Ακολουθήστε μας

Γενικά θέματα

H Bενεζουέλα της αμφισβήτησης και της εξέγερσης του Τρίτου Κόσμου

Δημοσιεύτηκε στις


Καράκας, Βενεζουέλα, του Δημήτρη Κωνσταντακόπουλου

Η Βιρτζίνια, πανεπιστημιακός από το Ρίο ντε Τζανέιρο, στην υπηρεσία των ακτημόνων της Βραζιλίας, τινάζεται ανεπαίσθητα δίπλα μου, καθώς ακούει τον προεδρεύοντα να αναγγέλει την άφιξη του «Κομαντάντε» (Διοικητή) Ούγκο Τσάβες, Προέδρου της Βενεζουέλας. Διαισθάνομαι την επιφύλαξη για τη χρήση ενός όρου που συνήθως ακούγεται μόνο για τον αιώνιο ηγέτη των γκουεριγιέρος των ‘Ανδεων, Ερνέστο Τσε Γκεβάρα. ‘Οποια όμως κι αν είναι η επιφύλαξη, γρήγορα υποχωρεί μπροστά στην περιφερειακή αλλά και παγκόσμια ελπίδα που συμβολίζει ο συνταγματάρχης των αλεξιπτωτιστών και σημερινός Πρόεδρος της Βενεζουέλας. «Είσαι ο πιο ‘Αραβας από τους ηγέτες μας», του λέει συγκινημένη η Λεϊλά, Δρούζα από τον Λίβανο, εκφράζοντας την ευγνωμοσύνη του λαού της και όλων των Αράβων γιατί η κυβέρνηση της Βενεζουέλας ήταν η μόνη το 2006, όταν το Ισραήλ ισοπέδωνε τη χώρα της και η «διεθνής κοινότης» σφύριζε αδιάφορα, περιμένοντας να τελειώσει η «δουλειά», που ανακάλεσε τον Πρέσβη της από το Ισραήλ σε ένδειξη διαμαρτυρίας. Ο Μπερνάρ Κασσέν, πρώην αρχισυντάκτης της Μοντ Ντιπλοματίκ χαιρετά ένθερμα τον Τσάβες, σώζοντας κάπως την τιμή μιας παρακμασμένης Ευρώπης. «Γιατί μας εγκαταλείψατε; Γιατί γράφουν τέτοια πράγματα οι εφημερίδες σας για τον Τσάβες; Που πήγε η Ευρώπη, η ευρωπαϊκή αριστερά;», μου λέει με παράπονο μια βενεζουελάνα ντοκουμενταρίστρια.
Εδώ, στην καρδιά μιας Νότιας Αμερικής που ο Χέγγελ προφήτεψε πριν δύο αιώνες ότι θα πολεμήσει με τη Βόρεια, το Καράκας μοιάζει τώρα παγκόσμια πρωτεύουσα της «αμφισβήτησης», «εξέγερσης» του «Τρίτου» ιδίως «Κόσμου» κατά της Αυτοκρατορίας, όπως υπήρξαν κάποτε το…Αλγέρι του Αχμέντ Μπεν Μπέλα ή η Αβάνα των Τσε και Φιντέλ. Εκατόν πενήντα ριζοσπάστες διανοούμενοι, καλλιτέχνες και δημοσιογράφοι από όλες τις ηπείρους, συγκεντρώθηκαν εδώ για μια εβδομάδα, να συζητήσουν για τα προβλήματα του κόσμου μας, στη συνάντηση που οργάνωσαν το «Παγκόσμιο Εναλλακτικό Φόρουμ» και οι λατινοαμερικάνοι «Διανοούμενοι και Καλλιτέχνες για την Υπεράσπιση της Ανθρωπότητας». Για τον Πρόεδρο της Βενεζουέλας η συνάντηση είναι μια ένδειξη της ακτινοβολίας και διεθνούς απήχησης της πολιτικής του, που έχει κάνει εθνικά περήφανους ακόμα και πολιτικούς αντιπάλους του. Μια μικρή χώρα γνωστή μόνο για το πετρέλαιο, την ομορφιά των γυναικών της που σαρώνουν τους διεθνείς διαγωνισμούς και το ρούμι της, βρέθηκε ξαφνικά να πρωταγωνιστεί στις παγκόσμιες υποθέσεις.

«Καρφί», μαζί με τον Πούτιν και τον Αχμαντινετζάντ (με τους οποίους άλλωστε διατηρεί άριστες σχέσεις), στο «μάτι» των ΗΠΑ, που δοκίμασαν να τον ανατρέψουν και να τον σκοτώσουν το 2002, και δεν κρύβουν σε κάθε ευκαιρία την εχθρότητά τους, ο άνθρωπος που μας χαιρετάει έχει τις κινήσεις ενός αξιωματικού που ξέρει να γίνεται ένα με τους άνδρες του κι ενός πολιτικού πούχει διαλέξει τη γλώσσα και τους τρόπους των απλών ανθρώπων της χώρας και της ηπείρου του, από τους οποίους προέρχεται. Γλώσσα και τρόπους με τους οποίους ταυτίζεται εύκολα, γιατί είναι δικοί του, ακόμα κι ο τελευταίος φτωχοδιάβολος των απέραντων μπάριος (παραγκουπόλεων) στους λόφους του Καράκας, που στοιχειώνουν ολόφωτες, σα τραγική φάρσα, τις νύχτες της πρωτεύουσας (και φιλοξενούν τους μισούς σχεδόν κατοίκους της). Των μπάριος που κυττάει με μίσος, φόβο και περιφρόνηση, πίσω από τα ηλεκτροφόρα καλώδια των επαύλεών της στην Αλταμίρα και τη Μερτσέντες, η μπουρζουαζία του Καράκας, γιατί της χαλάνε την «ευρωπαική» της «ταυτότητα» και απειλούν τα συμφέροντά της, μια μπουρζουαζία που ευχαριστιέται να ειρωνεύεται χαιρέκακα τους φτωχούς, να κάνει αστεία για το αρχιτεκτονικό «στυλ μπάριο» και να ανοίγει σαμπάνιες ξεφωνίζοντας χαρούμενη, κάθε φορά που κατρακυλάει η τιμή του πετρελαίου (και τα έσοδα της Βενεζουέλας), προσευχόμενη και ελπίζοντας να παρασύρει μαζί της και την κυβέρνηση Τσάβες. Στο πραξικόπημα του Απρίλη 2002, τα μπάριος κατέβηκαν από τους λόφους στο κέντρο του Καράκας, σώζοντας τον Πρόεδρό τους. Σήμερα, οι δύο κόσμοι, αναμετριώνται κάθε μέρα και κάθε νύχτα με το βλέμμα, ειρηνικά προς το παρόν…

Ο λόγος του Τσάβες μιλάει εξίσου καλά στον Ινδιάνο της Αμαζονίας και στον Μαύρο καλλιεργητή καφέ ή κακάο της ακτής. Αλλά και στο νεαρό ειδικευόμενο στην «ολοκληρωμένη ιατρική περίθαλψη» γιατρό, που συναντάμε στο ιατρικό κέντρο του Αρχιπελάγους Ρόκες, στην Καραϊβική, να κάνει πρόθυμα και τον γιατρό και το νοσοκόμο και πολλά άλλα για τους ψαράδες του νησιού του. Ο Χοσέ ξαφνιάζεται συναντώντας για πρώτη φορά στη ζωή του ‘Ελληνες κι εμείς ξαφνιαζόμαστε εξίσου όταν μας αποκαλύπτει ότι και στις δικές του φλέβες κυλάει ελληνικό αίμα. «Εγώ υποστηρίζω την μπολιβαριανή επανάσταση, είμαι μπολιβαριανός γιατρός», μας δηλώνει κυττάζοντάς μας στα μάτια, απλά και χωρίς στόμφο, σα να εξηγεί το πιο φυσικό, αυτονόητο και αμετάβλητο πράγμα σε αυτόν τον κόσμο. Ο Τσάβες «μιλάει» σε όλους τους φτωχούς και κατατρεγμένους της ηπείρου, όπως τους αμέτρητους ακτήμονες της Βολιβίας που πλημμύρισαν τις προάλλες τη Λα Παζ, διεκδικώντας για το γένος μας μιαν αξιοπρέπεια που κάπου εμείς έχουμε μισολησμονήσει. Ακόμα κι αν το μπολιβαριανό πείραμα αποτύχει, ή βουτηχτεί αύριο στο αίμα του εμφυλίου, ο σπόρος που ρίχνει εδώ και μια δεκαετία ο Τσάβες, δεν θα ξεριζωθεί εύκολα.

Δεν είναι όλων των γιατρών αυτή η στάση. Προνομιούχοι με αντικοινωνική ψυχολογία, συνηθισμένοι (όχι μόνο στη Βενεζουέλα!) να απομυζάνε τον κοσμάκη, πολλοί γιατροί «λύσσαξαν» γιατί το «ΕΣΥ» του Τσάβες μείωσε την πελατεία και το χρυσάφι τους. Ο Πρόεδρος της Βενεζουέλας έδωσε φτηνό πετρέλαιο στον Κάστρο, φέρνοντας σε αντάλλαγμα 20.000 άριστους Κουβανούς γιατρούς που περιθάλπουν τζάμπα τον κόσμο. Η αντιπολίτευση φωνάζει ότι οι Κουβανοί δεν είναι καλοί γιατροί κι ότι παραμένουν πολλά προβλήματα στα νοσοκομεία και υπάρχουν σοβαρές ελλείψεις σε φάρμακα. Αγανακτισμένοι, οι «τσαβίστες» απαντούν ότι τώρα, το 90% του πληθυσμού της Βενεζουέλας, που δεν μπορούσε να δει ούτε από μακριά νοσοκομείο, έχει πρόσβαση σε υγειονομική περίθαλψη και κοινωνική ασφάλιση.

Είναι όμως αλήθεια ότι, παρά τις αναμφισβήτητες και σημαντικότατες κοινωνικές προόδους σε σειρά τομέων, όπως π.χ. η πρακτική εξάλειψη του αναλφαβητισμού σε χρόνο ρεκόρ, η «μπολιβαριανή επανάσταση» δημιούργησε πολύ περισσότερες προσδοκίες από όσες κατάφερε να ικανοποιήσει. Αλλά και εμφάνισε σοβαρά συμπτώματα κρίσης, που ενίοτε θυμίζουν, τηρουμένων των αναλογιών, τα συμπτώματα κρίσης και αποσύνθεσης του πειράματος ΠΑΣΟΚ και Ανδρέας Παπανδρέου, περί τα τέλη της δεκαετίας του 1980. Ο «τσαβισμός» βρίσκεται τώρα σε καμπή και αντιμετωπίζει σοβαρό κίνδυνο – ένα πρώτο και σημαντικό τεστ θάναι οι τοπικές εκλογές της 23.11, που ελπίζει να κερδίσει η αντιπολίτευση. Τυχόν επιτυχία της θα επιβεβαιώσει και την έκταση της απομάκρυνσης των μεσαίων ιδίως στρωμάτων από τον Τσάβες. Αναρωτιέμαι τώρα κι εγώ σε τι απαντάει άραγε ο Πρόεδρος, αφήνοντας το Presidente για το Commαndande.

Πρόκειται άλλωστε για ένα μόνο από πολλούς κινδύνους για τον Τσάβες και το «μπολιβαριανό» πείραμα, στο στόχαστρο αυξανόμενης πολιτικής, μεντιατικής (μέσω της γνωστής μας από το σχέδιο Ανάν USaid), οικονομικής και στρατιωτικής πίεσης των ΗΠΑ, που θεωρούν ότι ο «ριζοσπαστικός λαϊκισμός» των Τσάβες, Μοράλες, Κορρέα (Ισημερινός) αντικατέστησε εδώ την «τρομοκρατία» ως «κύρια απειλή» για τα συμφέροντά τους. Ο (συνδεόμενος με τους ναρκοβαρόνους) ακροδεξιός δικτάτορας της συνορεύουσας Κολομβίας Ουρίμπε, «ετοιμάζεται» με τη βοήθεια 1900 (!!!) Βορειοαμερικανών στρατιωτικών συμβούλων και του 4ου Στόλου που ξαναστέλνει η Ουάσιγκτον στην Καραϊβική, αυτή τη φορά να συναντήσει και τον στόλο του Πούτιν! (Στην Κολομβία δρουν και παραστρατιωτικοί χρηματοδοτούμενοι από ιδιωτικές εταιρείες, για να παρακάμψουν τους περιορισμούς της νομοθεσίας των ΗΠΑ – η πολυεθνική μπανάνας Τσικίτα πλήρωσε 1,7 εκατ. δολλάρια στην παραστρατιωτική AUC της Κολομβίας, που δολοφόνησε 173 αγρότες στις φυτείες της Τσικίτα). Χιλιάδες ένοπλοι παραστρατιωτικοί του Ουρίμπε έχουν ήδη διεισδύσει μεταξύ των Κολομβιανών της Βενεζουέλας (1/5 του πληθυσμού), μας λένε στο Καράκας. Τα πετρέλαια είναι συγκεντρωμένα κοντά στα σύνορα. Εκεί, και στη Σάντα Κρουζ της Βολιβίας μετέφερε από το Κόσοβο τους καλύτερους ειδικούς της στις αποσχίσεις η Ουάσιγκτον. Φυλλομετρώντας το «Chavez Code» της Golinger, διαπιστώνει κανείς εύκολα ότι η «επιχείρηση Τσάβεζ» είναι η σημαντικότερη ίσως μυστική και φανερή επιχείρηση των ΗΠΑ εναντίον ξένης κυβέρνησης.

Με την επιμονή του «μέντορά» του Φιντέλ, ο Τσάβεζ δεν αφήνει τίποτα στην τύχη. Η στρατιωτική αστυνομία έχει καταλάβει εδώ και ώρες το ξενοδοχείο Alba, οι άνθρωποί του ελέγχουν ακροβολισμένοι όλη την αίθουσα όπου μας συναντάει. «Στόπα. ’Ολοι το ξέρουμε. Με τους άλλους (αριστερούς ηγέτες της Λατινικής Αμερικής) δεν ξέρω τι θα γίνει. Ο Τσάβες και ο Μοράλες (της Βολιβίας) δεν θα σταματήσουν, παρά μόνο αν τους σταματήσουν», μου λέει η Ιζαμπέλ … μεγάλη μορφή των κουβανέζικων γραμμάτων, καθώς ο Τσάβες διακηρύσει ότι «ένα φάντασμα πλανιέται πάνω από τη Λατινική Αμερική, το φάντασμα του σοσιαλισμού».

Στις άλλες ηπείρους, η λέξη «σοσιαλισμός» θυμίζει συνήθως αποτυχημένο πείραμα του παρελθόντος ή χρησιμοποιείται από ανθρώπους και πολιτικές δυνάμεις πούχουν τόση σχέση μαζί του, όση κι ο φάντης με το ρεστινόλαδο. Εδώ, ο σοσιαλισμός παραμένει επίκαιρος, γίνεται η καινούρια ιδεολογία των φτωχών κι όχι μόνο, ίσως ανεπαρκώς ορισμένος ως προς το πολιτικό, οικονομικό και κοινωνικό περιεχόμενό του, αλλά ξαναβρίσκοντας την αλλού απωλεσθείσα ηθική του βάση. Ο σοσιαλισμός του Τσάβες δεν είναι μόνο ο σοσιαλισμός του Μαρξ, είναι, όπως τον περιγράφει, και ο σοσιαλισμός του Χριστού, που χτυπήθηκε με «τις ελίτ της οικονομικής, πολιτικής και θρησκευτικής εξουσίας του καιρού του, για να τελειώσει με το μαρτύριό του για τους φτωχούς της γης, για την ισότητα, την ελευθερία, την αξίωση (αξιοπρέπεια, dignification) του ανθρώπινου όντος», δεν είναι άλλος, λέει, από το «ιδανικό του Μπολίβαρ, από το ιδανικό του Σιμόν Ροντρίγκεζ, του Σωκράτη του Καράκας…Ο σπόρος που έπεσε τότε, ο σπόρος της ελευθερίας και της ισότητας, με τον Μπολίβαρ, τώρα καρπίζει», μας λέει, επανερχόμενος ξανά και ξανά στον «Κολοκοτρώνη» της Λατινικής Αμερικής, που ύμνησε ο Εγγονόπουλος, εμπνευσμένο, όπως κι ο δικός μας, από τη Γαλλική Επανάσταση και μυημένο από τους ίδιους ανθρώπους στις ιδέες της, που δεν έμελλε όμως να δει να ολοκληρώνεται το έργο της απελευθέρωσης (όπως και στην Ελλάδα δεν ολοκληρώθηκε). Μήπως δεν είπανε και τον Μπολίβαρ «δικτάτορα» και «τύραννο», μας θυμίζει, απαντώντας εμμέσως στις μόνιμες κατηγορίες των «Γιάνκηδων», αλλά και της ντόπιας ολιγαρχίας που δεν κρύβουν το μίσος της για τον «δικτάτορα Τσάβες». ‘Ενα «δικτάτορα» που άφησε πάντως στα χέρια τους το 90% των τηλεοράσεων και των εφημερίδων, προκαλώντας την οργή των δικών του οπαδών. Μας διηγείται δια μακρών τις συζητήσεις του με τον Φιντέλ, υπογραμμίζει ότι «ο σοσιαλισμός μας δεν πρέπει νάναι αντιγραφή μοντέλων», θυμίζει ότι «λανσάραμε το κίνημά μας με ελάχιστες πιθανότητες, όταν όλοι είχαν εγκαταλείψει τον σοσιαλισμό, είχαν αποδεχτεί τη συναίνεση της Ουάσιγκτον, όταν οι διανοούμενοι και οι πανεπιστημιακοί είχαν ασπασθεί, όλοι σχεδόν, τον νεοφιλελευθερισμό».

Καθώς τον ακούω να μιλάει, έρχονται κάποιες στιγμές που μου μοιάζει ένας πολύ μόνος άνθρωπος, που έθεσε στον εαυτό του τεράστια καθήκοντα, χωρίς ίσως η κοινωνία στην οποία ηγείται και οι πολιτικές δυνάμεις που τον στηρίζουν να έχουν πάντα τις προύποθέσεις να φέρουν σε πέρας. Σε αντίθεση με τον Βολιβιανό συνδικαλιστή, γιο πλύστρας ‘Εβο Μοράλες, που ήρθε στην εξουσία επικεφαλής ενός μεγάλου λαϊκού κινήματος, ο Τσάβες μοιάζει να στηρίζεται πολύ περισσότερο στον βολονταρισμό του αποφασισμένου στρατιωτικού. Η μεθοδολογία αυτή είναι ικανή να παράγει ορισμένα πρώτα εντυπωσιακά αποτελέσματα, και είναι καλά προσαρμοσμένη στις ανάγκες αντιμετώπισης ανατροπών και πραξικοπημάτων, δυσκολεύεται όμως αντιμέτωπη με την αδράνεια των βαθύτερων κοινωνικο-πολιτιστικών δομών. Η συγκροτημένη εργατική τάξη της χώρας είναι κυρίως η μάλλον προνομιούχα που απασχολείται στο πετρέλαιο, αγροτική τάξη σχεδόν δεν υπάρχει, όπως δεν υπάρχει και γεωργία (η Βενεζουέλα εισάγει τα τρία τέταρτα των τροφίμων της), η φτωχολογιά των μπάριος είναι μια ριζοσπαστική δύναμη, αλλά που δεν έχει πάντα την παράδοση και την κουλτούρα να στηρίξει εύκολα ένα προοδευτικό πείραμα. Στον Τσάβες, η ιστορία της Βενεζουέλας κληροδότησε ισχυρές πελατειακές και παρασιτικές παραδόσεις, μεγάλη διαφθορά, ένα κράτος στα χέρια της ολιγαρχίας και των αντιπάλων του (επί 750 υπαλλήλων της Κεντρικής Τράπεζας, οι 700 είναι πιστοί του παληού καθεστώτος). Πολλά στελέχη των τσαβικών δεν θέλουν πιο ριζοσπαστικές αλλαγές, προτιμούν να ενταχθούν στην «μπολιβομπουρζουαζία» κι άλλοι δεν ξέρουν αναγκαστικά τον τρόπο να τις πετύχουν. Μπορεί η «αριστερά» να κυβερνά σχεδόν όλη την ήπειρο, μόνο όμως εδώ, στη Βολιβία και στον Ισημερινό μοιάζει διατεθειμένη να πάρει διαζύγιο με τον νεοφιλελευθερισμό και την παγκοσμιοποίηση.

Πρωταγωνιστής και ψυχή της λατινοαμερικανικής ολοκλήρωσης, ο Τσάβες αγωνίζεται να ξεπεράσει τον εγωϊσμό της Βραζιλίας και της Χιλής, κι έχει πετύχει σημαντικότατατες προόδους, όχι όμως την κοινή αγορά που εμποδίζει ο Λούλα. Μας μιλάει ξανά για το «Μεγάλο ‘Εθνος» των ‘Ανδεων, που ονειρεύτηκε ο Μπολίβαρ κι απευθυνόμενος στην Ευρώπη των κονκισταδόρες και του ιμπεριαλισμού λέει: «Δεν ζητάμε πολλά. Μια συγγνώμη μονάχα. Γιατί από τα 72 εκατομμύρια ιθαγενείς που ζούσαν όταν ήρθαν εδώ χάθηκαν τα 70. Μια συγγνώμη ζητάμε όλη κι όλη». Είναι αλήθεια ότι κανείς φυσιολογικός άνθρωπος δεν μπορεί να διαβάσει ήρεμος την ανείπωτη συμφορά που ακολούθησε την ισπανική κατάκτηση, και συνεχίστηκε τους πέντε αιώνες που την ακολούθησαν, όπως π.χ. την περιγράφει ένας Γκαλεάνο στις κλασικές του «Ανοιχτές φλέβες της Λατινικής Αμερικής» (που δυστυχώς «εκτέλεσε» ο ‘Ελληνας μεταφραστής τους). ‘Ισως τον «κόλλησε» ο Φιντέλ, η ομιλία του πάντως είναι ατέλειωτη, διανθισμένη με ανέκδοτα και προσωπικές στιγμές. Συνήθως, το πιο διασκεδαστικό σημείο τους είναι όταν περιπαίζει τον Πρόεδρο των ΗΠΑ. «Και τι δε μου έσουραν εμένα για τις εθνικοποιήσεις που κάναμε. Αλλά εγώ δεν έκανα τίποτα μπροστά σε αυτά που κάνει ο σύντροφος Τζωρτζ», ειρωνεύεται τον Μπους και τον «σοσιαλισμό» του «Καρλ» Μπερνάνκι και του «Βλαδίμηρου ‘Ιλιτς» Πόλσον, έναν «σοσιαλισμό» που βάζει τώρα εργαζόμενους της Δύσης και φτωχούς του πλανήτη να δουλεύουν για να μη χαθούν οι αμύθητες περιουσίες όσων έκαναν καζίνο την παγκόσμια οικονομία. Τριάντα μόνο εκατομμύρια δολλάρια ζήτησε ο Ανάν για να μην πεθάνουν άνθρωποι στην Αφρική και δεν του τα δώσανε, κυττάξτε τώρα πως ξοδεύουνε τρισεκατομμύρια, μας λέει ο Πρόεδρος, κλείνοντας σε ένα παράδειγμα, σε μια φράση την αληθική φύση του κόσμου μας.

Το πιο ελπιδοφόρο τμήμα των μεταρρυθμίσεων Τσάβες είναι η δημιουργία ενός «συμμετοχικού», ρέποντος στην αυτοδιαχείριση, τρίτου τομέα, γύρω από τα κοινοτικά συμβούλια που συγκροτούν κοινότητες 400 οικογενειών και διαχειρίζονται τις υποθέσεις του, αλλά και μπαίνουν σε οικονομικές δραστηριότητες, με τη βοήθεια κοινοτικών τραπεζών που διαχειρίζονται κυβερνητικές παροχές από το πετρέλαιο, δίνουν μικροπιστώσεις κλπ. Αν ένας τέτοιος τομέας παραμείνει δημοκρατικός στη διαχείρισή του, αλλά και παραγωγικός, οικονομικά αποδοτικός, και σταδιακά πάρει χαρακτηριστικά γενικευμένης εθνικής δομής, τότε ίσως υπάρχει ένας δρόμος για την επιτυχία του μπολιβαριανού πειράματος. Αλλοιώς, όλα τα ενδεχόμενα είναι ανοιχτά. «Ο Τσάβες δεν κάνει αυτά που λέει, η επανάστασή του είναι εικονική», μου παραπονιέται ο ταξιτζής μου ο Φραγκίσκο, που ελπίζει στην ήττα του Προέδρου στις εκλογές. «Μπορεί νάχεις δίκηο», του απαντάω κι εγώ με τη σειρά μου, «αλλά η αντεπανάσταση, αν έρθει, δεν θάναι καθόλου εικονική»

konstantakopoulosd@yahoo.gr

Γενικά θέματα

Εμείς και οι Ρώσοι

Οι δηλώσεις της κας Ζαχάροβα είναι απαράδεκτες. Έως και προσβλητικές διότι βάλλουν την ιστορική πραγματικότητα και τα πραγματικά δεδομένα.

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Γράφει ο Αριστόβουλος

Στο άρθρο που θα ακολουθήσει θα προσπαθήσουμε να πλαισιώσουμε τη σχέση μας με τους Ρώσους μέσα στο χρόνο, προσπαθώντας να αντλήσουμε συμπέρασμα για το πώς θα πρέπει να συσχετιζόμαστε με αυτούς στη σύγχρονη εποχή. Αυτή είναι η αιτία, αν και αφορμή στάθηκαν οι πρόσφατες και συνεχείς δηλώσεις της κας Μαρία Ζαχάροβα την οποία γνωρίζουμε ως εκπρόσωπο τύπου του ρωσικού ΥΠΕΞ και ιδίως από τον Φεβρουάριο 2022 οπότε και ξεκίνησε η ρωσο-ουκρανική σύρραξη. Ιδιαιτέρως δυναμική στις δηλώσεις της, αρκετές φορές εκφραζόμενη κατά τρόπο ωμό, εκφράζει πλήρως τον τρόπο σκέψης της ρωσικής γραφειοκρατίας. Φυσικά να υπογραμμίσουμε ότι θα προσπαθήσουμε να καταδείξουμε την διαχρονική πραγματικότητα και δεν διακατεχόμαστε ούτε από ρωσοφοβία ούτε από ρωσολαγνεία. Διότι αυτή η ταύτιση της κοινωνίας από πάντα και με φανατισμό προς κάποιον ξένο, ειλικρινά ξεπερνά τα όρια.

Επανερχόμαστε στην κα Ζαχάροβα, θα πούμε ότι προέβη σε προκλητικές δηλώσεις προ ολίγων εβδομάδων. Είπε ούτε λίγο ούτε πολύ πως η τουρκική επέμβαση στην Κύπρο το 1974 ήτανε δικαιολογημένη και προκλήθηκε λόγω ελλαδικής επέμβασης στη διακοινοτική σύγκρουση (!!!). Συμπλήρωσε πως η χώρα μας έχει μπλοκάρει την ευρωπαϊκή πορεία των Σκοπίων (πρωτεύουσα, διευκρινίζεται) και αποκάλεσε τη χώρα αυτή ως Δημοκρατία της Μακεδονίας. Αν αφήσουμε στην άκρη το προκλητικό περιεχόμενο που οπωσδήποτε δεν πρέπει να ξεπεραστεί, θα αποκαλύψουμε στη διπλή επίστρωση που υπάρχει τα εξής. Μιλάει για διακοινοτική σύγκρουση εξισώνοντας το 82 με το 18 %, άρα τους τοποθετεί ισότιμα στο χρόνο και στο σήμερα, οπότε υπονοεί λύση του Κυπριακού με δύο κράτη στην Μεγαλόνησο. Επίσης δεν κρατά αποστάσεις από το μακεδονικό ζήτημα που οι Ρώσοι δημιούργησαν περισσότερο από 150 χρόνια τώρα. Προ ολίγων ημερών και μετά την επίσκεψη Ζελένσκι προέβη και πάλι σε ανάλογες δηλώσεις. Κάτι που δεν έχει κάνει, ούτε για την Τουρκία που αποδεδειγμένα συναλλάσσεται με την Ουκρανία, ούτε με τόσες άλλες χώρες που πραγματικά στάζουν δηλητήριο για τη Ρωσία. Γιατί αυτή η σκληρή στάση απέναντι μας? Γιατί τόσο μένος κατά της Ελλάδας? Πάλι προσπαθώντας να δούμε σε βάθος τα πράγματα θα απαντήσουμε ότι έτσι αποτυπώνεται το ρωσικό ζήτημα και ο τρόπος που μας αντιμετωπίζει μια μεγάλη χώρα όπως η Ρωσία.

Οι Ρώσοι είναι απόγονοι των Βίκινγκς που κινήθηκαν ανατολικά από τη Σκανδιναβία. Εθνική τους κοιτίδα, εκεί που άρχισαν να παίρνουν εθνική υπόσταση είναι η περιοχή του Κιέβου, γι αυτό η ουκρανική πρωτεύουσα υπέχει θέση στην ιστορία τους ανάλογη προς την Κωνσταντινούπολη για εμάς. Ταυτίστηκαν με τους υπόλοιπους Σλάβους κι έτσι μορφοποιήθηκαν ως έθνος, ασπάστηκαν το Χριστιανισμό οπότε απέκτησαν σχέσεις με το Βυζάντιο. Είχανε κι αυτοί Καίσαρα (= Τσαρ, Τσάρος) κατά τα ρωμαϊκά πρότυπα, ως μια από τις πλέον ισχυρές χώρες της Ευρώπης. Ο Μεγάλος Πέτρος στις αρχές του 16ου θα ενώσει όλα τα ρωσικά πριγκιπάτα (μικρές Ρωσίες) και θα γίνει ο Τσάρος πασών των Ρωσιών, φτιάχνοντας μια τεράστια χώρα που από τότε βρίσκεται σε έντονο συσχετισμό και ανταγωνισμό ισχύος προς τις άλλες ισχυρές ευρωπαϊκές χώρες (Μεγάλη Βρετανία & Γαλλία κυρίως, Γερμανία δευτερευόντως). Μέσα σε αυτό το πλαίσιο εντάσσεται και ο τρόπος με τον οποίο διαχρονικά μας αντιμετωπίζει/χειρίζεται αυτή η μεγάλη χώρα. Από τότε ισχύει το απαράβατο στην ρωσική πολιτική ότι η Ρωσία έχει δύο συμμάχους μόνο. Το στρατό της και το ναυτικό της, αφού ακόμη δεν είχε ανακαλυφθεί η αεροπορία ούτε οι μυστικές υπηρεσίες είχανε μορφοποιηθεί. Με τον τρόπο αυτό έχει πορευτεί είτε ως τσαρική, είτε ως σοβιετική, είτε ως Ρωσία που προέκυψε μετά τη διάλυση της ΕΣΣΔ. Και να υπογραμμίσουμε πως διακατέχεται από άριστη ιστορική μνήμη και αυταπάρνηση στην ευόδωση των εθνικών της συμφερόντων. Το μόνο που μετέβαλλε δραστικά μετά το τέλος του Β΄ΠΠ ήτανε όπως η αυτοπροστασία της να μην χρειαστεί να ξαναλάβει χώρα μέσα στο εθνικό της έδαφος αλλά με κάθε τρόπο έξω από αυτό, αφού ναι μεν οι εισβολείς διαχρονικά συνετρίβησαν στην αχανή ρωσική ενδοχώρα, όμως και το ρωσικό τίμημα ήτανε πάντα βαρύ.

Ερχόμενοι στις τρέχουσες καταστάσεις θα επισημάνουμε ότι δυστυχώς οι ελληνο-ρωσικές σχέσεις έχουν σχεδόν διαρραγεί συνεπεία της άκρατης υποστήριξης προς την Ουκρανία, χωρίς κάποια σοβαρά ανταλλάγματα για εμάς, λαμβάνοντας υπόψη ότι η Ουκρανία και πριν τον πόλεμο είχε πολύ ισχυρούς δεσμούς με την Τουρκία. Για μια ακόμη φορά η ελληνική διπλωματία λειτούργησε παρορμητικά και με συναισθηματισμούς. Φυσικά ανήκουμε στο δυτικό κόσμο και μετέχουμε στις ευρω-ατλαντικές δομές αλλά έχουμε προβεί σε θέσεις κατά τρόπο καυστικό και δίχως να έχουμε πετύχει κάποιο αντάλλαγμα στο γεωπολιτικό χώρο που ανήκουμε (…). Η Ρωσία σε μεγάλο χρονικό διάστημα της διακυβέρνησης Ερντογάν έχει αναπτύξει ισχυρές σχέσεις με την Τουρκία. Είναι πάγια προσπάθεια οικειοποίησης μιας χώρας με την οποία έχει πολεμήσει 13 φορές ώστε να μπορέσει να φέρει διαταραχή στα εσωτερικά του ΝΑΤΟ και να εξυπηρετήσει καλύτερα το ρωσικό ζήτημα. Και πρέπει να καταλάβουμε κάποτε ως πολιτεία και κυρίως ως κοινωνία ιδίως ότι οι Ρώσοι πάντα μας έβλεπαν ως κατάλληλο μοχλό για να εξυπηρετήσουν τα δικά τους συμφέροντα κι επειδή ποτέ δεν είχανε την πρωτοκαθεδρία σε αυτό ένεκα Μεγάλης Βρετανίας και μετέπειτα ΗΠΑ, δεν είναι λίγες οι φορές που μας άφησαν ξεκρέμαστους και βορά στον ασιάτη γείτονα.

Στο σημείο αυτό πρέπει να καταγράψουμε και τους δεσμούς του Ορθόδοξου Δόγματος που μας συνδέουν ήδη από τον 8ο αι. οπότε οι Άγιοι Κύριλλος & Μεθόδιος προσηλύτισαν τους Ρως στο Χριστιανισμό. Το ομόδοξο λοιπόν είναι άλλη μια παγίδα στην οποία πέφτουμε από μόνη μας, αφού διαχρονικά πάντα περιμένουμε ότι κάποιος ξένος θα έλθει να μας σώσει και να κάνει αυτό που εμείς οφείλουμε για τους εαυτούς μας. Εδώ να διευκρινίσουμε πως πρόκειται για μια δοξασία βαθιά ριζωμένη στους αιώνες που έχει απαρχή το 1279 και μια προφητεία του μοναχού Ιερώνυμου Αγαθάγγελου σε μια εποχή που μόλις έχει επανακτηθεί η Κωνσταντινούπολη από τους Λατίνους και ξεκινά το ύστερο Βυζάντιο με το προδιαγεγραμμένο τέλος. Αν και οι Έλληνες στη νεότερη ιστορία τους έχουν αντλήσει τεράστια ψυχικά αποθέματα από τις θρησκευτικές δοξασίες και επέζησαν από το στυγνό και βάρβαρο οθωμανό κατακτητή, δεν πρέπει να αγκυρωνόμαστε πάντοτε σε αυτές. Άλλωστε ένας σπουδαίος Άγιος που είναι και σύγχρονος μας ο Παΐσιος Ο Αγιορείτης, έχοντας και επίγνωση του σύγχρονου κόσμου εκτός από το χάρισμα της προ-όρασης, αναφέρθηκε σε αυτό το «ξανθό γένος» που θα συμμετάσχει σε μεγάλα γεγονότα. Το οποίο και θα κατέβει προς τα κάτω για τα δικά του συμφέροντα (αποκλειστικά) ενώ δεν παρέλειψε να νουθετήσει όπως προσπαθήσουμε να μείνουμε μακριά από τα γεγονότα αυτά. Δεν κατηγορούμε τις δοξασίες μας ούτε στεκόμαστε σκωπτικά απέναντι σε θρησκευτικές πεποιθήσεις. Ο Άγιος Παΐσιος όμως μας λέει καθαρά πως πρέπει να (αυτό) προστατεύουμε τα του οίκου μας και να μην προβαίνουμε σε συναισθηματικές παρορμήσεις.

Ας προσπαθήσουμε τώρα και με ψύχραιμη διάθεση να δούμε πως μας έχουνε αντιμετωπίσει οι Ρώσοι στο διάβα της ιστορίας. Από τη στιγμή που η Μεγάλη Αικατερίνη συλλαμβάνει την ιδέα πως το ρωσικό ζήτημα θα εξυπηρετηθεί καλύτερα μόνο εάν βρει πρόσβαση προς τη Μεσόγειο, οι Έλληνες μπαίνουμε στη ρωσική εξίσωση γεωπολιτικού σχεδιασμού. Εκμεταλλευόμενοι τη δουλεία θα μας παρασύρουν με υποσχέσεις στην έκρηξη της Επανάστασης του 1770, που λίγο έλειψε να καταστεί ολέθρια για την ύπαρξη μας. Ξεσήκωσαν το Μοριά, έταξαν βοήθεια δια του Ορλώφ η οποία περιορίστηκε σε ένα κασόνι όπλα (ελέγχεται κι αυτό) και παρείχαν στρατιωτικό ιματισμό. Αποχώρησαν ανερυθρίαστα και οι Τούρκοι κατά την προσφιλή τους μέθοδο ξέσκισαν το εντόπιο πληθυσμό της Πελοποννήσου και αύξησαν την καταπίεση σε άλλα μέρη, ως άλλη μια ιστορική καταβολή για το πόσο καλά περνούσαν οι ομοεθνείς στην τουρκική γη της Επαγγελίας…. Λίγο αργότερα η τσαρίνα πέτυχε την Συνθήκη του Κιουτσούκ Καϊναρτζή (1774) και παρουσιάστηκε πλέον ως η προστάτιδα των ορθοδόξων…. Μπορεί να εκμεταλλευτήκαμε ως ελληνισμός τις προβλέψεις της συνθήκης αυτής αλλά να μην αυταπατόμαστε ότι φτιάχτηκε για εμάς….. Μετά από λίγα χρόνια οι Ρώσοι από κοινού με τους Τούρκους θα καταλάβουνε τα Επτάνησα, όχι φυσικά για να τα απελευθερώσουν αλλά για να αντιμετωπίσουν τη Γαλλία του Ναπολέοντα που ετοιμαζότανε να σαρώσει τα πάντα. Και για να έχουνε μια προνομιακή σχέση με την πολύφερνη οθωμανική νύφη…..

Στην επανάσταση του 1821 η Ρωσία αποτελούσε ιδρυτικό μέλος της ανελεύθερης Ιεράς Συμμαχίας (1815) και μας απέδειξε πολλές φορές πως δεν κόπτεται για εμάς. Ο τσάρος αποκήρυξε τον Αλέξανδρο Υψηλάντη που είχε διατελέσει υπασπιστής του και η οικογένεια του υπήρξε από τις κορυφαίες της ρωσικής υψηλής κοινωνίας. Δεν κίνησε ούτε ένα λόχο στις Παραδουνάβιες Ηγεμονίες όπου κι εξερράγη η Επανάσταση, σε μια συμβολική κίνηση που θα κτυπούσε καίρια την παραπαίουσα οθωμανική αυτοκρατορία. Δεν νοιάστηκε δε, ούτε ανθρωπιστικά να ενδιαφερθεί για τον Υψηλάντη τον οποίο άφησε έρμαιο ¨φιλοξενίας¨ στις αυστριακές φυλακές… Δεν υποστήριξε στο ελάχιστο ούτε τον Δημήτριο Υψηλάντη όταν κατέβηκε στην Πελοπόννησο το 1821. Αντιθέτως κι ενώ σοβούσαν οι εμφύλιες διαμάχες μας άδραξε την ευκαιρία να τελειώσει το ενοχλητικό ζήτημα. Πρότεινε να δημιουργηθούν 3 αυτόνομες περιοχές (Πελοπόννησος, Στερεά & Νήσοι) υποτελείς πλήρως στο Σουλτάνο. Δεν είναι μόνο η πρόθεση να τελειώσει το ζήτημα, αλλά και η ραδιουργία όπως διασπαστούνε οι Έλληνες και να γιατί όχι να σβήσουν εντελώς μέσα στο τουρκικό χωνευτήρι. Στη ναυμαχία του Ναυαρίνου (1827) ο ρωσικός στόλος συμμετείχε ενεργά μεν, αλλά ούτε την προκάλεσε ούτε την επιδίωξε. Συμμετείχε στο τυχαίο γεγονός ώστε να μην απολεσθεί στρατηγικό κεφάλαιο προς όφελος των Βρετανών…. Σε όσους αντιδιαστείλουν ότι με τον ρωσο-τουρκικό πόλεμο 1828-29 και τη Συνθήκη της Αδριανούπολης μας έδωσαν την ελευθερία μας, θα απαντήσουμε πως πρόκειται για μεγάλη πλάνη. Διότι υπό τον Μέγιστο των Ελλήνων Κυβερνήτη Ιωάννη Καποδίστρια η Επανάσταση αναζοπυρώθηκε κι απείλησε σθεναρά την οθωμανική αυτοκρατορία, οπότε άρπαξε την ευκαιρία η Ρωσία να κτυπήσει τον μεγάλο ασθενή για να επιτύχει τα συμφέροντα της. Διότι το ελληνικό ζήτημα είχε πάρει μια δυναμική ολοκλήρωσης κι η Ρωσία είχε μείνει πίσω στον αγώνα δρόμου για την επιρροή του μελλοντικού ελληνικού κράτους. Συμπεριέλαβε λοιπόν την ευόδωση της ελληνικής επανάστασης διότι έτσι ξαναέμπαινε δυναμικά στο παίγνιο συσχετισμού προς τη Μεγάλη Βρετανία. Οπότε δεν τους οφείλουμε την ανεξαρτησία μας όπως έχουνε προσπαθήσει να μας παρουσιάσουνε.

Ο Κριμαϊκός πόλεμος (1854-56) υπέχει σημαντική θέση στη νεώτερη ευρωπαϊκή ιστορία και στη διαμάχη Ρώσων προς Βρετανούς και Γάλλους. Στον πόλεμο αυτό ο Όθωνας με ειλικρινή ελατήρια και επιδιώκοντας τη λύτρωση υπόδουλων Ελλήνων τάχθηκε ανοικτά υπέρ των Ρώσων χωρίς συμφωνία για ανταλλάγματα και με ολέθριες συνέπειες για εμάς. Αρχικά με τον αποκλεισμό του λιμένος Πειραιώς οπότε επήλθε λιμός στη χώρα, κάτι για το οποίο οι Ρώσοι δεν έκαναν τίποτε για να ανακουφίσουν την Ελλάδα που τους υποστήριξε. Στη συνέχεια δε και μετά το 1870 θα εμπνευστούν το Μακεδονικό ζήτημα το οποίο και θα εγείρουν εκ του μηδενός. Είχανε πλέον καταλάβει ότι δεν μπορούνε λόγω βρετανικής εμπλοκής να διαδραματίσουν τον πρωτεύοντα ρόλο που επιθυμούσαν στην ελληνική χερσόνησο κι ότι κάπως αλλιώς έπρεπε να υποστηρίξουν την κάθοδο τους προς τη Μεσόγειο. Οπότε χρησιμοποίησαν τη Βουλγαρία ως πολιορκητικό κριό επαναφέροντας την προ χιλίων ετών σύγκρουση ισχύος μεταξύ Βυζαντινής Αυτοκρατορίας και Βουλγαρικού μεσαιωνικού κράτους. Και με μεγαλύτερη ένταση εφόσον επεδίωξαν να αλλοιωθεί η ελληνική ταυτότητα των πληθυσμών της Μακεδονίας. Σε αυτή την πεπατημένη βρίσκεται η δήλωση της κας Ζαχάροβα περί Δημοκρατίας της Μακεδονίας, σε μια πιο σύγχρονη έκδοση της αρχικής κατεύθυνσης για αλλοίωση της Ελληνικής Μακεδονίας. Οι Ρώσοι σε μια ανάγνωση πως οι Αμερικανοί έχουνε τοποθετηθεί ισχυρά στα Βαλκάνια από το 1990 και μετά, προκειμένου να συντηρήσουν την επιρροή τους έσπευσαν να αναγωρίσουν τα Σκόπια ως Μακεδονία (1991) αλλά και να υπεραμυνθούν ότι το γειτονικό κρατίδιο είναι ριγμένο (!!!) από την κατάπτυστη Συμφωνία των Πρεσπών.

Συνεχίζοντας το διάβα της ιστορίας κι ενώ ο κόσμος μετά τον Α΄ΠΠ έπαιρνε νέα μορφή με τη Σοβιετική Ένωση να δημιουργεί νέα και κοσμοϊστορικά δεδομένα προβήκαμε σε μια αψυχολόγητη ενέργεια. Με αστοχία για την οποία δεν έχει κατηγορηθεί όσο πρέπει ο Βενιζέλος εμπλακήκαμε ενεργά στη διελκυστίνδα συμφερόντων των Σοβιετικών προς τους Γάλλους (κυρίως) και Βρετανούς, χωρίς κανένα αντάλλαγμα. Κι αν 100 και πλέον χρόνια μετά πιστεύουμε ότι με αυτό οι καλοί Αγγλο-γάλλοι μας άνοιξαν το δρόμο για τη Μικρά Ασία και την ευόδωση προαιώνιων πόθων, μάλλον δεν έχουμε μάθει γρι από τα ιστορικά διδάγματα. Δημιουργήσαμε μια άσκοπη/άστοχη αντιπαλότητα προς τη Σοβιετική Ρωσία την οποία πληρώσαμε πολύ ακριβά στο μικρασιατικό και ποντιακό πεδίο. Διότι δεν πρέπει να μας διαφεύγει ότι ο Κεμάλ εκκίνησε κατά την κομμουνιστική πολιτική σκέψη, άσχετα αν μετάβαλλε πολιτική αργότερα. Κι όσο για λόγους ιστορικής ουδετερότητας πρέπει να πούμε ότι πριν εκπνεύσει η τσαρική Ρωσία υποστήριξε ενεργά τον Ποντιακό Ελληνισμό, άλλο τόσο πρέπει να πούμε ότι οι Σοβιετικοί πρώτοι ενίσχυσαν τον ρακένδυτο στρατό του Κεμάλ με χρήματα, χρυσό και όπλα. Και πρέπει να αποτραβηχθούμε από την παγίδα ότι τότε οι Ρώσοι ήτανε καλοί και μετά κακοί. Οι Ρώσοι όπως όλοι οι ξένοι είναι καλοί μόνο για τον εαυτό τους. Και εμείς θα πρέπει να είμαστε προσεκτικοί για εμάς. Γι αυτό θεωρούμε ατόπημα ιστορικής επανάληψης την τοποθέτηση μας σθεναρά και φανατικά κατά των Ρώσων στη σύγκρουση τους με τους Ουκρανούς. Ελπίζουμε να μην έχει ολέθριες συνέπειες για τα εθνικά μας συμφέροντα και θα προτείναμε ότι πριν ακόμη οι υπόλοιποι ευρωπαίοι πράξουνε κάτι ανάλογο να σπεύσουμε από τώρα να επανεκιννήσουμε τις ελληνο-ρωσικές σχέσεις, κατά τα ανάλογα της αμερικανο-ρωσικής προσπάθειας επανεκκίνησης.

Στο μεσοπόλεμο η Σοβιετική Ρωσία θα «απογειώσει» τις ανθελληνικές της θέσεις και θα θέσει το Μακεδονικό ζήτημα σε νέα βάση με στόχο την απόσχιση από τον εθνικό ελληνικό κορμό ώστε να δημιουργηθεί ένα «μακεδονικό κρατικό προϊόν» που με τον προσεταιρισμό του θα καθιστούσε την Ελληνική (και μόνο) Μακεδονία ρωσικό λιμένα εξόδου προς τη Μεσόγειο παρακάμπτοντας τα Στενά που κατέχει η καιροσκοπική Τουρκία. Η Γ’ Διεθνής θα το συμπεριλάβει στα πρακτικά της κι αυτό θα διαποτίσει την κομμουνιστική αντίληψη στα Βαλκάνια. Θα αποτελέσει δε εκείνη τη μαγιά που θα εκμεταλλευτεί ο δόλιος Τίτο για να προκαλέσει την αιγιακή μακεδονική εθνογένεση της περιφέρειας που ήτανε γνωστή ως Βαρδαριά (Vardarska) …. Κατά την πρώτη φάση του Β΄ΠΠ η ΕΣΣΔ δεν θα βοηθήσει διόλου την Ελλάδα καθόσον μέχρι το 1941 δεσμευότανε με Σύμφωνο (Ρίμπεντροπ – Μολότωφ) προς τη ναζιστική Γερμανία. Και καλύτερα για να είμαστε δίκαιοι, διότι εάν επρόκειτο για καμιά βοήθεια ανάλογης της βρετανικής που μόνο σκοπό είχε να διεγείρει τους ναζί, καλύτερα που δεν υπήρξε… Οφείλουμε επίσης να παραδεχθούμε ότι κατά τη φάση της γερμανικής κατοχής δεν μπλέχθηκε στις εμφύλιες διαμάχες και σίγουρα δεν ενίσχυσε τις προσπάθειες του ΚΚΕ υπό το ΕΑΜ/ΕΛΑΣ για υφαρπαγή της εξουσίας. Και τήρησε όσα για τη χώρα μας είχε συμφωνήσει με τη Βρετανία. Στα Δεκεμβριανά ακολούθησε ανάλογη πορεία. Όμως καθώς αυτά (αρχικά) και ο εμφύλιος 1946-49 αποτέλεσαν το πεδίο όπου μορφοποιήθηκε η ψυχροπολεμική αντιπαράθεση που επακολούθησε έως το 1989, παρακολούθησε τις εξελίξεις σχεδόν από κοντά. Το λέμε αυτό διότι ήθελε να βρίσκεται σε μπρα ντε φερ προς τους αγγλοσάξωνες, ενώ μπορούσε με μια ξεκάθαρη εντολή προς το ΚΚΕ και το ΔΣΕ να απαιτήσει κομμουνιστική πειθαρχία και να πάψει τη δράση τους. Δεν το έκανε, αλλά δεν μπορούμε να πούμε ότι και τους ενίσχυσε ιδιαίτερα.

Μεταπολεμικά η Ρωσία προσπάθησε να διαδραματίσει ρόλο στην Ανατολική Μεσόγειο, αρχικά με προσεταιρισμό της Αιγύπτου και κυρίως με τη Συρία του πατρός Άσσαντ, όπου δημιούργησε αερο-ναυτικές βάσεις γι αυτό και η σθεναρή επί 14 ετών υποστήριξη της Συρίας του υιού Άσσαντ που πλέον μένει στη Μόσχα. Η Ρωσία δεν προκάλεσε το Κυπριακό ούτε μετήλθε τις δόλιες βρετανικές μεθοδεύσεις. Παρακολούθησε τις εξελίξεις στις αρχές της δεκαετίας του 60, με νωπές τις δάφνες οικειοποίησης της Κούβας. Οπότε και η αδικαιολόγητη (πέρα ως πέρα) κίνηση του Μακάριου με την είσοδο της Κύπρου στους Αδέσμευτους, ευνόησε τη διακριτική της εμπλοκή με παροχή οπλισμού προερχόμενου από το ανατολικό μπλοκ. Εκεί όμως που βρίσκεται η κακή ρωσική συνδρομή είναι στη συνεισφορά της για τη διχοτόμηση της Κύπρου. Διότι ο ΥΠΕΞ Γκρομίκο (εποχή Μπρέζνιεφ) πριν ακόμη την τουρκική εισβολή μίλησε περί ισόρροπης λύσης και πιθανής ομοσπονδίας δύο κοινοτήτων. Είναι ακριβώς όσα είχε προτείνει ο Ντενκτάς ήδη από τη δεκαετία 60 και τα οποία μετέτρεψε σε ΔΔΟ (Δικοινοτική Διζωνική Ομοσπονδία) που από το 1974 και μετά έχουμε κάνει παντιέρα στο εθνικό μας ζήτημα…. Δυστυχώς σε αυτή την διπλωματική βάση εδράζεται η δήλωση της ρωσίδας αξιωματούχου. Οπότε πρέπει πάντα να είμαστε προσεκτικοί ως χώρα, διότι οι μεγάλες δυνάμεις διαθέτουν ισχυρή ιστορική μνήμη κι όχι «έπεα πτερόεντα».

Ακόμα πιο σύγχρονα η Ρωσία καθώς ανέκαμπτε (δεκαετία 2000) τοποθετήθηκε με ένα νέο τρόπο για την εξυπηρέτηση του ρωσικού ζητήματος και την εδραίωση της στην παροχή ενέργειας προς τη δυτική Ευρώπη. Ο αγωγός Μπουργκάς (Πύργος) Βουλγαρίας – Αλεξανδρούπολης υπήρξε ένα φιλόδοξο σχέδιο που παρέκαμπτε (και) τα Στενά. Όμως όταν ο αγγλοσαξωνικός παράγοντας σθεναρά αντιτέθηκε στο επιχείρημα αυτό (South Stream) η Ρωσία του Βλαδίμηρου Πούτιν μετέβαλλε γραμμή. Κι έτσι κινήθηκε διαφορετικά με τον τουρκικό διάδρομο (Turkish Stream)…. Με αυτό αλλά και όλα τα προηγούμενα που καταγράψαμε, πρέπει να διερωτηθούμε τι είναι τέλος πάντων αυτή η Ρωσία απέναντι μας. Εκλαϊκευμένα θα πούμε ότι είναι μια μεγάλη χώρα με τα εθνικά της συμφέροντα. Ούτε να την δαιμονοποιήσουμε αλλά ούτε και την θεωρούμε άγγελο μας. Αυτή η παιδιάστικη ταύτιση ή αποστροφή προς κάποιους της Ρωσίας συμπεριλαμβανομένης θα πρέπει κάποτε να αναιρεθεί. Θα ήτανε μια καλή συνεισφορά της μεταπολίτευσης στο βιβλίο της ιστορίας αν και παίρνει σταθερά βαθμό κάτω από τη βάση στο θέμα αυτό. Και προς επίρρωση όσων υποστηρίζουμε, ποια άραγε είναι η θέση της Ρωσίας στο ζήτημα των θαλασσίων ζωνών και των τουρκικών απαιτήσεων? Δεν ενθυμούμαστε ποτέ να μίλησε περί της μέσης γραμμής στο Αιγαίο όπως κι αυτή έχει πράξει στον Εύξεινο Πόντο. Τα μειωμένα ελληνικά χωρικά ύδατα ήδη από την εποχή της Σοβιετικής Ένωσης την εξυπηρετούσαν λόγω ευκολίας διέλευσης και μόνιμων αγκυροβολίων στα διεθνή ύδατα όσο δεν καθορίζονται στις πραγματικές διαστάσεις τους και αποτελέσουν αιγαιλίτιδα ζώνη και υφαλοκρηπίδα της χώρας μας.

Κλείνοντας θα πούμε ότι οι δηλώσεις της κας Ζαχάροβα είναι απαράδεκτες. Έως και προσβλητικές διότι βάλλουν την ιστορική πραγματικότητα και τα πραγματικά δεδομένα. Είναι όμως ρεαλιστικές κι εκφράζουν με ωμό τρόπο πως μια μεγάλη χώρα τοποθετείται για τα συμφέροντα της. Ακόμη και στην επίκληση του ομόδοξου ορισμένων, θα απαντήσουμε ότι αιώνες τώρα δεν έχει υποστηριχθεί η ορθόδοξη νησίδα του Οικουμενικού Πατριαρχείου μέσα στην τουρκική θάλασσα. Τουναντίον, συμφέρει η υποβάθμιση του και η ανάδειξη του Πατριαρχείου Μόσχας στην πρωτοκαθεδρία της Ορθοδοξίας. Συνεπώς και συμπερασματικά, με τη Ρωσία θα πρέπει να είμαστε προσεκτικοί και να επιδιώκουμε καλές σχέσεις μαζί της διότι αποτελεί μια παγκόσμια παράμετρο που δεν πρέπει να αγνοήσουμε. Και σύντομα να το επιδιώξουμε αυτό, δεν μας προσφέρει τίποτε η δεδηλωμένη αποστροφή της. Μπορούμε να κρατήσουμε αποστάσεις αλλά να έχουμε σχέσεις. Το βέβαιο είναι πως δεν πρέπει να ¨πλανόμαστε πλάνην οικτρά¨ ότι η Ρωσία με την οποία ασχοληθήκαμε εκτενώς στο άρθρο μας (ή όποιος άλλος) θα προστρέξει να μας βοηθήσει αφού η ιστορική πορεία των γεγονότων 250 χρόνια (τουλάχιστον) δεν το επιβεβαιώνει. Η Ρωσία έχει (μόνο) τους συμμάχους που μνημονεύσαμε στην αρχή του άρθρου μας.

Συνέχεια ανάγνωσης

Γενικά θέματα

Η Συμφωνία για τη Γάζα κατέρρευσε : τι θα μπορούσε να την επαναφέρει;

Καταστέλλοντας κάθε παράγοντα πολιτικής καταπίεσης, φτώχειας και ανέχειας, καθώς και εγκληματικότητας, είτε θα συμφωνήσουν τα δύο μέρη στο παρόν Σχέδιο Τραμπ, είτε θα προταθεί νέο. Σίγουρα πάντως παθογένειες κοινωνικές όπως η τρομοκρατία και η αξιοποίηση της από έξωθεν δυνάμεις (Ιράν, Τουρκία) θα εξακολουθούν να καταδυναστεύουν τον ντόπιο πληθυσμό, όσο οι συνθήκες τις καθιστούν ρυθμιστές εξελίξεων.

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Γράφει ο Δημήτρης Φούκας

Εδώ και 3 ημέρες υπάρχει ένας διαρκής αναβρασμός στη Μέση Ανατολή λόγω της αλληλοκατηγορίας Ισραήλ και ΧΑΜΑΣ για τη μη τήρηση των όρων της εκεχειρίας των 28 σημείων που ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Ντ. Τραμπ συνέταξε. Παρά την αρχική συμφωνία των 2 πλευρών η τελευταία εβδομάδα σημαδεύτηκε από συμπλοκές και κατηγορίες προς τη ΧΑΜΑΣ για άρνηση παράδοσης σωρών ομήρων.

Τώρα υπάρχει ένα μεγάλο κενό στο τι θα συμβεί εν τέλει. Ο γράφων εκτιμά πως δεδομένης της θέλησης των ΗΠΑ και των σχεδίων τους στην περιοχή η κρίση θα λήξει. Το παρόν κείμενο θα ήθελε να θίξει μια πτυχή που μπορεί να αξιοποιηθεί προς τη θετική κατεύθυνση :οι κοινωνικές ισορροπίες των ντόπιων Αραβικών πληθυσμών.

Το ζήτημα της διαμάχης Ισραήλ και Αράβων ήταν η σύμφωνα με τους δεύτερους εισβολή των Εβραίων και κατάληψη της Αραβικής γης της Παλαιστίνης. Τα ιστορικά αρχεία της Βρετανικής Διοίκησης στην περιοχή έως το 19ο αιώνα αναφέρουν 20.000 Εβραίους κατοίκους, ενώ η Βρετανία είχε μοιράσει στα 2 την περιοχή μεταξύ Παλαιστίνης και Υπεριορδανίας (σημερινής Ιορδανίας). Άρα παρά τη μετανάστευση Εβραϊκού πληθυσμού από την Ευρώπη κρυφά στην περιοχή, η Εβραϊκή παρουσία ποτέ δεν έπαψε στην περιοχή να υπάρχει. Άρα κατ ουσίαν οι “ρίζες” των συγκρούσεων είναι ιστορικά αβάσιμες.

Έπειτα σε κοινωνικό ανθρωπολογικό επίπεδο ο Αραβικός κόσμος δεν είναι ενιαίος θρησκευτικά και πολιτικά. Γεμάτος πολιτικές και κοινωνικές ανισότητες, όπως και ζητήματα πολιτικής αστάθειας. Οι συγκρούσεις μεταξύ σουνιτών και σιιτών, η φτώχεια των κατώτερων κοινωνικών στρωμάτων, προβλήματα χρήσης νερού, εμφύλιες συγκρούσεις είναι μερικά από τα χαρακτηριστικά των Αραβικών χωρών. Οι κάτοικοι της Γάζας δεν γίνονται δεκτοί για φιλοξενία από καμιά άλλη Μουσουλμανική χώρα της περιοχής.

Όλα αυτά θα ήταν μια καλή ευκαιρία για το Ισραήλ να “προσεγγίσει” φιλικά και να καλύψει τα κενά των κοινωνιών αυτών. Διαθέτει πανεπιστήμια και μορφωμένο δυναμικό ερευνητικό, το οποίο μπορεί να υποδείξει στο Ισραηλινό Κράτος σχεδιασμούς Γενικής Πρόληψης, ώστε να μην συνεχίσουν να δημιουργούνται επικίνδυνα τρομοκρατικά και εγκληματικά Δίκτυα. Ως Μέτρα Γενικής Πρόληψης η Εγκληματολογία ονομάζει τις κοινωνικές παρεμβάσεις Ερευνητικών Τμημάτων από Πανεπιστήμια και Κρατικών Φορέων για καταστολή παραγόντων που ωθούν άτομα ή κοινωνικές ομάδες σε παράνομες ή βίαιες δραστηριότητες.

Τα τελευταία ως μορφή εγκληματικότητας έχουν πάντα κοινωνικά εφαλτήρια. Η θεωρία του T. Sellin και η αντίστοιχη του Sutherland (διαφορικός συγχρωτισμός) για την επίδραση του κώδικα αξιών της τοπικής κοινωνίας και τη διαμάχη αντίθετων μεταξύ τους κωδίκων αξιών αποδεικνύουν πώς η φτώχεια και ο εθνικισμός – θρησκευτικός φανατισμός θα “ξαναγεννήσουν” τη ΧΑΜΑΣ όσες εκκαθαρίσεις ηγετών κι αν γίνουν.Το ίδιο ισχύει και για τη ΧΕΖΜΠΟΛΑΧ.

Το 2006 η ΧΑΜΑΣ εξελέγη στις τοπικές εκλογές στη Γάζα και το πρώτο διάστημα είχε δεχτεί την υποστήριξη του λαού λόγω της κάλυψης βασικών αναγκών βιοπορισμού. Η ΧΕΖΜΠΟΛΑΧ στο Λίβανο πέραν την στρατιωτικής δύναμης της τα έτη 1990 και 2009 εξελέγη με έδρες στο Κοινοβούλιο της χώρας ενώ το 2011 συνέβαλλε στην πτώση της κυβέρνησης Χαρίρι. Όλα αυτά δε θα γίνονταν χωρίς λαϊκή αποδοχή της οργάνωσης.

Σε γεωπολιτική βάση πώς θα μπορούσε να “μεταφραστεί” η παραπάνω προσπάθεια προσέγγισης του λαού της Γάζας μέσω Γενικής Πρόληψης; Καταστέλλοντας κάθε παράγοντα πολιτικής καταπίεσης, φτώχειας και ανέχειας, καθώς και εγκληματικότητας, είτε θα συμφωνήσουν τα δύο μέρη στο παρόν Σχέδιο Τραμπ, είτε θα προταθεί νέο. Σίγουρα πάντως παθογένειες κοινωνικές όπως η τρομοκρατία και η αξιοποίηση της από έξωθεν δυνάμεις (Ιράν, Τουρκία) θα εξακολουθούν να καταδυναστεύουν τον ντόπιο πληθυσμό, όσο οι συνθήκες τις καθιστούν ρυθμιστές εξελίξεων.

Συνέχεια ανάγνωσης

Γενικά θέματα

Αλεξανδρούπολη: Το φαινόμενο Airbnb παίρνει διαστάσεις «επιδημίας» στην πόλη του Έβρου

Η Αλεξανδρούπολη καταγράφει άλμα 144% στα Airbnb καταλύματα την τελευταία διετία. Τουρίστες, κυρίως από Τουρκία, ενισχύουν την πληρότητα στην πρωτεύουσα του Έβρου – όλα όσα δείχνουν τα νέα στοιχεία.

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Η Αλεξανδρούπολη καταγράφει άλμα 144% στα Airbnb καταλύματα την τελευταία διετία. Τουρίστες, κυρίως από Τουρκία, ενισχύουν την πληρότητα στην πρωτεύουσα του Έβρου – όλα όσα δείχνουν τα νέα στοιχεία.

Σε τροχιά εκρηκτικής ανάπτυξης εισέρχεται η Αλεξανδρούπολη στον τομέα των βραχυχρόνιων μισθώσεων, με τα επίσημα στοιχεία να καταγράφουν διπλασιασμό των καταλυμάτων τύπου Airbnb από το 2023 έως το 2025 και εκτιμήσεις που μιλούν για νέα άνοδο ως το 2026.

Η δυναμική αυτή παρουσιάστηκε στο πλαίσιο της φετινής έκθεσης Philoxenia 2025 στη Θεσσαλονίκη από τον Σύνδεσμο Εταιρειών Βραχυχρόνιας Μίσθωσης Ακινήτων, αναδεικνύοντας την Αλεξανδρούπολη σε έναν από τους κορυφαίους ανερχόμενους προορισμούς στη Βόρεια Ελλάδα.

Οι αριθμοί μιλούν

+144% αύξηση σε σχέση με το 2023

+46,9% αύξηση σε σχέση με το 2024

720 καταλύματα διαθέσιμα στην Airbnb το 2025

53% πληρότητα, μείωση 10% από το 2024

90,98 € η μέση τιμή ανά διανυκτέρευση (+12% σε σχέση με πέρυσι)

Γιατί “πουλάει” η Αλεξανδρούπολη;

Ένας βασικός παράγοντας που εξηγεί την αύξηση είναι η διαρκώς αυξανόμενη επισκεψιμότητα Τούρκων τουριστών, οι οποίοι επιλέγουν την πόλη για σύντομες αποδράσεις. Το χαμηλότερο κόστος ζωής γι αυτούς και η εύκολη πρόσβαση την καθιστούν δημοφιλή επιλογή, ειδικά τα Σαββατοκύριακα και στις εορτές.

Ό,τι νοικιάζεται, γίνεται κατάλυμα – Από ισόγεια έως υπόγεια!

Σε κάθε περίπτωση, οφείλουμε να πούμε πως το φαινόμενο των βραχυχρόνιων μισθώσεων έχει πάρει διαστάσεις «επιδημίας» στην Αλεξανδρούπολη, με κατακόρυφη αύξηση των Airbnb διαμερισμάτων, που πλέον δεν περιορίζονται σε διαμερίσματα με θέα ή τουριστικό ενδιαφέρον, αλλά επεκτείνονται ακόμη και σε ισόγεια καταστήματα, παλιά γραφεία, ακόμη και υπόγεια που ανακαινίζονται για να αποφέρουν εισόδημα μέσω πλατφορμών.

Η Αλεξανδρούπολη, μπορεί να ζει μια άτυπη «χρυσή εποχή» βραχυχρόνιων μισθώσεων, αλλά βρίσκεται αντιμέτωπη και με μια βαθιά ανατροπή στην αστική της ταυτότητα. Το φαινόμενο Airbnb έχει φτάσει σε τέτοιο σημείο, που δεν μένει τίποτα ανεκμετάλλευτο. Όπως προαναφέραμε, πρώην καταστήματα, ισόγεια διαμερίσματα, ακόμη και υπόγεια χώροι μετατρέπονται ταχύτατα σε τουριστικά “κουτιά” με στόχο το εύκολο κέρδος. Η πόλη αλλάζει πρόσωπο με ρυθμούς που ανησυχούν τους ντόπιους, ποιοι μένουν τελικά να ζήσουν εδώ και πού ακριβώς τραβάμε τη γραμμή ανάμεσα στην ανάπτυξη και στην αλλοίωση της καθημερινότητας;

pameevro.gr

Συνέχεια ανάγνωσης

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

Πολιτική5 ώρες πριν

Μυστική συνάντηση Τόμας Μπάρακ με τον Οικουμενικό Πατριάρχη πριν την έλευση του Πάπα!

O Αμερικανός Πρέσβης στην Τουρκία έκανε μια αιφνιδιαστική εμφάνιση στο Φανάρι, όπου συναντήθηκε με τον προκαθήμενο της Ορθοδοξίας.

Άμυνα5 ώρες πριν

Κατάλογο Εξοπλιστικών Προγραμμάτων Ενέκρινε το Υπουργικό Συμβούλιο στην Κύπρο!

Υπουργός Άμυνας, Βασίλης Πάλμας, δήλωσε στο Προεδρικό Μέγαρο ότι ο κατάλογος εγκρίθηκε και θα υποβληθεί στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις 30...

ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ6 ώρες πριν

Συλλήψεις στο Ισραήλ για συμμετοχή σε κύκλωμα μεταφοράς όπλων από την Τουρκία

Η Shin Bet χαρακτήρισε την υπόθεση «ιδιαίτερα σοβαρή», επισημαίνοντας την εμπλοκή Ισραηλινών πολιτών σε δραστηριότητες που θέτουν σε κίνδυνο το...

Άμυνα6 ώρες πριν

Η Τουρκία Έτοιμη για Συμμετοχή στη Δύναμη Εγγύησης στην Ουκρανία

Ηγέτες της Γαλλίας και της Βρετανίας, σε στενή συνεργασία με την Τουρκία, η οποία διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στον θαλάσσιο τομέα,...

ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ7 ώρες πριν

Ερντογάν και Πάπας Λέων ΙΔ σε Διπλωματικές αντιθέσεις

Ο Ερντογάν αναζητούσε διεθνή επιβεβαίωση, ενώ ο Πάπας ακολούθησε μια προσεκτική πλεύση ισορροπιών

Δημοφιλή