GEOPOLITICO
Μπαλτζώης: Τελειώνετε με τα φοβικά σύνδρομα απέναντι στην Τουρκία
Ο αντιστράτηγος ε.α. και πρόεδρος του ΕΛΙΣΜΕ, Ιωάννης Μπαλτζώης, παρεμβαίνει στη «Ναυτεμπορική TV», μιλώντας στους δημοσιογράφους Νικόλ Λειβαδάρη και Φίλιππο Φιλιππακόπουλο για τις εξελίξεις γύρω από το καλώδιο ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας–Κύπρου.
Σφοδρή κριτική στους χειρισμούς γύρω από τον Great Sea Interconnector άσκησε ο αντιστράτηγος ε.α. και πρόεδρος του Ελληνικού Ινστιτούτου Στρατηγικών Μελετών (ΕΛΙΣΜΕ), Ιωάννης Μπαλτζώης, σε συνέντευξή του στην Ιρένα Αργύρη για τη «Ναυτεμπορική». Ο έμπειρος στρατιωτικός αναλυτής χαρακτήρισε στρατηγικό λάθος την ενημέρωση της Τουρκίας μέσω της γαλλικής διπλωματικής παρέμβασης, εκφράζοντας φόβους ότι η Άγκυρα θα επιχειρήσει να αξιοποιήσει το συγκεκριμένο προηγούμενο στις μελλοντικές διεκδικήσεις της.
Η συνέντευξη, διάρκειας περίπου 42 λεπτών, επεκτάθηκε στις πολιτικές εξελίξεις στο Ισραήλ, στον πόλεμο στη Μέση Ανατολή, στο Ιράν, στην Ουκρανία και στις διεργασίες μεταξύ ΗΠΑ, Ρωσίας και Κίνας για μια νέα παγκόσμια αρχιτεκτονική ασφαλείας.
«Ένα στρατηγικό λάθος και πολλά τακτικά»
Ιδιαίτερα αιχμηρός εμφανίστηκε ο Ιωάννης Μπαλτζώης για τους χειρισμούς στην υπόθεση της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας–Κύπρου.
«Εμείς κάναμε ένα στρατηγικό λάθος, ένα πολύ σημαντικό στρατηγικό λάθος και πολλά τακτικά λάθη», υποστήριξε, επικαλούμενος τις δημόσιες τοποθετήσεις του Κώστα Καραμανλή και του Προκόπη Παυλόπουλου.
Κατά την εκτίμησή του, η ενημέρωση της Τουρκίας δεν ήταν απαραίτητη και δημιουργεί ένα επικίνδυνο διπλωματικό προηγούμενο. Επικαλέστηκε το άρθρο 79 της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας, επισημαίνοντας ότι η πόντιση υποθαλάσσιων καλωδίων αποτελεί δικαίωμα που προστατεύεται από το διεθνές δίκαιο, υπό τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις.
Ο πρόεδρος του ΕΛΙΣΜΕ εξέφρασε επίσης σοβαρές επιφυλάξεις για τη γαλλική ρηματική διακοίνωση προς την Άγκυρα, υποστηρίζοντας ότι η διατύπωσή της, εφόσον επιβεβαιωθούν οι πληροφορίες που έχουν δημοσιοποιηθεί, ενδέχεται να χρησιμοποιηθεί από την Τουρκία ως επιχείρημα.
Ξεκαθάρισε, πάντως, ότι δεν είχε στη διάθεσή του το πλήρες επίσημο κείμενο της διακοίνωσης. Οι εκτιμήσεις του στηρίχθηκαν σε πληροφορίες και αποσπάσματα που είχαν μεταφερθεί δημοσιογραφικά.
Οι τρεις στρατηγικοί στόχοι που αποδίδει στην Τουρκία
Ο Ιωάννης Μπαλτζώης περιέγραψε τρεις μακροπρόθεσμες επιδιώξεις που, κατά την ανάλυσή του, χαρακτηρίζουν την τουρκική στρατηγική: τη διχοτόμηση του Αιγαίου στον 25ο μεσημβρινό, τον έλεγχο ολόκληρης της Κύπρου και την αυτονόμηση της Δυτικής Θράκης μέσω της αναγνώρισης τουρκικής εθνικής μειονότητας.
Πρόκειται για τη δική του εκτίμηση ως προς τους στρατηγικούς σκοπούς της Άγκυρας, την οποία συνέδεσε με το δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας» και το τουρκολιβυκό μνημόνιο.
Προειδοποίησε ότι ακόμη και μια απλή διπλωματική ενημέρωση μπορεί, κατά την άποψή του, να χρησιμοποιηθεί μελλοντικά για την προβολή τουρκικών αξιώσεων, ανεξαρτήτως του αν αυτές έχουν νομική βάση.
Ισραήλ: Οι πολιτικές ισορροπίες και ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή
Αναφερόμενος στις πολιτικές διεργασίες στο Ισραήλ, ο αντιστράτηγος ε.α. ανέλυσε τις δυσκολίες σχηματισμού κυβερνητικού συνασπισμού και τον ρόλο των αραβικών και θρησκευτικών κομμάτων.
Εκτίμησε ότι ενδεχόμενη αλλαγή της πολιτικής ηγεσίας δεν θα προκαλούσε ουσιαστική μεταβολή στη στρατηγική σχέση του Ισραήλ με την Ελλάδα, καθώς θεωρεί ότι στα ζητήματα εθνικής ασφάλειας υπάρχει σημαντική συνέχεια μεταξύ των ισραηλινών πολιτικών δυνάμεων.
Για τον πόλεμο στη Γάζα, υπογράμμισε τη βαρύτητα της επίθεσης της 7ης Οκτωβρίου, αναγνωρίζοντας παράλληλα το τεράστιο ανθρώπινο κόστος για τους Παλαιστινίους. Υποστήριξε ότι πρέπει να εξεταστούν οι ευθύνες όλων όσοι παραβίασαν το διεθνές δίκαιο και αναφέρθηκε στην ανάγκη δικαστικής διερεύνησης.
Σχετικά με τον αιφνιδιασμό του Ισραήλ, εξέφρασε την εκτίμηση ότι η αποτυχία αποτροπής της επίθεσης οφειλόταν κυρίως σε υποτίμηση της απειλής και όχι σε σκόπιμη παράλειψη της πολιτικής ηγεσίας.
Ιράν: Τα εφιαλτικά στρατιωτικά σενάρια
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στην αντιπαράθεση με το Ιράν και στα σενάρια αντιμετώπισης των υπόγειων πυρηνικών εγκαταστάσεων της χώρας.
Ο Ιωάννης Μπαλτζώης αναφέρθηκε σε δημοσιοποιημένες πληροφορίες για εγκαταστάσεις σε μεγάλο βάθος, επισημαίνοντας τις δυσκολίες μιας στρατιωτικής επιχείρησης εναντίον τους.
Εξέτασε δύο ενδεχόμενα: τη χρήση εξαιρετικά ισχυρών όπλων και την πραγματοποίηση χερσαίας επιχείρησης ειδικών δυνάμεων. Επισήμανε τους κινδύνους μιας τέτοιας κλιμάκωσης, χαρακτηρίζοντας ιδιαίτερα ανησυχητικά τα σενάρια που περιλαμβάνουν τακτικά πυρηνικά όπλα.
Παράλληλα, αναφέρθηκε στην οικονομική πίεση που ασκείται στην Τεχεράνη και στις επιπτώσεις των περιορισμών στις πετρελαϊκές εξαγωγές της.
Η νέα Γιάλτα και ο ρόλος των μεγάλων δυνάμεων
Σημαντικό μέρος της συνέντευξης αφιερώθηκε στις διεργασίες μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών, Ρωσίας και Κίνας.
Ο πρόεδρος του ΕΛΙΣΜΕ παρουσίασε το ενδεχόμενο μιας νέας διεθνούς διευθέτησης, την οποία συνέκρινε με τη Γιάλτα του 1945, όταν οι μεγάλες δυνάμεις διαμόρφωσαν τη μεταπολεμική τάξη πραγμάτων.
Κατά την εκτίμησή του, οι συζητήσεις μεταξύ των ισχυρότερων κρατών ενδέχεται να αφορούν τον έλεγχο των πυρηνικών εξοπλισμών, την Ουκρανία, το Ιράν και τη Βόρεια Κορέα.
Στο ουκρανικό ζήτημα υποστήριξε ότι διαφαίνονται δυνατότητες διπλωματικής αποκλιμάκωσης, ενώ αναφέρθηκε στην προοπτική μιας ευρύτερης αρχιτεκτονικής ασφαλείας στην Ευρώπη, στην οποία θα μπορούσαν να συμμετέχουν η Ρωσία και η Ουκρανία.
Επέκρινε την έως τώρα στάση της Ευρώπης, εκτιμώντας ότι η αδυναμία διαμόρφωσης κοινής στρατηγικής αποδυναμώνει τη θέση της στις διεθνείς διαπραγματεύσεις.
GEOPOLITICO
Αγωνία στην Τουρκία για το «Made in Europe»! Απόβαση της τουρκικής αυτοκινητοβιομηχανίας στο Βερολίνο για να μη μείνει εκτός ευρωπαϊκής αγοράς
Σε διπλωματικό και επιχειρηματικό αγώνα δρόμου επιδίδεται η Τουρκία, προκειμένου να αποτρέψει τον αποκλεισμό της αυτοκινητοβιομηχανίας της από τις ευρωπαϊκές ρυθμίσεις «Made in Europe». Όπως αποκαλύπτει η τουρκική έκδοση της Deutsche Welle, αντιπροσωπεία της Άγκυρας μεταβαίνει στις 19 Νοεμβρίου στο Βερολίνο, επιδιώκοντας τη στήριξη των γερμανικών αυτοκινητοβιομηχανιών και την άσκηση πίεσης στους ευρωπαϊκούς θεσμούς. Με το διμερές εμπόριο αυτοκινήτων και ανταλλακτικών Τουρκίας–ΕΕ να αγγίζει τα 54 δισ. ευρώ, η γαλλογερμανική στάση προκαλεί έντονη ανησυχία στην τουρκική πλευρά, η οποία προειδοποιεί για σοβαρές επιπτώσεις στις αλυσίδες παραγωγής, στις επενδύσεις και σε εκατοντάδες χιλιάδες θέσεις εργασίας.
Συναγερμός έχει σημάνει στην τουρκική αυτοκινητοβιομηχανία μπροστά στο ενδεχόμενο αποκλεισμού της από τις ευρωπαϊκές ρυθμίσεις «Made in Europe», με την Άγκυρα να αναζητά τη στήριξη της Γερμανίας προκειμένου να προστατεύσει έναν από τους σημαντικότερους εξαγωγικούς της κλάδους. Σύμφωνα με δημοσίευμα της τουρκικής έκδοσης της Deutsche Welle, κυβερνητικοί αξιωματούχοι και εκπρόσωποι της αυτοκινητοβιομηχανίας ετοιμάζουν σειρά επαφών στο Βερολίνο στις 19 Νοεμβρίου, επιδιώκοντας να ανατρέψουν τις δυσμενείς για την Τουρκία προοπτικές. Το διακύβευμα είναι τεράστιο, καθώς το διμερές εμπόριο αυτοκινήτων και εξαρτημάτων μεταξύ Τουρκίας και Ευρωπαϊκής Ένωσης φτάνει τα 54 δισ. ευρώ ετησίως.
Το ζήτημα αναδεικνύει σε δημοσίευμά του, στις 16 Νοεμβρίου 2026, ο δημοσιογράφος Aram Ekin Duran της DW Türkçe, επισημαίνοντας ότι η αβεβαιότητα γύρω από το πρόγραμμα «Made in Europe» προκαλεί έντονη ανησυχία στην τουρκική αυτοκινητοβιομηχανία.
Η Τουρκία, η οποία εξάγει στην Ευρωπαϊκή Ένωση το μεγαλύτερο μέρος της παραγωγής της στον συγκεκριμένο κλάδο, επιδιώκει να διασφαλίσει ότι τα οχήματα και τα εξαρτήματα που παράγονται στο έδαφός της θα εξακολουθήσουν να απολαμβάνουν ευνοϊκής μεταχείρισης στο πλαίσιο των νέων ευρωπαϊκών πολιτικών βιομηχανικής ενίσχυσης.
Στις 19 Νοεμβρίου η τουρκική αποστολή στο Βερολίνο
Σύμφωνα με την Deutsche Welle, το τουρκικό υπουργείο Εμπορίου και η Ένωση Εξαγωγέων Αυτοκινητοβιομηχανίας (OİB) προγραμματίζουν σημαντικές επαφές στη γερμανική πρωτεύουσα στις 19 Νοεμβρίου.
Η τουρκική αντιπροσωπεία αναμένεται να συναντηθεί με εκπροσώπους των μεγαλύτερων γερμανικών αυτοκινητοβιομηχανιών, οργανώσεις προμηθευτών και αξιωματούχους της οικονομικής και βιομηχανικής διοίκησης.
Κεντρικός στόχος είναι να ασκήσει η γερμανική επιχειρηματική κοινότητα την επιρροή της στους ευρωπαϊκούς θεσμούς, ώστε να προωθηθούν ρυθμίσεις που θα επιτρέψουν τη συμμετοχή των τουρκικών προϊόντων στο καθεστώς «Made in Europe».
Η Άγκυρα επιδιώκει να αξιοποιήσει την οικονομική αλληλεξάρτηση που έχει διαμορφωθεί μεταξύ των δύο πλευρών από την έναρξη λειτουργίας της Τελωνειακής Ένωσης ΕΕ–Τουρκίας το 1995.
Η συνεργασία αυτή έχει δημιουργήσει ένα ιδιαίτερα διασυνδεδεμένο παραγωγικό σύστημα, με ευρωπαϊκές εταιρείες να διατηρούν σημαντική παραγωγική παρουσία στην Τουρκία.
«Η Τουρκία δεν είναι μια συνηθισμένη τρίτη χώρα»
Ο πρόεδρος της Ένωσης Εξαγωγέων Αυτοκινητοβιομηχανίας, Kemal Yazıcı, εξήγησε στην DW Türkçe ότι η τουρκική αποστολή θα επιδιώξει να μεταφέρει ένα συγκεκριμένο μήνυμα στους Γερμανούς συνομιλητές της.
Η Τουρκία, σύμφωνα με τον ίδιο, δεν αποτελεί έναν συνηθισμένο εξωτερικό προμηθευτή, αλλά παραγωγική βάση και στρατηγικό εταίρο της γερμανικής και ευρωπαϊκής αυτοκινητοβιομηχανίας.
Ο Yazıcı υποστήριξε ότι ο αποκλεισμός των τουρκικών προϊόντων από τις νέες ευρωπαϊκές ρυθμίσεις θα έρχονταν σε αντίθεση με το πνεύμα της Τελωνειακής Ένωσης.
Παράλληλα, προειδοποίησε ότι μια τέτοια εξέλιξη θα αύξανε το κόστος παραγωγής των γερμανικών επιχειρήσεων και θα αποδυνάμωνε τη διεθνή ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής αυτοκινητοβιομηχανίας.
Κατά τον ίδιο, η λύση δεν βρίσκεται στον κατακερματισμό των παραγωγικών αλυσίδων, αλλά στην ενσωμάτωση της Τουρκίας στον ορισμό των προϊόντων ευρωπαϊκής προέλευσης.
Η γαλλογερμανική συμφωνία δυσκολεύει την Άγκυρα
Το μεγαλύτερο εμπόδιο για την τουρκική πλευρά προέρχεται από την κοινή διακήρυξη που παρουσίασαν οι αρμόδιες αρχές της Γερμανίας και της Γαλλίας στις 15 Οκτωβρίου 2026.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, η διακήρυξη αυτή διαμορφώνει ένα πλαίσιο που θα μπορούσε να αφήσει εκτός του «Made in Europe» σημαντικό μέρος της τουρκικής παραγωγής αυτοκινήτων και εξαρτημάτων.
Πρόκειται για εξέλιξη που έχει προκαλέσει ανησυχία στην Άγκυρα, καθώς η Γερμανία αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους εμπορικούς και βιομηχανικούς εταίρους της Τουρκίας.
Ο Yazıcı επισημαίνει, πάντως, ότι η γαλλογερμανική θέση δεν αποτελεί ακόμη οριστικό νομοθετικό κείμενο, γεγονός που αφήνει περιθώρια διαπραγμάτευσης.
Η τουρκική αντιπροσωπεία είχε ήδη πραγματοποιήσει επαφές στις Βρυξέλλες τον Οκτώβριο, χωρίς όμως να εξασφαλίσει το αποτέλεσμα που επιθυμούσε.
Από την πλευρά του, ο υπουργός Εμπορίου της Τουρκίας Ομέρ Μπολάτ δήλωσε ότι βρίσκονται σε εξέλιξη εντατικές διαβουλεύσεις με την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Σύμφωνα με τις δηλώσεις του, η ευρωπαϊκή θέση για την Τουρκία θα μπορούσε να αποσαφηνιστεί στα τέλη Νοεμβρίου ή στις αρχές Δεκεμβρίου.
Τι ζητά συγκεκριμένα η Τουρκία από την Ευρωπαϊκή Ένωση
Η τουρκική πλευρά επιδιώκει την αναγνώριση της Τελωνειακής Ένωσης ΕΕ–Τουρκίας ως βασικού κριτηρίου για την ένταξη των προϊόντων της στις ρυθμίσεις «Made in Europe».
Ειδικότερα, ζητά τα οχήματα που συναρμολογούνται ή κατασκευάζονται στην Τουρκία, καθώς και τα εξαρτήματα που παράγονται στις τουρκικές βιομηχανικές εγκαταστάσεις, να μπορούν να εντάσσονται στο ευρωπαϊκό σύστημα βιομηχανικών κινήτρων.
Το ζήτημα συνδέεται με τον προτεινόμενο ευρωπαϊκό Κανονισμό για την Επιτάχυνση της Βιομηχανίας (Industrial Accelerator Act) και τις σχετικές ρυθμίσεις για την αυτοκινητοβιομηχανία.
Η νομοθετική πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής προβλέπει κριτήρια ευρωπαϊκής προέλευσης για συγκεκριμένες μορφές δημόσιας στήριξης, προμηθειών και κινήτρων. Δεν πρόκειται, συνεπώς, για γενική απαγόρευση εισαγωγής τουρκικών αυτοκινήτων στην ευρωπαϊκή αγορά.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει επίσης διευκρινίσει ότι η πρόταση δεν τροποποιεί αυτομάτως το υφιστάμενο νομικό πλαίσιο της Τελωνειακής Ένωσης ΕΕ–Τουρκίας.
Προειδοποίηση για 250.000 θέσεις εργασίας στην Ευρώπη
Ο πρόεδρος της OİB υποστήριξε ότι ενδεχόμενος αποκλεισμός της Τουρκίας δεν θα πλήξει αποκλειστικά τις τουρκικές επιχειρήσεις.
Σύμφωνα με τον ίδιο, θα διαταραχθεί η διασυνοριακή διακίνηση οχημάτων και ανταλλακτικών, θα κατακερματιστούν οι αλυσίδες εφοδιασμού και θα αυξηθεί το κόστος παραγωγής.
Ο Yazıcı προειδοποίησε ότι οι συνέπειες ενδέχεται να επηρεάσουν περισσότερες από 250.000 θέσεις εργασίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, τις οποίες, σύμφωνα με την τουρκική πλευρά, υποστηρίζει η παραγωγική συνεργασία με την Τουρκία.
Παράλληλα, εκτίμησε ότι η αύξηση του κόστους θα μπορούσε να μεταφερθεί στις τελικές τιμές των οχημάτων και να επιβραδύνει τους ευρωπαϊκούς στόχους για μετακινήσεις μηδενικών εκπομπών.
Οι εκτιμήσεις αυτές αποτελούν προειδοποιήσεις των εκπροσώπων της τουρκικής αυτοκινητοβιομηχανίας και όχι διαπιστωμένες συνέπειες των υπό συζήτηση ευρωπαϊκών ρυθμίσεων.
Ανησυχία και στη βιομηχανία ανταλλακτικών
Σημαντική ανησυχία επικρατεί και στις επιχειρήσεις παραγωγής εξαρτημάτων αυτοκινήτων.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα της DW Türkçe, περίπου το 40% των τουρκικών εξαγωγών αυτοκινητοβιομηχανίας προς την Ευρωπαϊκή Ένωση προέρχεται από τη βιομηχανία ανταλλακτικών.
Πρόκειται για έναν ιδιαίτερα σημαντικό κλάδο, ο οποίος παράγει προϊόντα που καλύπτουν μεγάλο εύρος εφαρμογών, από συστήματα μετάδοσης κίνησης και πέδησης έως ελαστικά και υαλοπίνακες.
Το 2025 οι τουρκικές επιχειρήσεις του συγκεκριμένου τομέα πραγματοποίησαν συνολικές εξαγωγές ύψους 15,8 δισ. δολαρίων.
Ο πρόεδρος της Ένωσης Κατασκευαστών Εξαρτημάτων Οχημάτων (TAYSAD), Yakup Birinci, δήλωσε στην Deutsche Welle ότι η τουρκική και η ευρωπαϊκή αυτοκινητοβιομηχανία έχουν αναπτύξει ένα ιδιαίτερα αλληλεξαρτώμενο σύστημα.
Όπως σημείωσε, το 55% των εισαγόμενων από την Τουρκία εξαρτημάτων αυτοκινήτων προέρχεται από την Ευρώπη.
Τα εξαρτήματα αυτά χρησιμοποιούνται στην κατασκευή αυτοκινήτων επί τουρκικού εδάφους, τα οποία στη συνέχεια εξάγονται σε διάφορες αγορές, συμπεριλαμβανομένης της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Ο Birinci υπογράμμισε ότι η TAYSAD ζητά να ληφθούν υπόψη τόσο η Τελωνειακή Ένωση όσο και η υφιστάμενη βιομηχανική διασύνδεση, ώστε η Τουρκία να συμπεριληφθεί εξαρχής στο «Made in EU».
Τουρκία και ΕΕ: Εμπόριο αυτοκινήτων 54 δισ. ευρώ
Η σημασία της ευρωπαϊκής αγοράς για την τουρκική αυτοκινητοβιομηχανία αποτυπώνεται στα οικονομικά στοιχεία που παρουσιάζει η Deutsche Welle.
Σύμφωνα με την τουρκική στατιστική υπηρεσία (TÜİK), το 28% των τουρκικών εξαγωγών μεταποιημένων προϊόντων προς την Ευρωπαϊκή Ένωση το 2025 αφορούσε οχήματα και εξαρτήματα.
Παράλληλα, το 72,5% των συνολικών τουρκικών εξαγωγών του συγκεκριμένου κλάδου κατευθύνθηκε στα κράτη-μέλη της ΕΕ.
Η Τουρκία κατέχει, σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλείται η DW, τη δεύτερη θέση μεταξύ των μεγαλύτερων προμηθευτών της ΕΕ στον τομέα αυτό, μετά την Κίνα.
Την ίδια στιγμή, αποτελεί την τρίτη μεγαλύτερη εξαγωγική αγορά της ευρωπαϊκής αυτοκινητοβιομηχανίας, εισάγοντας περισσότερα από 800.000 οχήματα από την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Επιπλέον, πάνω από το 70% της παραγωγής οχημάτων στην Τουρκία πραγματοποιείται από ευρωπαϊκές αυτοκινητοβιομηχανίες.
Τα δεδομένα αυτά εξηγούν γιατί η Άγκυρα επιδιώκει να αντιμετωπίσει το ζήτημα όχι αποκλειστικά ως τουρκικό εμπορικό πρόβλημα, αλλά ως υπόθεση που αφορά συνολικά την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής βιομηχανίας.
Η στρατηγική της Άγκυρας και η κρίσιμη ευρωπαϊκή απόφαση
Η προγραμματισμένη επίσκεψη της τουρκικής αντιπροσωπείας στο Βερολίνο αποτελεί μέρος της προσπάθειας της Άγκυρας να επηρεάσει τη διαμόρφωση της νέας ευρωπαϊκής βιομηχανικής πολιτικής.
Η τουρκική πλευρά επιχειρεί να αξιοποιήσει τη μεγάλη παρουσία γερμανικών και άλλων ευρωπαϊκών αυτοκινητοβιομηχανιών στο παραγωγικό της σύστημα, προκειμένου να διαμορφώσει ένα κοινό μέτωπο συμφερόντων.
Από την πλευρά της, η Ευρωπαϊκή Ένωση επιχειρεί να ενισχύσει την εγχώρια βιομηχανική παραγωγή και να περιορίσει τις εξαρτήσεις της από εξωτερικούς προμηθευτές, σε μια περίοδο έντονου διεθνούς ανταγωνισμού, ιδιαίτερα με την Κίνα.
Το ερώτημα που παραμένει ανοιχτό είναι εάν η τελική ευρωπαϊκή ρύθμιση θα αναγνωρίσει κάποια μορφή ισοδύναμης μεταχείρισης για την τουρκική παραγωγή ή θα διατηρήσει αυστηρότερα κριτήρια προέλευσης.
Οι συναντήσεις της 19ης Νοεμβρίου στο Βερολίνο αναμένεται, επομένως, να αποτελέσουν σημαντικό σταθμό στις διαπραγματεύσεις για τη μελλοντική θέση της Τουρκίας στην ευρωπαϊκή αυτοκινητοβιομηχανία.
GEOPOLITICO
Οι λέξεις της Δημοκρατίας, χωρίς Δημοκρατία των λέξεων, στοιχειοθετούν τον καθημερινό φασισμό!
Η διαχρονική εμμονή των Κυβερνήσεων στη χρήση της λέξης “επέκταση” ως προς τα 12 μίλια, αναδίδει τέτοιο φασισμό. Όταν δε προστίθεται η φράση: “αναφαίρετο δικαίωμα”, ο καθημερινός γίνεται και γιορτινός. Του Χρήστου Κηπουρού.
Του Χρήστου Κηπουρού
Στη σύγχρονη διπλωματική πραγματικότητα, η επιλογή των λέξεων αποκαλύπτει μια βαθιά αντίφαση δύο μέτρων και δύο σταθμών, μετατρέποντας τη γλώσσα σε μηχανισμό σιωπηρού αυτοπεριορισμού. Ενώ το Άρθρο 3 της Σύμβασης για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS) προβλέπει ρητά τον «καθορισμό» των χωρικών υδάτων έως τα 12 ναυτικά μίλια, η επίσημη Ελλάδα επιμένει στον όρο «επέκταση». Μέσα από αυτή τη γλωσσική μετατόπιση, η άσκηση ενός δικαιώματος πλήρους κυριαρχίας —καθώς η αιγιαλίτιδα ζώνη αποτελεί αναπόσπαστο εθνικό έδαφος— συνδέεται ετυμολογικά με τον «επεκτατισμό» και γεννά αισθήματα ενοχής, την ίδια ακριβώς στιγμή που η διαφαινόμενη, παράνομη «επέκταση» της τουρκικής απειλής πολέμου (casus belli) από το Αιγαίο στην Ανατολική Μεσόγειο αντιμετωπίζεται με λεκτικούς ευφημισμούς και αμηχανία..
Αυτή η επιλεκτική αυστηρότητα αναδεικνύει τη σύγκρουση ανάμεσα στις «λέξεις της δημοκρατίας» και στη «δημοκρατία των λέξεων». Οι πρώτες συνθέτουν το τυποποιημένο, θεσμικό λεξιλόγιο των κοινοτοπιών και των στερεοτύπων —εκεί όπου το επίσημο κράτος επαναλαμβάνει μηχανικά τη φράση «αναφαίρετο δικαίωμα» για να συγκαλύψει την «επέκταση» και να καμουφλάρει την αδράνειά του, προσθέτοντας όμως και νέες δόσεις φασισμού. Όπως έδειξαν στοχαστές σαν τον Φουκώ και τον Έκο, η γλώσσα των στερεοτύπων δεν είναι αθώα· επιβάλλει την πειθαρχία της σκέψης και την πολιτική απραξία. Αντίθετα, η «δημοκρατία των λέξεων» απαιτεί την απελευθέρωση του νοήματος από κάθε σύνδρομο και συμπλεγματισμό, διεκδικώντας το αυτονόητο δικαίωμα να ονομάζουμε τόσο την εθνική κυριαρχία όσο και την παράνομη απειλή με το αληθινό τους όνομα.
Η ύστατη ώρα των «Έξι Ελλησπόντων»
Όπως γράφει ο Καβάφης, οι σοφοί λειτουργούν σαν ευαίσθητος σεισμογράφος που συλλαμβάνει έγκαιρα «τη μυστική βοή των πλησιαζόντων γεγονότων», την ώρα που οι πολλοί, ανυποψίαστοι, δεν ακούνε τίποτα. Σήμερα, αυτή η υπόγεια δόνηση έρχεται εκκωφαντική από την Ανατολή: η Άγκυρα αξιοποιεί τις ισλαμικές της συμμαχίες και προωθεί εσωτερικούς νόμους θαλάσσιας κυριαρχίας με μοναδικό στόχο να επεκτείνει το παράνομο casus belli από το Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο. Ακολουθώντας το πάγιο ιστορικό της μοτίβο, η Τουρκία προετοιμάζεται να επιβάλει τα τετελεσμένα της στο επόμενο κρίσιμο διάστημα —και ιδίως στη μεταβατική περίοδο μιας νέας ελληνικής κυβέρνησης—, επιχειρώντας να περικυκλώσει οριστικά τον Ελληνισμό.
Απέναντι σε αυτή την υπαρξιακή απειλή, η απραξία ισοδυναμεί με εθνική αυτοχειρία, καθώς η βρόμικη λέξη «επέκταση» εξακολουθεί να ασκεί περιστολή στην επίσημη Ελλάδα και να διαιωνίζει τον αθηναϊκό συμπλεγματισμό, εμποδίζοντάς την να πράξει τα δέοντα. Πριν η Άγκυρα προλάβει να κλειδώσει διπλωματικά και νομικά την Ανατολική Μεσόγειο, η χώρα οφείλει να προχωρήσει τώρα στον νομοθετικό καθορισμό των 12 ναυτικών μιλίων στα νησιά που βλέπουν προς τη Μεσόγειο, διαγράφοντας οριστικά τη σιχαμένη αυτή λέξη από το λεξιλόγιο και τους νόμους της. Η άμεση δημιουργία των «Έξι Ελλησπόντων» αποτελεί το ελάχιστο ιστορικό χρέος απέναντι στο μέλλον του Ελληνισμού, προτού οι προσεισμικές δονήσεις μετατραπούν σε αμείλικτη πραγματικότητα.
_______________
Διδυμότειχο, Νοέμβριος 2026
GEOPOLITICO
Η εθνική ασφάλεια στο έλεος των διαδικτυακών αναζητήσεων;
Σοβαρά ερωτήματα για την προστασία της εθνικής ασφάλειας και την αποτελεσματικότητα των ευρωπαϊκών κανόνων ανωνυμοποίησης δεδομένων εγείρει μελέτη του ερευνητή κυβερνοασφάλειας Łukasz Olejnik. Σύμφωνα με τα ευρήματά της, ακόμη και φαινομενικά ανώνυμες αναζητήσεις στη Google μπορούν, μέσω συσχέτισης πληροφοριών και αξιοποίησης της τεχνητής νοημοσύνης, να αποκαλύψουν ευαίσθητα στοιχεία για στρατιωτικούς, στελέχη υπηρεσιών πληροφοριών και εργαζομένους διεθνών οργανισμών. Ο νομικός Νικόδημος Καλλιντέρης αναλύει πώς μια ευρωπαϊκή ρύθμιση για την ενίσχυση του ψηφιακού ανταγωνισμού ενδέχεται να δημιουργήσει νέες ευπάθειες, προσφέροντας σε ξένες υπηρεσίες πληροφοριών δυνατότητες εντοπισμού προσώπων, χαρτογράφησης δραστηριοτήτων και εκμετάλλευσης προσωπικών αδυναμιών.
Γράφει ο Νικόδημος Καλλιντέρης, Νομικός (ΜΔΕ Δημοσίου Δικαίου) | Defence-point
Κάθε πληροφορία που συσχετίζεται ή δύναται να συσχετιστεί με ένα φυσικό πρόσωπο συνιστά προσωπικό δεδομένο και απολαμβάνει της προστασίας του δικαίου των προσωπικών δεδομένων. Για τον ευρωπαϊκό χώρο εφαρμόζεται ο πλέον γνωστός τοις πάσι Γενικός Κανονισμός Προστασίας Δεδομένων (GDPR).
H ανωνυμοποίηση (βλ. την υπ΄αριθμόν 26 αιτιολογική σκέψη του GDPR) από την άλλη αποτελεί διαδικασία επεξεργασίας δεδομένων με την οποία καθίσταται αδύνατη η ταυτοποίηση του φυσικού προσώπου στο οποίο αναφέρονται, με μέσα που είναι ευλόγως πιθανό να χρησιμοποιηθούν.
Σύμφωνα με το άρθρο 6 παρ.11 του Κανονισμού (ΕΕ) 2022/1925, γνωστού ως Digital Markets Act (DMA), οι επιχειρήσεις που έχουν χαρακτηριστεί ως «ρυθμιστές πρόσβασης» (gatekeepers) οφείλουν, υπό συγκεκριμένους όρους, να παρέχουν σε ανταγωνιστικές επιχειρήσεις πρόσβαση σε ορισμένα δεδομένα αναζητήσεων, κατάταξης αποτελεσμάτων και προβολών. Σύμφωνα με την ίδια διάταξη, η παροχή πρόσβασης στα δεδομένα αυτά προϋποθέτει την ανωνυμοποίηση των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα που ενδεχομένως περιλαμβάνονται σε αυτά, ώστε να μην είναι δυνατή η ταυτοποίηση των χρηστών με μέσα που είναι ευλόγως πιθανό να χρησιμοποιηθούν.
Το σκεπτικό αυτής της ρύθμισης (ratio legis) έχει να κάνει με την προώθηση του ανταγωνισμού στις ψηφιακές αγορές. Αποκτώντας μια ανταγωνιστική μηχανή αναζήτησης τα δεδομένα αναζητήσεων άλλης εταιρείας διευκολύνεται να βελτιώσει τις παρεχόμενες υπηρεσίες ενώ παράλληλα περιορίζεται το πλεονέκτημα που διαθέτουν οι μεγάλες διαδικτυακές πλατφόρμες (π.χ. Google) λόγω του ανυπολόγιστου όγκου δεδομένων που συγκεντρώνουν από τα εκατομμύρια των χρηστών τους.
Στις 16 Ιουλίου του 2026, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξέδωσε στο πλαίσιο του ανωτέρω Κανονισμού την εκτελεστική απόφαση C(2026) 5091 (υπόθεση DMA.100209) ορίζοντας επακριβώς συγκεκριμένα μέτρα ανωνυμοποίησης για τα δεδομένα αναζητήσεων της Google.
Όμως, ο Πολωνός Δρ Łukasz Olejnik σύμβουλος κυβερνοασφάλειας και ανώτερος ερευνητής στο Τμήμα Πολεμικών Σπουδών του King’s College στο Λονδίνο εκπόνησε πρόσφατα μια άκρως ενδιαφέρουσα μελέτη (“Alone among a thousand: Red teaming the European Commission’s search data anonymisation measures”) για την ανωνυμοποίηση των δεδομένων αναζητήσεων της Google στην οποία διαπιστώνει ότι τα μέτρα αυτά της Ευρωπαϊκής Επιτροπής δεν αποτρέπουν αποτελεσματικά τον εκ των υστέρων εντοπισμό μεμονωμένων χρηστών (singling out), την επανασύνδεση αναζητήσεων (linkage) και τη συναγωγή προσωπικών πληροφοριών (inference). Η μελέτη πραγματοποιήθηκε κατόπιν ανάθεσης από την Google, με τον ίδιο να δηλώνει ότι είχε πλήρη ερευνητική ανεξαρτησία.
Είναι προφανές, κατά τον Olejnik, ότι μεταξύ άλλων ανακύπτουν και σοβαροί κίνδυνοι εθνικής ασφάλειας καθώς το «παράθυρο» που αφήνουν ανοιχτό τα μέτρα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ενδέχεται να αποκαλύπτει στοιχεία για το προσωπικό στρατιωτικών εγκαταστάσεων, υπηρεσιών πληροφοριών και διεθνών οργανισμών.
Ο Δρ Łukasz Olejnik αφιερώνει στο ζήτημα αυτό ένα ολόκληρο κεφάλαιο της εκτενούς μελέτης του (σελ. 48-55 και στο Παράρτημα σελ. 87-90) στο οποίο αξίζει να εγκύψουμε με το παρόν άρθρο.
Η πρόσβαση σε φαινομενικά ανωνυμοποιημένα δεδομένα αναζητήσεων μπορεί, μέσω της συσχέτισης πληροφοριών, να επιτρέψει την εξαγωγή συμπερασμάτων για την επαγγελματική ιδιότητα, την υπηρεσιακή δραστηριότητα και την εν γένει προσωπική κατάσταση συγκεκριμένων κατηγοριών χρηστών. Η δυνατότητα αυτή αποκτά ιδιαίτερη σοβαρότητα όταν οι χρήστες συνδέονται με οργανισμούς που διαχειρίζονται διαβαθμισμένες και ευαίσθητες πληροφορίες ή επιτελούν κρίσιμες λειτουργίες για την εθνική και διεθνή ασφάλεια.
Η μελέτη, συνδυάζοντας ποσοτικές και ποιοτικές μεθόδους ανάλυσης, συμπεριλαμβανομένης της χρήσης μεγάλων γλωσσικών μοντέλων τεχνητής νοημοσύνης (Large Language Models – LLMs), επιχειρεί να διαπιστώσει εμπειρικά κατά πόσον τα δεδομένα αναζητήσεων της Google, μετά την εφαρμογή των μέτρων ανωνυμοποίησης που προβλέπει η προαναφερθείσα απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, εξακολουθούν να περιέχουν πληροφορίες με επιχειρησιακή αξία.
Ο Olejnik εξέτασε δεδομένα διαδικτυακών αναζητήσεων από έξι γεωγραφικές περιοχές στις οποίες λειτουργούν στρατιωτικές εγκαταστάσεις των ΗΠΑ ή του ΝΑΤΟ (π.χ. Ramstein). Με συγκεκριμένη μέθοδο (χρήση γεωγραφικής περιοχής σύγκρισης στην οποία δεν βρίσκεται η αντίστοιχη στρατιωτική εγκατάσταση) διαπίστωσε ότι η επαγγελματική και θεσμική δραστηριότητα μιας στρατιωτικής κοινότητας μπορεί να αφήνει διακριτό πληροφοριακό αποτύπωμα στις μηχανές αναζήτησης.
Με μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης και χειροκίνητη επαλήθευση σε επιλεγμένα δείγματα ο ερευνητής κατόρθωσε να εντοπίσει διαδικτυακές αναζητήσεις που υποδήλωναν πιθανή στρατιωτική ιδιότητα του χρήστη, σε συνδυασμό με ευαίσθητες προσωπικές πληροφορίες όπως προβλήματα υγείας, πειθαρχικές ή ποινικές εκκρεμότητες, χρήση αλκοόλ ή ναρκωτικών και άλλες προσωπικές περιστάσεις, όπως ενδοοικογενειακές συγκρούσεις ή επαγγελματικές δυσκολίες.
Η σημασία των ευρημάτων έγκειται στο γεγονός ότι οι σχετικές πληροφορίες, μολονότι δεν συνιστούν κατ’ ανάγκη διαβαθμισμένα υπηρεσιακά δεδομένα, θα μπορούσαν να αποκτήσουν ιδιαίτερη αξία εάν συσχετίζονταν με την ταυτότητα και την υπηρεσιακή θέση συγκεκριμένων στρατιωτικών στελεχών. Για παράδειγμα, θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν από τρίτες δυνάμεις για τον εντοπισμό προσωπικών ευπαθειών και την άσκηση πιέσεων σε στελέχη που βρίσκονται σε νευραλγικές θέσεις στον στρατιωτικό τομέα.
Ως προς τις υπηρεσίες πληροφοριών ο Olejnik επέλεξε αναζητήσεις που περιλαμβάνουν αναφορές σε υπηρεσίες πληροφοριών σε συνδυασμό με λέξεις σχετικές με την απασχόληση, τη διαδικασία πρόσληψης, τις απαιτούμενες προϋποθέσεις, τις εξετάσεις επιλογής και τις υπηρεσιακές συνθήκες εργασίας. Επίσης, εξέτασε επισκέψεις σε επίσημες ιστοσελίδες προσλήψεων.
Αυτή η ανάλυση έδειξε ότι ορισμένες αναζητήσεις συνδέονται με γενικό ενδιαφέρον για επαγγελματική σταδιοδρομία στις υπηρεσίες πληροφοριών, ενώ άλλες παρουσίασαν ενδείξεις ότι ο χρήστης ή μέλος του νοικοκυριού του εργάζεται ήδη σε τέτοια υπηρεσία.
Ενδιαφέρον έχει ένα συγκεκριμένο παράδειγμα στο οποίο ο ερευνητής κατόρθωσε να περιορίσει σημαντικά τον αριθμό των πιθανών προσώπων που είχαν πραγματοποιήσει μια αναζήτηση. Η αναζήτηση αφορούσε πρόσωπο το οποίο εμφανιζόταν να εκδηλώνει σοβαρό ενδιαφέρον για πρόσληψη σε υπηρεσία πληροφοριών κράτους μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Στο περιεχόμενό της περιλαμβάνονταν αναφορές σε έναν σχετικά σπάνιο ακαδημαϊκό τίτλο σπουδών και σε συγκεκριμένο επιστημονικό αντικείμενο.
Ο συγγραφέας συσχέτισε αυτές τις πληροφορίες με τη χώρα της υπηρεσίας πληροφοριών, την πόλη, τη γεωγραφική περιοχή, την ημερομηνία της αναζήτησης και συμπληρωματικά στοιχεία διαθέσιμα σε δημόσιες ιστοσελίδες και μητρώα. Με τη μέθοδο αυτή, κατόρθωσε να περιορίσει το σύνολο των πιθανών προσώπων σε μόλις τρία.
Ως προς τους διεθνείς οργανισμούς ο Olejnik έδωσε έμφαση κυρίως στις Βρυξέλλες και στη Γενεύη καθώς πρόκειται για περιοχές με υψηλή συγκέντρωση εργαζομένων σε διεθνείς οργανισμούς, διπλωματικές υπηρεσίες και θεσμικά όργανα.
Στη Γενεύη, ο ερευνητής εκτιμά ότι το 27,5% του επιλεγμένου δείγματος αναζητήσεων, συνδέονται πιθανώς με εργαζομένους διεθνών οργανισμών, διπλωματικών αποστολών ή μέλη των οικογενειών τους. Για τις Βρυξέλλες, η ανάλυση περιλαμβάνει την Ευρωπαϊκή Ένωση, το ΝΑΤΟ και τις μόνιμες αντιπροσωπείες των κρατών μελών στην ΕΕ. Εδώ υπολόγισε ότι το 8,5% των επιλεγμένων αναζητήσεων σχετίζονται πιθανώς με προσωπικό των οργανισμών αυτών ή με μέλη των νοικοκυριών τους.
Εξίσου σημαντική είναι η διαπίστωση ότι τα δεδομένα αναζητήσεων μπορούν να αποκαλύψουν ποια πρόσωπα αναζητά ένας χρήστης και με ποιους οργανισμούς συνδέονται αυτά τα πρόσωπα. Από πλευράς ασφάλειας, οι πληροφορίες αυτές θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για τη χαρτογράφηση επαγγελματικών ενδιαφερόντων ή πιθανών θεσμικών συνδέσεων. Η ενδεχόμενη συστηματική επεξεργασία τους από υπηρεσίες πληροφοριών θα μπορούσε να προσφέρει πρόσθετα στοιχεία για πρόσωπα και οργανισμούς που παρουσιάζουν πληροφοριακό ενδιαφέρον.
Ο Olejnik επισημαίνει ότι πολλές από τις σχετικές αναζητήσεις περιλαμβάνουν εξειδικευμένη υπηρεσιακή ορολογία, η οποία παραμένει ορατή ακόμη και μετά την εφαρμογή των φίλτρων ανωνυμοποίησης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
Συνεπώς, βάσει της μελέτης ο μηχανισμός ανωνυμοποίησης δεδομένων αναζητήσεων που επέβαλε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στην Google δεν εξασφαλίζει την πραγματική ανωνυμία των χρηστών, δημιουργώντας σοβαρούς κινδύνους για την προστασία προσωπικών δεδομένων και για την εθνική ασφάλεια.
Καταλήγουμε, λοιπόν, ότι στη σύγχρονη ψηφιακή εποχή η προστασία της εθνικής ασφάλειας δεν προϋποθέτει πλέον μόνο τη παραδοσιακή διαφύλαξη διαβαθμισμένων πληροφοριών. Απαιτεί και την αποτροπή της συνδυαστικής αξιοποίησης φαινομενικά ανώνυμων δεδομένων, από τα οποία μπορούν να συναχθούν πληροφορίες για πρόσωπα που ασκούν κρίσιμα θεσμικά καθήκοντα.
-
Αναλύσεις2 μήνες πρινΤο τελεσίγραφο Καλίν την ώρα που η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο!
-
GEOPOLITICO2 μήνες πρινΤο διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
-
GEOPOLITICO1 εβδομάδα πρινΤι αναφέρει η διακοίνωση της Γαλλίας στην Τουρκία: «Δεν εμπλεκόμαστε στις διαφορές σας με την Ελλάδα»
-
Αναλύσεις3 μήνες πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
-
GEOPOLITICO2 μήνες πρινΤί λέει Τούρκος δημοσιογράφος για Σάββα Καλεντερίδη; «Έκανε πολύ καλά τη δουλειά του για τη χώρα του – Δεν μπορούσε να τον στριμώξει η ΜİΤ»
-
GEOPOLITICO3 μήνες πρινΙνδός στρατηγός προειδοποιεί τον Ερντογάν: «Θα κάνουμε κομμάτια κάθε τουρκική αρμάδα που θα σπεύσει να βοηθήσει το Πακιστάν»
-
GEOPOLITICO2 μήνες πρινΣύμβαση ΟΗΕ της Βαρκελώνης: “Άγκυρα, έχεις υπογράψει”! “Αθήνα για ποιον λόγο σιωπάς”;
-
Πολιτική3 μήνες πρινΣΟΚ στη Λέσβο! Τούρκοι τουρίστες έβαλαν στο νησί αυτοκίνητο με εικόνα του σφαγέα Κεμάλ στο παρμπρίζ