Γενικά θέματα
14.9.99-14.9.04: ΠΕΝΤΕ ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΜΟΙΡΑΙΑ ΜΕΡΑ – TA 24 ΔΕΥΤΕΡΟΛΕΠΤΑ ΠΟΥ ΣΚΟΤΩΣΑΝ ΤΟΝ ΓΙΑΝΝΟ ΚΡΑΝΙΔΙΩΤΗ
Θα μπορούσε να είναι μία τραγική αλλά ταυτόχρονα πλήρως ξεκαθαρισμένη ιστορία αυτό που συνέβει στις 14 Σεπτεμβρίου 1999 στον εναέριο χώρο της Ρουμανίας. Μιλούμε για το τραγικό ατύχημα με το πρωθυπουργικό αεριωθούμενο αεροσκάφος Mystere Falcon 900B της Dassault με αριθμό μητρώου SX-ECH, κατά το οποίο σκοτώθηκε ο Υφυπουργός Εξωτερικών Γιάννος Κρανιδιώτης και έξι άλλοι επιβάτες, συμπεριλαμβανομένου του γιού του.
Η κατασκευάστρια εταιρία Honeywell: “Oι εγγραφές στον αυτ. πιλότο έσβησαν κατά λάθος”!!! – Οι δήθεν καταγραφές του μαύρου κουτιού δεν εξηγούνται από κανένα νόμο της φυσικής
Θα μπορούσε να είναι μία τραγική αλλά ταυτόχρονα πλήρως ξεκαθαρισμένη ιστορία αυτό που συνέβει στις 14 Σεπτεμβρίου 1999 στον εναέριο χώρο της Ρουμανίας. Μιλούμε για το τραγικό ατύχημα με το πρωθυπουργικό αεριωθούμενο αεροσκάφος Mystere Falcon 900B της Dassault με αριθμό μητρώου SX-ECH, κατά το οποίο σκοτώθηκε ο Υφυπουργός Εξωτερικών Γιάννος Κρανιδιώτης και έξι άλλοι επιβάτες, συμπεριλαμβανομένου του γιού του.
Πρωτοδίκως, ο κυβερνήτης κ. Ιωάννης Ανδρουλάκης είχε βρεθεί ένοχος και καταδικάστηκε σε πενταετή φυλάκιση. Κάποιος θα μπορούσε να θεωρήσει ότι το θέμα έληξε και αποδόθηκαν οι ευθύνες. Το θέμα όμως θα μας απασχολεί για αρκετό καιρό, χωρίς εγγύηση ότι θα φωτιστούν όλες οι πλευρές.
Η έφεση του κ. Ανδρουλάκη, η οποία υποστηρίχθηκε από τον δικηγόρο Ιωάννη Σταμούλη, αμφισβήτησε ουσιαστικά τη νομιμότητα της συνολικής διαδικασίας και της κατάρτισης των πορισμάτων στα οποία στηρίχθηκε η καταδίκη. Ο κ. Ανδρουλάκης αθωώθηκε από τις κατηγορίες της υπερβολικής ταχύτητας και του κακού χειρισμού του αυτόματου πιλότου και του επιβλήθηκε ποινή φυλάκισης 35 μηνών γιατί δεν είχε ανάψει τη φωτεινή ένδειξη «προσδεθείτε». Στην προσφυγή του στον Άρειο Πάγο αναμένεται να υποστηρίξει, μεταξύ άλλων, ότι τη φωτεινή ένδειξη πάντοτε την ενεργοποιούσαν οι κυβερνήτες λίγα μόνο λεπτά πριν την προσγείωση.
Από την άλλη πλευρά, η οικογένεια του μηχανικού της Ολυμπιακής, Μιχαήλ Παπαδόπουλου υπέβαλλε αγωγή συνολικού ύψους 7,544,840 ευρώ εναντίον της Ολυμπιακής, της κατασκευάστριας του αεροσκάφους Dassault Aviation και της κατασκευάστριας του αυτόματου πιλότου Honeywell Inc. Τις κατηγορεί για σχεδιαστικά και κατασκευαστικά σφάλματα, αποτυχία να λάβουν διορθωτικά μέτρα, μη αξιόπιστα εγχειρίδια σχετικά με ασφάλεια πτήσης, κλπ που είχαν ως αποτέλεσμα ένα αδικαιολόγητα ανασφαλές προϊόν (το αεροσκάφος) και υπογραμμίζει ότι το πλήρωμα δεν είχε προετοιμαστεί επαρκώς μέσω εκπαίδευσης και ότι δεν υπήρχαν διαδικασίες ασφαλείας για τέτοιες καταστάσεις.
Το εκρηκτικό θέμα, μετά από την απόφαση του Εφετείου, είναι ότι ερχόμαστε πάλι στην αρχή και αναρωτιώμαστε δύο πράγματα:
· Τί προκάλεσε το ατύχημα;
· Ποιοί κυβερνητικοί και άλλοι παράγοντες και γιατί κατασκεύασαν ευθύνες για τον πιλότο και τον κυβερνήτη;
Αναφέρουμε ορισμένα στοιχεία που παρουσιάστηκαν για να συμπληρωθεί κάπως καλύτερα η εικόνα, με την επιφύλαξη και για νέα στοιχεία.
Πολιτικός καύσωνας
Ο θάνατος του Κρανιδιώτη είναι ιδιαίτερα θερμό γεγονός από πολιτική σκοπιά. Ήταν ο άνθρωπος ο οποίος έπαιξε καθοριστικό ρόλο στην προώθηση της Κυπρου στην Ευρωπαϊκή Ένωση και για την ένταξη της Κύπρου στην Ε.Ε. «πολεμήθηκε ισχυρά και υπόγεια μέσα από το ΥΠΕΞ, από τις κορυφές» όπως ήταν γνωστό πριν από τον θάνατό του και υπογραμμιζόταν συχνά μετά. Συμπτωματικά, ο θάνατός του και η Υπόθεση Οτσαλάν (με όλα τα γνωστά «τυχαία» γεγονότα) άνοιξαν το δρόμο για τον Γιώργο Παπανδρέου να κυριαρχήσει στο Υπουργείο Εξωτερικών χωρίς να υπάρχει κάποιος σημαντικός εσωτερικός παράγοντας στο Υπουργείο για να ελέγχει τα «προσωπικά του στοιχήματα» στο Κυπριακό, Αιγαίο και γενικά στα Ελληνοτουρκικά, κλπ. Ο Κρανιδιώτης συχνά περιγραφόταν ως «παράγοντας συγκράτησης ολισθημάτων και εκτροπών» στα εθνικά θέματα, εμμέσως πλην σαφώς αποδίδοντάς τα στον Υπουργό.
Συνεπώς, το ατύχημα πρέπει να εξεταστεί εξονυχιστικά, κάτι που ίσως να μην έγινε πλήρως σε πρωτόδικο βαθμό. Αρχίζουμε μία εξέταση, με βάση τα υπάρχοντα στοιχεία, δίνοντας έμφαση σε στοιχεία τα οποία είτε δεν ακούστηκαν είτε δεν έτυχαν σημαντικής προσοχής. Στο μέλλον θα εξεταστεί και με άξονα τις βασικές αρχές πτήσης.
24 δευτερόλεπτα
Σύμφωνα με τις καταθέσεις διασωθέντων, σημειώθηκαν αναταράξεις λίγα λεπτά πριν από την προσγείωση στο Βουκουρέστι και το αεροσκάφος «έκανε τέσσερεις με πέντες βουτιές». Αυτοί οι «δελφινισμοί» κολλούσαν επιβάτες (που δεν ήταν προσδεδεμένοι) στην οροφή και αμέσως μετά τους έριχναν στο έδαφος. Λόγω της αδράνειας, όταν το αεροσκάφος εκτελεί απότομη κάθοδο, ο επιβάτης τινάζεται στην αντίθετη κατεύθυνση και χτυπάει στην οροφή και όταν κάνει απότομη άνοδο πέφτει στον διάδρομο και αν είναι δεμένος στο κάθισμα, πιέζεται κάτω στη θέση του. Στα 24 δευτερόλεπτα που έγιναν οι δελφινισμοί, σημειώθηκαν και οι επτά θάνατοι, τραπεζάκι σφηνώθηκε στην οροφή και όλα τα αντικείμενα στο αεροσκάφος σκορπίστηκαν.
Σε μελέτη που υπέβαλλε ο κ. Ανδρέας Γ. Παυλίδης, Υποπτέραρχος Μηχανικός ε.α. στη Διεύθυνση Ασφαλείας Πτήσεων της Ολυμπιακής, υπογραμμίζει ότι χρειάζεται να εξεταστεί η περίπτωση να σημειώθηκαν καθοδικά και ανοδικά ρεύματα στην πορεία του Falcon που προκάλεσαν τις ταχύτατες αυξομειώσεις ύψους. Υπολογίζει μάλιστα ότι τις δυνάμεις που δέχθηκε ο Κρανιδιώτης από τις συγκρούσεις του σώματός του με τα τοιχώματα του αεροσκάφους. Ειδικότερα, αν το βάρος του ήταν 80 κιλοπόντ, προσέκρουσε στην οροφή με δύναμη 200 κιλοπόντ και ταχύτητα 8,66 μέτρων ανά δευτερόλεπτο που ισοδυναμεί με κινητική ενέργεια 300 κιλοποντόμετρων. Είναι σαν να έπεσε με το κεφάλι του στο έδαφος από ύψος 3,75 μέτρων (ως τάξη μεγέθους).
Σύμφωνα με την Τελική Έκθεση που έστειλε η Επιθεωρηση Πολιτικής Αεροπορίας της Ρουμανίας, η οποία ερεύνησε τα αιτία του ατυχήματος, συνέβησαν τα εξής (σύμφωνα με την επίσημη μετάφραση στο Υπουργείο Εξωτερικών):
«Οι παράμετροι πτήσης αρχίζουν να έχουν σημαντική μεταβολή πέντε δευτερόλεπτα πριν καταγραφεί ως απενεργοποιημένος ο αυτόματος πιλότος. Κατά τη διάρκεια αυτών των πέντε δευτερολέπτων, οι παράμετροι πτήσης ήσαν:
· [Ενδεικνυόμενη ταχύτητα] IAS 332 κόμβοι
· Υψόμετρο 15134 πόδια μειούμενο στα 14898 πόδια
· [Κινητήρες] N1 ENG = 62% / N1 ENG2 =66% / N1 ENG1=60%
· Τρία έως τέσσερα δευτερόλεπτα πριν από την αποσυνδεση του αυτόματου πιλότου ο οριζόντιος σταθεροποιητής STAB άλλαξε θεση από -0,31 μοίρες σε +0,11 μοίρες βυθίζοντας το ρύγχος του αεροσκάφους.
· Ο μοχλός πηδαλιούχησης είχε κινηθεί από τις 0 μοίρες στην 1,45 μοίρα, φθάνοντας σε θέση 0,72 μοιρών ένα δευτερόλεπτο προτού αποσυνδεθεί ο αυτόματος πιλότος, ταυτόχρονα, η γωνία προνευσης είχε ελαφρά διακυμανση άνω πρόνευσης [pitch] από -2,31 σε 2,23 μοίρες και επέστρεψε στις -2,31 μοιρες, τούτο επιβεβαιώθηκε από την αύξηση της κάθετης επιτάχυνσης στο 1,14 g, κατόπιν μείωση στο 1,05g [επιτάχυνση 1g σημαίνει ότι σε κάθε δευτερόλεπτο η ταχύτητα αυξάνει κατά 9,81 μέτρα ανά δευτερόλεπτο].
· 0,75 του δευτερολέπτου πριν αποσυνδεθεί ο αυτόματος πιλότος, η κάθετη επιτάχυνση μειώθηκε στο 0,79g και στο επόμενο 0,40 του δευτερολέπτου αυξήθηκε ταχύτατα στο 2,54g, ΑΛΛΑ σε αυτή τη χρονική περίοδο ο μοχλός πηδαλιούχησης καταγράφηκε ότι ωθήθηκε από 0,72 της μοίρας σε -3,06 μοίρες.
Οι παράμετροι πτήσης γι’ αυτή την περίοδο είναι συσχετισμένες, εκτός από το τελευταίο δευτερόλεπτο πριν αποσυνδεθεί ο αυτόματος πιλότος, όπου η τάση άνω πρόνευσης του αεροσκάφους δεν είναι δυνατόν να εξηγηθεί με καταγεγραμμένα δεδομένα πηδαλίων πτήσης, σταθεροποιητή και πηδαλίου κλίσης ανόδου-καθόδου σε κάτω πρόνευση. Αφ’ ετέρου, σύμφωνα με τα μετεωρολογικά δεδομένα και τα διαγράμματα του ραντάρ, δεν υπήρξαν εξωτερικά ερεθίσματα όπως αναταράξεις εν αιθρία ή αναταράξεις κύματος δημιουργηθέντος από άλλο αεροσκάφος που θα μπορούσε να εξηγήσει αυτή τη συμπεριφορά του αεροσκάφους.
Η DFDR [Ψηφιακός Καταγραφέας Δεδομένων, στοιχεία του οποίου παραθέτουμε σε άλλο σημείο] δεν μπορούσε να παράσχει επαρκή αποδεικτικά στοιχεία γι’ αυτό το δευτερόλεπτο λόγω του ρυθμού καταγραφής που είναι μία φορά το δευτερόλεπτο για το μοχλό πηδαλιούχησης και μία φορά κάθε δύο δευτερόλεπτα για τον οριζόντιο σταθεροποιητή, αλλά οι FGCs κατέγραψαν στη NVRAM μερικές παραμέτρους πτήσης για 1,5 δευτερόλεπτο πριν αποσυνδεθεί ο αυτόματος πιλότος. Η ανάλυση δεδομένων των FGCs και η εργασία προσομοίωσης θα μπορούσε να εξηγήσει τη συμπεριφορά του αεροσκάφους».
Παραβίαση Κοινοτικής Νομοθεσίας
Η υπεράσπιση υποστηρίζει ότι «το κατηγορητήριο στηρίζεται σε τρεις Εκθέσεις που δεν παρέχουν καμμία αξιοπιστία, είναι ελλιπέστατες και έχουν μία μονομερή διερεύνηση για να δημιουργήσουν ευθύνη στους χειριστές και τους τεχνικούς». Θεμελειώδες (και ισχυρό) στοιχείο της υπερασπιστικής γραμμής είναι ότι έχουμε Εκθέσεις για τον έλεγχο των αιτιών οι οποίες είναι από Επιτροπές που είναι συγκροτημένες κατά παράβαση της κοινοτικής Οδηγίας «EUROPEAN ECONOMIC COMMUNITY DIRECTIVE 94/56 /CE November 21, 1994». Η Οδηγία έπρεπε να είχε τεθεί σε ισχύ το Νοέμβριο του 1996, αλλά τέθηκε στις 3 Μαϊου του 2001 με το Νόμο 2912. Δηλαδή, παρανόμως έγιναν οι έρευνες για τη διερεύνηση των αιτιών του ατυχήματος με σύνθεση και συγκρότηση Επιτροπών ερεύνης η οποία έγινε κατά παράβαση της κοινοτικής Οδηγίας και με συμμετοχή εκπροσώπων των φορέων που εμπλέκονται στο ατύχημα!
Όπως υποστήριξε ο κ. Σταμούλης, η Οδηγία έχει εφαρμογή στα κράτη-μέλη αλλά η Ρουμανία δεν ανήκει στην Ε.Ε. Σύμφωνα με τη Διεθνή Σύμβαση του Σικάγο και την Οδηγία, αν το ατύχημα έγινε σε τρίτη χώρα η έρευνα θα γινόταν από αξιωματούχους της χώρας. Οι Ρουμάνοι όμως ζήτησαν να συμμετάσχουν στην Επιτροπή Έρευνας και εξουσιοδοτημένοι εκπρόσωποι από την Ελλάδα. Το παράδοξο είναι ότι ζήτησαν και έλαβαν μέρος στην Επιτροπή Έρευνας στη Ρουμανία και οι άνθρωποι της Dassault και της Honeywell. Από κοινοτικής πλευράς αυτό ήταν ανεπίτρεπτο και υπογραμμίζει ότι η ελληνική συμμετοχή θα έπρεπε να είναι με ειδικούς που θα ήταν ανεξάρτητοι από την Ολυμπιακή και γενικά κάθε εμπλεκόμενου φορέα ή ότι να αντιμετωπιστεί με επιφύλαξη καθε Πόρισμα, Έκθεση, κλπ που δεν κάλυπτε τις στοιχειωδεις απαιτήσεις αμεροληψίας που έθετε η Οδηγία.
Το γεγονός ότι το κατηγορητήριο στηρίχθηκε σε Εκθέσεις Επιτροπών που σχηματίστηκαν παράνομα με βάση την Οδηγία, αποτελεί το βασικό στοιχείο που προτάσει η υπεράσπιση. Πιθανόν να φθάσουμε στο σημείο η Ευρωπαϊκή Επιτροπή να παραπέμψει την Ελλάδα στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο γιατί πέραν του ότι δεν εναρμονίστηκε έγκαιρα με την κοινοτική Οδηγία, «το δικαστήριο ανέχθηκε την παρανομία» και καταδίκασε τον κυβερνήτη πάνω σε ασταθή νομική βάση με τις έρευνες που έγιναν μέχρι τώρα να πρέπει να ακυρωθούν.
Ο κ. Σταμούλης ειδικότερα περιέγραψε τη διαδικασία της έρευνας υπογραμμίζοντας τα μελανά στοιχεία που εντόπισε.
«Ο τότε Υπουργός που έδωσε εντολή στον Αερολιμενάρχη Αθηνών τον κ. Χαραλαμπάκη και σε έναν άλλο υπάλληλο της Ολυμπιακής Αεροπορίας να συμμετάσχουν, τον εξουσιοδότησε κατά παράβαση της κοινοτικής Οδηγίας. Και στην ρουμανική Επιτροπή, κακώς μετέχουν από ελληνικής πλευράς, πρόσωπα τα οποία δεν επιτρέπεται να ασχοληθούν με την έρευνα. Αυτό έγινε κατά παράβαση της Οδηγίας.
Η υπόθεση ήρθε στην Ελλάδα και εξουσιοδοτείται ο κ. Χαραλαμπάκης μία Επιτροπή που μετέχουν άνθρωποι οι οποίοι εξαιρούνταν από την κοινοτική Οδηγία. Οι Ρουμάνοι βγάζουν τον αυτόματο πιλότο και τον στέλνουν στα εργαστήρια της Honeywell για να εξεταστεί η λειτουργία του και κατά πόσο λειτούργησε κανονικά στο ατύχημα. Όλα αυτά είναι τελείως αντίθετα με την Οδηγία.
Όταν προσγειώθηκε το αεροσκάφος στο Βουκουρέστι, πήγε κάποιος της Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας, έβγαλε το μαύρο κουτί και το μετέφερε στον Πρόεδρο της ρουμάνικης Επιτροπής, ο οποίος το μετέφερε στις εγκαταστάσεις της TAROM, όπου ανοίχθηκε το μαύρο κουτί, αλλά δεν κατάφεραν να διαβάσουν τίποτα και με υπόδειξη της Dassault πήγε αρχικά σε ένα εργαστήριο της Γερμανίας και στη συνέχεια σε άλλο εργαστήριο στο Λονδίνο.
Υπάρχει μία καταγραφή ως δήθεν καταγραφή του μαύρου κουτιού, η ύπαρξη της οποίας δεν εξηγείται με κανέναν νόμο της Φυσικής. Αυτό φαίνεται στην Έκθεση της ρουμάνικης Επιτροπής. Οι τιμές g έχουν μικρές διακυμάνσεις και την ώρα UTC 19:15:43 έχει τιμή 1,13. Το επόμενο δευτερόλεπτο είναι 0,79 και στο επόμενο (19:15:45) πετάγεται στα 2,54, ενώ στο αμέσως επόμενο (19:15:46) πέφτει σε αρνητικό -0,79 δηλαδή πτώση 3,33g. Τότε βγαίνει εκτός ο αυτόματος πιλότος. Αυτή η επιβράδυνση τινάζει στην οροφή τον Κρανιδιώτη και τους άλλους. Πώς συμβαίνει το g να παρουσιάσει αυτή την απόκλιση; Ο πιλότος είπε ότι αισθάνθηκε αιφνιδίως μία απότομη βύθιση. Η βύθιση έγινε με εμπλεγμένο τον αυτόματο πιλότο. Δεν είχε αποσυνδεθεί ακόμη.
Ο κανονικός χρόνος αντιδράσεως του πιλότου είναι 2,5 δευτερόλεπτα. Εδώ ευτυχώς, ό πιλότος αντέδρασε σε 1,3 δευτερόλεπτα με αποτέλεσμα ο εμπλεγμένος αυτόματος πιλότος που οδηγεί το αεροσκάφος για συντριβή στο έδαφος, να απεμπλακεί και να συγκρατηθεί από τον πιλότο. Όμως, στην πρώτη βύθιση σκοτώθηκαν όσοι σκοτώθηκαν. Τελικά ο χειριστής κατόρθωσε να χειριστεί το αεροσκάφος μετά από οκτώ δελφινισμούς και να το προσγειώσει. Ένα άλλο περίεργο είναι ότι αν και μπήκε στο FIR της Σόφιας και του Βουκουρεστίου με αίθριο καιρό, μόλις προσγειώθηκε σημειώθηκε καταιγίδα. Οι ερμηνείες που υπάρχουν είναι ότι το αεροσκάφος πρέπει να βρέθηκε σε ηλεκτρομαγνητικό πεδίο ή πεδίο ηλεκτρομαγνητικών παρεμβολών. Το Falcon δεν είχε ασπίδα από ηλεκτρομαγνητικές επιδράσεις».
Αυτό αποτελεί ένα άλλο στοιχείο που πιθανότατα θα μας απασχολήσει. Η ηλεκτρομαγνητική παρεμβολή θα μπορούσε να εξηγήσει τη συμπεριφορά του αεροσκάφους αφού στον Ηλεκτρονικό Πόλεμο γίνονται τέτοιες επιχειρήσεις(EW). Αναφέρθηκε επίσης ότι το Σεπτέμβριο του 1999 υπήρχαν τακτικά δρομολόγια AWACS από Σόφια προς Βελιγράδι και ταυτόχρονα εκτελούνταν τουρκικά αεροναυτικά γυμνάσια στον Εύξεινο Πόντο. Αυτές οι πιθανότητες δεν εξετάστηκαν γιατί το δικαστήριο δεν επέτρεψε την εξέτασή τους.
Επίσης, απορρίφθηκε η πιθανότητα ηλεκτρομαγνητικής παρεμβολής με το αιτιολογικό ότι «οι εντολές στα συστήματα δίνονται ενσύρματα». Αυτό, κατηγορηματικά, δεν ισχύει αφού υπάρχει και η δυνατότητα εξ’ επαγωγής. Άλλωστε ο ηλεκτρονικός πόλεμος υπάρχει και διεξάγεται, λόγω της δυνατότητας επηρεασμού των συστηματων χωρίς να υπάρχει ενσύρματη συνδεση.
Τέλος, ο κ. Σταμούλης τόνισε την απώλεια δεδομένων από τον αυτόματο πιλότο όταν στάλθηκε στην κατασκευάστραι εταιρία για να εξεταστεί! Κάθε συσκευή αυτόματου πιλότου έχει δύο ηλεκτρονικούς υπολογιστές που καταγράφουν συχνότερα σε σχέση με το μαύρο κουτί, ειδικότερα ανά 1/20 του δευτερολέπτου και στον ηλεκτρονικό υπολογιστή του χειριστού. Η κατασκευάστρια Honeywell είπε ότι … οι εγγραφές έσβησαν κατά λάθος όταν διερευνώνταν στο εργαστήριο και δεν έχουμε τις καταγραφές που θα μπορούσαν πραγματικά να μας φωτίσουν, όπως και η προσομοίωση (simulation) της πτήσης, η οποία, όπως καταγγέλει η υπεράσπιση, δεν έγινε
Tο έγγραφο με τις εγγραφές από το μαύρο κουτί του Falcon
Tο σχεδιάγραμμα με τις μεταπτώσεις των G
[Δημοσιεύτηκε στις 14/9/2004 – 11:35:00 πμ] [Συντάκτης:Του Αντώνη Μποσνακούδη]
aegeantimes
Γενικά θέματα
Θρίλερ στα βάθη της Τουρκίας με 58χρονο Έλληνα μοναχό από το Νέο Μυλότοπο Γιαννιτσών! Αγνοείται από τον Ιούλιο
Ο 58χρονος μοναχός έφυγε από το Νέο Μυλότοπο Γιαννιτσών, με προορισμό την Τουρκία, αποφασισμένος να φτάσει στον Πόντο και την Καππαδοκία, τόπους που συνδέονταν βαθιά με τις ρίζες του και το όραμά του να ζήσει ως ασκητής. Τα ίχνη του όμως χάθηκαν μέσα στην απέραντη τουρκική επικράτεια, βυθίζοντας την οικογένειά του στην αγωνία.
Πρόκειται για τον μοναχό Ιωσήφ, κατά κόσμον Νικόλαο Τσιγκόζη, ο οποίος έφυγε στις 23 Ιουλίου από τον Νέο Μυλότοπο Γιαννιτσών, χωρίς έκτοτε να έχει επικοινωνήσει με την οικογένειά του.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η απάντηση του ελληνικού Προξενείου στην Κωνσταντινούπολη, σύμφωνα με την οποία ένα άτομο που μοιάζει με τον αγνοούμενο εμφανίστηκε στα γραφεία του στις 25 Ιουλίου, αναζητώντας πληροφορίες για το πώς θα μπορούσε να ταξιδέψει προς τον Πόντο.
Το όνειρο να επιστρέψει στις πατρογονικές εστίες και να ζήσει ως ασκητής
Η απόφαση του 58χρονου να ταξιδέψει στην Τουρκία δεν ήταν, σύμφωνα με τους συγγενείς του, μια παρορμητική ενέργεια. Αντίθετα, αποτελούσε μια βαθιά προσωπική επιθυμία που είχε εκφράσει επανειλημμένα.
Ο μοναχός Ιωσήφ ήθελε να επισκεφθεί τον Πόντο και την Καππαδοκία, περιοχές με τις οποίες συνδεόταν η οικογενειακή του καταγωγή, αλλά και το όραμά του να ακολουθήσει μια πιο απομονωμένη ασκητική ζωή.
«Είχε διακαή πόθο να πάει στον Πόντο. Έλεγε ότι θέλει να γίνει ασκητής», ανέφερε η αδελφή του, Ευαγγελία, στην εκπομπή.
Η ίδια μίλησε και για την πορεία του αδελφού της στον μοναχισμό, εξηγώντας ότι είχε αφιερώσει μεγάλο μέρος της ζωής του στη μοναστική κοινότητα.
«Ο αδελφός μου ανήκει στο σχήμα του μοναχισμού. Το 2003 ήταν στο Άγιον Όρος και μετέβη μετά στην Αγία Τριάδα Λαγκαδά. Ακολούθησε τον ηγούμενό του στην Ελασσόνα και έκανε και κουρά. Από Νικόλαος μετονομάστηκε σε Ιωσήφ αλλά το μοναστήρι ορφάνεψε από ηγούμενο και το διάστημα της μετάβασης του σε άλλο μοναστήρι, έμενε μαζί μου στο πατρικό μας», περιέγραψε.
Έτσι, ο 58χρονος βρισκόταν το τελευταίο διάστημα στο οικογενειακό σπίτι στον Νέο Μυλότοπο, περιμένοντας να μεταβεί σε άλλο μοναστήρι. Ωστόσο, όπως αποδείχθηκε, είχε ήδη αρχίσει να σχεδιάζει το ταξίδι του στην Τουρκία.
Η αναχώρηση στις 23 Ιουλίου και το εισιτήριο για την Τουρκία
Η εξαφάνιση του μοναχού έγινε αντιληπτή την Πέμπτη 23 Ιουλίου, όταν οι συγγενείς του διαπίστωσαν ότι είχε φύγει από το χωριό χωρίς να γνωρίζουν τον προορισμό του.
Η αδελφή του, Ευτυχία, που κατοικεί στη Θεσσαλονίκη, κινητοποιήθηκε άμεσα και ξεκίνησε να τον αναζητά. «Το πρωί της 23ης Ιουλίου, ημέρα Πέμπτη, έφυγε ο αδερφός μου. Πήγα στο χωριό μας το Μυλότοπο στα Γιαννιτσά. Ξεκινήσαμε να τον ψάχνουμε αλλά δεν τον βρίσκαμε πουθενά. Πήγα στην αστυνομία, το δήλωσα αλλά έκανα και τον συνειρμό στο μυαλό μου ότι ανέφερε συνέχεια την Κωνσταντινούπολη και πήγαμε να ψάξουμε στα τρένα. Εκεί ήταν ένα ταξιδιωτικό γραφείο και βρήκαμε ότι ένα εισιτήριο κόπηκε στο όνομά του. Επιβεβαιώσαμε αργότερα ότι ανέβηκε στο λεωφορείο για Τουρκία», ανέφερε.
Η επίσκεψη στο ελληνικό Προξενείο και η αναζήτηση διαδρομής προς την Τραπεζούντα
Οι προσπάθειες των συγγενών οδήγησαν και σε επικοινωνία με το ελληνικό Προξενείο στην Κωνσταντινούπολη.
Σύμφωνα με όσα περιέγραψε η Ευτυχία, ο αδελφός τους που ζει στον Καναδά επικοινώνησε με τις προξενικές Αρχές, αναζητώντας πληροφορίες για τον αγνοούμενο.
«Ο αδελφός μου από τον Καναδά πήρε τηλέφωνο στο προξενείο της Κωνσταντινούπολης. Εγώ είχα ενημερώσει και την αστυνομία και μας είπαν ότι όντως ήρθε ένας κύριος που δεν φορούσε ράσα, με ταξί και έψαχνε πώς να πάει στην Τραπεζούντα», ανέφερε.
Κατά την οικογένεια, οι υπάλληλοι του Προξενείου είδαν το διαβατήριο του άνδρα και του έδωσαν οδηγίες για να μεταβεί στον σταθμό υπεραστικών λεωφορείων, ώστε να συνεχίσει το ταξίδι του. Η πληροφορία αυτή ενίσχυσε την εκτίμηση των συγγενών ότι ο μοναχός είχε φτάσει στην Κωνσταντινούπολη και προσπαθούσε να βρει τρόπο να μετακινηθεί προς τον Πόντο. Ωστόσο, κανείς δεν γνωρίζει αν τελικά επιβιβάστηκε σε άλλο λεωφορείο, ποια διαδρομή ακολούθησε ή αν έφτασε στην Τραπεζούντα.
Η επίσημη απάντηση του Προξενείου
Στην προσπάθεια να συγκεντρώσει περισσότερες πληροφορίες για την εξαφάνιση, η εκπομπή «Φως στο Τούνελ» επικοινώνησε με το ελληνικό Προξενείο στην Κωνσταντινούπολη, το οποίο έδωσε γραπτή απάντηση. Σύμφωνα με όσα ανέφερε το Προξενείο, το μεσημέρι του Σαββάτου 25 Ιουλίου εμφανίστηκε στα γραφεία του ένα άτομο που έμοιαζε με τον αγνοούμενο μοναχό.
Ο άνδρας αναζητούσε πληροφορίες σχετικά με τους τρόπους μετάβασης στην περιοχή του Πόντου.
Στην απάντησή του, το Προξενείο ανέφερε: «Ζητούσε πληροφορίες σχετικά με τρόπους μετάβασής του στην περιοχή του Πόντου. Καθώς επρόκειτο για μη εργάσιμη ημέρα, κατόρθωσε να επικοινωνήσει τηλεφωνικά με τον αρμόδιο υπάλληλο στον αριθμό έκτακτης ανάγκης της Αρχής, με χρήση κινητού τηλεφώνου που ανήκε, ωστόσο, σε τρίτο πρόσωπο. Αργά το βράδυ της ίδιας μέρας, αδελφός του αγνοούμενου επικοινώνησε για πρώτη φορά μαζί μας».
Η αναφορά στη χρήση κινητού τηλεφώνου τρίτου προσώπου αποτελεί ένα ακόμη στοιχείο που ενδεχομένως θα μπορούσε να βοηθήσει στην αναζήτηση του μοναχού. Παράλληλα, η χρονική ακολουθία των γεγονότων δείχνει ότι η εμφάνιση του άνδρα στο Προξενείο έγινε δύο ημέρες μετά την αναχώρηση του 58χρονου από τα Γιαννιτσά. Πάντως, στην απάντηση του Προξενείου γίνεται λόγος για άτομο που μοιάζει με τον αγνοούμενο και όχι για οριστική ταυτοποίηση του μοναχού Ιωσήφ.
Η ενημέρωση της Interpol και η αγωνία των συγγενών
Η οικογένεια συνεχίζει τις προσπάθειες εντοπισμού του μοναχού, έχοντας απευθυνθεί τόσο στις ελληνικές Αρχές όσο και στις αρμόδιες υπηρεσίες που μπορούν να συνδράμουν στη διασυνοριακή αναζήτηση. «Η Ίντερπολ και το ελληνικό προξενείο στην Τουρκία έχουν ενημερωθεί», ανέφερε η αδελφή του, Ευαγγελία.
Οι συγγενείς θεωρούν ότι οι έρευνες θα πρέπει να επικεντρωθούν κυρίως στην Κωνσταντινούπολη, στην Τραπεζούντα και στις υπόλοιπες περιοχές του Πόντου, καθώς εκεί σκόπευε να κατευθυνθεί ο 58χρονος. Παράλληλα, δεν αποκλείουν το ενδεχόμενο να προσπάθησε να μεταβεί στην Καππαδοκία, την οποία επίσης επιθυμούσε να επισκεφθεί. Μέχρι στιγμής, ωστόσο, δεν υπάρχουν επιβεβαιωμένες πληροφορίες για το πού μπορεί να βρίσκεται ή αν έχει εγκατασταθεί σε κάποια μοναστική κοινότητα. Η μεγαλύτερη αγωνία των συγγενών του είναι να μάθουν αν είναι καλά στην υγεία του και αν βρίσκεται σε ασφαλές περιβάλλον.
«Θέλουμε να μάθουμε… Ζει; Είναι καλά;», λένε χαρακτηριστικά.
Τα χαρακτηριστικά του αγνοούμενου μοναχού
Ο μοναχός Ιωσήφ, κατά κόσμον Νικόλαος Τσιγκόζης, είναι 58 ετών και έχει ύψος περίπου 1,64 μέτρα. Έχει μακριά γκρίζα μαλλιά, τα οποία συνήθως πιάνει σε κοτσίδα, γκρίζο μουστάκι, κοντοκουρεμένο μούσι και πράσινα μάτια. Είναι κανονικού σωματικού βάρους. Σύμφωνα με όσα έχουν γίνει γνωστά, κατά την επίσκεψη του άνδρα που του έμοιαζε στο ελληνικό Προξενείο δεν φορούσε μοναχικά ράσα, στοιχείο που ενδέχεται να δυσχεραίνει την αναγνώρισή του από ανθρώπους που γνωρίζουν μόνο τη μοναχική του εμφάνιση.
Η οικογένεια απευθύνει έκκληση σε όποιον μπορεί να έχει πληροφορίες για τις κινήσεις του στην Τουρκία ή γνωρίζει εάν βρίσκεται σε κάποιο μοναστήρι ή ασκητήριο να επικοινωνήσει με τις αρμόδιες Αρχές. Σχεδόν τρεις μήνες μετά την αναχώρησή του, το βασικό ερώτημα παραμένει αναπάντητο: Κατάφερε ο μοναχός Ιωσήφ να φτάσει στον Πόντο και να πραγματοποιήσει το όνειρό του ή συνέβη κάτι που διέκοψε το ταξίδι του; Για τους δικούς του ανθρώπους, το μόνο που έχει σημασία είναι να υπάρξει ένα σημάδι ζωής και να μάθουν ότι ο 58χρονος είναι ασφαλής.
Γενικά θέματα
Η πετρελαϊκή «μάχη» που ενώνει Τραμπ-Πούτιν και δισεκατομμυριούχους του Κόλπου
Οι συνομιλίες της κυβέρνησης του Ντόναλντ Τραμπ με τη Ρωσία για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία έχουν διευρυνθεί και περιλαμβάνουν πλέον μια υπό διαπραγμάτευση συμφωνία δισεκατομμυρίων δολαρίων για την εξαγορά διεθνών περιουσιακών στοιχείων της ρωσικής πετρελαϊκής εταιρείας Lukoil, σύμφωνα με δημοσίευμα των «New York Times».
Οι συνομιλίες της κυβέρνησης του Ντόναλντ Τραμπ με τη Ρωσία για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία έχουν διευρυνθεί και περιλαμβάνουν πλέον μια υπό διαπραγμάτευση συμφωνία δισεκατομμυρίων δολαρίων για την εξαγορά διεθνών περιουσιακών στοιχείων της ρωσικής πετρελαϊκής εταιρείας Lukoil, σύμφωνα με δημοσίευμα των «New York Times».
Η συμφωνία, η οποία δεν έχει ακόμη οριστικοποιηθεί και τελεί υπό την αίρεση της έγκρισης της αμερικανικής κυβέρνησης και του Κρεμλίνου, αφορά ένα εκτεταμένο χαρτοφυλάκιο πετρελαιοπηγών, διυλιστηρίων και πρατηρίων καυσίμων της Lukoil σε διάφορες χώρες.
Σύμφωνα με τους «New York Times», στο επίκεντρο της υπόθεσης βρίσκεται κοινοπραξία με επικεφαλής τον Αμερικανό επενδυτή Τοντ Μπόελι, στην οποία συμμετέχουν επίσης επενδυτικοί όμιλοι από τη Μέση Ανατολή. Στην προτεινόμενη συμφωνία συμμετέχει και η αμερικανική κυβέρνηση, μέσω της U.S. International Development Finance Corporation (DFC).
Στο τραπέζι των συνομιλιών Τραμπ-Πούτιν
Οι πολύμηνες διαπραγματεύσεις, σύμφωνα με οκτώ πρόσωπα με γνώση της υπόθεσης που επικαλούνται οι «New York Times», συνδέονται με την ευρύτερη προσπάθεια της κυβέρνησης Τραμπ να αποκαταστήσει οικονομικούς δεσμούς με τη Ρωσία στο πλαίσιο των συνομιλιών για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία.
Το ζήτημα της Lukoil φέρεται να τέθηκε από τον Βλαντιμίρ Πούτιν κατά τη συνάντησή του με τους Αμερικανούς διαπραγματευτές Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ στο Κρεμλίνο, στις 5 Σεπτεμβρίου. Σύμφωνα με πηγή που επικαλείται η αμερικανική εφημερίδα, ο Ρώσος πρόεδρος πρότεινε την προώθηση της συμφωνίας ως ένδειξη ότι η Ρωσία και οι Ηνωμένες Πολιτείες μπορούν να συνεργαστούν επιχειρηματικά.
Οι Αμερικανοί διαπραγματευτές φέρεται να απάντησαν ότι θα εργαστούν για την προώθηση της συμφωνίας, τόσο ως ένδειξη «καλής θέλησης» προς το Κρεμλίνο όσο και με στόχο τη μείωση των διεθνών τιμών ενέργειας.
Η ενδεχόμενη συμφωνία παρουσιάζει ιδιαίτερο οικονομικό ενδιαφέρον για τους υποψήφιους αγοραστές. Η έγκρισή της από τις Ηνωμένες Πολιτείες θα μπορούσε να οδηγήσει στην απελευθέρωση των ρωσικών περιουσιακών στοιχείων από τις αμερικανικές κυρώσεις, αυξάνοντας παράλληλα την αξία τους.
Οι διασυνδέσεις των επενδυτών
Στην κορυφή της κοινοπραξίας βρίσκεται ο Αμερικανός επενδυτής Τοντ Μπόελι, συνιδιοκτήτης των Los Angeles Dodgers και γνωστός υποστηρικτής του Τραμπ. Στο επενδυτικό σχήμα συμμετέχουν επίσης επιχειρηματικοί όμιλοι από το Κατάρ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.
Οι «New York Times» επισημαίνουν ότι ορισμένοι από τους επενδυτές διατηρούν επιχειρηματικές σχέσεις με πρόσωπα που βρίσκονται κοντά στην κυβέρνηση Τραμπ.
Μεταξύ αυτών είναι οι αδελφοί Μουτάζ και Ράμεζ αλ-Χαγιάτ από το Κατάρ, οι οποίοι έχουν συνεργαστεί με τον Τζάρεντ Κούσνερ και την Ιβάνκα Τραμπ για τη χρηματοδότηση επενδυτικού σχεδίου στην Αλβανία.
Στην κοινοπραξία συμμετέχει επίσης επενδυτικό ταμείο με έδρα το Αμπού Ντάμπι, το οποίο ελέγχεται από τον σεΐχη Ταχνούν μπιν Ζαγιέντ Αλ Ναχιάν, σύμβουλο εθνικής ασφάλειας των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων. Ο ίδιος συνδέεται με επενδύσεις στην World Liberty Financial, την εταιρεία κρυπτονομισμάτων της οικογένειας Τραμπ.
Παράλληλα, επενδυτικό ταμείο που συνδέεται με τον σεΐχη Ταχνούν αποτελεί σημαντικό μέτοχο της εταιρείας private equity που ίδρυσε ο Κούσνερ μετά την αποχώρησή του από τον Λευκό Οίκο.
Τα ερωτήματα για πιθανές συγκρούσεις συμφερόντων
Οι διασυνδέσεις αυτές έχουν προκαλέσει ερωτήματα σχετικά με το κατά πόσο προσωπικές επιχειρηματικές σχέσεις μπορεί να διασταυρώνονται με τη διαδικασία λήψης αποφάσεων για μια συμφωνία που συνδέεται με την αμερικανική εξωτερική πολιτική.
Οι «New York Times» αναφέρουν ότι δεν υπάρχει ένδειξη πως ο Γουίτκοφ ή ο Κούσνερ πρόκειται να αποκομίσουν προσωπικό οικονομικό όφελος από τη συμφωνία. Ωστόσο, η υπόθεση έχει εγείρει ζητήματα σχετικά με τις σχέσεις μεταξύ των εμπλεκόμενων επιχειρηματιών και προσώπων του στενού περιβάλλοντος του Τραμπ.
Η Χούι Τσεν, πρώην εισαγγελέας και σύμβουλος σε θέματα οικονομικού εγκλήματος και δεοντολογίας, χαρακτήρισε τις διασυνδέσεις «ανησυχητικές» και έθεσε το ερώτημα κατά πόσο προσωπικά συμφέροντα θα μπορούσαν να επηρεάσουν την αξιολόγηση των υποψήφιων αγοραστών.
Από την πλευρά του, εκπρόσωπος του Γουίτκοφ απέρριψε οποιοδήποτε ζήτημα σύγκρουσης συμφερόντων, υποστηρίζοντας ότι ο Αμερικανός διαπραγματευτής δεν λαμβάνει μισθό και καλύπτει ο ίδιος τα έξοδα των ταξιδιών του στο πλαίσιο της αποστολής του για λογαριασμό του Τραμπ.
Η κούρσα για τα περιουσιακά στοιχεία της Lukoil
Η Lukoil είχε θέσει προς πώληση τα διεθνή περιουσιακά της στοιχεία μετά την επιβολή αμερικανικών κυρώσεων. Αρκετοί υποψήφιοι αγοραστές είχαν εκδηλώσει ενδιαφέρον, μεταξύ των οποίων και μεγάλοι αμερικανικοί ενεργειακοί όμιλοι.
Τον Ιανουάριο, η επενδυτική εταιρεία Carlyle είχε καταλήξει σε προκαταρκτική συμφωνία για την εξαγορά σημαντικού μέρους του διεθνούς χαρτοφυλακίου της Lukoil. Η συμφωνία, ωστόσο, δεν ολοκληρώθηκε, καθώς απαιτούσε την έγκριση της αμερικανικής κυβέρνησης.
Στη συνέχεια, ο όμιλος υπό τον Μπόελι εμφανίστηκε ως ένας από τους βασικούς διεκδικητές των περιουσιακών στοιχείων.
Η αξία των διεθνών περιουσιακών στοιχείων της Lukoil είχε υπολογιστεί από την ίδια την εταιρεία σε περίπου 20 δισ. δολάρια στις αρχές του έτους. Ωστόσο, οι οικονομικοί όροι της υπό διαπραγμάτευση συμφωνίας δεν έχουν γίνει γνωστοί.
Ο ρόλος της αμερικανικής κυβέρνησης
Η αμερικανική κυβέρνηση συμμετέχει στην προτεινόμενη συμφωνία μέσω της U.S. International Development Finance Corporation, η οποία επενδύει και παρέχει χρηματοδότηση για έργα στο εξωτερικό.
Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε ότι μια ενδεχόμενη συμφωνία για τη Lukoil θα μπορούσε να ενισχύσει την οικονομική ασφάλεια των ΗΠΑ, να εξυπηρετήσει στόχους της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής και να συμβάλει στη μείωση του ενεργειακού κόστους για τους Αμερικανούς.
Η συμφωνία, ωστόσο, χρειάζεται την έγκριση του αμερικανικού υπουργείου Οικονομικών, το οποίο είναι αρμόδιο για την εφαρμογή των κυρώσεων κατά της Ρωσίας.
Η ενεργειακή διάσταση
Στο υπό διαπραγμάτευση χαρτοφυλάκιο περιλαμβάνονται διυλιστήρια της Lukoil στην Ολλανδία, τη Βουλγαρία και τη Ρουμανία, καθώς και άλλες ενεργειακές υποδομές και πρατήρια καυσίμων σε διάφορες χώρες.
Η ενεργειακή διάσταση αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς η κυβέρνηση Τραμπ έχει επανειλημμένα υποστηρίξει ότι η αποκατάσταση οικονομικών σχέσεων με τη Ρωσία θα μπορούσε να λειτουργήσει ως κίνητρο για τη Μόσχα ώστε να προχωρήσει σε συμβιβασμούς για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία.
Ο Ρώσος οικονομικός απεσταλμένος Κίριλ Ντμίτριεφ έχει επίσης εμπλακεί στη διαδικασία, ενώ, σύμφωνα με τους «New York Times», έχει δηλώσει ότι ο διάλογος ΗΠΑ-Ρωσίας συνεχίζεται σε πολλούς τομείς, μεταξύ των οποίων και η ενέργεια.
Η συμφωνία για τη Lukoil παραμένει, πάντως, ανοικτή και δεν έχει οριστικοποιηθεί. Η τελική απόφαση θα εξαρτηθεί από τις απαιτούμενες εγκρίσεις των αμερικανικών αρχών και της ρωσικής πλευράς.
skpress.gr
Γενικά θέματα
Πώς μια «Ελληνίδα» έγινε το «θεμέλιο» της Εθνικής Πινακοθήκης της Ουγγαρίας
Στον πρώτο όροφο της Πινακοθήκης συναντήσαμε την «Ελληνίδα». Πρόκειται για ένα έργο του Jakob Marastoni (1804-1860), ενός ζωγράφου ιταλικής καταγωγής που εγκαταστάθηκε και εργάστηκε στην Πέστη και έγινε μία από τις σημαντικότερες μορφές στην ιστορία της ουγγρικής τέχνης.
Πριν λίγο καιρό επισκεφθήκαμε την Εθνική Πινακοθήκη της Ουγγαρίας στη Βουδαπέστη, ένα από τα πλέον σημαντικά μουσεία της χώρας, στο οποίο παρουσιάζεται με μοναδικό τρόπο η εξέλιξη της ουγγρικής εικαστικής τέχνης από τον 11ο αιώνα μέχρι σήμερα. Βρίσκεται στο Βασιλικό Ανάκτορο του Κάστρου της Βούδας και ιδρύθηκε το 1957 με βάση κυρίως τις ουγγρικές συλλογές του Μουσείου Καλών Τεχνών. Η συλλογή της περιλαμβάνει περίπου 110.00 έργα.
Στον πρώτο όροφο της Πινακοθήκης συναντήσαμε την «Ελληνίδα». Πρόκειται για ένα έργο του Jakob Marastoni (1804-1860), ενός ζωγράφου ιταλικής καταγωγής που εγκαταστάθηκε και εργάστηκε στην Πέστη και έγινε μία από τις σημαντικότερες μορφές στην ιστορία της ουγγρικής τέχνης.
Το έργο του με τίτλο «Ελληνίδα», φιλοτεχνημένο το 1845, θεωρείται εξαιρετικά σημαντικό για τη δημιουργία της συλλογής της Ουγγρικής Εθνικής Πινακοθήκης. Είναι το πρώτο έργο που σηματοδότησε την έναρξη της συστηματικής συλλογής ουγγρικής ζωγραφικής στα εθνικά ιδρύματα. Είναι επίσης το πιο γνωστό και εμβληματικό έργο του ζωγράφου.
Οι διαστάσεις του είναι 77Χ61,5 cm περίπου. Το μοντέλο δεν είναι Ελληνίδα, αλλά η σύζυγος του Marastoni, η Giovanna Bianchi, με καταγωγή από τη Βενετία. Ο ζωγράφος την απεικόνισε με παραδοσιακή (ή φανταστική) ελληνική φορεσιά της εποχής, σύμφωνα με τη μόδα του ρομαντισμού. Η εικόνα συνδυάζει εξωτισμό, ελαφρύ ερωτισμό και ιδανική ομορφιά.
Η ιστορία
Το 1845 η Pest Art Society — η πρώτη καλλιτεχνική εταιρεία στην Ουγγαρία — αγόραζε κάθε χρόνο ένα έργο από την ετήσια έκθεσή της για να το δωρίσει στο Ουγγρικό Εθνικό Μουσείο, το οποίο τότε περιλάμβανε και την πινακοθήκη.
Η «Ελληνίδα» του Marastoni ήταν αυτό που επέλεξαν και δώρισαν τον Νοέμβριο του 1845. Έτσι, καταγράφηκε ως το πρώτο έργο στη συλλογή ζωγραφικής του μουσείου. Το Εθνικό Μουσείο είχε ήδη κάποιες δωρεές, αλλά η συστηματική συλλογή ουγγρικής τέχνης ξεκινάει ουσιαστικά με αυτό το έργο. Η Εθνική Πινακοθήκη κληρονόμησε αυτή τη συλλογή από το Εθνικό Μουσείο.
Η επιλογή του προκάλεσε έντονες συζητήσεις και αποτέλεσε το «πρώτο καλλιτεχνικό σκάνδαλο» της εποχής, λόγω του ερωτισμού που απέπνεε το μοντέλο. Ωστόσο ο πίνακας αυτός ήταν και ιδιαίτερα δημοφιλής, κάτι που ενίσχυσε την εθνική συζήτηση για την τέχνη.
Σήμερα, το έργο παραμένει εμβληματικό και εκτίθεται συχνά ως αφετηρία της συλλογής ζωγραφικής του 19ου αιώνα στην Πινακοθήκη. Συμβολίζει το πώς η ουγγρική τέχνη χτίστηκε με συνεισφορές από ξένους καλλιτέχνες που ενσωματώθηκαν στη χώρα, όπως ο Marastoni.
Η δημιουργία της Πινακοθήκης
Αν κάνετε περίπατο στην οδό Deák Ferenc στο κέντρο της πόλης ίσως αξίζει κάποιες φορές να σηκώσετε το βλέμμα πάνω από τις βιτρίνες των καταστημάτων. Το βλέμμα σας θα συναντήσει όχι μόνο κλασικές προσόψεις, αλλά και αναμνηστικές πλάκες, όπως για παράδειγμα εκείνη στον αριθμό 21, όπου αναγράφεται: «Η Πρώτη Ουγγρική Ακαδημία Ζωγραφικής – ιδρυθείσα από τον Jakab Marastoni».
Η Πέστη του 19ου αιώνα ήταν μια πραγματικά πολυπολιτισμική πόλη. Γερμανοί, Ούγγροι, Έλληνες, Ιταλοί, Σέρβοι και πολλές άλλες μικρότερες εθνότητες ζούσαν εδώ δίπλα-δίπλα ειρηνικά. Ο καθένας καλλιεργούσε τον δικό του πολιτισμό, αλλά ένα πράγμα τους ένωνε: όλοι ήθελαν να είναι και Ούγγροι και επιδίωκαν να υπηρετήσουν τον ουγγρικό πολιτισμό με τις δραστηριότητές τους.
Εκείνη την εποχή ο Marastoni υπέβαλε την αίτησή του για την ακαδημία ζωγραφικής στο Βασιλικό Συμβούλιο των Κυβερνητών, όταν ιδρύθηκε εντός του Ουγγρικού Εθνικού Μουσείου ο Σύλλογος Εθνικής Πινακοθήκης, ένα «τμήμα που συνέλεγε αποκλειστικά ουγγρική ζωγραφική».
Όλα αυτά συνέβησαν το 1845 και αυτή η μεγάλη πολιτιστική δραστηριότητα μπορεί να ήταν αποτέλεσμα του γεγονότος ότι εκείνη τη χρονιά το Εθνικό Μουσείο ήθελε να τιμήσει δεόντως την πεντηκοστή επέτειο της ανάληψης καθηκόντων του αρχιδούκα Ιωσήφ της Αυστρίας.
Ο σύλλογος που έφερε το όνομα του αρχιδούκα εγκρίθηκε τελικά από το Βασιλικό Συμβούλιο των Κυβερνητών τον Σεπτέμβριο του 1845. Η Εθνική Πινακοθήκη του αρχιδούκα Ιωσήφ μπορεί, επομένως, να θεωρηθεί ως το πρώτο εθνικό ίδρυμα που συνέλεγε ουγγρικούς πίνακες.
Η πινακοθήκη δέχθηκε δωρεές έργων τόσο από συλλόγους, όσο και από ιδιώτες, και ανάμεσά τους το σημαντικότερο ήταν το έργο του Jakab Marastoni «H Ελληνίδα», το οποίο δωρήθηκε στην πινακοθήκη τον Νοέμβριο του 1845 από την Καλλιτεχνική Εταιρεία της Πέστης. Έτσι, μπορεί να πει κανείς ότι η ιστορία της μουσειακής συλλογής ουγγρικής ζωγραφικής ξεκίνησε με την «Ελληνίδα».
Αλλά γιατί μια Ελληνίδα; Το σύγχρονο (όχι αρχαίο) ελληνικό θέμα εμφανίστηκε στην ευρωπαϊκή ζωγραφική με την Ελληνική Επανάσταση ενάντια στην Οθωμανική Αυτοκρατορία τη δεκαετία του 1820. Φυσικά, οι συμπάθειες του ευρωπαϊκού ρομαντισμού προς τους Έλληνες άσκησαν επιρροή και στην ουγγρική τέχνη.
Οι Έλληνες, και ιδιαίτερα οι Ελληνίδες, αποτελούσαν συχνά θέμα στην ουγγρική ζωγραφική του 19ου αιώνα, και κατά μία έννοια η «Ελληνίδα» κατέληξε να αντιπροσωπεύει ένα εξωτικό θέμα αρωματισμένο με ερωτισμό.
Και αν σήμερα βρίσκουμε την «Ελληνίδα» να αποκαλύπτει ανοιχτά την ομορφιά και τη γοητεία της, δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι επρόκειτο για θέμα μόδας. Και όσο κι αν μας γνέφει σαγηνευτικά αυτή η όμορφη γυναίκα, με την ιστορική έννοια το έργο αυτό είναι ένα από τα σημαντικότερα της ουγγρικής μουσειολογίας.
Ο ζωγράφος
Ο Jakab Marastoni (Giacomo Marastoni) γεννήθηκε το 1804 στη Βενετία και σπούδασε στην περίφημη Ακαδημία Καλών Τεχνών.
Ταξίδεψε στη Βιέννη στις αρχές της δεκαετίας του 1830, πέρασε από τη σημερινή Μπρατισλάβα το 1833 και εγκαταστάθηκε οριστικά στην Πέστη το 1836. Έγινε περιζήτητος πορτρετίστας μεταξύ αριστοκρατικών και αστικών οικογενειών, αλλά και κατά τη διάρκεια κοινοβουλευτικών συνεδριάσεων.
Το 1846 ίδρυσε την Πρώτη Ουγγρική Ακαδημία Ζωγραφικής στην Πέστη – την πρώτη ιδιωτική σχολή αποκλειστικά για ζωγραφική στην Ουγγαρία. Ανάμεσα στους μαθητές του περιλαμβάνονται σημαντικοί Ούγγροι καλλιτέχνες όπως ο Károly Lotz, ο Mihály Zichy, ο Soma Orlai Petrich κ.ά. Το 1846 έγινε Επίτιμος Πολίτης της Πέστης.
Στα τελευταία χρόνια της ζωής του ασχολήθηκε με την δαγκεροτυπία ήταν ο πρώτος επαγγελματίας αυτής της τεχνικής στην Ουγγαρία. Πέθανε σε ψυχιατρική κλινική και η σχολή του έκλεισε λίγο μετά.
tovima.gr
Γιατί το Πεντάγωνο ανησύχησε τόσο πολύ για τα βομβαρδιστικά B-1 στην Αγγλία
Το περιστατικό συμβολίζει τη σταδιακή υποχώρηση της αμερικανικής επιρροής και την αυξανόμενη αβεβαιότητα στο διεθνές περιβάλλον, όπου αντίπαλοι όπως το...
Παρέλαση από το μέλλον: Τα υπερσύγχρονα συστήματα «Spyder» και «David’s Sling»
Η φετινή παρέλαση της 28ης Οκτωβρίου δεν θα έχει σχέση με τις προηγούμενες, αναφέρουν από το υπουργείο Εθνικής Αμυνας, καθώς...
Αντι-NAVTEX της Τουρκίας ανοιχτά της Καρπάθου μετά την ελληνική οδηγία για άσκηση
Η Άγκυρα απάντησε στην ελληνική NAVTEX για πολυεθνική άσκηση με αντι-οδηγία, αξιώνοντας δικαιοδοσία στην περιοχή ανοιχτά της Καρπάθου. Η Αθήνα...
Εγκολφόπουλος: «Δεν χρειάζεται καμία ενημέρωση της Τουρκίας για το καλώδιο»
Την πεποίθηση ότι η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου θα προχωρήσει στην προβλεπόμενη διαδρομή, χωρίς να απαιτείται ενημέρωση ή συναίνεση της Τουρκίας,...
Η «σύγκρουση» στην κορυφή της ΕΕ και «Made in Europe» στην Τουρκία
Όταν όμως και σήμερα, πολιτειακοί αξιωματούχοι (Κυβέρνησης και Βουλής) σε Κύπρο κι Ελλάδα προωθούν την «θετική ατζέντα» προς την Τουρκία,...
-
Αναλύσεις1 μήνα πρινΤο τελεσίγραφο Καλίν την ώρα που η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο!
-
Άμυνα3 μήνες πρινΡωσσικό ΜΜΕ: Ελληνικό «μπλόκο» στην απαίτηση για Patriot – Πώς γνωρίζει το Κίεβο απόρρητα στοιχεία για τους πυραύλους μας;
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ3 μήνες πρινΠακιστανός με καναδική υπηκοότητα ο υπαίτιος της πυρκαγιάς στον Έβρο! Πιθανόν να μετέφερε μετανάστες
-
GEOPOLITICO1 μήνα πρινΤο διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
-
Αναλύσεις2 μήνες πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΞέσπασμα της μητέρας της Μυρτούς για την υπόθεση Τζαβέντ Ασλάμ: «Δεν ξεχνώ ποτέ» – «Δήμαρχος των Πακιστανών ο Δούκας»
-
GEOPOLITICO4 εβδομάδες πρινΤί λέει Τούρκος δημοσιογράφος για Σάββα Καλεντερίδη; «Έκανε πολύ καλά τη δουλειά του για τη χώρα του – Δεν μπορούσε να τον στριμώξει η ΜİΤ»
-
Αναλύσεις3 μήνες πρινΕάν η Τουρκία απορρίψει τη συμφωνία αποχώρησης από την Κύπρο θα απομακρυνθεί δια της βίας