Ακολουθήστε μας

Διεθνή

Ελλάδα-πΓΔΜ: Δυο επιστολές και ένα Μνημόνιο Κατανόησης

Δημοσιεύτηκε στις

του Αλέξανδρου Μαλλιά, πρέσβη ε.τ.- ειδικού συμβούλου ΕΛΙΑΜΕΠ 

Το σημερινό άρθρο αποτελεί το τρίτο διαδοχικό κείμενό μας, με το οποίο συμπληρώνεται η «φθινοπωρινή τριλογία» για το ζήτημα των σχέσεών μας με τη γειτονική ΠΓΔΜ. Όπως είχαμε προβλέψει, στο τεύχος Σεπτεμβρίου, το ζήτημα του ονόματος  βρίσκεται και πάλι στην επικαιρότητα. Τα νέα στοιχεία είναι η δημοσιοποίηση ανταλλαγής επιστολών μεταξύ των πρωθυπουργών Αντώνη Σαμαρά και Νικολά Γκρούεφσκι και το σχέδιο Μνημονίου που πρότεινε η ελληνική πλευρά.
Από την ανάλυση του περιεχομένου των δυο  επιστολών προκύπτει ότι ο κ. Γκρούεφσκι, προβλέψιμος πάντα, αφιερώνει το ένα τρίτο της επιστολής του στη σημασία  καθορισμού συνάντησής του με τον κ. Σαμαρά.
Αναφέρει μάλιστα ότι μπορεί μεν οι  συναντήσεις με τους προκατόχους του,  Γιώργο Παπανδρέου και Λούκα Παπαδήμο, να μη βοήθησαν στην επίλυση της μακροχρονίου διαφοράς για το όνομα της χώρας του  πλην, όμως, συνέβαλαν στη «βελτίωση του κλίματος εμπιστοσύνης» και την υπέρβαση «ορισμένων στερεοτύπων».
Έτσι, προφανώς, ερμηνεύει ο κ. Γκρούεφσκι το γεγονός ότι ο κ. Παπανδρέου έσπευδε  να τον συναντήσει τόσες πολλές φορές  σε διάστημα 22 μηνών, Οκτώβριος 2009 (Πρέσπα) – Αύγουστος 2011 (Βρυξέλλες), παρά το γεγονός ότι ο Πρωθυπουργός της γειτονικής μας χώρας έκανε ό,τι μπορούσε να μειώσει τον Έλληνα ομόλογό του. Ειδικότερα:
– Κατά την ενημέρωση των κυβερνητικών εταίρων, αλλά και των στελεχών του κυβερνητικού ΒΜΡΟ, υποβάθμιζε συστηματικά τον κ. Γ. Παπανδρέου λέγοντας περίπου ότι «έχει μεν καλές  προθέσεις ,συζητούμε  όμως χάνοντας τον περισσότερο χρόνο για την διεθνή οικονομική κατάσταση και δεν επικεντρώνουμε τη συζήτηση στο πρόβλημά μας».
Αυτή είναι η ακριβής περίληψη της αποτύπωσης των λεχθέντων από τον κ. Γκρούεφσκι, όπως μου είχε μεταφερθεί από στέλεχος του  κυβερνητικού συνασπισμό των Σκοπίων.
– Τόσο ο ίδιος όσο και ο πρώην Υπουργός Εσωτερικών Αντόνιο Μιλόσοσκι, κατά τις επαφές τους με Ευρωπαίους αξιωματούχους , ζητούσαν  να συνδεθεί η ευρωπαϊκή βοήθεια  προς την Ελλάδα  και με την επίλυση του ζητήματος της ονομασίας  της ΠΓΔΜ  Προφανώς, επίσης, δεν άκουσε τις παραινέσεις της Ουάσιγκτον, των Βρυξελλών  κι άλλων να μην «αφήσει ανεκμετάλλευτο το  παράθυρο ευκαιρίας» που, κατά τη κρίση τους, υπήρχε επί Πρωθυπουργίας του κ.  Γιώργου Παπανδρέου .
– Η κυβέρνηση της γείτονος και προσωπικά ο κ. Γκρούεφσκι, δεν έδειξαν  προθυμία ή ετοιμότητα να μεταβάλουν στάση  ή  συμπεριφορά έναντι της Ελλάδος , εγκαταλείποντας  την αλυτρωτική προπαγάνδα και την προβολή της Ελλάδος ως οιονεί εχθρικής χώρας , τόσο με δημόσιες  δηλώσεις όσο και μέσω του εκπαιδευτικού υλικού σε όλες τις βαθμίδες  εκπαίδευσης.  Επίσης, με προκλητική  και αντιπαραγωγική ρητορική κατά της Ελλάδος και ορόσημων της ιστορικής  μας κληρονομιάς.  Τέλος, με  συστηματική και κατασταλτική  παρέμβαση  στα ΜΜΕ  των Σκοπίων.
-Τοποθετώντας το άγαλμα του Μεγάλου Αλεξάνδρου  στη κεντρική πλατεία των Σκοπίων , αμέσως  μετά την ένατη συνάντησή του με τον πρώην  Πρωθυπουργό, ο κ. Γκρούεφσκι  έχει δώσει αναλλοίωτα  δείγματα του πως αντιλαμβάνεται την «εμπέδωση κλίματος εμπιστοσύνης και την υπέρβαση των στερεοτύπων»  μεταξύ των δυο χωρών   που  αναφέρει στην επιστολή του. Πάρα ταύτα, προς μεγάλη μας έκπληξη αλλά και του ιδίου του κ. Γκρούεφσκι, ο κ. Γ. Παπανδρέου έστερξε να τον συναντήσει , λίγες  μέρες μετά ,στις Βρυξέλλες .
Πολύ σωστά, με βάση τη λογική  και τη εμπειρία υποθέτω από τη στάση  του κ. Γκρούεφσκι , ο πρωθυπουργός κ. Σαμαράς στην απαντητική του επιστολή, με ημερομηνία 4 Σεπτεμβρίου, σημειώνει ότι οι διαδοχικές συναντήσεις με τους προκατόχους του (δηλ. τον κ. Παπανδρέου ), δεν «είχαν θετικά αποτελέσματα λόγω της έλλειψης πολιτικής βούλησης εκ μέρους του κ. Γκρούεφσκι να προβεί σε πραγματική πρόοδο στο θέμα της ονομασίας».  Προσθέτει ότι οι συναντήσεις που διεξήχθησαν σε επίπεδο κορυφής την περασμένη δεκαετία   (δηλαδή 2002-2012) δημιούργησαν την εσφαλμένη εντύπωση τόσο  στο εσωτερικό, όσο και στο εξωτερικό, ότι οι δύο χώρες  είχαν «καρποφόρες συνομιλίες», ενώ στην πραγματικότητα εξυπηρετούσαν μόνο τις αναγκαίες δημοσιότητας των ηγετών που συμμετείχαν.
Η ακριβής διατύπωση στην αγγλική ( αυτό το κείμενο θα διαβάσει προφανώς ο Γκρούεφσκι) έχει ως εξής «…You will agree with me that meetings are not an end in themselves and should not be held with sole intention of creating false -as has been the case in the past decade- impressions both domestically and abroad. That is, the false impression that the two counties have had fruitful negotiations when, in essence, these meetings served only for   the publicity needs of the participant». Εάν δεν με απατά η μνήμη  μου, πέραν των κ. Γ. Παπανδρέου και Λ. Παπαδήμου, οι πρωθυπουργοί της Ελλάδος κατά τη δεκαετία ήσαν οι κ. Κ. Σημίτης  και Κ. Καραμανλής. Οι συντάκτες της Πρωθυπουργικής επιστολής θα έπρεπε να ήσαν προσεκτικοί στο σημείο αυτό .
Όσον αφορά στις σχέσεις της ΠΓΔΜ με την Ευρωπαϊκή Ένωση, η επιστολή Σαμαρά είναι απολύτως σαφής, προτάσσοντας την ανάγκη  προσήλωσης στο κριτήριο-όρο των σχέσεων καλής γειτονιάς. «Ο σεβασμός προς τη θεμελιώδη αυτή αρχή  απαιτεί λογικά την επίτευξη  συμφωνημένης και αμοιβαίως αποδεκτής λύσης στο ζήτημα του ονόματος», σημειώνει ο κ. Πρωθυπουργός. Θέλω να ελπίζω ότι δεν θα βρεθούμε προ εκπλήξεων τον Δεκέμβριο.

Η θέση Σαμαρά στο ζήτημα της ονομασίας 
Όσον αφορά τώρα στην ακριβή διατύπωση της θέσης  του Πρωθυπουργού της Ελλάδος  για το όνομα παραθέτουμε και πάλι την ανεπίσημη, κατά τα διπλωματικά έθιμα, μετάφραση της επιστολής του στην αγγλική , καθόσον αυτό είναι το κείμενο που λαμβάνεται υπόψη  κατά τη διεθνή  πρακτική:
«You refuse even the most logical and obvious prerequisite for an agreement, that is, whatever name is finally agreed upon should be for all purposes and applied by all (erga omnes) ». Εκ πρώτης όψεως, η διατύπωση που  χρησιμοποιεί ο  κ. Σαμαράς δείχνει να ταυτίζεται με τη δημόσια θέση των κυβερνήσεων Κ. Καραμανλή και Γ. Παπανδρέου. Μια πιο προσεκτική, όμως , ανάγνωση  μας οδηγεί στην διαπίστωση ότι δεν επαναλαμβάνει την γνωστή θέση για « μια σύνθετη ονομασία με γεωγραφικό προσδιορισμό», αλλά προτιμά να δώσει το στίγμα  του  δικού του διαπραγματευτικού-πολιτικού  πλαισίου στη γενική και απ’ όλους  εφαρμογή του ονόματος που θα  συμφωνηθεί (εάν υποτεθεί ότι κάποτε καταλήξουμε σε συμφωνία). Συνεπώς , κατά την ταπεινή μου γνώμη ο κ. Αντώνης Σαμαράς μετακινεί το κέντρο βάρους   μιας υποθετικής συμφωνίας  στην  εφαρμογή της από όλους και έναντι όλων.
Στο σημείο αυτό θα ήθελα να  σημειώσω ότι η θέση αυτή  δεν είναι νέα. Αυτήν ακριβώς την διατύπωση χρησιμοποιεί ο κ. Αντώνης Σαμαράς εδώ και καιρό, πριν δηλαδή αναλάβει την Πρωθυπουργία, , στο βαθμό τουλάχιστον που παρακολουθώ τις δημόσιες τοποθετήσεις  του. Αυτή τη διατύπωση χρησιμοποίησε στο παρελθόν και ενώπιον της Βουλής των Ελλήνων.
Άλλωστε, στους παρεπιδημούντες την Ιερουσαλήμ , είναι γνωστό ότι το εύρος εφαρμογής της όποιας συμφωνίας για το όνομα υποθέσουμε ότι συμφωνηθεί, αποτελεί  καίριο  μέγεθος και  κομβικό πρόβλημα στις διαπραγματεύσεις. Το μήνυμα που στέλνει ο Πρωθυπουργός της Ελλάδος  δεν αφορά μόνο τα Σκόπια αλλά και άλλες πρωτεύουσες .

Η διακήρυξη φιλίας και συνεργασίας 
Ο κ. Γκρούεφσκι προτείνει στην επιστολή του την υπογραφή  Δήλωσης  (Διακήρυξης) Φιλίας και
 Συνεργασίας. Ορθώς ο Πρωθυπουργός της Ελλάδος, στη δική του επιστολή, απαντά ότι οι Διακηρύξεις Φιλίας και Συνεργασίας αποτελούν το επιστέγασμα της επίλυσης των διαφορών μεταξύ χωρών και λαών. Δηλαδή, έπονται και δεν προηγούνται. Ουδείς λογικός άνθρωπος θα μπορούσε να διαφωνήσει με την τοποθέτηση αυτή.
Δυστυχώς , όμως , τη θέση αυτή ήλθε να αναιρέσει  η αμφιβόλου σκοπιμότητας  , όπως θα δούμε  πιο κάτω, επίσημη  πρόταση των Αθηνών  προς την πλευρά των Σκοπίων  για την  υπογραφή Μνημονίου Συνεργασίας το περιεχόμενο του οποίου  έχει πομπώδη χαρακτήρα . Δηλαδή ενώ ο κ. Πρωθυπουργός στην επιστολή του αποκλείει συζήτηση για υπογραφή Διακήρυξης , λίγες μέρες αργότερα η Ελλάδα προτείνει Μνημόνιο με ανάλογο περιεχόμενο. Δηλαδή το ζητούμενο είναι αν λέγεται Δήλωση ή Μνημόνιο ;

Ενδιάμεση Συμφωνία
Για τον υπογράφοντα τουλάχιστον, δεν αποτελεί είδηση το γεγονός ότι ούτε ο κ. Σαμαράς ούτε ο κ. Γκρούεφσκι δεν μνημονεύουν την Ενδιάμεση Συμφωνία στα κείμενα των επιστολών τους. Για να είμαι απόλυτα ακριβής, ο Πρωθυπουργός της γείτονος αναφέρεται στην Απόφαση-κόλαφο του Διεθνούς  Δικαστηρίου της Χάγης για παραβίαση από την Ελλάδα του Άρθρου 11 της Ενδιάμεσης Συμφωνίας. Είναι, συνεπώς, θετικό ότι, ανεξαρτήτως των όποιων δηλώσεων που είχαν μέχρι την στιγμή αυτή γίνει από ελληνικής πλευράς, ο Πρωθυπουργός της Ελλάδος, ορθώς επαναλαμβάνω, θεώρησε ότι δεν συντρέχει λόγος επίλυσης της Ενδιάμεσης Συμφωνίας.
Όσον αφορά στον κ. Γκρούεφσκι, γνωρίζω ότι και εκείνος προσωπικά έχει εκμυστηρευθεί σε συνεργάτες του ότι σκεπτόταν να προβεί σε καταγγελία της, εάν η Ελλάδα εξακολουθήσει να παρεμποδίζει την ένταξη της χώρας του στο ΝΑΤΟ και στην Ε.Ε. Αξιωματούχοι των Σκοπίων, που είχαν αντίθετη άποψη με τον κ. Γκρούεφσκι, επέμειναν στο γεγονός ότι, εάν τα Σκόπια καταγγείλουν την Ενδιάμεση Συμφωνία, τότε η Απόφαση της Χάγης χάνει τη σημασία και τη δυναμική της. Όπως έχω επανειλημμένα σημειώσει, η Ενδιάμεση Συμφωνία, με την ερμηνεία που της έδωσε το ΔΔΧ, δεν εξυπηρετεί τα ελληνικά συμφέροντα ούτε δε παρέχει μέσον προώθησης των ελληνικών επιδιώξεων.

Σλαβοποιημένα Τοπωνύμια
Δεν αποτελεί έκπληξη ότι ο κ. Γκρούεφσκι χρησιμοποίησε σλαβοποιημένα τα ελληνικά τοπωνύμια στην επιστολή του. Ακόμη και όταν μνημόνευσε την Αξιούπολη, έθεσε μέσα σε παρένθεση το σλαβοποιημένο τοπωνύμιο της (Bojmica).
Θα περίμενα ο Πρωθυπουργός της Ελλάδος να επισημάνει στον ομόλογό του ότι η χρήση σλαβικών τοπωνυμίων για ελληνικές πόλεις είναι ένα ακόμα βήμα  προκλητικής συμπεριφοράς. Θα μπορούσε να προβάλει, ενισχύοντας με τον τρόπο αυτό τις θέσεις του, ότι η χρήση σλαβικών τοπωνυμίων είναι ενδεικτική υπόθαλψης αλυτρωτισμού.

Πρόταση υπογραφής Μνημονίου Κατανόησης
Μέχρι τη στιγμή που γράφονται οι γραμμές αυτές, δεν έχω κατασταλάξει  εάν η ιδέα πρότασης υπογραφής μνημονίου κατανόησης, με την άλλη πλευρά, προήλθε από το υπουργείο Εξωτερικών ή, όπως πιστεύω, από το Πρωθυπουργικό Γραφείο. Δεν προτίθεμαι να προβώ σε εξαντλητική αναλυτική του κειμένου. Θέλω, στο στάδιο αυτό, να σημειώσω τα ακόλουθα:

α) Τα Κίνητρα
Η ελληνική πλευρά -και προσωπικά ο κ Πρωθυπουργός- θεώρησαν ότι ο πλέον κατάλληλος τρόπος να απαντήσουν στον καταιγισμό προτάσεων συνεργασίας κλπ των Σκοπίων, αλλά και σε αναλόγου περιεχομένου ενθαρρύνσεις, συμβουλές και νουθεσίες τρίτων, ήταν η φυγή προς τα εμπρός. Κατά την προσφιλή δε στον κ. Σαμαρά διατύπωση να γίνει η «υπέρβαση».  Θεώρησε, συνεπώς, ότι ήταν στιγμή η Ελλάδα να αναλάβει την πρωτοβουλία των κινήσεων. Οι πρώτες δημόσιες αντιδράσεις από τα Σκόπια, πρώτα, δείχνουν  αμηχανία  και  διάθεση υποβάθμισης της ελληνικής πρωτοβουλίας (Μνημονίου). Πριν από λίγες ημέρες, ο ίδιος ο κ. Γκρούεφσκι είπε, δημόσια, ότι ερμηνεύει την πρόταση υπογραφής του κειμένου σαν μια προσπάθεια της Ελλάδος να αποκαταστήσει (να επιστρέψει) στον διάλογο.
Είναι φανερό ότι τα Σκόπια προσπαθούν να διαγνώσουν, αν απλά πρόκειται για ένα διπλωματικό ελιγμό-παγίδα της Ελλάδος ή αν πράγματι πρόκειται για ένα βήμα προς τα εμπρός. Το γεγονός ότι είχε, από ελληνικής πλευράς, προηγηθεί ενημέρωση-βολιδοσκόπηση όσων κατά συνθήκη αποκαλούμε «διεθνής παράγοντας» προκάλεσε ήδη ορισμένες θετικές, έναντι της πρωτοβουλίας μας, αντιδράσεις. Περιορίζομαι συνεπώς  σε δύο παρατηρήσεις:
 – Πρώτον : το Μνημόνιο Κατανόησης αντιγράφει, επιλεκτικά, ορισμένες διατάξεις της Ενδιάμεσης Συμφωνίας. Η οποία, όμως, προέβλεπε ρητά, στο άρθρο 22 (παράγραφος 2) ότι θα παραμείνει σε ισχύ έως ότου αντικατασταθεί από οριστική συμφωνία. Σε πρόσφατη ενημέρωση δημοσιογράφων , η ελληνική πλευρά έσπευσε να διευκρινίσει ότι το προτεινόμενο κείμενο συνιστά απλά ένα Μνημόνιο, ενώ η Ενδιάμεση Συμφωνία αποτελεί διεθνή συνθήκη. Με κίνδυνο να χαρακτηριστώ κουραστικός και σχολαστικός, οφείλω να πω ότι τόσο η Ελλάδα όσο και η Πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας απεδείχθησαν  πράγματι, στη Χάγη, ότι η  Ενδιάμεση Συμφωνία αποτελεί διεθνή συνθήκη. Όμως στην Ελλάδα, κατά το σύνταγμα και τους νόμους, δεν αποτελεί διεθνή συμφωνία και συνθήκη καθόσον δεν έχει κυρωθεί την Βουλή των Ελλήνων και δεν έχει δημοσιευθεί στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.
– Δεύτερον: κατά την Ενδιάμεση Συμφωνία, η μόνη προς  επίλυση διαφορά ήταν και παραμένει το ζήτημα της ονομασίας. Με το Μνημόνιο Συνεργασίας, η Ελλάδα προτείνει πλέον συζήτηση εφ’ όλης της ύλης Εκτός εάν πιστεύουμε ότι η άλλη πλευρά θα σπεύσει να συμφωνήσει με τη διατύπωση που προτείνουμε.
Κατά την άποψή μου, η ελληνική πρόταση για υπογραφή Μνημονίου συνεργασίας περιέχει τον κίνδυνο να εμπλακούμε σε ατέρμονες συζητήσεις με την πλευρά των Σκοπίων όχι πια μόνο και αποκλειστικά  για το ζήτημα του ονόματος, αλλά για όλο  φάσμα των θεμάτων και προτάσεων που περιέχει. Εάν και οι δύο πλευρές εμπλακούν, με ελληνική μάλιστα πρωτοβουλία, σε μια  επαναδιαπραγμάτευση του περιεχομένου της Ενδιάμεσης Συμφωνίας (17 χρόνια μετά την υπογραφή της και 20 χρόνια μετά την υιοθέτηση των αποφάσεων 817 και 845 του Συμβουλίου Ασφαλείας), τότε πώς είναι δυνατόν να εξακολουθούμε να υποστηρίζουμε ότι η πραγματική έλλειψη βούλησης της ΠΓΔΜ για λύση του ζητήματος της ονομασίας αποτελεί θεμελιώδες στοιχείο της αρχής της καλής γειτονίας;
Όταν δύο μέρη ξεκινούν μια διαπραγμάτευση ενός τέτοιου κειμένου φυσικό είναι να υπάρχουν ενστάσεις, διαφωνίες και σκληρή διαπραγμάτευση για κάθε λέξη. Δεν δίνουμε στην άλλη πλευρά το δικαίωμα να ισχυρισθεί το ίδιο  στα θέματα που εμείς διαφωνούμε; Δεν κινδυνεύουμε να  ανοίξουμε συζητήσεις για θέματα που πιστεύαμε ότι είχαμε κλείσει με την Ενδιάμεση Συμφωνία και το προηγηθέν αυτής σχέδιο Συνθήκης Βανς-Όουεν (Μάιος 1993), θέτοντάς τα σε ίση μοίρα με το όνομα; Θα επανέλθω στη αμφιβόλου  σκοπιμότητας -με  επιεικείς όρους- πρωτοβουλία αναμένοντας την δημοσιοποίηση της επίσημης θέσης των Σκοπίων.
Είναι απόλυτα θεμιτός ο αιφνιδιασμός, ως μέσον διπλωματικής πρακτικής. Υπό την προϋπόθεση όμως ότι ο αντίπαλος στερείται διπλωματικών εφεδρειών και αποθέματος ερεισμάτων. Επίσης, με την προϋπόθεση ότι  η ανάληψη της πρωτοβουλίας των κινήσεων , μπορεί να οδηγήσει σε απεμπλοκή. Εδώ, φοβούμαι ότι μπορεί να συμβεί το αντίθετο του επιδιωκόμενου.
Δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Άμυνα και Διπλωματία

Αναλύσεις

Η Κίνα βρίσκει δρόμο που παρακάμπτει το Πακιστάν – Ο διάδρομος Ουαχάν αλλάζει τις γεωπολιτικές ισορροπίες

Μία νέα οδική αρτηρία μήκους 121 χιλιομέτρων στο βορειοανατολικό Αφγανιστάν δημιουργεί τις προϋποθέσεις για απευθείας χερσαία σύνδεση με την Κίνα, χωρίς διέλευση από το Πακιστάν. Η ολοκλήρωση του δρόμου στον ιστορικό διάδρομο Ουαχάν αποκτά ιδιαίτερη γεωπολιτική σημασία, καθώς το Πεκίνο αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα ασφαλείας με τις επενδύσεις του στο Πακιστάν, ενώ η Καμπούλ επιδιώκει να μειώσει την εξάρτησή της από το Ισλαμαμπάντ.

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Μία σημαντική εξέλιξη στις χερσαίες μεταφορές και στις γεωπολιτικές ισορροπίες της Κεντρικής Ασίας καταγράφεται στο Αφγανιστάν, με την ολοκλήρωση νέου δρόμου στον στρατηγικής σημασίας διάδρομο Ουαχάν.

Σύμφωνα με ανάλυση του Imran Khurshid που δημοσιεύθηκε στις 9 Οκτωβρίου 2026 στο Asia Times, οι αφγανικές αρχές εγκαινίασαν οδική διαδρομή 121 χιλιομέτρων, η οποία εκτείνεται από την περιοχή Μπρογκίλ έως τα σύνορα με την Κίνα, στην επαρχία Μπανταχσάν.

Το έργο κόστισε περίπου 365 εκατομμύρια αφγάνι, ποσό που αντιστοιχεί σε περίπου 5,5 εκατομμύρια δολάρια.

Κατά τις αφγανικές ανακοινώσεις, κατασκευάστηκε από ντόπιους μηχανικούς και εργαζομένους, χωρίς τη συμμετοχή ξένων τεχνικών συμβούλων.

Η νέα διαδρομή φθάνει στα σινοαφγανικά σύνορα. Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι λειτουργεί ήδη πλήρης διεθνής εμπορευματικός διάδρομος, καθώς εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικοί τεχνικοί και συνοριακοί περιορισμοί.

Γιατί ο διάδρομος Ουαχάν έχει στρατηγική σημασία

Ο διάδρομος Ουαχάν αποτελεί μια στενή λωρίδα αφγανικού εδάφους ανάμεσα στο Τατζικιστάν, το Πακιστάν και την Κίνα.

Η γεωγραφική του διαμόρφωση συνδέεται με τον ανταγωνισμό της Βρετανικής και της Ρωσικής Αυτοκρατορίας κατά τον 19ο αιώνα.

Η περιοχή διατηρήθηκε ως ζώνη διαχωρισμού των δύο αυτοκρατορικών σφαιρών επιρροής, αποτελώντας ένα από τα χαρακτηριστικότερα γεωγραφικά κατάλοιπα του λεγόμενου «Μεγάλου Παιχνιδιού».

Σήμερα, η ίδια περιοχή αποκτά νέα σημασία, αυτή τη φορά λόγω της προσπάθειας σύνδεσης της Κίνας με το Αφγανιστάν και ευρύτερα με την Κεντρική Ασία.

Ο δρόμος ανοίγει τη δυνατότητα δημιουργίας μιας εναλλακτικής οδού μεταφορών, περιορίζοντας δυνητικά την ανάγκη διέλευσης από το πακιστανικό έδαφος.

Το πρόβλημα της Κίνας με τον οικονομικό διάδρομο CPEC

Το ενδιαφέρον της εξέλιξης εντοπίζεται κυρίως στην προσπάθεια του Πεκίνου να περιορίσει την εξάρτησή του από ευάλωτες υποδομές.

Ο Οικονομικός Διάδρομος Κίνας–Πακιστάν, γνωστός ως CPEC, αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα προγράμματα της κινεζικής πρωτοβουλίας Belt and Road.

Μέσω του συγκεκριμένου σχεδίου, η Κίνα επιχειρεί να ενισχύσει τις εμπορικές και ενεργειακές συνδέσεις της με τη Νότια Ασία και την Αραβική Θάλασσα.

Ωστόσο, η υλοποίηση των έργων έχει αντιμετωπίσει σοβαρές δυσκολίες.

Στην επαρχία Μπαλουχιστάν, οργανώσεις αυτονομιστών έχουν πραγματοποιήσει επανειλημμένες επιθέσεις εναντίον κινεζικών συμφερόντων, εγκαταστάσεων και εργαζομένων.

Οι επιθέσεις αυτές έχουν επιβαρύνει την ασφάλεια των υποδομών και έχουν αυξήσει το κόστος προστασίας των κινεζικών επενδύσεων.

Παράλληλα, έχουν διατυπωθεί καταγγελίες για καθυστερήσεις, κακοδιαχείριση και προβλήματα διαφάνειας σε επιμέρους προγράμματα του CPEC.

Η εδαφική διαμάχη με την Ινδία

Μια επιπλέον γεωπολιτική δυσκολία συνδέεται με τη διέλευση του CPEC από το Γκιλγκίτ–Μπαλτιστάν.

Η περιοχή διοικείται από το Πακιστάν, αλλά διεκδικείται από την Ινδία, στο πλαίσιο της ευρύτερης διαμάχης για το Κασμίρ.

Το Νέο Δελχί έχει αντιταχθεί επανειλημμένα σε έργα που διέρχονται από εδάφη τα οποία θεωρεί τμήμα της δικής του επικράτειας.

Αυτό σημαίνει ότι ο οικονομικός διάδρομος Κίνας–Πακιστάν δεν αποτελεί μόνο αναπτυξιακό πρόγραμμα, αλλά συνδέεται με μία από τις πιο ευαίσθητες εδαφικές αντιπαραθέσεις της Ασίας.

Η δημιουργία εναλλακτικών διαδρομών μέσω του Αφγανιστάν θα μπορούσε μακροπρόθεσμα να προσφέρει στο Πεκίνο μεγαλύτερη ευελιξία.

Δεν υπάρχει, πάντως, ένδειξη ότι ο δρόμος του Ουαχάν μπορεί σήμερα να αντικαταστήσει τις μεγάλες μεταφορικές υποδομές του CPEC.

Η Καμπούλ επιχειρεί να μειώσει την εξάρτησή της από το Ισλαμαμπάντ

Για την κυβέρνηση των Ταλιμπάν, το έργο έχει και μία σαφή πολιτική διάσταση.

Το Αφγανιστάν εξαρτάται σε σημαντικό βαθμό από συνοριακές διαβάσεις και μεταφορικούς άξονες που περνούν από το Πακιστάν.

Οι επανειλημμένες εντάσεις ανάμεσα στις δύο χώρες έχουν προκαλέσει κλείσιμο συνοριακών περασμάτων, διακοπές εμπορικών ροών και επιβάρυνση της αφγανικής οικονομίας.

Μια εναλλακτική χερσαία διέξοδος προς την Κίνα θα μπορούσε, εφόσον αναπτυχθεί και καταστεί λειτουργική, να μειώσει τη δυνατότητα του Πακιστάν να χρησιμοποιεί τη γεωγραφική του θέση ως μέσο πίεσης προς την Καμπούλ.

Η αφγανική πλευρά αντιμετωπίζει το έργο ως σημαντική υποδομή οικονομικής και στρατηγικής αυτονομίας.

Η στάση της Κίνας και της Ρωσίας

Παρά την προοπτική άμεσης σύνδεσης, το Πεκίνο δεν έχει εγκαταλείψει τον οικονομικό διάδρομο CPEC ούτε έχει ανακοινώσει ότι ο Ουαχάν θα τον αντικαταστήσει.

Η Κίνα εξακολουθεί να διατηρεί σημαντικά οικονομικά και στρατηγικά συμφέροντα στο Πακιστάν.

Αντίστοιχα, η Ρωσία ενδιαφέρεται για τη σταθερότητα του Αφγανιστάν και για την ανάπτυξη νέων δικτύων επικοινωνίας στην Κεντρική Ασία.

Η δημιουργία περισσότερων επιλογών διασύνδεσης ενδέχεται να περιορίσει την αποκλειστική σημασία ορισμένων παραδοσιακών μεταφορικών διαδρομών.

Η πραγματική αξία του Ουαχάν θα εξαρτηθεί από τη βελτίωση των οδικών υποδομών, τη λειτουργία συνοριακών και τελωνειακών εγκαταστάσεων, τις καιρικές συνθήκες και τις πολιτικές αποφάσεις της Κίνας.

Το μήνυμα προς το Πακιστάν

Η νέα διαδρομή αναδεικνύει μια σημαντική γεωπολιτική πραγματικότητα: η γεωγραφική θέση ενός κράτους προσφέρει στρατηγικά πλεονεκτήματα, αλλά η αξιοποίησή τους εξαρτάται από την ασφάλεια και την αξιοπιστία των μεταφορικών του δικτύων.

Το Πακιστάν εξακολουθεί να αποτελεί κρίσιμο εταίρο της Κίνας, ιδιαίτερα στο πλαίσιο του CPEC.

Ταυτόχρονα, όμως, η αστάθεια, οι επιθέσεις σε κινεζικά συμφέροντα και οι αντιπαραθέσεις με το Αφγανιστάν δημιουργούν κίνητρα αναζήτησης εναλλακτικών επιλογών.

Ο διάδρομος Ουαχάν δεν έχει ακόμη μετατραπεί σε μεγάλο εμπορικό πέρασμα. Η κατασκευή του δρόμου, ωστόσο, καταδεικνύει ότι το Αφγανιστάν επιχειρεί να αποκτήσει πρόσθετες διεθνείς συνδέσεις και ότι η αποκλειστική εξάρτηση από το Πακιστάν δεν αποτελεί πλέον τη μοναδική γεωγραφική επιλογή.

Για το Ισλαμαμπάντ, η εξέλιξη αποτελεί μια νέα στρατηγική παράμετρο που θα πρέπει να συνυπολογίσει στις σχέσεις του με το Πεκίνο και την Καμπούλ.

Συνέχεια ανάγνωσης

Διεθνή

Γερμανία: Το ρωσικό φυσικό αέριο επιστρέφει έμμεσα μέσω των λιπασμάτων, παρά τους ευρωπαϊκούς δασμούς

Δημοσιεύτηκε

στις

Οι εισαγωγές ρωσικών αζωτούχων λιπασμάτων μειώθηκαν κατά 66% το 2025-2026, αλλά παραμένουν 53% υψηλότερες από τα επίπεδα πριν από τον πόλεμο στην Ουκρανία.

Το υψηλό ενεργειακό κόστος στη Γερμανία διατηρεί ανταγωνιστικά τα ρωσικά προϊόντα, σύμφωνα με στοιχεία που δημοσίευσε η Berliner Zeitung. Η Γερμανία εξακολουθεί να συνδέεται εμπορικά με το ρωσικό φυσικό αέριο, παρά τις ευρωπαϊκές προσπάθειες περιορισμού της ενεργειακής εξάρτησης από τη Μόσχα.

Αυτή τη φορά, η σύνδεση δεν αφορά αποκλειστικά την άμεση προμήθεια φυσικού αερίου, αλλά τις εισαγωγές λιπασμάτων που παράγονται με τη χρήση ρωσικού αερίου ως πρώτης ύλης και πηγής ενέργειας. Σύμφωνα με δημοσίευμα της γερμανικής εφημερίδας, που βασίζεται σε στοιχεία του Γερμανικού Ομοσπονδιακού Στατιστικού Γραφείου και του Συνδέσμου Αγροτικής Βιομηχανίας (IVA), οι εισαγωγές αζώτου μέσω ρωσικών λιπασμάτων μειώθηκαν σημαντικά κατά το 2025-2026. Ωστόσο, εξακολουθούν να βρίσκονται πάνω από τα επίπεδα που καταγράφονταν πριν από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία.

Τα στοιχεία των εισαγωγών και η σύγκριση με την προπολεμική περίοδο

Το 2025-2026, η Γερμανία εισήγαγε 48.800 τόνους αζώτου μέσω λιπασμάτων ρωσικής προέλευσης. Η ποσότητα αυτή είναι μειωμένη κατά περίπου 66% σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος, αλλά παραμένει κατά 53% υψηλότερη από τους 31.800 τόνους που είχαν καταγραφεί το 2020-2021, πριν από τον πόλεμο.

Η εξέλιξη των εισαγωγών δείχνει πόσο έντονη ήταν η αύξηση μετά το 2022. Το 2021-2022 οι εισαγωγές έφτασαν τους 56.800 τόνους αζώτου, ενώ το 2022-2023 εκτοξεύθηκαν στους 185.100 τόνους. Στη συνέχεια καταγράφηκαν 140.200 τόνοι το 2023-2024 και 143.800 τόνοι το 2024-2025, προτού σημειωθεί η μεγάλη υποχώρηση της τελευταίας περιόδου. Τα στοιχεία αφορούν την ποσότητα του αζώτου που περιέχεται στα εισαγόμενα λιπάσματα και όχι το συνολικό βάρος των προϊόντων.

Τα λιπασματικά έτη υπολογίζονται από τον Ιούλιο έως τον Ιούνιο. Η ποσότητα αζώτου που εισήχθη στη Γερμανία μέσω ρωσικής ουρίας μειώθηκε από 71.600 τόνους σε 27.600 τόνους, καταγράφοντας πτώση άνω του 61%. Παρά τη μείωση, η ποσότητα εξακολουθεί να είναι σχεδόν τριπλάσια από τους 9.900 τόνους του 2020-2021. Η συγκεκριμένη εξέλιξη αναδεικνύει το βασικό πρόβλημα της ευρωπαϊκής πολιτικής περιορισμού των εμπορικών δεσμών με τη Ρωσία. Ακόμη και όταν περιορίζονται οι εισαγωγές συγκεκριμένων προϊόντων, οι οικονομικές σχέσεις μπορούν να διατηρούνται μέσω άλλων κατηγοριών αγαθών, ιδιαίτερα όταν αυτά έχουν χαμηλότερο κόστος παραγωγής.

Γιατί οι ρωσικές εισαγωγές παραμένουν ανταγωνιστικές

Καθοριστικός παράγοντας είναι το υψηλό ενεργειακό κόστος στη Γερμανία και στην υπόλοιπη Ευρώπη. Η παραγωγή αζωτούχων λιπασμάτων απαιτεί μεγάλες ποσότητες φυσικού αερίου, το οποίο χρησιμοποιείται τόσο ως πρώτη ύλη όσο και ως πηγή ενέργειας. Σύμφωνα με τον Σύνδεσμο Αγροτικής Βιομηχανίας (IVA), οι ευρωπαϊκοί δασμοί, που τέθηκαν σε ισχύ τον Ιούλιο του 2025, περιόρισαν σημαντικά τις εισαγωγές ρωσικών λιπασμάτων. Ωστόσο, δεν εξάλειψαν το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα των ρωσικών προϊόντων. Ο σύνδεσμος επισημαίνει ότι οι υψηλές τιμές ενέργειας δυσκολεύουν τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις να αυξήσουν την εγχώρια παραγωγή και να καλύψουν μεγαλύτερο μέρος των αναγκών της αγοράς. Ως αποτέλεσμα, τα ρωσικά λιπάσματα εξακολουθούν να παραμένουν ελκυστικά, ακόμη και μετά την επιβολή πρόσθετων δασμών.

Παράλληλα, σύμφωνα με τον IVA, είναι πιθανό ορισμένες ποσότητες ρωσικών προϊόντων να φτάνουν στη γερμανική αγορά μέσω άλλων κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το μέγεθος αυτών των έμμεσων εισαγωγών, ωστόσο, δεν μπορεί να προσδιοριστεί με ακρίβεια από τα διαθέσιμα στοιχεία.

Δεν αποδίδονται οι αυξήσεις των τιμών αποκλειστικά στους δασμούς

Το ζήτημα έχει άμεση σημασία για τους Γερμανούς αγρότες, καθώς το κόστος των λιπασμάτων επηρεάζει την παραγωγή και, τελικά, την οικονομική βιωσιμότητα των καλλιεργειών. Ο IVA υποστηρίζει ότι η μείωση των ρωσικών εισαγωγών δεν έχει προκαλέσει μέχρι στιγμής σαφή αύξηση των τιμών εξαιτίας των δασμών. Σύμφωνα με τον σύνδεσμο, η εγχώρια παραγωγική δυναμικότητα και οι εισαγωγές από άλλες χώρες, μεταξύ των οποίων η Αίγυπτος, επαρκούν για την κάλυψη των αναγκών της αγοράς. Την ίδια στιγμή, ο σύνδεσμος αποδίδει τις υψηλές τιμές των λιπασμάτων το 2026 στις διεθνείς ενεργειακές αναταράξεις, στον πόλεμο με το Ιράν και στην κρίση γύρω από τα Στενά του Ορμούζ, παράγοντες που επηρεάζουν το κόστος μεταφοράς και τις παγκόσμιες τιμές ενέργειας και λιπασμάτων.

Οι εκτιμήσεις αυτές αποτελούν τις θέσεις του κλαδικού συνδέσμου και δεν συνιστούν από μόνες τους ανεξάρτητη αξιολόγηση όλων των παραγόντων που διαμορφώνουν τις τιμές.

Νέες πιέσεις για περιορισμό των ρωσικών εισαγωγών

Με αφορμή τα στοιχεία, ο IVA ζητά να εξεταστεί η επιβολή πρόσθετων δασμών στις εισαγωγές καλιούχων λιπασμάτων από τη Ρωσία και τη Λευκορωσία. Το κάλιο αποτελεί βασικό θρεπτικό στοιχείο για τις καλλιέργειες και αντιπροσωπεύει μια ακόμη κατηγορία προϊόντων στην οποία η ευρωπαϊκή αγορά διατηρεί εμπορικές σχέσεις με τις δύο χώρες.

Ο σύνδεσμος εκτιμά ότι η ευρωπαϊκή βιομηχανία μπορεί να καλύψει τις ανάγκες της γεωργίας χωρίς να εξαρτάται από τις συγκεκριμένες εισαγωγές και υποστηρίζει ότι πρόσθετοι δασμοί δεν θα πρέπει να οδηγήσουν αναγκαστικά σε αυξήσεις τιμών. Η συζήτηση, ωστόσο, αποτυπώνει το ευρύτερο δίλημμα της ευρωπαϊκής οικονομικής πολιτικής. Η μείωση της εξάρτησης από τη Ρωσία απαιτεί όχι μόνο εμπορικούς περιορισμούς, αλλά και ανταγωνιστική εγχώρια παραγωγή, προσιτό ενεργειακό κόστος και εναλλακτικές πηγές προμήθειας.

Τα δεδομένα της γερμανικής αγοράς δείχνουν ότι οι δασμοί μπορούν να περιορίσουν σημαντικά τις εισαγωγές, χωρίς όμως να εξαλείψουν αυτομάτως τις οικονομικές σχέσεις που στηρίζονται σε διαφορές κόστους παραγωγής. Για τη Γερμανία και την Ευρωπαϊκή Ένωση, η πρόκληση παραμένει η εξισορρόπηση τριών στόχων: της ενεργειακής και οικονομικής ασφάλειας, της στήριξης της εγχώριας βιομηχανίας και της διατήρησης προσιτού κόστους για τον αγροτικό τομέα.

Με πληροφορίες του Συνδέσμου Αγροτικής Βιομηχανίας (IVA) και του Γερμανικού Ομοσπονδιακού Στατιστικού Γραφείου.

Συνέχεια ανάγνωσης

Αναλύσεις

Πακιστάν: Μειώθηκαν οι τρομοκρατικές επιθέσεις, αλλά αυξάνονται οι απειλές – Αντάρτικες οργανώσεις αναπτύσσουν νέες τακτικές και στρατολογούν γυναίκες

Η νέα έκθεση του Pakistan Institute for Conflict and Security Studies (PICSS) αποκαλύπτει ένα αντιφατικό περιβάλλον ασφαλείας: Λιγότερες επιθέσεις και θύματα, αλλά αναδιοργάνωση ένοπλων ομάδων, χρήση drones, εσωτερικές συγκρούσεις και αυξανόμενη αστάθεια στο Μπαλουχιστάν. Η πολιτική κρίση επιβαρύνει την προσπάθεια αντιμετώπισης της τρομοκρατίας.

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Μια εξαιρετικά σύνθετη εικόνα για την ασφάλεια στο Πακιστάν αποτυπώνει η νέα εβδομαδιαία ανάλυση του Pakistan Institute for Conflict and Security Studies (PICSS), η οποία δημοσιεύθηκε στις 10 Οκτωβρίου 2026. Παρά τη μείωση των επιθέσεων από ένοπλες οργανώσεις κατά την πρώτη εβδομάδα του μήνα, οι εξελίξεις στο εσωτερικό των εξτρεμιστικών και αυτονομιστικών ομάδων δημιουργούν σοβαρά ερωτήματα για την πραγματική αποτελεσματικότητα των επιχειρήσεων ασφαλείας.

Η έκθεση με τίτλο «Pakistan’s Security Paradox: Militant Attacks Decline as Militant Groups Signal New Developments» καταγράφει υποχώρηση των επιθέσεων, αλλά παράλληλα εντοπίζει ενδείξεις οργανωτικής αναδιάρθρωσης, νέων επιχειρησιακών μεθόδων και εντατικοποίησης της προπαγανδιστικής δραστηριότητας.

Μείωση 18% στις επιθέσεις – Παραμένει σοβαρή η απειλή

Σύμφωνα με το PICSS, από τις 2 έως τις 8 Οκτωβρίου καταγράφηκαν συνολικά 46 επιθέσεις ενόπλων οργανώσεων στο Πακιστάν, έναντι 56 την αμέσως προηγούμενη εβδομάδα.

Η μείωση ανέρχεται στο 18%, ενώ αισθητή είναι και η υποχώρηση του αριθμού των θυμάτων.

Οι νεκροί μειώθηκαν από 52 σε 42 και οι τραυματίες από 53 σε 23.

Ωστόσο, η εικόνα δεν είναι ομοιόμορφη σε ολόκληρη τη χώρα.

Στην επαρχία Μπαλουχιστάν, όπου δραστηριοποιούνται ιδιαίτερα ενεργές αυτονομιστικές οργανώσεις, οι απώλειες αυξήθηκαν παρά τη μείωση του αριθμού των επιθέσεων.

Το στοιχείο αυτό δημιουργεί προβληματισμό για το κατά πόσον οι ένοπλες ομάδες μεταβάλλουν τις τακτικές τους, πραγματοποιώντας λιγότερες αλλά δυνητικά πιο φονικές επιχειρήσεις.

Οι Πακιστανοί Ταλιμπάν αλλάζουν τακτική – Drones και ελεύθεροι σκοπευτές

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι εξελίξεις στο εσωτερικό της Tehrik-i-Taliban Pakistan (TTP), της οργάνωσης που είναι γνωστή ως Πακιστανοί Ταλιμπάν.

Σύμφωνα με την ανάλυση, η TTP επέβαλε περιορισμούς στη χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης από τα μέλη της.

Η συγκεκριμένη απόφαση αποκτά σημασία σε μια περίοδο κατά την οποία οι ένοπλες οργανώσεις χρησιμοποιούν τις ψηφιακές πλατφόρμες τόσο για προπαγάνδα όσο και για την προβολή των επιχειρησιακών τους δυνατοτήτων.

Την ίδια στιγμή, η TTP δημοσιοποίησε οπτικό υλικό στο οποίο υποστηρίζει ότι καταγράφονται επιθέσεις με τετρακόπτερα μη επανδρωμένα αεροσκάφη και ενέργειες ελεύθερων σκοπευτών.

Οι ισχυρισμοί αυτοί δεν συνιστούν ανεξάρτητη επιβεβαίωση της αποτελεσματικότητας ή της έκτασης χρήσης των συγκεκριμένων μέσων.

Παρ’ όλα αυτά, η προβολή τέτοιων επιχειρήσεων εντάσσεται σε μια ευρύτερη προσπάθεια των οργανώσεων να παρουσιάσουν εικόνα τεχνολογικής προσαρμογής και να ενισχύσουν την επιρροή τους.

Εσωτερικές συγκρούσεις στις ένοπλες οργανώσεις

Την ίδια περίοδο, η Jamaat-ul-Ahrar, οργάνωση που έχει συνδεθεί με το δίκτυο των Πακιστανών Ταλιμπάν, ανακοίνωσε ότι πραγματοποίησε 122 επιθέσεις κατά τη διάρκεια του Σεπτεμβρίου.

Πρόκειται για αριθμό που προέρχεται από τους ισχυρισμούς της ίδιας της οργάνωσης και δεν πρέπει να συγχέεται με τα ανεξάρτητα καταγεγραμμένα περιστατικά του PICSS.

Παράλληλα, αναφέρθηκαν αιματηρές συγκρούσεις ανάμεσα σε μαχητές της Jamaat-ul-Ahrar και αντίπαλης φράξιας της TTP στην περιοχή Ορακζάι.

Οι πληροφορίες αυτές αναδεικνύουν ένα επιπλέον πρόβλημα για την ασφάλεια του Πακιστάν: τον κατακερματισμό του περιβάλλοντος των ενόπλων οργανώσεων.

Οι εσωτερικές συγκρούσεις ενδέχεται να αποδυναμώνουν προσωρινά ορισμένα δίκτυα, αλλά μπορούν επίσης να προκαλέσουν νέες αντιπαραθέσεις, ανακατατάξεις και αποσχίσεις.

Μπαλουχιστάν: Ένοπλη γυναικεία μονάδα και κλιμάκωση της προπαγάνδας

Σημαντικές εξελίξεις καταγράφονται και στο Μπαλουχιστάν, την επαρχία του νοτιοδυτικού Πακιστάν που συνορεύει με το Ιράν και το Αφγανιστάν και έχει στρατηγική σημασία λόγω των φυσικών πόρων και της πρόσβασής της στην Αραβική Θάλασσα.

Το Balochistan Liberation Front (BLF), μία από τις οργανώσεις που επιδιώκουν την ανεξαρτησία του Μπαλουχιστάν, δημοσιοποίησε υλικό για τη συγκρότηση νέου γυναικείου ένοπλου σχηματισμού.

Η συγκεκριμένη κίνηση προβάλλεται από την οργάνωση ως οργανωτική εξέλιξη. Δεν υπάρχουν, ωστόσο, επαρκή ανεξάρτητα στοιχεία στο δημόσιο απόσπασμα της έκθεσης για τον αριθμό των μελών ή τις πραγματικές επιχειρησιακές δυνατότητες της νέας μονάδας.

Παράλληλα, ο Balochistan Liberation Army (BLA), άλλη σημαντική αυτονομιστική ένοπλη οργάνωση, απέρριψε κατηγορίες περί συνεργασίας με την TTP.

Ο BLA δημοσιοποίησε επίσης οπτικό υλικό από επιχειρήσεις που ισχυρίζεται ότι πραγματοποίησαν μέλη του.

Άλλες οργανώσεις των Μπαλούχων προχώρησαν σε ανάλογες κινήσεις, προβάλλοντας τη δράση τους και διατυπώνοντας ισχυρισμούς για δραστηριότητες συλλογής πληροφοριών.

Οι εξελίξεις καταδεικνύουν ότι η σύγκρουση στο Μπαλουχιστάν δεν περιορίζεται στις ένοπλες επιθέσεις, αλλά περιλαμβάνει και έναν παράλληλο αγώνα επιρροής, επικοινωνίας και πολιτικής νομιμοποίησης.

Πολιτική κρίση και αντιτρομοκρατία

Πέρα από την ένοπλη βία, η έκθεση του PICSS επισημαίνει ότι η εσωτερική πολιτική αστάθεια δυσχεραίνει τη διαμόρφωση αποτελεσματικής πολιτικής ασφαλείας.

Η κατάρρευση των διαπραγματεύσεων μεταξύ της κυβέρνησης και του Pakistan Tehreek-e-Insaf (PTI), του κόμματος που ίδρυσε ο πρώην πρωθυπουργός Ιμράν Χαν, περιπλέκει τις προσπάθειες συντονισμού στην επαρχία Χάιμπερ Παχτούνχβα.

Η περιοχή αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα μέτωπα της δράσης των Πακιστανών Ταλιμπάν, λόγω της εγγύτητάς της με το Αφγανιστάν και της μακρόχρονης παρουσίας ένοπλων δικτύων.

Οι πολιτικές αντιπαραθέσεις μεταξύ κεντρικής κυβέρνησης και αντιπολίτευσης μπορούν να δυσχεράνουν τον συντονισμό, τη διοικητική συνεργασία και τη διαμόρφωση κοινής στρατηγικής για την αντιμετώπιση της τρομοκρατίας.

Το πρόβλημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία όταν συνδυάζεται με την ανάγκη προστασίας παραμεθόριων περιοχών και αντιμετώπισης οργανώσεων με διασυνοριακές διασυνδέσεις.

Αφγανιστάν, Ινδία και περιφερειακές αμυντικές συμφωνίες

Οι προκλήσεις που αντιμετωπίζει το Ισλαμαμπάντ δεν περιορίζονται στο εσωτερικό της χώρας.

Οι σχέσεις με το Αφγανιστάν παραμένουν κρίσιμος παράγοντας ασφαλείας, καθώς το Πακιστάν αποδίδει σε ένοπλα δίκτυα που δρουν από αφγανικό έδαφος σημαντικό μέρος των επιθέσεων εναντίον του.

Την ίδια στιγμή, η αντιπαράθεση με την Ινδία εξακολουθεί να επηρεάζει τον στρατηγικό σχεδιασμό των πακιστανικών ενόπλων δυνάμεων.

Στο περιφερειακό περιβάλλον προστίθενται οι νέες αμυντικές διευθετήσεις και οι προσπάθειες του Πακιστάν να διατηρήσει ή να ενισχύσει τις στρατηγικές του συνεργασίες.

Η συνύπαρξη εσωτερικών απειλών, πολιτικής αβεβαιότητας και εξωτερικών δεσμεύσεων δημιουργεί αυξημένες απαιτήσεις για τον στρατιωτικό μηχανισμό και τις υπηρεσίες ασφαλείας.

Οι αριθμοί δεν λένε ολόκληρη την ιστορία

Η εβδομαδιαία έκθεση του PICSS θέτει ένα ουσιαστικό ερώτημα: αποτελεί η μείωση των τρομοκρατικών επιθέσεων ένδειξη βελτίωσης της ασφάλειας ή πρόκειται για προσωρινή υποχώρηση της βίας, ενώ οι οργανώσεις αναπροσαρμόζουν τις τακτικές και τις δομές τους;

Η απάντηση δεν μπορεί να προκύψει αποκλειστικά από την καταμέτρηση των επιθέσεων.

Η χρήση νέων επιχειρησιακών μέσων, οι εσωτερικές διαμάχες, η συγκρότηση νέων ένοπλων σχηματισμών και η αυξημένη προπαγανδιστική δραστηριότητα συνθέτουν μια εικόνα που απαιτεί διαρκή παρακολούθηση.

Άλλωστε, τα στοιχεία του PICSS για ολόκληρο τον Σεπτέμβριο είχαν καταγράψει 225 επιθέσεις, τον υψηλότερο μηνιαίο αριθμό εδώ και δώδεκα χρόνια, γεγονός που αναδεικνύει τη σοβαρότητα της κατάστασης παρά την πρόσφατη εβδομαδιαία υποχώρηση.

Το Πακιστάν βρίσκεται αντιμέτωπο με μια πολυεπίπεδη κρίση ασφαλείας, στην οποία αλληλεπιδρούν τζιχαντιστικές οργανώσεις, αυτονομιστικά κινήματα, πολιτικές αντιπαραθέσεις και περιφερειακοί ανταγωνισμοί.

Η μείωση της συχνότητας των επιθέσεων αποτελεί θετική ένδειξη σε επίπεδο εβδομαδιαίων στατιστικών. Δεν αρκεί, όμως, από μόνη της για να αποδείξει ότι οι απειλές περιορίζονται σε βάθος χρόνου.

Το κρίσιμο ζήτημα για το Ισλαμαμπάντ δεν είναι μόνο πόσες επιθέσεις καταγράφονται, αλλά κατά πόσον το κράτος μπορεί να αντιμετωπίσει τις οργανώσεις που εξακολουθούν να διαθέτουν δυνατότητα στρατολόγησης, προσαρμογής και πραγματοποίησης νέων επιχειρήσεων.

Συνέχεια ανάγνωσης

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

GEOPOLITICO5 ώρες πριν

Πόλεμος συμφερόντων για το LNG – Το τουρκικό σχέδιο και η ελληνική απάντηση

Στο Direct News, ο Ανδρέας Μουντζουρούλιας παρουσιάζει τις πληροφορίες του για τον GSI, αναλύει τα τουρκικά δημοσιεύματα για την Γκίλφοϊλ...

Ιστορία - Πολιτισμός6 ώρες πριν

Arolsen Archives: Το αρχείο που αναζητά τα ίχνη εκατομμυρίων θυμάτων του ναζισμού

Στη γερμανική πόλη Μπαντ Άρολσεν φυλάσσεται μία από τις σημαντικότερες συλλογές τεκμηρίων για τα θύματα των ναζιστικών διώξεων. Περισσότερα από...

Αναλύσεις6 ώρες πριν

Πού βρίσκεται η Ελλάδα στον σχεδιασμό του IMEC;

Η επίκληση της ελληνικής κληρονομιάς, η κριτική για τις αμερικανικές τοποθετήσεις στα ελληνοτουρκικά και η ανάγκη μιας εθνικής στρατηγικής που...

GEOPOLITICO6 ώρες πριν

Νέα τουρκική πρόκληση νότια του Καστελλόριζου! NAVTEX της Άγκυρας στην περιοχή που θα περάσει το γαλλικό ερευνητικό για το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου

Η Άγκυρα εξέδωσε NAVTEX για περιοχή νότια του Καστελλόριζου, όπου έχει προγραμματιστεί η πολυεθνική άσκηση «EUNOMIA», αμφισβητώντας τη δικαιοδοσία του...

GEOPOLITICO6 ώρες πριν

EurAsia Review: Ποιοι προστατεύουν τα κυκλώματα λαθρεμπορίου στα σύνορα Ιράν, Πακιστάν και Αφγανιστάν – Ο σκοτεινός ρόλος παραγόντων ασφαλείας

Ένα εκτεταμένο σύστημα παράνομου εμπορίου, διαφθοράς και πολιτικής προστασίας περιγράφει σε ανάλυσή του το EurAsia Review. Από τα καύσιμα και...

Δημοφιλή