Γενικά θέματα
Η Πολωνία επανεξετάζει την εξωτερική της πολιτική Τα παρασκήνια της πολωνικής διπλωματίας
samedi 22 décembre 2012, par Dominique Vidal,
[Βασιλοπούλου Κορίνα (μτφ)]
ηγείται της εξωτερικής πολιτικής της Βαρσοβίας. Και από τον συντηρητικό
φιλοατλαντισμό των αδελφών Καζίνσκι, η χώρα πέρασε στον μαχητικό
φιλοευρωπαϊσμό του κεντρώου πρωθυπουργού, Ντόναλντ Τουσκ. Αυτή, όμως, η
στροφή 180 μοιρών, συνιστά όντως ένα « success story », όπως
περιαυτολογεί ο ηθικός αυτουργός της » ;
Πράγματι, ο επικεφαλής της πολωνικής διπλωματίας δεν διακρίνεται για τη
μετριοφροσύνη του. Στην ετήσια ομιλία του στη Δίαιτα, στις 29 Μαρτίου
2012, δεν διστάζει να δηλώσει : « Η σημερινή Πολωνία είναι η καλύτερη που έχουμε γνωρίσει ποτέ ». Κάνοντας, μάλιστα, τον απολογισμό της προεδρίας της χώρας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, προσθέτει : « Δηλώνω
με υπερηφάνεια ότι, παρά τις αντίξοες συνθήκες, η πολωνική προεδρία
θεωρείται ευρέως η καλύτερη από τότε που τέθηκε σε εφαρμογή η συνθήκη
της Λισαβόνας » [1].
εκμυστηρεύεται άτομο του περιβάλλοντός του. Ο άνθρωπος αυτός, ο οποίος
κοντεύει τα 50, έχτισε την καριέρα του με υπολογισμένες κινήσεις. Στα 19
καταφεύγει στη Βρετανία, σπουδάζει στην Οξφόρδη, κάνει τα πρώτα του
βήματα στη δημοσιογραφία στο Αφγανιστάν, στο πλευρό των μουτζαχεντίν,
εργάζεται για το συντηρητικό ίδρυμα American Enterprise Institute και
γίνεται σύμβουλος του Αυστραλού μεγιστάνα των ΜΜΕ Ρούπερτ Μέρντοχ. Μετά
την επιστροφή στην πατρίδα, αναλαμβάνει υπουργός Άμυνας το 2005, στη
δεξιά κυβέρνηση των αδελφών Λεχ και Γιαροσλάβ Καζίνσκι, προτού
συμμετάσχει, εν συνεχεία, το 2007, στην κεντρώα κυβέρνηση του Ντόναλντ
Τουσκ, όπου και ανέλαβε το χαρτοφυλάκιο των εξωτερικών. Η αγαπημένη του
φράση : « success story ». Κάνει χρήση και κατάχρηση αυτής της φράσης
για να περιγράψει την ανάδυση της χώρας του στην ευρωπαϊκή και παγκόσμια
πολιτική σκηνή. Κάτι που, όπως φαίνεται, δεν ανταποκρίνεται στην
πραγματικότητα.
επιτροπής σχεδιασμού, μιας καίριας θέσης, δεν είναι καν 40 χρόνων.
Χαρισματική προσωπικότητα, ο Γιάκουμπ Βισνιέφσκι συνοψίζει στην αγγλική
–αν και κατέχει και τη γαλλική– την εξωτερική πολιτική, στον σχεδιασμό
της οποίας συνεισφέρει με τις λέξεις – κλειδιά, « συνέχεια και
ρεαλισμός » : Tόσο ως προς τη δέσμευση υπέρ της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης,
όσο και ως προς την επιθυμία να συμπαρασύρει σε αυτή και τους γείτονες
εξ ανατολών, καθώς και στην προσπάθεια για ομαλοποίηση των σχέσεων με τη
Ρωσία. Και η προνομιακή σχέση με τις ΗΠΑ ; « Η φήμη μας ως “δούρειου ίππου της Αμερικής στην Ευρώπη” ανήκει στη σφαίρα του μύθου »,
απαντά. « Παρ’ όλο που η ασφάλειά μας εξαρτάται από την ποιότητα των
δεσμών με την άλλη πλευρά του Ατλαντικού, η θέση του οικονομικού και
πολιτιστικού μας μέλλοντος βρίσκεται στην καρδιά της Ευρωπαϊκής Ένωσης
και όχι στον αντίποδά της ». Ακόμα και στη ζώνη του ευρώ ; « Ναι, εφόσον η οικονομία μας θα είναι έτοιμη ».
κάποιος. Έτσι όμως, είναι σαν να ξεχνά την πολυτάραχη ιστορία της χώρας.
Ο Φιλίπ Ρουζίν, Πολωνός στην καταγωγή και διευθυντής του Κέντρου
Γαλλικού Πολιτισμού της Βαρσοβίας, την αφηγείται με συγκίνηση : « Μη
λησμονείτε ότι αυτό το κράτος, το μεγαλύτερο της Κεντρικής Ευρώπης,
είχε εξαφανιστεί για 123 χρόνια [από το 1795 έως το 1918], μοιρασμένο
μεταξύ Ρωσίας και Γερμανίας. Επανεμφανίστηκε για να προδοθεί πάλι από τη
Γαλλία και τη Μεγάλη Βρετανία, οι οποίες επέτρεψαν στον Χίτλερ να το
κατακτήσει. Απολογισμός : έξι εκατομμύρια νεκροί. Χωρίς να λησμονούμε
και την εξέγερση της Βαρσοβίας, Αύγουστο με Σεπτέμβριο του 1944, που
συνετρίβη από τη Βέρμαχτ με την ανοχή του Κόκκινου Στρατού, ο οποίος
είχε φτάσει ως την απέναντι όχθη του Βιστούλα : δύο εκατομμύρια νεκροί » [2].
Στο μουσείο της Εξέγερσης, η ερειπωμένη πρωτεύουσα, πλάνα της οποίας
τραβήχτηκαν από αεροπλάνο το 1945, θυμίζει τη Χιροσίμα μετά τη ρήψη της
ατομικής βόμβας
δεν τρομάζει τον Ανταμ Σμιελέφσκι, καθηγητή φιλοσοφίας στο πανεπιστήμιο
του Βροσλάβ : « Το αίσθημα ότι ανήκεις σε μια κοινότητα
κατατρεγμένη από τους γείτονές της για αιώνες, το οποίο έχει
εσωτερικευθεί από γενιά σε γενιά, τροφοδοτεί σταθερά τη νοοτροπία μας.
Εξηγεί την τάση μας για ένα μεσσιανικό και ρομαντικό εθνικισμό, με τον
οποίο συγκρούεται μια άλλη τάση : η επιθυμία για μια ανοιχτή και
ειρηνική κοινωνία, τόσο στο εσωτερικό της όσο και σε σχέση με τους
γείτονές της ». Πώς να μη σκεφτεί κανείς τον ψυχισμό των Ισραηλινών ; « Ναι, οι Πολωνοί τους μοιάζουν », επιβεβαιώνει ο Ζορζ Μενκ, διευθυντής του ερευνητικού τμήματος στο Εθνικό Κέντρο Επιστημονικών Ερευνών (CNRS). « Διακρίνουμε
το ίδιο σύμπτωμα ηρωισμού – θυματοποίησης. Κάθε πολωνική οικογένεια
έχει κλάψει νεκρούς στα ναζιστικά ή στα σοβιετικά στρατόπεδα, αν όχι και
στο Κατίν [3].
Και αυτό το τραύμα παραμένει ζωντανό σε όλα τα σύμβολα. Ο Λεχ Καζίνσκι
πόνταρε σε αυτή τη δραματοποίηση, από την οποία προσπάθησε να αποκοπεί ο
[προκάτοχός του] Αλεξάντερ Κβασνιέφκσι ».
προκαταρκτική διάσκεψη για τη συνθήκη της Λισαβόνας. Ο πρωθυπουργός
Γιαροσλάβ Καζίνσκι, ο οποίος δεν δέχεται η ψήφος του Βερολίνου να μετρά
εις διπλούν σε σχέση με την ψήφο της Βαρσοβίας, λέει το εξής, κάνοντας
αναφορά στον αδερφό του : « Αν δεν είχε μεσολαβήσει η περίοδος 1939-1945, η Πολωνία θα ήταν σήμερα μία χώρα 66 εκατομμυρίων κατοίκων » [4]
– κι έχει μόνο 38 εκατομμύρια. Εκείνο το ευφυολόγημα λοιπόν, λέει πολλά
για τη γερμανοφοβία των διδύμων, η οποία μόνο με τη ρωσοφοβία τους
μπορεί να συγκριθεί. Και οι δύο συγκλίνουν στο φόβο μιας συγκυριαρχίας
που θα θέσει εκ νέου τη χώρα σε καθεστώς υποτέλειας. Στο βιβλίο « Η
Πολωνία των ονείρων μας », ο Γιαροσλάβ δεν μασά τα λόγια του : « Η
Μέρκελ εκπροσωπεί τη γενιά των Γερμανών πολιτικών οι οποίοι επιθυμούν
την παλινόρθωση της γερμανικής ηγεμονίας. Στοιχείο αυτού του σχεδίου
αποτελεί ένας στρατηγικός άξονας με τη Μόσχα και η Πολωνία δεν μπορεί να
αποτελέσει εμπόδιο. Η χώρα μας, επομένως, πρέπει να υποταχθεί, είτε με
τον ένα είτε με τον άλλο τρόπο » [5].
Εξ ου και ο ξέφρενος φιλοατλαντισμός : η Ευρώπη –κατά πάσα πιθανότητα,
ομοσπονδιακή– εγγυάται μεν την οικονομική ανάπτυξη, όχι όμως και την
ασφάλεια της Πολωνίας, το κλειδί της οποίας βρίσκεται στην Ουάσινγκτον.
βουλευτικές εκλογές τον Σεπτέμβριο του 2005 και εν συνεχεία οδήγησε τον
αρχηγό του, Λεχ Καζίνσκι, στην Προεδρία της Δημοκρατίας. Όσο για τον
δίδυμο αδερφό του, τον Γιαροσλάβ, ανέλαβε σύντομα το πόστο του
πρωθυπουργού.
όπως το αποκαλεί ο Ζαν Ιβ Ποτέλ, πρώην πολιτιστικός σύμβουλος της
γαλλικής πρεσβείας στη Βαρσοβία, δεν θα διαρκέσει. Η « Πλατφόρμα
Πολιτών » (ΡΟ) παίρνει τη ρεβάνς στις βουλευτικές εκλογές τον Οκτώβριο
του 2007. Ο πρόεδρος είναι υποχρεωμένος να συνυπάρξει με τον πρωθυπουργό
Τουσκ έως τον θάνατό του, στις 10 Απριλίου του 2010, όταν συνετρίβη το
αεροπλάνο που τον μετέφερε στο Σμολένσκ για τα 70 χρόνια από τη σφαγή
στο Κατίν. Ο αδερφός του, υποψήφιος για την Προεδρία της Δημοκρατίας τον
Ιούλιο του 2010, θα ηττηθεί από τον Μπρονισλάβ Κομορόφσκι.
άραγε, μια περισσότερο ρεαλιστική πολιτική ή εξαναγκάστηκε προς αυτή
την κατεύθυνση ; Ο Ρομάν Ιμιέλσκι, επικεφαλής του διεθνούς τμήματος στην
εφημερίδα « Gazeta Wyborzca », τα λέει σταράτα : « Η
εκλογή του Ομπάμα ήταν χαστούκι για τους Πολωνούς “οπαδούς του Μπους”.
Κυρίως, από τη στιγμή που ο νέος πρόεδρος εγκατάλειψε τα σχέδια για την
αντιπυραυλική ασπίδα, στην οποία οι άλλοι είχαν επενδύσει προκειμένου να
προκαλέσουν τους Ρώσους. Πόσω μάλλον, όταν αυτό έγινε στις 17
Σεπτεμβρίου του 2009, πάνω στην εβδομηκοστή επέτειο από την είσοδο των
σοβιετικών στρατευμάτων και 16 ημέρες μετά την επέτειο από την είσοδο
της Βέρμαχτ ! ». Απότομη η προσγείωση για όλους τους φιλοατλαντιστές : « Η γεωγραφία ξαναπαίρνει τη θέση που της ανήκει δικαιωματικά. Η Ουάσινγκτον είναι πολύ μακριά, ενώ το Βερολίνο ακριβώς δίπλα ».
τη γερμανική ηγεμονία λιγότερο από τη γερμανική αδράνεια. Έχετε γίνει
το απαραίτητο έθνος για την Ευρώπη. Δεν πρέπει να χάσετε την ευκαιρία να
ηγηθείτε αυτής. Όχι για να κυριαρχήσετε, αλλά για να κατευθύνετε τη
μεταρρύθμιση ».
βγάλετε το συμπέρασμα ότι θα δεχόταν μια νέα μεταβίβαση εθνικής
κυριαρχίας : το μόνο που κηρύσσει είναι μια συντομότερη ενσωμάτωση »,
κρίνει ο Πάβελ Σβιέμποντα, πρόεδρος του κέντρου DemosEuropa. Πράγματι, ο
υπουργός αναγκάστηκε να απολογηθεί ενώπιον της Δίαιτας : « Δεν
είμαστε ούτε ουτοπιστές ούτε αφελείς φιλοευρωπαϊστές. Στη σημερινή
Ευρώπη, οφείλουμε να αγωνιζόμαστε για τα εθνικά μας συμφέροντα ».
Πόσω μάλλον, από τη στιγμή που η Πολωνία είναι το έκτο μεγαλύτερο σε
πληθυσμό κράτος της Ευρωπαϊκής Ένωσης και το έβδομο ως προς το
ακαθάριστο εθνικό προϊόν (ΑΕΠ).
ένας διπλωματικός όρος που εφευρέθηκε για την κοινή δράση της Γερμανίας
και της Γαλλίας με τη Βαρσοβία : στην πραγματικότητα, το δίδυμο
Βερολίνο – Βαρσοβία έχει επισκιάσει το Παρίσι. Ακόμα και το άκρως
επίσημο έγγραφο με τίτλο « Προτεραιότητες της εξωτερικής πολιτικής
2012-2016 » αναβαθμίζει τη Γερμανία στο επίπεδο « του σημαντικότερου εταίρου της Πολωνίας »,
ενώ η Γαλλία αναφέρεται πιο κάτω. Στο γαλλικό υπουργείο Εξωτερικών όσο
και στην πρεσβεία στη Βαρσοβία, οι διπλωμάτες παραδέχονται –οff the
record- μια κάποια αποξένωση : « Είμαστε σαν τα παλιά ζευγάρια στα οποία η λογική έχει πάρει τη θέση του πάθους », ομολογεί κάποιος από αυτούς. « Κι όμως, ο “δεσμός” μας με τη Γερμανία ξύπνησε τη ζήλεια της Γαλλίας… »
μορφή της διανόησης που προέκυψε από την Αλληλεγγύη, το αντιπολιτευτικό
συνδικαλιστικό κίνημα υπό τον Λεχ Βαλέσα. « Εδώ,
κανένας δεν ξεχνά ότι, το 2003, ο πρόεδρος Ζακ Σιράκ μας κατηγόρησε
δημόσια ότι “χάσαμε μια καλή ευκαιρία να σωπάσουμε” όταν υποστηρίξαμε
τον πόλεμο στο Ιράκ. Όσο για τον διάδοχό του, σπατάλησε το μερίδιο της
συμπάθειας που αντλούσε χάρη στον φιλοατλαντισμό του, με τους
αυταρχικούς χειρισμούς του στην κρίση του ευρώ. Η γερμανίδα καγκελάριος,
τουλάχιστον, ενημέρωνε τον Πολωνό ομόλογό της ». Ιστορία εγωισμού,
λοιπόν, αλλά και χρήματος : η Γερμανία είναι ο σημαντικότερος πελάτης
της Πολωνίας, καθώς απορροφά το 26% των εξαγωγών της, πολύ μπροστά από
τη Γαλλία, η οποία έρχεται στη δεύτερη θέση (6,8%). Επίσης, το Βερολίνο
έρχεται πρώτο στις εξαγωγές προς την Πολωνία με 21,7%, σε αντιπαραβολή
με το 4,3% του Παρισιού που καταλαμβάνει την πέμπτη θέση.
εξαρτημένη από τη Γερμανία και με τις σχέσεις της με τη Γαλλία να έχουν
ψυχρανθεί, τα έχει καταφέρει, άραγε, καλύτερα στις σχέσεις της προς
ανατολάς ; Ο ηγετικός ρόλος που διεκδικούσε θα της επέτρεπε, θεωρητικά,
να λάβει τη θέση που της άρμοζε εντός της Ε.Ε., αλλά και να κερδίσει τον
σεβασμό της Ρωσίας. Ο διευθυντής του Κέντρου Ανατολικών Σπουδών (ΟSW),
Ολαφ Όζικα, δηλώνει ευθαρσώς : « Η φιλοδοξία μας να
“διαδώσουμε τη δημοκρατία προς ανατολάς” απέτυχε. Ούτε η Ουκρανία, ούτε η
Λευκορωσία ούτε η Μολδαβία έχουν προχωρήσει προς αυτή την κατεύθυνση.
Όσο για τη Λιθουανία, το πρόβλημα με την πολωνική μειονότητα [6] θέτει εμπόδια στις διμερείς μας σχέσεις. Η δε Μόσχα ερμηνεύει τις προσπάθειές μας ως απειλή για την ασφάλειά της ». Ακόμα κι εκεί, η Πολωνία χρειάστηκε να χαμηλώσει τον πήχη.
να συμβιώσουμε με τη Ρωσία ως έχει. Προσπαθούμε να διασφαλίσουμε μια
όσο το δυνατό σταθερή και εποικοδομητική γειτνίαση, περίπου όπως με τη
Γαλλία και με τις χώρες του Μαγρέμπ ». Για να καταλήξει, με μια δόση πικρίας : « Η Ανατολή δεν αποτελεί πια για εμάς κεντρικό αντικείμενο προβληματισμού ».
Κουζνιάρ, προτίμησε να μας συναντήσει στο καφέ Gressler, απέναντι από το
επιβλητικό ξενοδοχείο Bristol. Μεταξύ 1989 και 1990, ο έγκριτος ειδικός
έβαλε το πετραδάκι του στη διεθνή καμπάνια που διεξήγαγε εκείνη την
εποχή ο πρωθυπουργός Ταντέους Μαζοβιέσκι. Κατά την επόμενη δεκαετία,
ωστόσο, κράτησε τις αποστάσεις του από αυτόν, καταγγέλλοντας τόσο την
« αμερικανοποίηση » που επιχειρούσε, όσο και τον « ηγεμονισμό των ΗΠΑ ».
Περιττό να πούμε πόσο χαίρεται με αυτή τη νέα στροφή, αν όχι το
διασκεδάζει : « Ο Σικόρσκι ασπάστηκε τη δική μου πολιτική. Αυτός που περίμενε τόσα από την Ουάσινγκτον, τώρα δηλώνει “ευρωπαίος πατριώτης” ».
τους εαυτούς μας πιο δυνατούς απ’ ό,τι ήμασταν πραγματικά. Όσο
περισσότερο θα προσεγγίζαμε τις ΗΠΑ, τόσο η Πολωνία θα εδραίωνε τη θέση
της στην ευρωπαϊκή και παγκόσμια σκηνή, πίστευαν ορισμένοι ηγέτες. Εγώ
όχι. Ήξερα ότι με αυτό τον τρόπο θα ακολουθούσαμε αναγκαστικά τις ΗΠΑ
στην επέμβασή τους στο Ιράκ κι αυτό, παρά την αντίθεση της πλειοψηφίας
της κοινής μας γνώμης. Κατόπιν, υποστηρίξαμε το σχέδιο για την ασπίδα
αντιπυραυλικής προστασίας προκειμένου να διασφαλίσουμε την απόλυτη
στρατιωτική υπεροχή των ΗΠΑ, κάτι που όμως, αντί να μας προστατεύσει,
απειλούσε να εξαπολύσει μια νέα κούρσα εξοπλισμών. Αυτή η τύφλωση μας
οδήγησε στο να υιοθετήσουμε μια αντιευρωπαϊκή ρητορική, η οποία μας
απομόνωσε. Χρειάστηκε να προηγηθεί το αδιέξοδο της Λισαβόνας [ο πρόεδρος
Καζίνσκι είχε αρνηθεί να προσυπογράψει τη συνθήκη] για να επανέλθουμε
επιτέλους στα συγκαλά μας. Ήταν πια καιρός να γυρίσουμε εκείνη τη σελίδα
που κηλίδωσε βαθιά την εικόνα της Πολωνίας ».
τόπου, εφόσον η πολιτική του Σικόρσκι έχει ερείσματα. Η « Πλατφόρμα
Πολιτών » την στηρίζει. Η « Συμμαχία της Δημοκρατικής Αριστεράς » (SLD)
μάλιστα διεκδικεί την πατρότητά της. Μόνο που ο αρχηγός της, ο Λέζεκ
Μίλερ, πρωθυπουργός εκείνη την εποχή, υπηρέτησε τη σύμπλευση με την
Ουάσινγκτον σε τέτοιο σημείο, ώστε να στήσει παράνομη φυλακή της CIA στη
σχολή των μυστικών υπηρεσιών της Πολωνίας. « Δεν ξέραμε ότι γίνονταν
βασανιστήρια », σχολιάζει κοφτά ο βουλευτής Ταντέους Ιβίνσκι,
λαλίστατος, ωστόσο, όταν προσάπτει στον υπουργό την « προτίμησή του για τους Ρεπουμπλικάνους », τον « υπέρμετρο φεντεραλισμό » του στην Ευρώπη, την « αλαζονεία » του απέναντι στους εξ ανατολών γείτονες και τον « κοντόφθαλμο ευρωκεντρισμό » του στη διεθνή σκακιέρα.
έχουμε αποικιοκρατικό παρελθόν ούτε νεοαποικιοκρατικά συμφέροντα να
προωθήσουμε, διαθέτουμε εμπειρία στη μετάβαση προς τη δημοκρατία, η
σχέση μας με τον Καθολικισμό μας επιτρέπει να κατανοήσουμε καλύτερα το
Ισλάμ… » Και η « φιλοϊσραηλινή » στάση της Βαρσοβίας ; « Εξηγείται
από την επιθυμία μας να κλείσουμε τα μαύρα κεφάλαια της ιστορίας μας,
να ισορροπήσουμε εκ νέου την πολιτική του κομμουνιστικού καθεστώτος και
να ικανοποιήσουμε την Ουάσινγκτον. Αυτό όμως μπορεί να εξελιχθεί, όπως
μαρτυρά και η έκδηλή αντίθεσή μας σε τυχόν πολεμική επιχείρηση στο
Ιράν… ».
κόμματος Palikot και αντιπρόεδρος της Δίαιτας, απαιτεί από τη Βαρσοβία
να κάνει την αυτοκριτική της μέχρι τέλους. « Το γεγονός
ότι ορισμένοι πολιτικοί, συμπεριλαμβανομένου και του Σικόρσκι,
δικαιολόγησαν τη μυστική φυλακή της ντροπής στο όνομα του εθνικού
συμφέροντος που υπαγόρευε η συμμαχία μας με τις ΗΠΑ, αποδεικνύει ότι
πρέπει να εγκαταλείψουμε αυτή τη λογική. Ούτε λόγος πια να στηρίζουμε
άνευ όρων τους πολέμους των Αμερικανών » !
μέλος του ΝΑΤΟ, ηγετική δύναμη στην Ανατολική Ευρώπη, αναγνωρισμένη στη
Δύση ως χώρα μείζονος σημασίας, που να χαίρει του σεβασμού της Ρωσίας
και να είναι ελκυστική προς τον υπόλοιπο κόσμο ».
« Πλατφόρμα Πολιτών » και τους συμμάχους της από το « Αγροτικό Κόμμα
της Πολωνίας » (PSL) μια ισχνή πλειοψηφία. Και, παρά τις ανησυχητικές
δημοσκοπήσεις για τον κυβερνητικό συνασπισμό, οι οποίες εξηγούνται
κυρίως από τη δυσαρέσκεια για τις μεταρρυθμίσεις στο συνταξιοδοτικό [7],
οι περισσότεροι παρατηρητές δεν θεωρούν πιθανή την επιστροφή του PiS
στην εξουσία, ιδίως όσο παραμένει στην ηγεσία ο επιζήσας εκ των διδύμων
αδερφών.
αίσθημα αδικίας, τόσο ατομικό, όσο και συλλογικό. Η επανάσταση, και
εδώ, έφαγε τα παιδιά της. Εκείνοι που ανέτρεψαν το παλιό καθεστώς με την
Αλληλεγγύη, δεν είναι από τους ευνοημένους του νέου καθεστώτος :
εργάτες και διανοούμενοι φιγουράρουν συχνά μεταξύ των χαμένων της
μεταπολίτευσης. Όσο για την πρώην νομενκλατούρα, παραμένει στην εξουσία
την οποία μοιράζεται με τη νέα καπιταλιστική τάξη ». Οι
« αποδιοπομπαίοι τράγοι » θα μπορούσαν –ελλείψει μιας αριστερής
εναλλακτικής η οποία δεν φαίνεται να αναδεικνύεται ανάμεσα σε ένα
παρακμάζον SLD κι ένα διστακτικό Palikot– να κάνουν πλειοψηφία εκείνη τη
μερίδα των εθνικιστών, κληρικαλιστών και αντιδραστικών Πολωνών που
αποτελούσαν την εκλογική βάση των Καζίνσκι. Εδώ τους αποκαλούν « ο λαός του Σμολένσκ », διότι πιστεύουν ακράδαντα ότι η απώλεια του πρόεδρου « τους » αποτελούσε απόρροια συνωμοσίας μεταξύ Πούτιν και Τουσκ…
ενέπνευσε στις αρχές του 20ού αιώνα το όνομα ενός κινήματος στο οποίο
έδωσε σάρκα και οστά ο στρατάρχης Γιόζεφ Πιλσντούτσκι, πρόεδρος από το
1918 έως το 1922 και, εν συνεχεία, πρωθυπουργός από το 1926 έως το 1928.
Σκοπός του ; Να κάνει την Πολωνία προγεφύρωμα για όλα τα μη ρωσικά έθνη
από τη Βαλτική ως την Κασπία, γεγονός που θα τα απελευθέρωνε από τη
Μόσχα. Η εν λόγω στρατηγική, την οποία αναπαρήγαγε τη μεταπολεμική
περίοδο το περιοδικό « Kultura » με έδρα το Παρίσι και επικεφαλής τους
Γέρζι Γκιεντρόις και Γιούλιους Μιεροζέφσκι, αναβίωσε τη δεκαετία του ’90
αναμειγνύοντας τον φιλοατλαντισμό της Βαρσοβίας με την « προς ανατολάς συνεργασία ». Η επιστροφή στη Ρεαλπολιτίκ δηλώνει αναμφισβήτητα ότι ο Πολωνός Προμηθέας κουράστηκε και γύρισε αυτή τη σελίδα. Εκτός κι αν…
Γενικά θέματα
Θρίλερ στα βάθη της Τουρκίας με 58χρονο Έλληνα μοναχό από το Νέο Μυλότοπο Γιαννιτσών! Αγνοείται από τον Ιούλιο
Ο 58χρονος μοναχός έφυγε από το Νέο Μυλότοπο Γιαννιτσών, με προορισμό την Τουρκία, αποφασισμένος να φτάσει στον Πόντο και την Καππαδοκία, τόπους που συνδέονταν βαθιά με τις ρίζες του και το όραμά του να ζήσει ως ασκητής. Τα ίχνη του όμως χάθηκαν μέσα στην απέραντη τουρκική επικράτεια, βυθίζοντας την οικογένειά του στην αγωνία.
Πρόκειται για τον μοναχό Ιωσήφ, κατά κόσμον Νικόλαο Τσιγκόζη, ο οποίος έφυγε στις 23 Ιουλίου από τον Νέο Μυλότοπο Γιαννιτσών, χωρίς έκτοτε να έχει επικοινωνήσει με την οικογένειά του.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η απάντηση του ελληνικού Προξενείου στην Κωνσταντινούπολη, σύμφωνα με την οποία ένα άτομο που μοιάζει με τον αγνοούμενο εμφανίστηκε στα γραφεία του στις 25 Ιουλίου, αναζητώντας πληροφορίες για το πώς θα μπορούσε να ταξιδέψει προς τον Πόντο.
Το όνειρο να επιστρέψει στις πατρογονικές εστίες και να ζήσει ως ασκητής
Η απόφαση του 58χρονου να ταξιδέψει στην Τουρκία δεν ήταν, σύμφωνα με τους συγγενείς του, μια παρορμητική ενέργεια. Αντίθετα, αποτελούσε μια βαθιά προσωπική επιθυμία που είχε εκφράσει επανειλημμένα.
Ο μοναχός Ιωσήφ ήθελε να επισκεφθεί τον Πόντο και την Καππαδοκία, περιοχές με τις οποίες συνδεόταν η οικογενειακή του καταγωγή, αλλά και το όραμά του να ακολουθήσει μια πιο απομονωμένη ασκητική ζωή.
«Είχε διακαή πόθο να πάει στον Πόντο. Έλεγε ότι θέλει να γίνει ασκητής», ανέφερε η αδελφή του, Ευαγγελία, στην εκπομπή.
Η ίδια μίλησε και για την πορεία του αδελφού της στον μοναχισμό, εξηγώντας ότι είχε αφιερώσει μεγάλο μέρος της ζωής του στη μοναστική κοινότητα.

«Ο αδελφός μου ανήκει στο σχήμα του μοναχισμού. Το 2003 ήταν στο Άγιον Όρος και μετέβη μετά στην Αγία Τριάδα Λαγκαδά. Ακολούθησε τον ηγούμενό του στην Ελασσόνα και έκανε και κουρά. Από Νικόλαος μετονομάστηκε σε Ιωσήφ αλλά το μοναστήρι ορφάνεψε από ηγούμενο και το διάστημα της μετάβασης του σε άλλο μοναστήρι, έμενε μαζί μου στο πατρικό μας», περιέγραψε.
Έτσι, ο 58χρονος βρισκόταν το τελευταίο διάστημα στο οικογενειακό σπίτι στον Νέο Μυλότοπο, περιμένοντας να μεταβεί σε άλλο μοναστήρι. Ωστόσο, όπως αποδείχθηκε, είχε ήδη αρχίσει να σχεδιάζει το ταξίδι του στην Τουρκία.
Η αναχώρηση στις 23 Ιουλίου και το εισιτήριο για την Τουρκία
Η εξαφάνιση του μοναχού έγινε αντιληπτή την Πέμπτη 23 Ιουλίου, όταν οι συγγενείς του διαπίστωσαν ότι είχε φύγει από το χωριό χωρίς να γνωρίζουν τον προορισμό του.
Η αδελφή του, Ευτυχία, που κατοικεί στη Θεσσαλονίκη, κινητοποιήθηκε άμεσα και ξεκίνησε να τον αναζητά. «Το πρωί της 23ης Ιουλίου, ημέρα Πέμπτη, έφυγε ο αδερφός μου. Πήγα στο χωριό μας το Μυλότοπο στα Γιαννιτσά. Ξεκινήσαμε να τον ψάχνουμε αλλά δεν τον βρίσκαμε πουθενά. Πήγα στην αστυνομία, το δήλωσα αλλά έκανα και τον συνειρμό στο μυαλό μου ότι ανέφερε συνέχεια την Κωνσταντινούπολη και πήγαμε να ψάξουμε στα τρένα. Εκεί ήταν ένα ταξιδιωτικό γραφείο και βρήκαμε ότι ένα εισιτήριο κόπηκε στο όνομά του. Επιβεβαιώσαμε αργότερα ότι ανέβηκε στο λεωφορείο για Τουρκία», ανέφερε.
Η επίσκεψη στο ελληνικό Προξενείο και η αναζήτηση διαδρομής προς την Τραπεζούντα
Οι προσπάθειες των συγγενών οδήγησαν και σε επικοινωνία με το ελληνικό Προξενείο στην Κωνσταντινούπολη.
Σύμφωνα με όσα περιέγραψε η Ευτυχία, ο αδελφός τους που ζει στον Καναδά επικοινώνησε με τις προξενικές Αρχές, αναζητώντας πληροφορίες για τον αγνοούμενο.
«Ο αδελφός μου από τον Καναδά πήρε τηλέφωνο στο προξενείο της Κωνσταντινούπολης. Εγώ είχα ενημερώσει και την αστυνομία και μας είπαν ότι όντως ήρθε ένας κύριος που δεν φορούσε ράσα, με ταξί και έψαχνε πώς να πάει στην Τραπεζούντα», ανέφερε.
Κατά την οικογένεια, οι υπάλληλοι του Προξενείου είδαν το διαβατήριο του άνδρα και του έδωσαν οδηγίες για να μεταβεί στον σταθμό υπεραστικών λεωφορείων, ώστε να συνεχίσει το ταξίδι του. Η πληροφορία αυτή ενίσχυσε την εκτίμηση των συγγενών ότι ο μοναχός είχε φτάσει στην Κωνσταντινούπολη και προσπαθούσε να βρει τρόπο να μετακινηθεί προς τον Πόντο. Ωστόσο, κανείς δεν γνωρίζει αν τελικά επιβιβάστηκε σε άλλο λεωφορείο, ποια διαδρομή ακολούθησε ή αν έφτασε στην Τραπεζούντα.
Η επίσημη απάντηση του Προξενείου
Στην προσπάθεια να συγκεντρώσει περισσότερες πληροφορίες για την εξαφάνιση, η εκπομπή «Φως στο Τούνελ» επικοινώνησε με το ελληνικό Προξενείο στην Κωνσταντινούπολη, το οποίο έδωσε γραπτή απάντηση. Σύμφωνα με όσα ανέφερε το Προξενείο, το μεσημέρι του Σαββάτου 25 Ιουλίου εμφανίστηκε στα γραφεία του ένα άτομο που έμοιαζε με τον αγνοούμενο μοναχό.
Ο άνδρας αναζητούσε πληροφορίες σχετικά με τους τρόπους μετάβασης στην περιοχή του Πόντου.
Στην απάντησή του, το Προξενείο ανέφερε: «Ζητούσε πληροφορίες σχετικά με τρόπους μετάβασής του στην περιοχή του Πόντου. Καθώς επρόκειτο για μη εργάσιμη ημέρα, κατόρθωσε να επικοινωνήσει τηλεφωνικά με τον αρμόδιο υπάλληλο στον αριθμό έκτακτης ανάγκης της Αρχής, με χρήση κινητού τηλεφώνου που ανήκε, ωστόσο, σε τρίτο πρόσωπο. Αργά το βράδυ της ίδιας μέρας, αδελφός του αγνοούμενου επικοινώνησε για πρώτη φορά μαζί μας».
Η αναφορά στη χρήση κινητού τηλεφώνου τρίτου προσώπου αποτελεί ένα ακόμη στοιχείο που ενδεχομένως θα μπορούσε να βοηθήσει στην αναζήτηση του μοναχού. Παράλληλα, η χρονική ακολουθία των γεγονότων δείχνει ότι η εμφάνιση του άνδρα στο Προξενείο έγινε δύο ημέρες μετά την αναχώρηση του 58χρονου από τα Γιαννιτσά. Πάντως, στην απάντηση του Προξενείου γίνεται λόγος για άτομο που μοιάζει με τον αγνοούμενο και όχι για οριστική ταυτοποίηση του μοναχού Ιωσήφ.
Η ενημέρωση της Interpol και η αγωνία των συγγενών
Η οικογένεια συνεχίζει τις προσπάθειες εντοπισμού του μοναχού, έχοντας απευθυνθεί τόσο στις ελληνικές Αρχές όσο και στις αρμόδιες υπηρεσίες που μπορούν να συνδράμουν στη διασυνοριακή αναζήτηση. «Η Ίντερπολ και το ελληνικό προξενείο στην Τουρκία έχουν ενημερωθεί», ανέφερε η αδελφή του, Ευαγγελία.
Οι συγγενείς θεωρούν ότι οι έρευνες θα πρέπει να επικεντρωθούν κυρίως στην Κωνσταντινούπολη, στην Τραπεζούντα και στις υπόλοιπες περιοχές του Πόντου, καθώς εκεί σκόπευε να κατευθυνθεί ο 58χρονος. Παράλληλα, δεν αποκλείουν το ενδεχόμενο να προσπάθησε να μεταβεί στην Καππαδοκία, την οποία επίσης επιθυμούσε να επισκεφθεί. Μέχρι στιγμής, ωστόσο, δεν υπάρχουν επιβεβαιωμένες πληροφορίες για το πού μπορεί να βρίσκεται ή αν έχει εγκατασταθεί σε κάποια μοναστική κοινότητα. Η μεγαλύτερη αγωνία των συγγενών του είναι να μάθουν αν είναι καλά στην υγεία του και αν βρίσκεται σε ασφαλές περιβάλλον.
«Θέλουμε να μάθουμε… Ζει; Είναι καλά;», λένε χαρακτηριστικά.
Τα χαρακτηριστικά του αγνοούμενου μοναχού
Ο μοναχός Ιωσήφ, κατά κόσμον Νικόλαος Τσιγκόζης, είναι 58 ετών και έχει ύψος περίπου 1,64 μέτρα. Έχει μακριά γκρίζα μαλλιά, τα οποία συνήθως πιάνει σε κοτσίδα, γκρίζο μουστάκι, κοντοκουρεμένο μούσι και πράσινα μάτια. Είναι κανονικού σωματικού βάρους. Σύμφωνα με όσα έχουν γίνει γνωστά, κατά την επίσκεψη του άνδρα που του έμοιαζε στο ελληνικό Προξενείο δεν φορούσε μοναχικά ράσα, στοιχείο που ενδέχεται να δυσχεραίνει την αναγνώρισή του από ανθρώπους που γνωρίζουν μόνο τη μοναχική του εμφάνιση.
Η οικογένεια απευθύνει έκκληση σε όποιον μπορεί να έχει πληροφορίες για τις κινήσεις του στην Τουρκία ή γνωρίζει εάν βρίσκεται σε κάποιο μοναστήρι ή ασκητήριο να επικοινωνήσει με τις αρμόδιες Αρχές. Σχεδόν τρεις μήνες μετά την αναχώρησή του, το βασικό ερώτημα παραμένει αναπάντητο: Κατάφερε ο μοναχός Ιωσήφ να φτάσει στον Πόντο και να πραγματοποιήσει το όνειρό του ή συνέβη κάτι που διέκοψε το ταξίδι του; Για τους δικούς του ανθρώπους, το μόνο που έχει σημασία είναι να υπάρξει ένα σημάδι ζωής και να μάθουν ότι ο 58χρονος είναι ασφαλής.
Γενικά θέματα
Η πετρελαϊκή «μάχη» που ενώνει Τραμπ-Πούτιν και δισεκατομμυριούχους του Κόλπου
Οι συνομιλίες της κυβέρνησης του Ντόναλντ Τραμπ με τη Ρωσία για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία έχουν διευρυνθεί και περιλαμβάνουν πλέον μια υπό διαπραγμάτευση συμφωνία δισεκατομμυρίων δολαρίων για την εξαγορά διεθνών περιουσιακών στοιχείων της ρωσικής πετρελαϊκής εταιρείας Lukoil, σύμφωνα με δημοσίευμα των «New York Times».
Οι συνομιλίες της κυβέρνησης του Ντόναλντ Τραμπ με τη Ρωσία για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία έχουν διευρυνθεί και περιλαμβάνουν πλέον μια υπό διαπραγμάτευση συμφωνία δισεκατομμυρίων δολαρίων για την εξαγορά διεθνών περιουσιακών στοιχείων της ρωσικής πετρελαϊκής εταιρείας Lukoil, σύμφωνα με δημοσίευμα των «New York Times».
Η συμφωνία, η οποία δεν έχει ακόμη οριστικοποιηθεί και τελεί υπό την αίρεση της έγκρισης της αμερικανικής κυβέρνησης και του Κρεμλίνου, αφορά ένα εκτεταμένο χαρτοφυλάκιο πετρελαιοπηγών, διυλιστηρίων και πρατηρίων καυσίμων της Lukoil σε διάφορες χώρες.
Σύμφωνα με τους «New York Times», στο επίκεντρο της υπόθεσης βρίσκεται κοινοπραξία με επικεφαλής τον Αμερικανό επενδυτή Τοντ Μπόελι, στην οποία συμμετέχουν επίσης επενδυτικοί όμιλοι από τη Μέση Ανατολή. Στην προτεινόμενη συμφωνία συμμετέχει και η αμερικανική κυβέρνηση, μέσω της U.S. International Development Finance Corporation (DFC).
Στο τραπέζι των συνομιλιών Τραμπ-Πούτιν
Οι πολύμηνες διαπραγματεύσεις, σύμφωνα με οκτώ πρόσωπα με γνώση της υπόθεσης που επικαλούνται οι «New York Times», συνδέονται με την ευρύτερη προσπάθεια της κυβέρνησης Τραμπ να αποκαταστήσει οικονομικούς δεσμούς με τη Ρωσία στο πλαίσιο των συνομιλιών για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία.
Το ζήτημα της Lukoil φέρεται να τέθηκε από τον Βλαντιμίρ Πούτιν κατά τη συνάντησή του με τους Αμερικανούς διαπραγματευτές Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ στο Κρεμλίνο, στις 5 Σεπτεμβρίου. Σύμφωνα με πηγή που επικαλείται η αμερικανική εφημερίδα, ο Ρώσος πρόεδρος πρότεινε την προώθηση της συμφωνίας ως ένδειξη ότι η Ρωσία και οι Ηνωμένες Πολιτείες μπορούν να συνεργαστούν επιχειρηματικά.
Οι Αμερικανοί διαπραγματευτές φέρεται να απάντησαν ότι θα εργαστούν για την προώθηση της συμφωνίας, τόσο ως ένδειξη «καλής θέλησης» προς το Κρεμλίνο όσο και με στόχο τη μείωση των διεθνών τιμών ενέργειας.
Η ενδεχόμενη συμφωνία παρουσιάζει ιδιαίτερο οικονομικό ενδιαφέρον για τους υποψήφιους αγοραστές. Η έγκρισή της από τις Ηνωμένες Πολιτείες θα μπορούσε να οδηγήσει στην απελευθέρωση των ρωσικών περιουσιακών στοιχείων από τις αμερικανικές κυρώσεις, αυξάνοντας παράλληλα την αξία τους.
Οι διασυνδέσεις των επενδυτών
Στην κορυφή της κοινοπραξίας βρίσκεται ο Αμερικανός επενδυτής Τοντ Μπόελι, συνιδιοκτήτης των Los Angeles Dodgers και γνωστός υποστηρικτής του Τραμπ. Στο επενδυτικό σχήμα συμμετέχουν επίσης επιχειρηματικοί όμιλοι από το Κατάρ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.
Οι «New York Times» επισημαίνουν ότι ορισμένοι από τους επενδυτές διατηρούν επιχειρηματικές σχέσεις με πρόσωπα που βρίσκονται κοντά στην κυβέρνηση Τραμπ.
Μεταξύ αυτών είναι οι αδελφοί Μουτάζ και Ράμεζ αλ-Χαγιάτ από το Κατάρ, οι οποίοι έχουν συνεργαστεί με τον Τζάρεντ Κούσνερ και την Ιβάνκα Τραμπ για τη χρηματοδότηση επενδυτικού σχεδίου στην Αλβανία.
Στην κοινοπραξία συμμετέχει επίσης επενδυτικό ταμείο με έδρα το Αμπού Ντάμπι, το οποίο ελέγχεται από τον σεΐχη Ταχνούν μπιν Ζαγιέντ Αλ Ναχιάν, σύμβουλο εθνικής ασφάλειας των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων. Ο ίδιος συνδέεται με επενδύσεις στην World Liberty Financial, την εταιρεία κρυπτονομισμάτων της οικογένειας Τραμπ.
Παράλληλα, επενδυτικό ταμείο που συνδέεται με τον σεΐχη Ταχνούν αποτελεί σημαντικό μέτοχο της εταιρείας private equity που ίδρυσε ο Κούσνερ μετά την αποχώρησή του από τον Λευκό Οίκο.
Τα ερωτήματα για πιθανές συγκρούσεις συμφερόντων
Οι διασυνδέσεις αυτές έχουν προκαλέσει ερωτήματα σχετικά με το κατά πόσο προσωπικές επιχειρηματικές σχέσεις μπορεί να διασταυρώνονται με τη διαδικασία λήψης αποφάσεων για μια συμφωνία που συνδέεται με την αμερικανική εξωτερική πολιτική.
Οι «New York Times» αναφέρουν ότι δεν υπάρχει ένδειξη πως ο Γουίτκοφ ή ο Κούσνερ πρόκειται να αποκομίσουν προσωπικό οικονομικό όφελος από τη συμφωνία. Ωστόσο, η υπόθεση έχει εγείρει ζητήματα σχετικά με τις σχέσεις μεταξύ των εμπλεκόμενων επιχειρηματιών και προσώπων του στενού περιβάλλοντος του Τραμπ.
Η Χούι Τσεν, πρώην εισαγγελέας και σύμβουλος σε θέματα οικονομικού εγκλήματος και δεοντολογίας, χαρακτήρισε τις διασυνδέσεις «ανησυχητικές» και έθεσε το ερώτημα κατά πόσο προσωπικά συμφέροντα θα μπορούσαν να επηρεάσουν την αξιολόγηση των υποψήφιων αγοραστών.
Από την πλευρά του, εκπρόσωπος του Γουίτκοφ απέρριψε οποιοδήποτε ζήτημα σύγκρουσης συμφερόντων, υποστηρίζοντας ότι ο Αμερικανός διαπραγματευτής δεν λαμβάνει μισθό και καλύπτει ο ίδιος τα έξοδα των ταξιδιών του στο πλαίσιο της αποστολής του για λογαριασμό του Τραμπ.
Η κούρσα για τα περιουσιακά στοιχεία της Lukoil
Η Lukoil είχε θέσει προς πώληση τα διεθνή περιουσιακά της στοιχεία μετά την επιβολή αμερικανικών κυρώσεων. Αρκετοί υποψήφιοι αγοραστές είχαν εκδηλώσει ενδιαφέρον, μεταξύ των οποίων και μεγάλοι αμερικανικοί ενεργειακοί όμιλοι.
Τον Ιανουάριο, η επενδυτική εταιρεία Carlyle είχε καταλήξει σε προκαταρκτική συμφωνία για την εξαγορά σημαντικού μέρους του διεθνούς χαρτοφυλακίου της Lukoil. Η συμφωνία, ωστόσο, δεν ολοκληρώθηκε, καθώς απαιτούσε την έγκριση της αμερικανικής κυβέρνησης.
Στη συνέχεια, ο όμιλος υπό τον Μπόελι εμφανίστηκε ως ένας από τους βασικούς διεκδικητές των περιουσιακών στοιχείων.
Η αξία των διεθνών περιουσιακών στοιχείων της Lukoil είχε υπολογιστεί από την ίδια την εταιρεία σε περίπου 20 δισ. δολάρια στις αρχές του έτους. Ωστόσο, οι οικονομικοί όροι της υπό διαπραγμάτευση συμφωνίας δεν έχουν γίνει γνωστοί.
Ο ρόλος της αμερικανικής κυβέρνησης
Η αμερικανική κυβέρνηση συμμετέχει στην προτεινόμενη συμφωνία μέσω της U.S. International Development Finance Corporation, η οποία επενδύει και παρέχει χρηματοδότηση για έργα στο εξωτερικό.
Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε ότι μια ενδεχόμενη συμφωνία για τη Lukoil θα μπορούσε να ενισχύσει την οικονομική ασφάλεια των ΗΠΑ, να εξυπηρετήσει στόχους της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής και να συμβάλει στη μείωση του ενεργειακού κόστους για τους Αμερικανούς.
Η συμφωνία, ωστόσο, χρειάζεται την έγκριση του αμερικανικού υπουργείου Οικονομικών, το οποίο είναι αρμόδιο για την εφαρμογή των κυρώσεων κατά της Ρωσίας.
Η ενεργειακή διάσταση
Στο υπό διαπραγμάτευση χαρτοφυλάκιο περιλαμβάνονται διυλιστήρια της Lukoil στην Ολλανδία, τη Βουλγαρία και τη Ρουμανία, καθώς και άλλες ενεργειακές υποδομές και πρατήρια καυσίμων σε διάφορες χώρες.
Η ενεργειακή διάσταση αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς η κυβέρνηση Τραμπ έχει επανειλημμένα υποστηρίξει ότι η αποκατάσταση οικονομικών σχέσεων με τη Ρωσία θα μπορούσε να λειτουργήσει ως κίνητρο για τη Μόσχα ώστε να προχωρήσει σε συμβιβασμούς για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία.
Ο Ρώσος οικονομικός απεσταλμένος Κίριλ Ντμίτριεφ έχει επίσης εμπλακεί στη διαδικασία, ενώ, σύμφωνα με τους «New York Times», έχει δηλώσει ότι ο διάλογος ΗΠΑ-Ρωσίας συνεχίζεται σε πολλούς τομείς, μεταξύ των οποίων και η ενέργεια.
Η συμφωνία για τη Lukoil παραμένει, πάντως, ανοικτή και δεν έχει οριστικοποιηθεί. Η τελική απόφαση θα εξαρτηθεί από τις απαιτούμενες εγκρίσεις των αμερικανικών αρχών και της ρωσικής πλευράς.
skpress.gr
Γενικά θέματα
Πώς μια «Ελληνίδα» έγινε το «θεμέλιο» της Εθνικής Πινακοθήκης της Ουγγαρίας
Στον πρώτο όροφο της Πινακοθήκης συναντήσαμε την «Ελληνίδα». Πρόκειται για ένα έργο του Jakob Marastoni (1804-1860), ενός ζωγράφου ιταλικής καταγωγής που εγκαταστάθηκε και εργάστηκε στην Πέστη και έγινε μία από τις σημαντικότερες μορφές στην ιστορία της ουγγρικής τέχνης.
Πριν λίγο καιρό επισκεφθήκαμε την Εθνική Πινακοθήκη της Ουγγαρίας στη Βουδαπέστη, ένα από τα πλέον σημαντικά μουσεία της χώρας, στο οποίο παρουσιάζεται με μοναδικό τρόπο η εξέλιξη της ουγγρικής εικαστικής τέχνης από τον 11ο αιώνα μέχρι σήμερα. Βρίσκεται στο Βασιλικό Ανάκτορο του Κάστρου της Βούδας και ιδρύθηκε το 1957 με βάση κυρίως τις ουγγρικές συλλογές του Μουσείου Καλών Τεχνών. Η συλλογή της περιλαμβάνει περίπου 110.00 έργα.
Στον πρώτο όροφο της Πινακοθήκης συναντήσαμε την «Ελληνίδα». Πρόκειται για ένα έργο του Jakob Marastoni (1804-1860), ενός ζωγράφου ιταλικής καταγωγής που εγκαταστάθηκε και εργάστηκε στην Πέστη και έγινε μία από τις σημαντικότερες μορφές στην ιστορία της ουγγρικής τέχνης.
Το έργο του με τίτλο «Ελληνίδα», φιλοτεχνημένο το 1845, θεωρείται εξαιρετικά σημαντικό για τη δημιουργία της συλλογής της Ουγγρικής Εθνικής Πινακοθήκης. Είναι το πρώτο έργο που σηματοδότησε την έναρξη της συστηματικής συλλογής ουγγρικής ζωγραφικής στα εθνικά ιδρύματα. Είναι επίσης το πιο γνωστό και εμβληματικό έργο του ζωγράφου.
Οι διαστάσεις του είναι 77Χ61,5 cm περίπου. Το μοντέλο δεν είναι Ελληνίδα, αλλά η σύζυγος του Marastoni, η Giovanna Bianchi, με καταγωγή από τη Βενετία. Ο ζωγράφος την απεικόνισε με παραδοσιακή (ή φανταστική) ελληνική φορεσιά της εποχής, σύμφωνα με τη μόδα του ρομαντισμού. Η εικόνα συνδυάζει εξωτισμό, ελαφρύ ερωτισμό και ιδανική ομορφιά.
Η ιστορία
Το 1845 η Pest Art Society — η πρώτη καλλιτεχνική εταιρεία στην Ουγγαρία — αγόραζε κάθε χρόνο ένα έργο από την ετήσια έκθεσή της για να το δωρίσει στο Ουγγρικό Εθνικό Μουσείο, το οποίο τότε περιλάμβανε και την πινακοθήκη.
Η «Ελληνίδα» του Marastoni ήταν αυτό που επέλεξαν και δώρισαν τον Νοέμβριο του 1845. Έτσι, καταγράφηκε ως το πρώτο έργο στη συλλογή ζωγραφικής του μουσείου. Το Εθνικό Μουσείο είχε ήδη κάποιες δωρεές, αλλά η συστηματική συλλογή ουγγρικής τέχνης ξεκινάει ουσιαστικά με αυτό το έργο. Η Εθνική Πινακοθήκη κληρονόμησε αυτή τη συλλογή από το Εθνικό Μουσείο.
Η επιλογή του προκάλεσε έντονες συζητήσεις και αποτέλεσε το «πρώτο καλλιτεχνικό σκάνδαλο» της εποχής, λόγω του ερωτισμού που απέπνεε το μοντέλο. Ωστόσο ο πίνακας αυτός ήταν και ιδιαίτερα δημοφιλής, κάτι που ενίσχυσε την εθνική συζήτηση για την τέχνη.
Σήμερα, το έργο παραμένει εμβληματικό και εκτίθεται συχνά ως αφετηρία της συλλογής ζωγραφικής του 19ου αιώνα στην Πινακοθήκη. Συμβολίζει το πώς η ουγγρική τέχνη χτίστηκε με συνεισφορές από ξένους καλλιτέχνες που ενσωματώθηκαν στη χώρα, όπως ο Marastoni.
Η δημιουργία της Πινακοθήκης
Αν κάνετε περίπατο στην οδό Deák Ferenc στο κέντρο της πόλης ίσως αξίζει κάποιες φορές να σηκώσετε το βλέμμα πάνω από τις βιτρίνες των καταστημάτων. Το βλέμμα σας θα συναντήσει όχι μόνο κλασικές προσόψεις, αλλά και αναμνηστικές πλάκες, όπως για παράδειγμα εκείνη στον αριθμό 21, όπου αναγράφεται: «Η Πρώτη Ουγγρική Ακαδημία Ζωγραφικής – ιδρυθείσα από τον Jakab Marastoni».
Η Πέστη του 19ου αιώνα ήταν μια πραγματικά πολυπολιτισμική πόλη. Γερμανοί, Ούγγροι, Έλληνες, Ιταλοί, Σέρβοι και πολλές άλλες μικρότερες εθνότητες ζούσαν εδώ δίπλα-δίπλα ειρηνικά. Ο καθένας καλλιεργούσε τον δικό του πολιτισμό, αλλά ένα πράγμα τους ένωνε: όλοι ήθελαν να είναι και Ούγγροι και επιδίωκαν να υπηρετήσουν τον ουγγρικό πολιτισμό με τις δραστηριότητές τους.
Εκείνη την εποχή ο Marastoni υπέβαλε την αίτησή του για την ακαδημία ζωγραφικής στο Βασιλικό Συμβούλιο των Κυβερνητών, όταν ιδρύθηκε εντός του Ουγγρικού Εθνικού Μουσείου ο Σύλλογος Εθνικής Πινακοθήκης, ένα «τμήμα που συνέλεγε αποκλειστικά ουγγρική ζωγραφική».
Όλα αυτά συνέβησαν το 1845 και αυτή η μεγάλη πολιτιστική δραστηριότητα μπορεί να ήταν αποτέλεσμα του γεγονότος ότι εκείνη τη χρονιά το Εθνικό Μουσείο ήθελε να τιμήσει δεόντως την πεντηκοστή επέτειο της ανάληψης καθηκόντων του αρχιδούκα Ιωσήφ της Αυστρίας.
Ο σύλλογος που έφερε το όνομα του αρχιδούκα εγκρίθηκε τελικά από το Βασιλικό Συμβούλιο των Κυβερνητών τον Σεπτέμβριο του 1845. Η Εθνική Πινακοθήκη του αρχιδούκα Ιωσήφ μπορεί, επομένως, να θεωρηθεί ως το πρώτο εθνικό ίδρυμα που συνέλεγε ουγγρικούς πίνακες.
Η πινακοθήκη δέχθηκε δωρεές έργων τόσο από συλλόγους, όσο και από ιδιώτες, και ανάμεσά τους το σημαντικότερο ήταν το έργο του Jakab Marastoni «H Ελληνίδα», το οποίο δωρήθηκε στην πινακοθήκη τον Νοέμβριο του 1845 από την Καλλιτεχνική Εταιρεία της Πέστης. Έτσι, μπορεί να πει κανείς ότι η ιστορία της μουσειακής συλλογής ουγγρικής ζωγραφικής ξεκίνησε με την «Ελληνίδα».
Αλλά γιατί μια Ελληνίδα; Το σύγχρονο (όχι αρχαίο) ελληνικό θέμα εμφανίστηκε στην ευρωπαϊκή ζωγραφική με την Ελληνική Επανάσταση ενάντια στην Οθωμανική Αυτοκρατορία τη δεκαετία του 1820. Φυσικά, οι συμπάθειες του ευρωπαϊκού ρομαντισμού προς τους Έλληνες άσκησαν επιρροή και στην ουγγρική τέχνη.
Οι Έλληνες, και ιδιαίτερα οι Ελληνίδες, αποτελούσαν συχνά θέμα στην ουγγρική ζωγραφική του 19ου αιώνα, και κατά μία έννοια η «Ελληνίδα» κατέληξε να αντιπροσωπεύει ένα εξωτικό θέμα αρωματισμένο με ερωτισμό.
Και αν σήμερα βρίσκουμε την «Ελληνίδα» να αποκαλύπτει ανοιχτά την ομορφιά και τη γοητεία της, δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι επρόκειτο για θέμα μόδας. Και όσο κι αν μας γνέφει σαγηνευτικά αυτή η όμορφη γυναίκα, με την ιστορική έννοια το έργο αυτό είναι ένα από τα σημαντικότερα της ουγγρικής μουσειολογίας.
Ο ζωγράφος
Ο Jakab Marastoni (Giacomo Marastoni) γεννήθηκε το 1804 στη Βενετία και σπούδασε στην περίφημη Ακαδημία Καλών Τεχνών.
Ταξίδεψε στη Βιέννη στις αρχές της δεκαετίας του 1830, πέρασε από τη σημερινή Μπρατισλάβα το 1833 και εγκαταστάθηκε οριστικά στην Πέστη το 1836. Έγινε περιζήτητος πορτρετίστας μεταξύ αριστοκρατικών και αστικών οικογενειών, αλλά και κατά τη διάρκεια κοινοβουλευτικών συνεδριάσεων.
Το 1846 ίδρυσε την Πρώτη Ουγγρική Ακαδημία Ζωγραφικής στην Πέστη – την πρώτη ιδιωτική σχολή αποκλειστικά για ζωγραφική στην Ουγγαρία. Ανάμεσα στους μαθητές του περιλαμβάνονται σημαντικοί Ούγγροι καλλιτέχνες όπως ο Károly Lotz, ο Mihály Zichy, ο Soma Orlai Petrich κ.ά. Το 1846 έγινε Επίτιμος Πολίτης της Πέστης.
Στα τελευταία χρόνια της ζωής του ασχολήθηκε με την δαγκεροτυπία ήταν ο πρώτος επαγγελματίας αυτής της τεχνικής στην Ουγγαρία. Πέθανε σε ψυχιατρική κλινική και η σχολή του έκλεισε λίγο μετά.
tovima.gr
-
Αναλύσεις1 μήνα πρινΤο τελεσίγραφο Καλίν την ώρα που η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο!
-
Άμυνα3 μήνες πρινΡωσσικό ΜΜΕ: Ελληνικό «μπλόκο» στην απαίτηση για Patriot – Πώς γνωρίζει το Κίεβο απόρρητα στοιχεία για τους πυραύλους μας;
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ3 μήνες πρινΠακιστανός με καναδική υπηκοότητα ο υπαίτιος της πυρκαγιάς στον Έβρο! Πιθανόν να μετέφερε μετανάστες
-
GEOPOLITICO1 μήνα πρινΤο διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
-
Αναλύσεις2 μήνες πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΞέσπασμα της μητέρας της Μυρτούς για την υπόθεση Τζαβέντ Ασλάμ: «Δεν ξεχνώ ποτέ» – «Δήμαρχος των Πακιστανών ο Δούκας»
-
GEOPOLITICO4 εβδομάδες πρινΤί λέει Τούρκος δημοσιογράφος για Σάββα Καλεντερίδη; «Έκανε πολύ καλά τη δουλειά του για τη χώρα του – Δεν μπορούσε να τον στριμώξει η ΜİΤ»
-
Αναλύσεις3 μήνες πρινΕάν η Τουρκία απορρίψει τη συμφωνία αποχώρησης από την Κύπρο θα απομακρυνθεί δια της βίας