Η Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Πολιτικής Προστασίας των ΗΠΑ (FAA) ήρε την απαγόρευση απογείωσης αεροσκαφών που είχε επιβάλει σε όλα τα αμερικανικά αεροδρόμια λόγω προβλήματος στις επικοινωνίες, το οποίο προκάλεσε χάος στις αερομεταφορές και τη μεγαλύτερη σε διάρκεια παράλυση σε εθνικό επίπεδο μετά τις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου 2001.

Ο υπουργός Μεταφορών Σον Ντάφι ανακοίνωσε ότι ο αμερικανικός εναέριος χώρος άνοιξε στις 20:15 ώρα Ανατολικής Ακτής (03:15 ώρα Ελλάδας), αλλά προειδοποίησε ότι οι αναχωρήσεις των πτήσεων θα ξεκινήσουν σταδιακά και ότι οι αεροπορικές εταιρείες θα χρειαστούν χρόνο μέχρι να αποκατασταθεί η κανονική τους λειτουργία. «Θα γίνει με αργούς ρυθμούς», τόνισε ο Ντάφι μιλώντας σε δημοσιογράφους από τον Λευκό Οίκο.

Ο υπουργός Μεταφορών των ΗΠΑ, Σον Ντάφι, και ο υπουργός Εσωτερικής Ασφάλειας, Μαρκγουέιν Μάλιν, κατά τη διάρκεια ενημέρωσης στον Λευκό Οίκο για τη βλάβη που παρέλυσε τις πτήσεις σε όλη τη χώρα. (REUTERS/Elizabeth Frantz)

6.600 πτήσεις ακυρώθηκαν, 8.600 καθυστέρησαν

Περισσότερες από 6.600 πτήσεις ακυρώθηκαν και 8.600 καθυστέρησαν, ενώ άλλες 1.500 που ήταν προγραμματισμένες για την Κυριακή έχουν ήδη ακυρωθεί, σύμφωνα με τον ιστότοπο FlightRadar24, επηρεάζοντας εκατοντάδες εκατομμύρια επιβάτες.

Αναλυτές του κλάδου αερομεταφορών δήλωσαν ότι η σχεδόν πεντάωρη καθήλωση των πτήσεων σε εθνικό επίπεδο ενδέχεται να προκαλέσει αναστάτωση στα προγράμματα των αεροπορικών εταιρειών για ημέρες.

Ο Ντάφι ανέφερε ότι δεκάδες χιλιάδες επιβάτες εγκλωβίστηκαν σε αεροδρόμια σε όλη τη χώρα. Πρόσθεσε δε ότι ο ίδιος και ο υπουργός Εσωτερικής Ασφάλειας, Μαρκγουέιν Μάλιν, συναντήθηκαν με τον Πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ στο Οβάλ Γραφείο, προκειμένου να συζητήσουν το ζήτημα της διακοπής λειτουργίας των συστημάτων.

Υπερφόρτωση συστημάτων και «παρωχημένη τεχνολογία»

Η αστοχία αυτή αποτελεί το πιο πρόσφατο και πιο δραματικό σημάδι της πίεσης που δέχεται το αμερικανικό σύστημα ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας, το οποίο ταλανίζεται από παρωχημένη τεχνολογία, προβλήματα στον εξοπλισμό και τις επικοινωνίες, καθώς και από έλλειψη χιλιάδων ελεγκτών εναέριας κυκλοφορίας.

Ο Ντάφι εξήγησε ότι το πρόβλημα εντοπίστηκε στις 15:36 (ώρα Ανατολικής Ακτής, 22:36 ώρα Ελλάδας), όταν πύργοι εναέριας κυκλοφορίας αντιμετώπισαν αστάθεια στα συστήματα επικοινωνιών και ραντάρ και αποφασίστηκε η καθήλωση των αεροσκαφών στο έδαφος για προληπτικούς λόγους.

«Οι μεταγωγείς (switches) και οι δρομολογητές (routers) μας υπερφορτώθηκαν ουσιαστικά με δεδομένα, με αποτέλεσμα να αρχίσουν να παρουσιάζουν ασυνέπειες στα στοιχεία που παρείχαν. Γι’ αυτόν τον λόγο, θέσαμε το σύστημα εκτός λειτουργίας», δήλωσε ο Ντάφι, προσθέτοντας ότι σε καμία φάση δεν χάθηκε πλήρως η εικόνα από τα ραντάρ ή οι επικοινωνίες, και ότι κατέστη δυνατή η ασφαλής προσγείωση χιλιάδων αεροσκαφών.

Σύμφωνα με τον Αμερικανό υπουργό Μεταφορών, το άμεσο πρόβλημα έχει επιλυθεί και η κυκλοφορία των αεροσκαφών μπορεί να διεξαχθεί με ασφάλεια. Ωστόσο, πρόσθεσε ότι είναι απαραίτητη μια ευρύτερη αναβάθμιση του παλαιωμένου συστήματος ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας, προκειμένου να αποτραπούν παρόμοιες αστοχίες.

Πίνακας αναχωρήσεων στο αεροδρόμιο της Ατλάντα καταγράφει τις αλλεπάλληλες καθυστερήσεις και ακυρώσεις πτήσεων λόγω της βλάβης στα συστήματα ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας των ΗΠΑ. (REUTERS/Elijah Nouvelage)

50 δισ. δολάρια για εκσυγχρονισμό

Ο Ντάφι κατηγόρησε το Κογκρέσο επειδή δεν ενέκρινε τη χρηματοδότηση για ένα νέο σύστημα το οποίο, όπως είπε, θα βοηθήσει να αποτραπούν τέτοιου είδους περιστατικά, και ζήτησε 50 δισεκ. δολάρια για τον εκσυγχρονισμό του συστήματος ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας.

Νωρίτερα χθες, πριν τη βλάβη, ο Λευκός Οίκος και το υπουργείο Μεταφορών είχαν ζητήσει από το Κογκρέσο να εγκρίνει χρηματοδότηση 30,1 δισεκ. δολαρίων για την αναβάθμιση των αεροδρομίων και των υποδομών ελέγχου της εναέριας κυκλοφορίας.

«Αυτό που έχουμε είναι ένα εξαιρετικά παλιό σύστημα ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας», δήλωσε ο Ντάφι. «Δώστε μας τα χρήματα για να το φτιάξουμε».

Σενάρια για κυβερνοεπίθεση και το δίκτυο της L3Harris

Ο υπουργός Εσωτερικής Ασφάλειας Μάλιν επεσήμανε ότι μέχρι στιγμής δεν υπάρχει «καμία απολύτως ένδειξη» πως η διακοπή λειτουργίας οφείλεται σε κυβερνοεπίθεση ή σε κάποιο ανεξέλεγκτο σύστημα τεχνητής νοημοσύνης, αν και οι ερευνητές δεν έχουν αποκλείσει κανένα από τα δύο ενδεχόμενα.

«Φαίνεται πως το ζήτημα ήταν τεχνικής φύσης. Ωστόσο, συνεχίζουμε να το εξετάζουμε», τόνισε ο Μάλιν. Η Υπηρεσία Εθνικής Ασφάλειας (NSA) συνεργάζεται με το υπουργείο Εσωτερικής Ασφάλειας για τη διερεύνηση της υπόθεσης, πρόσθεσε ο ίδιος.

Σύμφωνα με δύο στελέχη αεροπορικών εταιρειών, η διακοπή λειτουργίας φέρεται να επηρέασε ένα τηλεπικοινωνιακό δίκτυο το οποίο επιβλέπεται από την L3Harris Technologies. Το δίκτυο αυτό διαχειρίζεται κρίσιμες ραδιοσυχνότητες, τις οποίες χρησιμοποιούν οι ελεγκτές εναέριας κυκλοφορίας για την επικοινωνία τους με τους πιλότους. Η L3Harris δεν ανταποκρίθηκε σε αίτημα για σχολιασμό.

Χωρίς αποζημιώσεις οι εγκλωβισμένοι επιβάτες

Παρόλο που η απαγόρευση απογείωσης των αεροσκαφών έχει αρθεί, η αναστάτωση για τους επιβάτες δεν είχε τελειώσει. Από τη Βοστώνη μέχρι το Σιάτλ και από τη Νέα Υόρκη μέχρι το Λος Άντζελες, οι επιβάτες γέμισαν τις αίθουσες αναχωρήσεων και τα γραφεία των αεροπορικών εταιρειών, καθώς οι καθυστερήσεις και οι ακυρώσεις αυξάνονταν και τα αεροσκάφη παρέμεναν καθηλωμένα στο έδαφος.

Χιλιάδες επιβάτες πέρασαν τη νύκτα στα αεροδρόμια, όμως οι αμερικανικές αεροπορικές εταιρείες δεν θα αναγκαστούν να τους αποζημιώσουν διότι δεν ευθύνονται εκείνες για το πρόβλημα στο σύστημα ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας.

Ουρές ταλαιπωρημένων επιβατών στο αεροδρόμιο της Ατλάντα, μετά την καθήλωση των πτήσεων σε όλες τις ΗΠΑ λόγω της βλάβης στα συστήματα επικοινωνιών. (REUTERS/Elijah Nouvelage)

Το ιστορικό των «μπλακ άουτ» στους αμερικανικούς αιθέρες

Η μόνη άλλη περίπτωση πανεθνικής αναστολής των πτήσεων στις ΗΠΑ, μετά τις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου, σημειώθηκε τον Ιανουάριο του 2023, όταν η FAA ανέστειλε τις αναχωρήσεις των εσωτερικών πτήσεων για περίπου 90 λεπτά.

Την άνοιξη του 2025 δύο προβλήματα στις επικοινωνίες επηρέασαν τις πτήσεις στο Νιούαρκ —ένα από τα τρία μεγάλα αεροδρόμια που εξυπηρετούν τη Νέα Υόρκη— εξαιτίας βλάβης στο σύστημα επικοινωνίας του κέντρου ελέγχου που διαχειρίζεται τα αεροσκάφη κατά την προσέγγισή τους. Το κέντρο αυτό βρίσκεται στη Φιλαδέλφεια, 160 χιλιόμετρα νοτιότερα.

Επιπλέον, τον Σεπτέμβριο του 2026, εκατοντάδες πτήσεις ακυρώθηκαν κατά μήκος της Ανατολικής Ακτής, αφού από λάθος κόπηκε μια γραμμή τηλεπικοινωνιών.

tovima.gr

Η επιδείνωση των σχέσεων της Αρμενίας με τον Οργανισμό της Συνθήκης Συλλογικής Ασφάλειας (CSTO), η επικείμενη αρμενορωσική συνάντηση για τη διαχείριση των σιδηροδρόμων και η ενίσχυση της συνεργασίας του Ερεβάν με την Ευρωπαϊκή Ένωση βρίσκονται στο επίκεντρο του δελτίου ειδήσεων «Η Φωνή της Αρμενίας», που παρουσίασε η Λιάνα Μανουκιάν στις 13 Νοεμβρίου 2026.

Το δελτίο της Δημόσιας Ραδιοφωνίας της Αρμενίας καταγράφει επίσης τις επενδυτικές προτεραιότητες της αρμενικής κυβέρνησης, τις εκτιμήσεις για τον ρόλο του Ιράν στην ασφάλεια της χώρας και ένα υποθετικό γεωπολιτικό σενάριο της RAND Corporation για τη Ρωσία και το ΝΑΤΟ.

Ο CSTO στερεί από την Αρμενία το δικαίωμα ψήφου

Νέο επεισόδιο στην κρίση μεταξύ Αρμενίας και CSTO αποτελεί η απόφαση του οργανισμού να αφαιρέσει από το Ερεβάν το δικαίωμα ψήφου και τη δυνατότητα υποβολής υποψηφιοτήτων για θέσεις που κατανέμονται βάσει ποσοστώσεων.

Σύμφωνα με το δελτίο, η απόφαση ελήφθη στις 11 Νοεμβρίου, με αιτιολογία την παρατεταμένη απουσία της Αρμενίας από τις δραστηριότητες του οργανισμού και τη μη καταβολή των προβλεπόμενων συνδρομών.

Ο γραμματέας του Συμβουλίου Ασφαλείας της Αρμενίας, Αρμέν Γκριγκοριάν, αντέδρασε έντονα, καταγγέλλοντας ότι ο οργανισμός παρέμεινε σιωπηλός όταν η χώρα του δεχόταν αιματηρές επιθέσεις.

Η Αρμενία έχει αναστείλει τη συμμετοχή της στον CSTO από το 2024, ενώ ο πρωθυπουργός Νικόλ Πασινιάν έχει υποστηρίξει ότι το ζήτημα της συμμετοχής της χώρας στον οργανισμό έχει ουσιαστικά κλείσει.

Στο τραπέζι οι αρμενικοί σιδηρόδρομοι και ο ρόλος της Ρωσίας

Στις αρχές της επόμενης εβδομάδας αναμένεται να πραγματοποιηθεί η πρώτη συνεδρίαση της κοινής αρμενορωσικής ομάδας εργασίας για τη λειτουργία και τη διαχείριση του σιδηροδρομικού δικτύου της Αρμενίας.

Σύμφωνα με τις πληροφορίες που μεταδίδει το Sputnik Armenia και παρουσιάζονται στο δελτίο, ρωσική αντιπροσωπεία πρόκειται να επισκεφθεί το Ερεβάν για συνομιλίες με κυβερνητικούς αξιωματούχους.

Η κοινή ομάδα εργασίας συγκροτήθηκε κατόπιν συμφωνίας των δύο πλευρών τον Οκτώβριο, με στόχο την εξέταση των προβλημάτων που αντιμετωπίζει το σιδηροδρομικό δίκτυο και την αναζήτηση λύσεων.

Υπενθυμίζεται ότι το 2008 οι σιδηροδρομικές υποδομές της Αρμενίας παραχωρήθηκαν στην εταιρεία South Caucasus Railway για 30 χρόνια, με δυνατότητα δεκαετούς παράτασης.

Κατά τις προηγούμενες συνομιλίες, η ρωσική πλευρά είχε διευκρινίσει ότι δεν τέθηκε ζήτημα κατάργησης ή διατήρησης της υφιστάμενης σύμβασης παραχώρησης.

Επενδύσεις, τεχνητή νοημοσύνη και «Σταυροδρόμι της Ειρήνης»

Στο οικονομικό πεδίο, ο υπουργός Οικονομίας της Αρμενίας, Γκεβόργκ Παπογιάν, παρουσίασε σε διεθνές επενδυτικό φόρουμ στη Γενεύη τις βασικές προτεραιότητες της χώρας.

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην προσέλκυση παραγωγικών επενδύσεων, στην τεχνολογική ανάπτυξη και στην τεχνητή νοημοσύνη, με στόχο τη μετατροπή της Αρμενίας σε περιφερειακό τεχνολογικό κόμβο.

Στις προτεραιότητες περιλαμβάνονται επίσης η πράσινη οικονομία, η παραγωγή πράσινου υδρογόνου και βιοαερίου, καθώς και η ανάπτυξη διεθνών συνεργασιών.

Ο υπουργός αναφέρθηκε στην πρωτοβουλία «Σταυροδρόμι της Ειρήνης», η οποία αποσκοπεί στην ενίσχυση της περιφερειακής συνδεσιμότητας και στην ανάδειξη της Αρμενίας σε κόμβο μεταφορών και εφοδιαστικής.

Αρμέν Μπαταλιάν: Ο CSTO δεν εγγυήθηκε ποτέ την ασφάλεια της Αρμενίας

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η τοποθέτηση του πολιτικού αναλυτή Αρμέν Μπαταλιάν, ο οποίος υποστήριξε ότι η αποχώρηση της Αρμενίας από τον CSTO θα αποτελούσε την ορθότερη επιλογή.

Σε συνέντευξή του στο News.am, σύμφωνα με το δελτίο, ο αναλυτής επισήμανε ότι ο οργανισμός δεν ανταποκρίθηκε στις προσδοκίες του Ερεβάν ούτε κατά τον πόλεμο του Απριλίου του 2016 ούτε κατά τον πόλεμο των 44 ημερών το 2020.

Αναφέρθηκε επίσης στις πωλήσεις ρωσικών και λευκορωσικών όπλων προς το Αζερμπαϊτζάν, καθώς και στη συμμετοχή του Καζακστάν και της Κιργιζίας στον Οργανισμό Τουρκικών Κρατών.

Κατά την εκτίμησή του, η Ρωσία επιθυμεί τη διατήρηση της Αρμενίας στον CSTO κυρίως για λόγους διεθνούς κύρους και ενδεχομένως προσδοκώντας μια μελλοντική πολιτική αλλαγή στο Ερεβάν.

Ο Μπαταλιάν υποστήριξε, ωστόσο, ότι η αποχώρηση από τον CSTO δεν σημαίνει υποχρεωτικά ένταξη στο ΝΑΤΟ, το οποίο επίσης δεν θεωρεί δεδομένο εγγυητή της αρμενικής ασφάλειας.

Ιδιαίτερη σημασία απέδωσε στο Ιράν, εκτιμώντας ότι η θέση της Τεχεράνης υπέρ της εδαφικής ακεραιότητας της Αρμενίας λειτουργεί αποτρεπτικά απέναντι σε ενδεχόμενη στρατιωτική επέκταση του Αζερμπαϊτζάν προς τη νότια Αρμενία.

Νέες συμφωνίες Αρμενίας – Ευρωπαϊκής Ένωσης

Παράλληλα με την κρίση στις σχέσεις με τον CSTO, η Αρμενία ενισχύει την πρακτική συνεργασία της με την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Στις Βρυξέλλες υπογράφηκαν συμφωνίες για τη συμμετοχή της χώρας στα ευρωπαϊκά προγράμματα Customs και Fiscalis, που αφορούν την τελωνειακή και φορολογική διοίκηση.

Οι συμφωνίες αποσκοπούν στον εκσυγχρονισμό των αρμόδιων υπηρεσιών, στην ενίσχυση της θεσμικής τους ικανότητας και στην ανταλλαγή τεχνογνωσίας με τα κράτη-μέλη της ΕΕ.

Η αρμενική πλευρά παρουσίασε την εξέλιξη ως πρακτικό αποτέλεσμα της συνεργασίας που προβλέπει η Συνολική και Ενισχυμένη Συμφωνία Εταιρικής Σχέσης Αρμενίας – Ευρωπαϊκής Ένωσης.

RAND Corporation: Υποθετικό σενάριο για τη Ρωσία μετά τον Πούτιν

Το δελτίο ολοκληρώνεται με αναφορά σε υποθετική μελέτη της αμερικανικής RAND Corporation για το μέλλον των σχέσεων Ρωσίας και ΝΑΤΟ.

Σύμφωνα με την παρουσίαση, το σενάριο εξετάζει μια υποθετική κατάσταση κατά την οποία ο Βλαντίμιρ Πούτιν πεθαίνει από φυσικά αίτια τον Ιανουάριο του 2027, προκαλώντας εσωτερική σύγκρουση μεταξύ των ρωσικών ελίτ.

Στο ίδιο σενάριο, οι υπηρεσίες ασφαλείας επικρατούν και ένας πρώην στρατηγός της FSB αναλαμβάνει την προεδρία. Η νέα ηγεσία προχωρά σε κατάπαυση του πυρός με την Ουκρανία με αντάλλαγμα μερική άρση των κυρώσεων, αλλά οι διαπραγματεύσεις καταλήγουν σε αδιέξοδο εξαιτίας του εδαφικού ζητήματος.

Πρόκειται αποκλειστικά για υποθετικό σενάριο και όχι για πρόβλεψη ή πληροφορία περί επικείμενου θανάτου του Ρώσου προέδρου.