Γενικά θέματα
Ισραήλ – Τουρκία: Το τέλος μιας συμμαχίας
Η άλλοτε αποδοτική και λειτουργούσα στρατηγική συμμαχία μεταξύ Ισραήλ και Τουρκίας φαίνεται να οδεύει προς το τέλος της. Δύο είναι, μεταξύ άλλων, οι σημαντικότεροι λόγοι, που πυροδότησαν αλυσιδωτές εξελίξεις, ώστε η συμμαχία μεταξύ των δύο χωρών να έχει ήδη αποδυναμωθεί: Η άνοδος στην εξουσία, το 2002, του Κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης, του Ταγίπ Ερντογάν και η εμφάνιση στο προσκήνιο του αρχιτέκτονα της νέας τουρκικής εξωτερικής πολιτικής, Αχμέτ Νταβούτογλου.
Οι εκτιμήσεις αυτές ανήκουν στην κυρία Ανάτ Λαπιντότ-Φιρίλα, ανώτερη ερευνήτρια στο Ινστιτούτο Van Leer της Ιερουσαλήμ και Λέκτορα στο Τμήμα Διεθνών Σχέσεων του Εβραϊκού Πανεπιστημίου της Ιερουσαλήμ. Την περ. Δευτέρα έδωσε μια σημαντική διάλεξη στο Κυπριακό Κέντρο για Ευρωπαϊκές και Διεθνείς Υποθέσεις του Πανεπιστημίου Λευκωσίας, με θέμα: «Τουρκική εξωτερική πολιτική και Ισραήλ: Το τέλος μιας στρατηγικής συμμαχίας;». Η κυρία Ανάτ Λαπιντότ-Φιρίλα θεωρεί ως εξίσου σημαντική μιαν άλλη ημερομηνία, το 1996, όταν το Ισραήλ πρότεινε και η Τουρκία δέχτηκε τη σύναψη μιας συμφωνίας αμυντικής συνεργασίας.
Το Ισραήλ είχε απευθυνθεί πρώτα στην Ελλάδα, η οποία για ακατανόητους λόγους, που είχαν να κάνουν περισσότερο με φιλοαραβικά σύνδρομα παρά με ορθολογιστική εκτίμηση του διεθνούς και περιφερειακού περιβάλλοντος, απέφυγε να ανταποκριθεί. Το Ισραήλ θεωρεί την Κύπρο και την Ελλάδα ως φυσικούς συμμάχους του σε μια περιοχή που κατακλύζεται από έναν ωκεανό εχθρικών Αράβων και φανατικών μουσουλμάνων. Η Ισραηλινή καθηγήτρια, όπως και άλλοι Ισραηλινοί στρατηγικοί και άλλοι αναλυτές, εκτιμούν σήμερα, 13 χρόνια μετά τη σύναψη της συμφωνίας, ότι οι σχέσεις μεταξύ Ισραήλ και Τουρκίας απέχουν πάρα πολύ από του ν’ αποτελούν πια μια στρατηγική συμμαχία.
Η Τουρκία υπονομεύει τη διεθνή νομιμότητα του Ισραήλ
Η κυρία Ανάτ Λαπιντότ-Φιρίλα υποστηρίζει ότι η Τουρκία έχει αναδειχθεί σε μιαν από τις πιο δύσκολες στρατηγικές προκλήσεις για τη χώρα της επειδή η Τουρκία αποφάσισε να αντιμετωπίζει το Ισραήλ ως ανταγωνιστή και όχι ως σύμμαχο. Ως αποτέλεσμα αυτής της πολιτικής, η Τουρκία επιχειρεί να υπονομεύσει τη διεθνή νομιμότητα του Ισραήλ, πράγμα, ασφαλώς, που το Ισραήλ δεν πρόκειται να ανεχθεί. Η αντίστροφη μέτρηση για την αποκαθήλωση των τουρκοϊσραηλινών σχέσεων άρχισε με την άνοδο στην εξουσία του ΑΚΡ και του διορισμού του Αχμέτ Νταβούτογλου, ακαδημαϊκού, ως συμβούλου επί εξωτερικών υποθέσεων.
Η κατάρρευση των σχέσεων Ισραήλ-Τουρκίας, παρατηρεί η κυρία Ανάτ Λαπιντότ-Φιρίλα, δεν ήταν αποτέλεσμα αντιδράσεων ή απογοήτευσης της Άγκυρας εξαιτίας της ισραηλινής πολιτικής έναντι της Παλαιστινιακής Αρχής ή της Γάζας, αλλ’ η συνέπεια μιας νέας στρατηγικής αντίληψης της Τουρκίας για την εξωτερική πολιτική, όπως την κωδικοποίησε ο Νταβούτογλου. Έτσι, ενώ οι δύο χώρες αντιμετωπίζουν σχεδόν παρόμοια προβλήματα, μπορεί να λεχθεί, επισημαίνει η Ισραηλινή καθηγήτρια σχεδόν με βεβαιότητα, ότι η συμμαχία με την Τουρκία έχει πεθάνει. Ποιοι είναι οι βαθύτεροι λόγοι;
Πρώτον, είναι οι εσωτερικές αλλαγές στην Τουρκία. Η κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης προσέδωσε νομιμοποίηση στα θρησκευτικά στοιχεία με θετική διάδραση έναντι των δυνάμεων της αγοράς. Το ΑΚΡ απέφυγε εξ αρχής να υιοθετήσει ανοικτά την ισλαμική ατζέντα, χωρίς να μειώνει τις διεκδικήσεις του με στόχο, εκτός των άλλων, τον επαναπροσδιορισμό της ταυτότητας της Τουρκίας. Η εξωτερική πολιτική είναι το πεδίο στο οποίο αυτή η ισλαμική ατζέντα βρήκε έδαφος έκφρασης και εφαρμογής. Η Ισραηλο-Παλαιστινιακή σύγκρουση έγινε η αιχμή του δόρατος αυτής της πολιτικής, η οποία επιδιώκεται να αποτυπωθεί στα Βαλκάνια, στην Κύπρο, στο Ισράηλ και στην Παλαιστίνη, περιοχές όπου, κατά την έκφραση του Νταβούτογλου, «κάθε τζαμί που καταστρέφεται, υπονομεύει εν δυνάμει τουρκική επιρροή στην περιοχή».
Δεύτερον, η άνοδος νέων πολιτικών δυνάμεων από την τουρκική περιφέρεια διά του ΑΚΡ επέβαλε τον καθορισμό μιας ατζέντας εξωτερικής πολιτικής. Ο Αχμέτ Νταβούτογλου, θρησκευόμενος μουσουλμάνος και αποκληθείς ως ο Τούρκος Κίσινγκερ, ανέλαβε να την προσδιορίσει. Αυτή προβλέπει ότι η Τουρκία πρέπει να αναγνωρισθεί διεθνώς ως η μόνη χώρα ικανή να αποτρέπει μια σύγκρουση πολιτισμών. Όμως απαραίτητη προϋπόθεση για να επανασυμφιλιωθεί με τον ισλαμικό κόσμο είναι η απαγκίστρωσή της από τη στρατηγική συμμαχία της με το Ισραήλ. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα τον επαναπροσδιορισμό των στόχων της εξωτερικής πολιτικής της, που δεν έχουν σχέση πια με την εποχή του Κεμάλ Ατατούρκ.
Pax Ottomanica
Το κομβικό σημείο στην αλλαγή της τουρκικής εξωτερικής πολιτικής, σημειώνει η κυρία Ανάτ Λαπιντότ-Φιρίλα, είναι ο Νοέμβριος 2002, με την άνοδο στην εξουσία τού ΑΚΡ, του οποίου η ηγεσία τηρεί σκληρή και επικριτική στάση έναντι του Ισραήλ. Η πολιτική της στόχευε στην ακύρωση της συμμαχίας με το Ισραήλ. (Μέσα σε αυτό το πλαίσιο πρέπει να αναλυθεί και η τουρκική πολιτική στο Κυπριακό, που άλλαξε άρδην αμέσως μετά την υποβολή του σχεδίου Ανάν [11.11.2002] και κατέλαβε εξ απίνης και τη Λευκωσία και την Αθήνα). Η Άγκυρα θεωρούσε πια το Ισραήλ όχι μόνο ως ένα εμπόδιο στην εξακτίνωση της νέας εξωτερικής πολιτικής της αλλά και ως μια προσωρινή παρουσία, με την έννοια ότι το Ισραήλ έπρεπε να επιστρέψει στα φυσικά του όρια, εκείνα της πάλαι ποτέ Παλαιστίνης στο πλαίσιο μιας Pax Ottomanica.
Η κυρία Ανάτ Λαπιντότ-Φιρίλα επισημαίνει ότι, μεταξύ άλλων στοιχείων, που συνέβαλαν στη νέα τουρκική πολιτική πραγματικότητα, ήταν ο πόλεμος στο Ιράκ (να θυμίσουμε την άρνηση της Τουρκίας να επιτρέψει διέλευση αμερικανικών στρατευμάτων), η εγκαθίδρυση αυτόνομης Κουρδικής Αρχής στην πετρελαιοφόρα περιοχή της Μοσούλης και του Κιρκούκ, η ένταξη της Κύπρου στην Ε.Ε. και η συνεχής ταύτιση της τρομοκρατίας και βίας με τους μουσουλμάνους.
Αρχές πολιτικής
Ο Νταβούτογλου πρότεινε μια διέξοδο στον εκνευρισμό της Τουρκίας, περιλαμβανομένης και μιας ψευδαίσθησης δύναμης, κατά την Ισραηλινή καθηγήτρια. Δύο είναι οι αρχές της εξωτερικής πολιτικής, όπως τις καθόρισε ο Νταβούτογλου:
Πρώτον, η Τουρκία πρέπει να αποκτήσει δύναμη εάν επιθυμεί να υπερασπίσει τον εαυτό της.
Δεύτερον, η ανάγκη η Τουρκία να επανεύρει την πραγματική ταυτότητά της, στηριγμένη στην Ισλαμική και Οθωμανική κληρονομιά της.
Κατά τον Νταβούτογλου, η Τουρκία είναι ο καθαρός εκπρόσωπος του μουσουλμανικού κόσμου, γι’ αυτό και πρέπει να της αποδοθεί διεθνής αναγνώριση, με σεβαστή θέση σε Διεθνείς Οργανισμούς και μια μόνιμη θέση στο Συμβούλιο Ασφαλείας. Στο βιβλίο του «Στρατηγικό Βάθος. Η διεθνής θέση της Τουρκίας», ο Νταβούτογλου, παρατηρεί η κυρία Ανάτ Λαπιντότ-Φιρίλα, συνδυάζει σταθερές αξίες (Ιστορία, Γεωγραφία, πληθυσμό, πολιτισμό), εν δυνάμει δεξιότητες (οικονομικές, στρατιωτικές, τεχνολογικές) και τις σχέσεις μεταξύ στρατηγικής αντίληψης, τακτικού σχεδιασμού και πολιτικής βούλησης.
Όλα αυτά, συν γεωπολιτικές, γεωπολιτισμικές και γεωοικονομικές εκτιμήσεις πρέπει να συμβάλλουν στη μεγαλοσύνη του κράτους και στην ανάπτυξη δύναμης. Κατά τον Νταβούτογλου, η Τουρκία δεν είναι μια συνήθης χώρα αλλά μια χώρα-κλειδί, που βρίσκεται στο κέντρο ενός πολιτισμού. Γι’ αυτό και πρέπει ν’ αναπτύξει μια νέα εξωτερική πολιτική στα Βαλκάνια, στον Καύκασο και στη Μέση Ανατολή. Το πιο σημαντικό είναι η αξιοποίηση του ισλαμικού παράγοντα ως μέσου, που θα ενισχύσει την επιρροή της Τουρκίας στην περιοχή.
Paradigm shift και Ελληνισμός
Η ανάγκη, εξηγεί η κυρία Ανάτ Λαπιντότ-Φιρίλα, για δημιουργία ενός ψυχολογικού κλίματος δύναμης ασφάλειας και στρατηγικής υπεροχής απαιτούσε την επανεκτίμηση της συμμαχίας με το Ισραήλ, που πλέον κατάντησε μια μη φυσιολογική δύναμη στην περιοχή και γι’ αυτό πρέπει να επαναφερθεί, σύμφωνα με την οπτική γωνία της τουρκικής εξωτερικής πολιτικής, στη θέση του – όπως παλαιότερα πολλοί άλλοι υπό Τουρκο-Οθωμανική κυριαρχία.
Κατά τη διάρκεια της συζήτησης που ακολούθησε, στην παρουσία και ξένων πρέσβεων αλλ’ ουδενός εκπροσώπου του κυπριακού Υπουργείου Εξωτερικών ή του προεδρικού Γραφείου Τουρκικής Πολιτικής, η κυρία Ανάτ Λαπιντότ-Φιρίλα εξήγησε ότι η νέα τουρκική πολιτική δεν είναι περιστασιακή αλλά θα διαρκέσει στο χρόνο, γι’ αυτό και ενδιαφέρει αμεσότατα και την Κύπρο. Ιδιαίτερα οι φιλόδοξες βλέψεις της Τουρκίας να αναδειχθεί όχι μόνο σε περιφερειακή αλλά και σε παγκόσμια δύναμη, μέχρι το 2023, σύμφωνα με τις προβλέψεις Νταβούτογλου.
Η Τουρκία έκαμε αυτό που στις διεθνείς σχέσεις αποκαλείται paradigm shift, δηλ. πλήρη αλλαγή και ανατροπή εξωτερικής πολιτικής με συγκεκριμένους στόχους και επιδιώξεις. Ο καθηγητής Πολιτικής Οικονομίας, Ανδρέας Θεοφάνους, που παρουσίασε την κυρία Ανάτ Λαπιντότ-Φιρίλα, διερωτήθηκε αν υπάρχει και ποιο είναι το paradigm shift της ελληνικής πλευράς, ιδιαίτερα μετά τη δυναμική, που αναπτύχθηκε εξαιτίας της ένταξής μας στην ΕΕ. Η απάντηση ήταν απελπιστική: Δεν υπάρχει τέτοια προοπτική, αφού η ελληνική πλευρά έμεινε αγκιστρωμένη σε συμφωνίες, που ήδη ανατρέπονται από τα γεγονότα και τις εξελίξεις που συντελούνται ή αναμένεται να συντελεστούν στην περιοχή μας.
ΣΗΜΕΡΙΝΗ ΣΑΒΒΑΣ ΙΑΚΩΒΙΔΗΣ
Γενικά θέματα
Όταν η εξωτερική πολιτική μπαίνει στην κάλπη: Γιατί οι ενδιάμεσες εκλογές απειλούν τον Τραμπ!
Η εξωτερική πολιτική σπάνια καθορίζει το αποτέλεσμα των αμερικανικών εκλογών. Η επικρατούσα άποψη είναι ότι οι ψηφοφόροι γνωρίζουν ελάχιστα και ενδιαφέρονται ακόμη λιγότερο για τις διεθνείς υποθέσεις. Αντίθετα, επηρεάζονται κυρίως από ζητήματα που αγγίζουν άμεσα το πορτοφόλι τους, όπως η τιμή των καυσίμων και των τροφίμων. Όπως είχε παρατηρήσει ο Τζέιμς Κάρβιλ, σύμβουλος του Μπιλ Κλίντον: «Είναι η οικονομία, ανόητε». Φέτος, όμως, η οικονομία είναι εξωτερική πολιτική.
Η εξωτερική πολιτική σπάνια καθορίζει το αποτέλεσμα των αμερικανικών εκλογών. Η επικρατούσα άποψη είναι ότι οι ψηφοφόροι γνωρίζουν ελάχιστα και ενδιαφέρονται ακόμη λιγότερο για τις διεθνείς υποθέσεις. Αντίθετα, επηρεάζονται κυρίως από ζητήματα που αγγίζουν άμεσα το πορτοφόλι τους, όπως η τιμή των καυσίμων και των τροφίμων. Όπως είχε παρατηρήσει ο Τζέιμς Κάρβιλ, σύμβουλος του Μπιλ Κλίντον: «Είναι η οικονομία, ανόητε».
Φέτος, όμως, η οικονομία είναι εξωτερική πολιτική.
Υπάρχουν δύο σημαντικές εξαιρέσεις στον κανόνα ότι οι Αμερικανοί ψηφοφόροι δεν ενδιαφέρονται για ζητήματα εξωτερικής πολιτικής και φέτος ισχύουν και οι δύο.
Πρώτον, οι ψηφοφόροι ενδιαφέρονται όταν οι αποφάσεις μιας κυβέρνησης επηρεάζουν άμεσα την καθημερινότητά τους.
Δεύτερον, ενδιαφέρονται όταν οι επιλογές εξωτερικής πολιτικής αποκαλύπτουν το επίπεδο ικανότητας ενός προέδρου ως ανώτατου διοικητή των ενόπλων δυνάμεων.
Οι επικείμενες ενδιάμεσες εκλογές ενδέχεται, επομένως, να αποτελέσουν μια σπάνια εκλογική αναμέτρηση όπου η εξωτερική πολιτική παίζει καθοριστικό ρόλο, κάτι που δεν έχει συμβεί από το 2006, όταν η δυσαρέσκεια για τη διαχείριση του πολέμου στο Ιράκ από τον Τζορτζ Μπους οδήγησε τους Ρεπουμπλικάνους σε μια βαριά εκλογική ήττα.
Καθώς οι ψηφοφόροι αισθάνονται πλέον τις επιπτώσεις ενός ακόμη πολέμου στη Μέση Ανατολή, αλλά και των δασμών που επέβαλε ο Τραμπ, η ιστορία θα μπορούσε να επαναληφθεί.
Ο πρόεδρος φαίνεται να αντιλαμβάνεται τον κίνδυνο αυτό. Από τη μία στέλνει αντικρουόμενα μηνύματα σχετικά με το κατά πόσο οι εκλογές θα επηρεάσουν τη στάση του απέναντι στον πόλεμο με το Ιράν και από την άλλη συνάπτει συμφωνία με τη Ρωσία για εξαγωγές ντίζελ, επιχειρώντας να μειώσει τις τιμές των καυσίμων για τους ψηφοφόρους.
Ωστόσο, ίσως το μεγαλύτερο ερώτημα να αφορά το τι θα κάνει ο Τραμπ μετά τις εκλογές, οι οποίες αποτελούν το τελευταίο σημαντικό εκλογικό αντίβαρο κατά τη διάρκεια της προεδρίας του.
Ο πόλεμος στην κάλπη
Ο πόλεμος αποτελούσε πάντοτε το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα περίπτωσης όπου η εξωτερική πολιτική επηρεάζει άμεσα την καθημερινότητα των πολιτών.
Αυτό όμως δεν αποτυπώνεται πάντοτε στις δημοσκοπήσεις σχετικά με τη σημασία των επιμέρους ζητημάτων και η φετινή χρονιά δεν αποτελεί εξαίρεση.
Οι ψηφοφόροι εξακολουθούν να θεωρούν τα οικονομικά ζητήματα ως τον βασικό παράγοντα που καθορίζει την ψήφο τους.
Σε πρόσφατη έρευνα του Chicago Council on Global Affairs, οι περισσότεροι ψηφοφόροι, ανεξάρτητα από την πολιτική τους τοποθέτηση, ανέφεραν ότι ο πληθωρισμός και το κόστος ζωής αποτελούν το σημαντικότερο ζήτημα για την ψήφο τους (37% συνολικά).
Αντίθετα, μόλις το 2% δήλωσε ότι ο πόλεμος στο Ιράν είναι το σημαντικότερο θέμα, πιθανώς επειδή οι αμερικανικές απώλειες παραμένουν σχετικά περιορισμένες.
Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι ο πόλεμος δεν επηρεάζει την εκλογική συμπεριφορά.
Οι ψηφοφόροι συνδέουν την επιβάρυνση του οικογενειακού τους προϋπολογισμού με τις επιλογές εξωτερικής πολιτικής της κυβέρνησης.
Σύμφωνα με πρόσφατη δημοσκόπηση του Institute for Global Affairs, το 81% των Αμερικανών πιστεύει ότι ο πόλεμος στο Ιράν έχει αυξήσει το κόστος ζωής. Αντίστοιχη έρευνα του Chicago Council ανεβάζει το ποσοστό στο 86%.
Και στη συνέχεια έρχεται το ζήτημα των εμπορικών πολέμων.
Σύμφωνα με την ίδια έρευνα του Chicago Council, το 81% των ερωτηθέντων θεωρεί ότι οι δασμοί έχουν επιβαρύνει το κόστος ζωής.
Δεν αποτελεί λοιπόν έκπληξη ότι το 75% των Αμερικανών δηλώνει πως το ζήτημα των δασμών θα επηρεάσει την ψήφο του στις ενδιάμεσες εκλογές.
Το σημαντικότερο είναι ότι αυτά τα ευρήματα δεν μπορούν να αποδοθούν απλώς σε κομματικές προκαταλήψεις.
Σε ένα ευρύ φάσμα θεμάτων, η υποστήριξη προς τις πολιτικές του Τραμπ υπολείπεται σημαντικά του συνολικού ποσοστού δημοτικότητάς του, το οποίο εξακολουθεί να κινείται κοντά στο ιστορικά χαμηλό επίπεδο του 37%.
Αυτό δείχνει ότι οι ψηφοφόροι δεν απορρίπτουν μηχανικά ό,τι κάνει ο πρόεδρος. Αντίθετα, μεγάλος αριθμός Αμερικανών, συμπεριλαμβανομένων και πολλών υποστηρικτών του, διαφωνεί με συγκεκριμένες πολιτικές επιλογές του.
Οι ανησυχίες για το κόστος ζωής θα εξακολουθήσουν να κυριαρχούν στις εκλογές. Ωστόσο, πολλοί πολίτες θεωρούν ότι η εξωτερική πολιτική της κυβέρνησης ευθύνεται σε σημαντικό βαθμό για τη δυσχερή οικονομική κατάσταση των νοικοκυριών τους.
Και αυτό δεν είναι θετικό νέο για τους Ρεπουμπλικάνους.
Από «ισχυρός ηγέτης» σε «απερίσκεπτος ηγέτης»
Η δεύτερη εξαίρεση αφορά τις περιπτώσεις όπου μεγάλα λάθη εξωτερικής πολιτικής πλήττουν την εικόνα του εν ενεργεία προέδρου σε βαθμό που δεν περνά απαρατήρητος από τους ψηφοφόρους.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα ήταν ο τρόπος με τον οποίο η κυβέρνηση Μπάιντεν διαχειρίστηκε την αποχώρηση των ΗΠΑ από το Αφγανιστάν το 2021.
Η δημοτικότητα του Τζο Μπάιντεν μειώθηκε σχεδόν αμέσως και δεν ανέκαμψε ποτέ ουσιαστικά.
Στις προεδρικές εκλογές του 2024, ο Τραμπ αξιοποίησε αυτή την εξέλιξη παρουσιάζοντας τον εαυτό του ως έναν ισχυρό ηγέτη, αποφασισμένο να αντιμετωπίσει τους αντιπάλους της Αμερικής, αλλά και προσηλωμένο στη διατήρηση της ειρήνης.
Σήμερα, ωστόσο, η φήμη του Τραμπ πλήττεται τόσο από την αδυναμία του να επιλύσει προβλήματα εξωτερικής πολιτικής που κληρονόμησε όσο και από την εγκατάλειψη της προεκλογικής του δέσμευσης να μην εμπλέξει τις ΗΠΑ σε δαπανηρές συγκρούσεις στο εξωτερικό.
Σε δημοσκόπηση των CNN/SSRS, μόλις το 29% των Αμερικανών ενηλίκων δήλωσε ότι εγκρίνει τους χειρισμούς του Τραμπ στα ζητήματα εξωτερικής πολιτικής, έναντι 42% λίγο μετά την επιστροφή του στην εξουσία.
Μόλις ένας στους τέσσερις πιστεύει ότι διαθέτει σαφή στρατηγική για τη διαχείριση της κρίσης με το Ιράν, ποσοστό αισθητά μειωμένο σε σχέση με το 40% που καταγραφόταν αμέσως μετά το ξέσπασμα του πολέμου.
Οι εξελίξεις αυτές φαίνεται να επηρεάζουν συνολικά την εικόνα του ως ηγέτη.
Σε δημοσκόπηση της YouGov, που πραγματοποιήθηκε στην αρχή του πολέμου, το 56% των ερωτηθέντων δήλωσε ότι ο χαρακτηρισμός «απερίσκεπτος» ταιριάζει «πολύ» στον Τραμπ, ποσοστό αυξημένο κατά πέντε μονάδες σε σχέση με έναν χρόνο πριν.
Ταυτόχρονα, το ποσοστό όσων τον περιγράφουν ως «ισχυρό ηγέτη» μειώθηκε κατά τέσσερις ποσοστιαίες μονάδες.
Πόσο θα επηρεάσει η εξωτερική πολιτική το εκλογικό αποτέλεσμα;
Οι Ρεπουμπλικάνοι είχαν ήδη αυξημένες πιθανότητες να υποστούν απώλειες.
Παραδοσιακά, οι ενδιάμεσες εκλογές θεωρούνται δημοψήφισμα για την απόδοση του εν ενεργεία προέδρου και, με τη δημοτικότητα του Τραμπ να βρίσκεται κοντά σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα, η ιστορία δεν είναι με το μέρος του.
Παρόλο που η εξωτερική πολιτική πιθανότατα δεν θα κυριαρχήσει σε καμία επιμέρους εκλογική αναμέτρηση, είναι πιθανό να αποδειχθεί καθοριστική στις λεπτές ισορροπίες.
Και σε μια αμφίρροπη εκλογική μάχη, αυτό μπορεί να κάνει όλη τη διαφορά.
Σε ορισμένες πολιτείες-κλειδιά, οι Ρεπουμπλικάνοι υποψήφιοι έχουν αρχίσει να αποστασιοποιούνται από τις πολιτικές του προέδρου.
Στο Μίσιγκαν, ο υποψήφιος για τη Γερουσία Μάικ Ρότζερς δήλωσε ότι ο πόλεμος «πρέπει να τελειώσει και μάλιστα γρήγορα», ώστε να ανακουφιστούν οι αμερικανικές οικογένειες.
Στην Αϊόβα, η υποψήφια Άσλεϊ Χίνσον τόνισε ότι οι πολίτες «δεν θα έπρεπε να πληρώνουν τον λογαριασμό, είτε στο πρατήριο καυσίμων είτε στο ταμείο του σούπερ μάρκετ, για τον πόλεμο στο Ιράν».
Η συμφωνία του Τραμπ με τη Ρωσία για το ντίζελ δείχνει ότι αναγνωρίζει τον εκλογικό κίνδυνο που δημιουργούν οι υψηλές τιμές καυσίμων.
Όμως η επιλογή να το αντιμετωπίσει μέσω συνεννόησης με τον Βλαντίμιρ Πούτιν, αντί για εναλλακτικά μέτρα, όπως ένας περιορισμός στις εξαγωγές αμερικανικού ντίζελ, ανέδειξε μια ακόμη αδυναμία της εξωτερικής του πολιτικής: την αποτυχία του να τερματίσει τον πόλεμο στην Ουκρανία.
Το κρίσιμο ερώτημα μετά τις εκλογές
Θα οδηγήσει άραγε μια εκλογική αποδοκιμασία σε μεγαλύτερη αυτοσυγκράτηση στην εξωτερική πολιτική;
Ίσως το σημαντικότερο ερώτημα δεν είναι πόσο θα επηρεάσει η εξωτερική πολιτική το εκλογικό αποτέλεσμα, αλλά το πώς θα αντιδράσει ο ίδιος ο πρόεδρος.
Και εδώ η ιστορία προσφέρει μια προειδοποίηση.
Μετά την ήττα των Ρεπουμπλικάνων στις ενδιάμεσες εκλογές του 2006, ο πρόεδρος Τζορτζ Μπους δεν άλλαξε πορεία. Αντίθετα, αγνόησε το μήνυμα των ψηφοφόρων και κλιμάκωσε έναν ήδη αντιδημοφιλή πόλεμο στη Μέση Ανατολή.
Πρόσφατα, ο Τραμπ δεσμεύτηκε ότι δεν θα επιτεθεί στο Ιράν πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές, έχοντας προηγουμένως δηλώσει ότι επιθυμεί να βοηθήσει το κόμμα του να πετύχει ένα καλό αποτέλεσμα.
Το αν θα επιχειρήσει να τερματίσει τον πόλεμο μέσω μιας δραματικής κλιμάκωσης μετά την καταμέτρηση των ψήφων, μένει να φανεί.
Δεν θα ήταν, πάντως, ο πρώτος πρόεδρος που επιμένει σε μια αντιδημοφιλή πολιτική μόλις απαλλαγεί από τους εκλογικούς περιορισμούς.
Γι’ αυτό και η λεγόμενη «κουτσή πάπια» της προεδρίας Τραμπ, η περίοδος δηλαδή κατά την οποία δεν θα αντιμετωπίζει άλλη εκλογική δοκιμασία, ενδέχεται να αποδειχθεί ακόμη πιο ανατρεπτική για τη διεθνή σκηνή.
chathamhouse.org
Γενικά θέματα
Αίγυπτος: Το κοινοβούλιο θα συνεδριάσει για την παροχή υποστήριξης στο Ριάντ
Το αιγυπτιακό κοινοβούλιο θα συνεδριάσει εκτάκτως αύριο, Κυριακή, μετά το αίτημα του προέδρου Άμπντελ Φάταχ αλ Σίσι, για να αποφασίσει για την παροχή ενδεχόμενης αμυντικής βοήθειας προς τη Σαουδική Αραβία, εάν το βασίλειο τη ζητήσει καθώς είναι αντιμέτωπο με τις επιθέσεις των φιλοϊρανών Χούθι της Υεμένης.
Το αιγυπτιακό κοινοβούλιο θα συνεδριάσει εκτάκτως αύριο, Κυριακή, μετά το αίτημα του προέδρου Άμπντελ Φάταχ αλ Σίσι, για να αποφασίσει για την παροχή ενδεχόμενης αμυντικής βοήθειας προς τη Σαουδική Αραβία, εάν το βασίλειο τη ζητήσει καθώς είναι αντιμέτωπο με τις επιθέσεις των φιλοϊρανών Χούθι της Υεμένης.
Η Βουλή των Αντιπροσώπων “θα πραγματοποιήσει έκτακτη συνεδρίαση αύριο μετά την έκκληση του προέδρου Άμπντελ Φάταχ αλ Σίσι”, γράφει η κρατική
Νωρίτερα σήμερα, ο Αιγύπτιος πρόεδρος είχε δηλώσει ότι το Κάιρο είναι έτοιμο να υπερασπιστεί, εφόσον το ζητήσει το Ριάντ , τη Σαουδική Αραβία, η οποία αποτελεί στόχο επιθέσεων από τους Χούθι της Υεμένης.
Έπειτα από χρόνια ηρεμίας, οι συγκρούσεις ξανάρχισαν τον Ιούλιο στην Υεμένη, όπου το Ριάντ παρέχει στρατιωτική υποστήριξη στις κυβερνητικές δυνάμεις εναντίον των Χούθι, οι οποίοι εξαπολύουν επιθέσεις κατά του βασιλείου.
Την περασμένη εβδομάδα, ένα πλήγμα των Χούθι στο αεροδρόμιο της σαουδαραβικής πρωτεύουσας, στο Ριάντ, προκάλεσε τον θάνατο 13 ανθρώπων.
Μιλώντας κατά τη διάρκεια τελετής στην αιγυπτιακή στρατιωτική ακαδημία, ο Άμπντελ Φάταχ αλ Σίσι δήλωσε ότι η Αίγυπτος δεν “επιδιώκει να διαδραματίσει ρόλο” σε περιφερειακές συγκρούσεις. Αλλά είναι “αδιανόητο” για το Κάιρο να μην κάνει τίποτε εάν η Σαουδική Αραβία “υφίσταται βλάβη ή εάν απειλούνται η ασφάλεια και η σταθερότητά της”.
Ο Αιγύπτιος ηγέτης απηύθυνε έκκληση για τερματισμό των εχθροπραξιών, δεσμευόμενος παράλληλα να προσφέρει βοήθεια στον Σαουδάραβα σύμμαχό του, εφόσον το βασίλειο του το ζητήσει.
“Η Αίγυπτος, υπό την ηγεσία της Αυτού Μεγαλειότητας του Βασιλιά Σαλμάν και σύμφωνα με τις οδηγίες του διαδόχου του θρόνου Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν, θα καταβάλλει κάθε προσπαθεια για να σας προστατεύσει και να σας υπερασπιστεί”, δήλωσε. “Δεν μιλώ για σύγκρουση ή επίθεση εναντίον οποιουδήποτε”, τόνισε. “Μιλάμε μόνο για άμυνα”.
Πηγή: ΑΠΕ
Γενικά θέματα
Θρίλερ στα βάθη της Τουρκίας με 58χρονο Έλληνα μοναχό από το Νέο Μυλότοπο Γιαννιτσών! Αγνοείται από τον Ιούλιο
Ο 58χρονος μοναχός έφυγε από το Νέο Μυλότοπο Γιαννιτσών, με προορισμό την Τουρκία, αποφασισμένος να φτάσει στον Πόντο και την Καππαδοκία, τόπους που συνδέονταν βαθιά με τις ρίζες του και το όραμά του να ζήσει ως ασκητής. Τα ίχνη του όμως χάθηκαν μέσα στην απέραντη τουρκική επικράτεια, βυθίζοντας την οικογένειά του στην αγωνία.
Πρόκειται για τον μοναχό Ιωσήφ, κατά κόσμον Νικόλαο Τσιγκόζη, ο οποίος έφυγε στις 23 Ιουλίου από τον Νέο Μυλότοπο Γιαννιτσών, χωρίς έκτοτε να έχει επικοινωνήσει με την οικογένειά του.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η απάντηση του ελληνικού Προξενείου στην Κωνσταντινούπολη, σύμφωνα με την οποία ένα άτομο που μοιάζει με τον αγνοούμενο εμφανίστηκε στα γραφεία του στις 25 Ιουλίου, αναζητώντας πληροφορίες για το πώς θα μπορούσε να ταξιδέψει προς τον Πόντο.
Το όνειρο να επιστρέψει στις πατρογονικές εστίες και να ζήσει ως ασκητής
Η απόφαση του 58χρονου να ταξιδέψει στην Τουρκία δεν ήταν, σύμφωνα με τους συγγενείς του, μια παρορμητική ενέργεια. Αντίθετα, αποτελούσε μια βαθιά προσωπική επιθυμία που είχε εκφράσει επανειλημμένα.
Ο μοναχός Ιωσήφ ήθελε να επισκεφθεί τον Πόντο και την Καππαδοκία, περιοχές με τις οποίες συνδεόταν η οικογενειακή του καταγωγή, αλλά και το όραμά του να ακολουθήσει μια πιο απομονωμένη ασκητική ζωή.
«Είχε διακαή πόθο να πάει στον Πόντο. Έλεγε ότι θέλει να γίνει ασκητής», ανέφερε η αδελφή του, Ευαγγελία, στην εκπομπή.
Η ίδια μίλησε και για την πορεία του αδελφού της στον μοναχισμό, εξηγώντας ότι είχε αφιερώσει μεγάλο μέρος της ζωής του στη μοναστική κοινότητα.
«Ο αδελφός μου ανήκει στο σχήμα του μοναχισμού. Το 2003 ήταν στο Άγιον Όρος και μετέβη μετά στην Αγία Τριάδα Λαγκαδά. Ακολούθησε τον ηγούμενό του στην Ελασσόνα και έκανε και κουρά. Από Νικόλαος μετονομάστηκε σε Ιωσήφ αλλά το μοναστήρι ορφάνεψε από ηγούμενο και το διάστημα της μετάβασης του σε άλλο μοναστήρι, έμενε μαζί μου στο πατρικό μας», περιέγραψε.
Έτσι, ο 58χρονος βρισκόταν το τελευταίο διάστημα στο οικογενειακό σπίτι στον Νέο Μυλότοπο, περιμένοντας να μεταβεί σε άλλο μοναστήρι. Ωστόσο, όπως αποδείχθηκε, είχε ήδη αρχίσει να σχεδιάζει το ταξίδι του στην Τουρκία.
Η αναχώρηση στις 23 Ιουλίου και το εισιτήριο για την Τουρκία
Η εξαφάνιση του μοναχού έγινε αντιληπτή την Πέμπτη 23 Ιουλίου, όταν οι συγγενείς του διαπίστωσαν ότι είχε φύγει από το χωριό χωρίς να γνωρίζουν τον προορισμό του.
Η αδελφή του, Ευτυχία, που κατοικεί στη Θεσσαλονίκη, κινητοποιήθηκε άμεσα και ξεκίνησε να τον αναζητά. «Το πρωί της 23ης Ιουλίου, ημέρα Πέμπτη, έφυγε ο αδερφός μου. Πήγα στο χωριό μας το Μυλότοπο στα Γιαννιτσά. Ξεκινήσαμε να τον ψάχνουμε αλλά δεν τον βρίσκαμε πουθενά. Πήγα στην αστυνομία, το δήλωσα αλλά έκανα και τον συνειρμό στο μυαλό μου ότι ανέφερε συνέχεια την Κωνσταντινούπολη και πήγαμε να ψάξουμε στα τρένα. Εκεί ήταν ένα ταξιδιωτικό γραφείο και βρήκαμε ότι ένα εισιτήριο κόπηκε στο όνομά του. Επιβεβαιώσαμε αργότερα ότι ανέβηκε στο λεωφορείο για Τουρκία», ανέφερε.
Η επίσκεψη στο ελληνικό Προξενείο και η αναζήτηση διαδρομής προς την Τραπεζούντα
Οι προσπάθειες των συγγενών οδήγησαν και σε επικοινωνία με το ελληνικό Προξενείο στην Κωνσταντινούπολη.
Σύμφωνα με όσα περιέγραψε η Ευτυχία, ο αδελφός τους που ζει στον Καναδά επικοινώνησε με τις προξενικές Αρχές, αναζητώντας πληροφορίες για τον αγνοούμενο.
«Ο αδελφός μου από τον Καναδά πήρε τηλέφωνο στο προξενείο της Κωνσταντινούπολης. Εγώ είχα ενημερώσει και την αστυνομία και μας είπαν ότι όντως ήρθε ένας κύριος που δεν φορούσε ράσα, με ταξί και έψαχνε πώς να πάει στην Τραπεζούντα», ανέφερε.
Κατά την οικογένεια, οι υπάλληλοι του Προξενείου είδαν το διαβατήριο του άνδρα και του έδωσαν οδηγίες για να μεταβεί στον σταθμό υπεραστικών λεωφορείων, ώστε να συνεχίσει το ταξίδι του. Η πληροφορία αυτή ενίσχυσε την εκτίμηση των συγγενών ότι ο μοναχός είχε φτάσει στην Κωνσταντινούπολη και προσπαθούσε να βρει τρόπο να μετακινηθεί προς τον Πόντο. Ωστόσο, κανείς δεν γνωρίζει αν τελικά επιβιβάστηκε σε άλλο λεωφορείο, ποια διαδρομή ακολούθησε ή αν έφτασε στην Τραπεζούντα.
Η επίσημη απάντηση του Προξενείου
Στην προσπάθεια να συγκεντρώσει περισσότερες πληροφορίες για την εξαφάνιση, η εκπομπή «Φως στο Τούνελ» επικοινώνησε με το ελληνικό Προξενείο στην Κωνσταντινούπολη, το οποίο έδωσε γραπτή απάντηση. Σύμφωνα με όσα ανέφερε το Προξενείο, το μεσημέρι του Σαββάτου 25 Ιουλίου εμφανίστηκε στα γραφεία του ένα άτομο που έμοιαζε με τον αγνοούμενο μοναχό.
Ο άνδρας αναζητούσε πληροφορίες σχετικά με τους τρόπους μετάβασης στην περιοχή του Πόντου.
Στην απάντησή του, το Προξενείο ανέφερε: «Ζητούσε πληροφορίες σχετικά με τρόπους μετάβασής του στην περιοχή του Πόντου. Καθώς επρόκειτο για μη εργάσιμη ημέρα, κατόρθωσε να επικοινωνήσει τηλεφωνικά με τον αρμόδιο υπάλληλο στον αριθμό έκτακτης ανάγκης της Αρχής, με χρήση κινητού τηλεφώνου που ανήκε, ωστόσο, σε τρίτο πρόσωπο. Αργά το βράδυ της ίδιας μέρας, αδελφός του αγνοούμενου επικοινώνησε για πρώτη φορά μαζί μας».
Η αναφορά στη χρήση κινητού τηλεφώνου τρίτου προσώπου αποτελεί ένα ακόμη στοιχείο που ενδεχομένως θα μπορούσε να βοηθήσει στην αναζήτηση του μοναχού. Παράλληλα, η χρονική ακολουθία των γεγονότων δείχνει ότι η εμφάνιση του άνδρα στο Προξενείο έγινε δύο ημέρες μετά την αναχώρηση του 58χρονου από τα Γιαννιτσά. Πάντως, στην απάντηση του Προξενείου γίνεται λόγος για άτομο που μοιάζει με τον αγνοούμενο και όχι για οριστική ταυτοποίηση του μοναχού Ιωσήφ.
Η ενημέρωση της Interpol και η αγωνία των συγγενών
Η οικογένεια συνεχίζει τις προσπάθειες εντοπισμού του μοναχού, έχοντας απευθυνθεί τόσο στις ελληνικές Αρχές όσο και στις αρμόδιες υπηρεσίες που μπορούν να συνδράμουν στη διασυνοριακή αναζήτηση. «Η Ίντερπολ και το ελληνικό προξενείο στην Τουρκία έχουν ενημερωθεί», ανέφερε η αδελφή του, Ευαγγελία.
Οι συγγενείς θεωρούν ότι οι έρευνες θα πρέπει να επικεντρωθούν κυρίως στην Κωνσταντινούπολη, στην Τραπεζούντα και στις υπόλοιπες περιοχές του Πόντου, καθώς εκεί σκόπευε να κατευθυνθεί ο 58χρονος. Παράλληλα, δεν αποκλείουν το ενδεχόμενο να προσπάθησε να μεταβεί στην Καππαδοκία, την οποία επίσης επιθυμούσε να επισκεφθεί. Μέχρι στιγμής, ωστόσο, δεν υπάρχουν επιβεβαιωμένες πληροφορίες για το πού μπορεί να βρίσκεται ή αν έχει εγκατασταθεί σε κάποια μοναστική κοινότητα. Η μεγαλύτερη αγωνία των συγγενών του είναι να μάθουν αν είναι καλά στην υγεία του και αν βρίσκεται σε ασφαλές περιβάλλον.
«Θέλουμε να μάθουμε… Ζει; Είναι καλά;», λένε χαρακτηριστικά.
Τα χαρακτηριστικά του αγνοούμενου μοναχού
Ο μοναχός Ιωσήφ, κατά κόσμον Νικόλαος Τσιγκόζης, είναι 58 ετών και έχει ύψος περίπου 1,64 μέτρα. Έχει μακριά γκρίζα μαλλιά, τα οποία συνήθως πιάνει σε κοτσίδα, γκρίζο μουστάκι, κοντοκουρεμένο μούσι και πράσινα μάτια. Είναι κανονικού σωματικού βάρους. Σύμφωνα με όσα έχουν γίνει γνωστά, κατά την επίσκεψη του άνδρα που του έμοιαζε στο ελληνικό Προξενείο δεν φορούσε μοναχικά ράσα, στοιχείο που ενδέχεται να δυσχεραίνει την αναγνώρισή του από ανθρώπους που γνωρίζουν μόνο τη μοναχική του εμφάνιση.
Η οικογένεια απευθύνει έκκληση σε όποιον μπορεί να έχει πληροφορίες για τις κινήσεις του στην Τουρκία ή γνωρίζει εάν βρίσκεται σε κάποιο μοναστήρι ή ασκητήριο να επικοινωνήσει με τις αρμόδιες Αρχές. Σχεδόν τρεις μήνες μετά την αναχώρησή του, το βασικό ερώτημα παραμένει αναπάντητο: Κατάφερε ο μοναχός Ιωσήφ να φτάσει στον Πόντο και να πραγματοποιήσει το όνειρό του ή συνέβη κάτι που διέκοψε το ταξίδι του; Για τους δικούς του ανθρώπους, το μόνο που έχει σημασία είναι να υπάρξει ένα σημάδι ζωής και να μάθουν ότι ο 58χρονος είναι ασφαλής.
Χρήσιμος σύμμαχος ή σύμμαχος που σέβονται;
Υπάρχει άραγε Έλληνας ή Ελληνίδα που δεν ένοιωάσε υπερηφάνεια ακούγοντας τα όμορφα λόγια του Αμερικανού Υπουργού Εξωτερικών και Συμβούλου Εθνικής...
Όταν η εξωτερική πολιτική μπαίνει στην κάλπη: Γιατί οι ενδιάμεσες εκλογές απειλούν τον Τραμπ!
Η εξωτερική πολιτική σπάνια καθορίζει το αποτέλεσμα των αμερικανικών εκλογών. Η επικρατούσα άποψη είναι ότι οι ψηφοφόροι γνωρίζουν ελάχιστα και...
Le Point : “Ασπάστηκα το Ισλάμ τον Οκτώβριο του 1975 και συνεχίζω να είμαι κομμουνιστής.”
Pierre-André Taguieff : Κατασκεύασα τον όρο “Ισλαμοαριστερισμός” στις αρχές της δεκαετίας του 2000 για να ορίσω μια de facto “αγωνιστική”...
Ποιος πληρώνει τον πόλεμο; Το ρήγμα Ζελένσκι–Τραμπ και οι παγίδες για την Ελλάδα
Σκληρή κριτική στις ευρωπαϊκές επιλογές για την Ουκρανία, προειδοποιήσεις για το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου και ανησυχία για την τουρκική διείσδυση στην...
Ο κάθετος και ο μεσαίος διάδρομος
Στοίχημα της Τουρκίας να αποτρέψει τη διασύνδεση της Ελλάδας και να αποκαταστήσει τις στενές σχέσεις με το Αζερμπαϊτζάν
-
Αναλύσεις1 μήνα πρινΤο τελεσίγραφο Καλίν την ώρα που η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο!
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ3 μήνες πρινΠακιστανός με καναδική υπηκοότητα ο υπαίτιος της πυρκαγιάς στον Έβρο! Πιθανόν να μετέφερε μετανάστες
-
GEOPOLITICO1 μήνα πρινΤο διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
-
Αναλύσεις2 μήνες πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΞέσπασμα της μητέρας της Μυρτούς για την υπόθεση Τζαβέντ Ασλάμ: «Δεν ξεχνώ ποτέ» – «Δήμαρχος των Πακιστανών ο Δούκας»
-
GEOPOLITICO1 μήνα πρινΤί λέει Τούρκος δημοσιογράφος για Σάββα Καλεντερίδη; «Έκανε πολύ καλά τη δουλειά του για τη χώρα του – Δεν μπορούσε να τον στριμώξει η ΜİΤ»
-
Αναλύσεις3 μήνες πρινΕάν η Τουρκία απορρίψει τη συμφωνία αποχώρησης από την Κύπρο θα απομακρυνθεί δια της βίας
-
GEOPOLITICO2 μήνες πρινΙνδός στρατηγός προειδοποιεί τον Ερντογάν: «Θα κάνουμε κομμάτια κάθε τουρκική αρμάδα που θα σπεύσει να βοηθήσει το Πακιστάν»