες ή αμυντική διπλωματική διαχείριση, αλλά να ενεργοποιούν συγκεκριμένες, νόμιμες ελληνικές αντιδράσεις.
GEOPOLITICO
Χρήστος Κηπουρός: Η μεν φωνή φωνή Greece and France, αι δε χείρες κεμαλισλαμισμού
Χ. Κηπουρός: Μόνο που στην πολιτική, η εθελοτυφλία δεν συγχωρείται όπως στον τυφλό πατριάρχη Ισαάκ —πληρώνεται με εθνική κυριαρχία. Τύχη αγαθή όμως η UNCLOS με τα 12 μίλια στους έξι Ελλήσποντους και στο Νότιο Κρητικό Πέλαγος, που αχρηστεύουν το casus belli, αν δεν το βατερλοποιούν! Αυτά είναι πολιτικά όπλα για τις αντιπολιτεύσεις. Όπως και η ιδέα ALEX.
Από το «τουρκομπαρόκ» καλώδιο GSI και τις γαλλικές ρηματικές διακοινώσεις, στη λύτρωση των 12 μιλίων με τη δημιουργία των έξι Ελλήσποντων και την ιδέα ALEX της δέσμης των 30 καλωδίων Αιγύπτου, Ελλάδας, Ευρώπης! Ένα εκ των οποίων στρίβει στην Ελλάδα και ένα άλλο από τα 30, στη γραμμή Αλεξάνδρεια Λεμεσός. Οπότε: «Καληνύχτα Τουρκία μετά των Στενών σου»!
Η επίσημη ρητορική περί ελληνογαλλικής συνεργασίας και «ευρωπαϊκής αλληλεγγύης» γύρω από το «τουρκομπαρόκ» καλώδιο GSI (ισχύος μόλις έως 2 GW) αποδεικνύεται ένα διπλωματικό προσωπείο συνύπαρξης του αθηναϊκού συμπλεγματισμού της συμπολίτευσης με τον άγονο μοιρολογισμό των αντιπολιτεύσεων. Την ώρα που η «φωνή» επικαλείται τη συμμαχία Αθήνας και Παρισιού, οι «χείρες» μέσω ρηματικών διακοινώσεων και πολιτικής αδράνειας υπονομεύουν τον θαλάσσιο Ελληνισμό, αρνούμενες να αξιοποιήσουν τον Χάρτη της Σεβίλλης και να θεσπίσουν τα 12 ναυτικά μίλια στους έξι Ελλήσποντους —όπου η Ελλάδα διαθέτει διπλάσια κινητικότητα και εικοσαπλάσια βαθύτητα έναντι των τουρκικών Στενών, «αποχαιρετώντας» έτσι το casus belli στον «Κρητικό Ελλήσποντο» και το Νότιο Κρητικό Πέλαγος. Αντί για τα αυτονόητα περιφερειακά «Όχι» της Εγνατίας και του Ιονίου στα τουρκικά φορτηγά όσο διαρκεί η απειλή, επιλέγονται κινήσεις που ακρωτηριάζουν τη θαλάσσια Ελλάδα.
Απέναντι σε αυτή την εθνική απομείωση, η γνήσια στρατηγική επιβάλλει το μεγάλο «Ναι» στην ιδέα «ALEX», τη δέσμη των 30 υποθαλάσσιων καλωδίων μεταφοράς πράσινου ρεύματος από την Αίγυπτο προς την Καβάλα και την υπόλοιπη Ευρώπη. Με συνολικό φορτίο 90 GW —ικανό να καλύψει το 1/3 των αναγκών της Ε.Ε., αξιοποιώντας την παραγωγή των 61 GW της Αιγύπτου έως το 2035— η πρόταση «ALEX» παρακάμπτει οριστικά την Τουρκία και ενσωματώνει την Αίγυπτο στη γεωοικονομική Ευρώπη. Κυρίως όμως, σφραγίζει την επανένωση του θαλάσσιου Ελληνισμού στην Ανατολική Μεσόγειο μέσω μιας ενιαίας ΑΟΖ Ελλάδας, Κύπρου και Αιγύπτου έως το σύμπλεγμα του Καστελόριζου, μετατρέποντας τη χώρα ξανά στο «μέγα το της θαλάσσης κράτος» αντί για υποχείριο των σχεδιασμών του κεμαλισλαμισμού.
Υ.Γ.: Η βιβλική σημειωτική της Γενέσεως επαληθεύεται εδώ με χειρουργική ακρίβεια. Όπως στη βιβλική αφήγηση η οικεία «φωνή» λειτούργησε ως καθησυχαστικό προσωπείο για να καλυφθεί η απτή πραγματικότητα των «χειρών» που απέσπασαν την ευλογία, έτσι και σήμερα η επίκληση της ελληνογαλλικής συμμαχίας («Greece and France») ναρκώνει την κοινή γνώμη, την ώρα που οι πράξεις επί του πεδίου επικυρώνουν τα τετελεσμένα του κεμαλισλαμισμού.
______________
Διδυμότειχο, Νοέμβριος 2026
Ιωάννης Μάζης: «Εθνικό έγκλημα η ρηματική διακοίνωση στην Τουρκία – Κίνδυνος de facto συγκυριαρχίας στο Αιγαίο»
Σφοδρή κριτική στους χειρισμούς της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής για το ζήτημα της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας–Κύπρου και τη γαλλική ρηματική διακοίνωση...
Ο Νετανιάχου προτείνει κυβέρνηση εθνικής ενότητας επικαλούμενος την ιρανική απειλή – «Πολιτικό τέχνασμα» απαντά ο Άιζενκοτ
«Ας μπούμε σε ένα δωμάτιο, χωρίς προϋποθέσεις, ας αφήσουμε στην άκρη όλες τις διαφωνίες και όλους τους αποκλεισμούς και ας...
Ποιόν θα ”πνίξει” αυτό το καλώδιο;
Η ηλεκτρική διασύνδεση, οι τουρκικές προκλήσεις και η ανάγκη για μια αποφασιστική ελληνική στρατηγική Η Ελλάδα εξέδωσε την απαραίτητη αναγγελία...
ΗΠΑ: Η Αλάσκα εκλέγει τον πρώτο Δημοκρατικό Κυβερνήτη από το 1998
Ο Δημοκρατικός υποψήφιος Τζόναθαν Κράις-Τόμκινς εξελέγη Κυβερνήτης της Αλάσκας, σύμφωνα με προβλέψεις ΜΜΕ, στην τελευταία νίκη των Δημοκρατικών στο πλαίσιο...
Σάββας Καλεντερίδης στο OPEN: «Η Τουρκία πέτυχε τον στόχο της από το 2024» – Σοβαρές προειδοποιήσεις για το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου
Σοβαρά ερωτήματα για τη γαλλική ρηματική διακοίνωση προς την Τουρκία και τις επιπτώσεις της στα ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα έθεσε ο...
-
Αναλύσεις2 μήνες πρινΤο τελεσίγραφο Καλίν την ώρα που η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο!
-
GEOPOLITICO2 μήνες πρινΤο διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
-
GEOPOLITICO5 ημέρες πρινΤι αναφέρει η διακοίνωση της Γαλλίας στην Τουρκία: «Δεν εμπλεκόμαστε στις διαφορές σας με την Ελλάδα»
-
Αναλύσεις3 μήνες πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
-
GEOPOLITICO2 μήνες πρινΤί λέει Τούρκος δημοσιογράφος για Σάββα Καλεντερίδη; «Έκανε πολύ καλά τη δουλειά του για τη χώρα του – Δεν μπορούσε να τον στριμώξει η ΜİΤ»
-
GEOPOLITICO3 μήνες πρινΙνδός στρατηγός προειδοποιεί τον Ερντογάν: «Θα κάνουμε κομμάτια κάθε τουρκική αρμάδα που θα σπεύσει να βοηθήσει το Πακιστάν»
-
GEOPOLITICO2 μήνες πρινΣύμβαση ΟΗΕ της Βαρκελώνης: “Άγκυρα, έχεις υπογράψει”! “Αθήνα για ποιον λόγο σιωπάς”;
-
Πολιτική3 μήνες πρινΣΟΚ στη Λέσβο! Τούρκοι τουρίστες έβαλαν στο νησί αυτοκίνητο με εικόνα του σφαγέα Κεμάλ στο παρμπρίζ