Ακολουθήστε μας

Διεθνή

Λιτότητα Vs Δημοκρατία στην Ελλάδα

Δημοσιεύτηκε στις

Η Ευρώπη διαβαίνει τον Ρουβίκωνα

Η νίκη τού ΣΥΡΙΖΑ προσφέρει δύο μαθήματα στην υπόλοιπη Ευρώπη. Πρώτον, κανείς δεν ψηφίζει υπέρ μιας 15ετούς ύφεσης. Δεύτερον, δεν μπορείς να έχεις έναν «χρυσό κανόνα» [6] σε μια δημοκρατία. Είτε ο χρυσός κανόνας θα φύγει, είτε η δημοκρατία θα φύγει, και αυτή είναι η επιλογή που η Ευρώπη μπορεί να αντιμετωπίσει νωρίτερα από ό, τι νομίζει.
Το ευρώ είναι ο χρυσός κανόνας που προσποιείται ότι δεν είναι τέτοιος -και εκεί είναι το ζήτημα. Ενώ η Ευρώπη έχει μια πληθώρα εθνικών κοινοβουλίων και ελεύθερες και δίκαιες εκλογές, καθώς και ένα Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και πολλαπλούς θεσμούς με εξουσιοδότηση να εκπροσωπούν τα συμφέροντα των πολιτών, όταν μια χώρα είναι μέλος τής ευρωζώνης συμβαίνουν ορισμένα πράγματα που παρακάμπτουν κάθε πιθανό δημοκρατικό έλεγχο. Από την άλλη πλευρά, η πιστωτική ιστορία της ξαναγράφεται. Η Ελλάδα και η Ιταλία έφτασαν να δανείζονται όπως η Γερμανία (με προβλέψιμα αποτελέσματα). Από την άλλη πλευρά, όταν μια χώρα τής ευρωζώνης πλήττεται από ένα οικονομικό σοκ, δεν μπορεί να ανταποκριθεί σε αυτό μέσω της συναλλαγματικής ισοτιμίας (υποτίμηση) ή χρησιμοποιώντας το νομισματοκοπείο (πληθωρισμός). Θα πρέπει να επιλέξει ανάμεσα στην χρεοκοπία, η οποία δεν επιτρέπεται, και στην ισοσκέλιση του ισολογισμού της μέσω της εσωτερικής υποτίμησης (λιτότητας). Και αν αυτό σημαίνει ότι πρέπει να συμβούν ένα-δυό συνταγματικά πραξικοπήματα [7] στην καρδιά τής δημοκρατίας για να περάσουν αυτές οι πολιτικές, όπως συνέβη στην Ιταλία και στην Ελλάδα το 2011, τότε ας είναι.
Έτσι η λιτότητα γίνεται το μόνο παιχνίδι στην πόλη [8]. Αν και μπορεί να είναι λογικό για οποιαδήποτε χώρα να είναι αυστηρή, όταν πολλές χώρες που μοιράζονται το ίδιο νόμισμα το πράττουν χωρίς κοινή δημοσιονομική πολιτική, το αποτέλεσμα μπορεί να είναι μόνο μια μαζική συρρίκνωση του ΑΕΠ και μια αντίστοιχη αύξηση του χρέους -το οποίο είναι ακριβώς αυτό που συνέβη [9] στην Ευρώπη τα τελευταία χρόνια. Η ενίσχυση της εμπιστοσύνης των καταναλωτών και των επενδυτών που υποτίθεται ότι θα εξασφάλιζε η λιτότητα δεν υλοποιήθηκε ποτέ, και η ευρωζώνη στο σύνολό της διολίσθησε στην ύφεση, και στην συνέχεια, η περιφέρεια στην καχεξία και στον αποπληθωρισμό. Τώρα που έχουν συμβεί όλα αυτά, όμως, η πολιτική τής υποστήριξης του ευρώ έχει αλλάξει, και έχει αλλάξει εντελώς.
Μέχρι τώρα, η εμμονή των πολιτικών τής ευρωζώνης στην καταπολέμηση του πληθωρισμού τούς έχει προσδώσει μια μονόπλευρη αντίληψη της πολιτικής. Στην πραγματικότητα, η Ευρώπη δεν είχε οποιουδήποτε μεγέθους πρόβλημα πληθωρισμού από το 1970. Αυτό που αντιμετωπίζει σήμερα είναι ο αποπληθωρισμός, και δεδομένου ότι οι πολιτικές τού πληθωρισμού και του αποπληθωρισμού είναι πολύ διαφορετικές, οι λανθασμένες επιλογές πολιτικής παράγουν «ΣΥΡΙΖΕΣ».
Ο πληθωρισμός, στο κάτω-κάτω, δεν είναι μια γενική κακουχία που πονάει εξίσου όλα τα μέλη τής κοινωνίας, αλλά ένας φόρος ειδικών τάξεων [10]. Οι έχοντες, ιδιαίτερα εκείνοι με τίτλους ως περιουσιακά στοιχεία, χάνουν περισσότερο και πιο γρήγορα από όσο άλλες ομάδες που μπορούν να πιέσουν το κράτος να τις διευκολύνει, κάτι το οποίο είναι ο λόγος που σε συνθήκες πληθωρισμού οι πιστωτές υποφέρουν και οι οφειλέτες ευημερούν. Κατά συνέπεια, οι περίοδοι πληθωρισμού παράγουν ένα είδος πολιτικής, όπου τα συμφέροντα των πιστωτών έρχονται στο προσκήνιο και το κράτος αναγκάζεται να υποχωρήσει. Η δεκαετία τού 1920 ήταν μια τέτοια περίοδος και η δεκαετία τού 1970 μια άλλη – όταν η Ευρώπη και το ευρώ άρχισαν να παίρνουν την σημερινή τους μορφή.
Ο αποπληθωρισμός είναι διαφορετικός. Αντί να χάνουν οι πιστωτές και να επωφελούνται οι οφειλέτες, στον αποπληθωρισμό σχεδόν όλοι χάνουν [11], ανεξάρτητα από την κατηγορία των περιουσιακών τους στοιχείων. Εξετάστε την επιλογή τού αν θα εργαστείτε. Ένας εργαζόμενος, ο οποίος αποφασίζει να συμφωνήσει σε μια περικοπή τής αμοιβής του για να δώσει αξία στον εαυτό του σε μια θέση εργασίας είναι ατομικά ορθολογικός. Αλλά συλλογικά, αν όλοι οι εργαζόμενοι το δοκιμάσουν αυτό, το αποτέλεσμα είναι μια κατάρρευση της κατανάλωσης. Οι εργοδότες, σίγουρα, εξασφαλίζουν φθηνότερο εργατικό δυναμικό αλλά και λιγότερη ζήτηση για τα προϊόντα τους. Οι λογικές μεμονωμένες αντιδράσεις τους είναι να μειώσουν τις τιμές για να τονώσουν τις πωλήσεις -αλλά και πάλι, η συνολική επίδραση αυτών των αντιδράσεων είναι να μειώσουν περαιτέρω τις τιμές. Αυτό αυξάνει τους πραγματικούς μισθούς σε μια εποχή που η οικονομία συρρικνώνεται, κάτι που οδηγεί σε περισσότερες απολύσεις. Σε έναν τέτοιο κόσμο, όπου σχεδόν όλοι χάνουν, οι εκκλήσεις στοχεύουν σε μια κρατική παρέμβαση ώστε να σταματήσει η αιμορραγία, και τελικά, εισακούονται. Αυτό συνέβη την δεκαετία τού 1930, και αυτό συμβαίνει και πάλι σήμερα.
Αυτό είναι που εκπροσωπούν ο Τσίπρας και ο ΣΥΡΙΖΑ: Την στιγμή που η Ευρώπη φεύγει από τις ακόμη βαθύτερες και συνεχώς ευρύτερες ανοιχτές αγορές κεφαλαίου και από τον θεσμοθετημένο νεοφιλελευθερισμό [12] και πηγαίνει σε ένα σύστημα στο οποίο η πολιτεία επιστρέφει για να επαναβεβαιώσει την κυριαρχία της πάνω στις αγορές. Σε εκείνο το σημείο, είτε η δημοκρατία θριαμβεύει επί των αγορών (κάτι που δεν χρειάζεται να είναι μια προοδευτική κίνηση, όπως καταδεικνύει η άμεση επιλογή τού ΣΥΡΙΖΑ γα τον κυβερνητικό του εταίρο [13]) είτε οι αγορές υπονομεύουν την δημοκρατία για να προστατεύσουν τις αξίες των περιουσιακών τους στοιχείων. Το ποια πορεία θα επιλέξουν οι ευρωπαϊκές χώρες θα καθοριστεί στα επόμενα λίγα χρόνια, αλλά μια ματιά στην ήπειρο υποδηλώνει ότι μια τέτοια επιλογή πράγματι έρχεται.
Η Ελλάδα μπορεί να έχει διασχίσει τον Ρουβίκωνα πρώτη, αλλά λόγω του μεγέθους της στην ευρωπαϊκή οικονομία η Ισπανία [14] μπορεί να είναι αυτή που θα αλλάξει το παιχνίδι. Στην Ισπανία, το Podemos [15] είναι πιθανό να σχηματίσει έναν νικηφόρο συνασπισμό τής αριστεράς μετά τις γενικές εκλογές τής χώρας το φθινόπωρο [16], ιδίως μετά την επίδραση της παρουσίας τού ΣΥΡΙΖΑ. Στην Ιρλανδία, το Sinn Fein [17] είναι φτιαγμένο από τα ίδια στοιχεία αντι-λιτότητας και έχει ανεβεί σημαντικά στις δημοσκοπήσεις. Παρά το γεγονός ότι τα εν λόγω κόμματα συχνά ονομάζονται ως ακραία, είναι σημαντικό να τονίσουμε ότι οι βάσεις υποστήριξής τους, ανεξάρτητα από τις περίεργες συνδέσεις τού αρχηγού τους [18], είναι δημοκρατικές πολιτικές δυνάμεις των οποίων ο πυρήνας των αξιώσεων είναι ένα τέλος στην αυτοκαταστροφική λιτότητα και στις εξαθλιωτικές μισθολογικές πολιτικές- απηχεί το κύριο ρεύμα τής σοσιαλδημοκρατίας [19] και τις συστάσεις πολλών διακεκριμένων οικονομολόγων και στις δύο πλευρές τού Ατλαντικού [20]. Όσον αφορά την ελάφρυνση του χρέους [21], τα κόμματα αυτά απλώς επαναλαμβάνουν την κλασική οικονομική υπόθεση ότι το χρέους των χωρών τους είναι πάρα πολύ μεγάλο για να αναβιώσουν οι επενδύσεις σε επίπεδα που θα επιτρέπουν υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης. Οι ωριμάνσεις μπορεί να παραταθούν επ’ αόριστον, αλλά αν δεν αποκατασταθεί η ανάπτυξη το παιχνίδι θα έχει τελειώσει [22], και όχι μόνο για την Ελλάδα.
Για εκείνους που φοβούνται τον ΣΥΡΙΖΑ και τους αριστερούς ομολόγους του, αξίζει να δουν τις εναλλακτικές λύσεις στην ριζοσπαστική δεξιά. Από την Βρετανία ως την Ουγγαρία, τα πολιτικά κόμματα -των οποίων η ιδεολογία καλύπτει όλο το φάσμα από τους ξεκάθαρα ναζιστές [23] (η Χρυσή Αυγή στην Ελλάδα) ως τους εθνικιστές-λαϊκιστές (το Κόμμα Ανεξαρτησίας τού Ηνωμένου Βασιλείου [24] και το γαλλικό Εθνικό Μέτωπο [25]) – εργάζονται για να διοχετεύσουν την δημόσια οργή σε μια διαφορετική κατεύθυνση. Έχοντας ακούσματα από τις περασμένες σκοτεινές ημέρες τής Ευρώπης, μεταφράζουν τις διαπραγματεύσιμες αντιθέσεις για την οικονομική πολιτική σε μη διαπραγματεύσιμες συγκρούσεις για την εθνική ταυτότητα. Επιτίθενται στην ευρωπαϊκή ολοκλήρωση, ακόμη περισσότερο από όσο τα κόμματα της αριστεράς, αμφισβητούν τα δημοκρατικά δικαιώματα των υφιστάμενων πολιτών, και ρίχνουν λάδι στην φωτιά τής ξενοφοβίας προς τις εθνοτικές μειονοτήτες και τους μετανάστες. Αν οι κυρίαρχες ελίτ τής Ευρώπης θέλουν να σώσουν το ευρωπαϊκό σχέδιο, και το ευρώ στην καρδιά του, θα πρέπει να αρχίσουν να μετέχουν ενεργά στα δημοκρατικά αριστερά κόμματα όπως ο ΣΥΡΙΖΑ και το Podemos αντί να τα αποφεύγουν [26]. Αν δεν το κάνουν, θα οδηγήσουν κάποια από αυτά τα κόμματα σε ασταθείς συμμαχίες αριστεράς-δεξιάς ή, αν αποτύχουν στην εντολή τους, θα αφήσουν ανοιχτό το πεδίο στις πολιτικές δυνάμεις των οποίων οι στόχοι θα είναι πολύ πιο ριζοσπαστικοί από την απλή αναδιάρθρωση του χρέους και την αντίσταση στην λιτότητα.
Αυτό που διακυβεύεται τώρα δεν είναι απλά οι επόμενες κινήσεις τού ΣΥΡΙΖΑ ή ακόμη και ένα πιθανό «Grexit». Αυτά είναι τα συμπτώματα, όχι οι αιτίες. Το πρόβλημα είναι ότι οι ευρωπαϊκές Αρχές, καθοδηγούμενες από την Γερμανία, προβαίνουν σε μια πολιτική αποπληθωρισμού κάτω από έναν ψευδο-χρυσό κανόνα, περιμένοντας τους πολίτες να ψηφίζουν επ’ αόριστον για την εξαθλίωσή τους προκειμένου να σώσουν την αξία των περιουσιακών στοιχείων των πιστωτών [27]. Σε έναν τέτοιο κόσμο, αμφότερες οι δυνάμεις τής ριζοσπαστικής αριστεράς και της δεξιάς πτέρυγας μπορεί μόνο να κερδίζουν έδαφος σε πολλές υποτιθέμενες σταθερές χώρες [28], και πιο γρήγορα από όσο νομίζουμε. Για να αποφευχθεί αυτή η μοίρα, οι ισχυροί τής ηπείρου θα πρέπει να κάνουν κάποια συμφωνία με τον ΣΥΡΙΖΑ τώρα [29] -γιατί αυτό που μπορεί να ακολουθήσει ίσως είναι πολύ χειρότερο [30].
Copyright © 2002-2014 by the Council on Foreign Relations, Inc.
All rights reserved.
Σύνδεσμοι:
[1] http://www.syriza.gr/article/id/59907/SYRIZA—THE-THESSALONIKI-PROGRAMM…
[2] http://www.washingtontimes.com/news/2015/jan/27/germany-holds-greece-to-…
[3] http://www.tradingeconomics.com/greece/gdp-growth-annual
[4] http://www.tradingeconomics.com/greece/gdp
[5] http://www.nber.org/papers/w20185
[6] http://books.google.com/books?hl=en&lr=&id=rztpAgAAQBAJ&oi=fnd&pg=PP1&dq…standard democracy blyth&ots=46lEy-r90y&sig=ZhbUl5YrUMcQwVTE3bGWqLdPQDc#v=onepage&q=gold standard democracy blyth&f=false
[7] http://blogs.telegraph.co.uk/finance/ambroseevans-pritchard/100027284/eu…
[8] http://www.foreignaffairs.gr/articles/69420/mark-blyth/i-aytapati-tis-li…
[9] https://www.imf.org/external/pubs/ft/wp/2011/wp11158.pdf
[10] http://crookedtimber.org/2004/11/29/fighting-inflation-as-class-warfare/
[11] http://www.bis.org/publ/work186.htm
[12] http://www.cambridge.org/US/academic/subjects/politics-international-rel…
[13] http://www.theguardian.com/world/2015/jan/26/greece-elections-who-are-in…
[14] http://elpais.com/elpais/2015/01/21/inenglish/1421834814_183584.html
[15] http://blogs.ft.com/the-world/2014/11/podemoss-spending-plans-lack-finan…
[16] http://en.wikipedia.org/wiki/Opinion_polling_for_the_Spanish_general_ele…
[17] https://www.jacobinmag.com/2015/01/ireland-water-charges-sinn-fein/
[18] http://www.ft.com/intl/cms/s/0/a87747de-a713-11e4-b6bd-00144feab7de.html…
[19] http://www.socialeurope.eu/2015/01/syriza/
[20] http://www.ft.com/intl/cms/s/0/639cf9b0-a1a0-11e4-bd03-00144feab7de.html…
[21] http://www.ft.com/intl/cms/s/0/639cf9b0-a1a0-11e4-bd03-00144feab7de.html…
[22] http://www.ft.com/intl/cms/s/0/44c56806-a556-11e4-ad35-00144feab7de.html…
[23] http://www.theguardian.com/world/2014/jun/07/greece-golden-dawn-fascism-…
[24] http://www.nytimes.com/2014/02/09/world/europe/far-right-british-nationa…
[25] http://www.euppublishing.com/doi/abs/10.3366/nfs.2013.0049
[26] http://www.ft.com/intl/cms/s/0/14f1ccdc-847c-11e4-ba4f-00144feabdc0.html…
[27] http://www.ft.com/intl/cms/s/0/51990d4c-7f92-11e4-b4f5-00144feabdc0.html…
[28] http://www.bbc.com/news/world-europe-29202793
[29] http://www.ft.com/intl/cms/s/0/44c56806-a556-11e4-ad35-00144feab7de.html…
[30] http://www.theguardian.com/world/2014/apr/16/greece-golden-dawn-hitler
Μπορείτε να ακολουθείτε το «Foreign Affairs, The Hellenic Edition» στο TWITTER στη διεύθυνσηwww.twitter.com/foreigngr αλλά και στο FACEBOOK, στη διεύθυνσηwww.facebook.com/ForeignAffairs.gr

Διεθνή

Ο πρώην επικεφαλής της γερμανικής υπηρεσίας πληροφοριών August Hanning ύποπτος για κατασκοπεία υπέρ του Αζερμπαϊτζάν – Der Spiegel

Η ομοσπονδιακή εισαγγελία ανακοίνωσε τις κατηγορίες σε βάρος του, χωρίς να διευκρινίσει ποιες ξένες χώρες ή υπηρεσίες φέρονται να εμπλέκονται.

Δημοσιεύτηκε

στις

Από την εφημερίδα Αζάτ Ορ

Ο πρώην επικεφαλής της γερμανικής Ομοσπονδιακής Υπηρεσίας Πληροφοριών (BND), August Hanning, συνελήφθη την Τρίτη, αντιμετωπίζοντας κατηγορίες για κατασκοπεία, εσχάτη προδοσία και συνεργασία με ξένες υπηρεσίες πληροφοριών, σύμφωνα με το AFP.

Ο Hanning ηγήθηκε της BND από το 1998 έως το 2005. Η ομοσπονδιακή εισαγγελία ανακοίνωσε τις κατηγορίες σε βάρος του, χωρίς να διευκρινίσει ποιες ξένες χώρες ή υπηρεσίες φέρονται να εμπλέκονται. Ωστόσο, σύμφωνα με δημοσίευμα του γερμανικού περιοδικού Der Spiegel, το οποίο επικαλείται ανώνυμες πηγές, ο Hanning είχε επαφές με στέλεχος των υπηρεσιών πληροφοριών του Αζερμπαϊτζάν.

Μαζί του συνελήφθη ο πρώην διευθυντής του γραφείου του, Manfred D., ο οποίος παρέμεινε στην υπηρεσία πληροφοριών έως τον Μάρτιο του 2026. Κατηγορείται ότι, κατά την εργασία του για τους διαδόχους του Hanning, απέκτησε απόρρητες πληροφορίες και τις παρέδωσε στον πρώην προϊστάμενό του έναντι αμοιβής.

Μετά την αποχώρησή του από την BND, ο Hanning δραστηριοποιήθηκε ως σύμβουλος στον ιδιωτικό τομέα. Σύμφωνα με τις εισαγγελικές αρχές, η δραστηριότητά του φέρεται να περιλάμβανε την προετοιμασία ενημερωτικού φακέλου για λογαριασμό ξένης υπηρεσίας πληροφοριών, καθώς και τη διαβίβαση πληροφοριών σε πράκτορα άλλης ξένης υπηρεσίας.

Όπως αναφέρει το Der Spiegel, ο συγκεκριμένος φάκελος είχε συνταχθεί για πράκτορα των υπηρεσιών πληροφοριών του Αζερμπαϊτζάν. Οι κατηγορίες δεν συνιστούν απόδειξη ενοχής, ενώ η εσχάτη προδοσία στη Γερμανία μπορεί να επισύρει ποινή ισόβιας κάθειρξης.

Η υπόθεση έρχεται στο προσκήνιο λίγες εβδομάδες μετά την έγκριση από τη γερμανική κυβέρνηση ευρείας μεταρρύθμισης των υπηρεσιών πληροφοριών, η οποία προβλέπει την ενίσχυση των αρμοδιοτήτων τους, μεταξύ άλλων και για τη διεξαγωγή μυστικών επιχειρήσεων.

 

Συνέχεια ανάγνωσης

GEOPOLITICO

Τραμπ: Καμία επίθεση στο Ιράν πριν από τις εκλογές – Το μεγάλο παζάρι για τα Στενά του Ορμούζ

Νέο διπλωματικό παράθυρο ανοίγει στις σχέσεις Ηνωμένων Πολιτειών–Ιράν, μετά τη δήλωση του Ντόναλντ Τραμπ ότι η Ουάσιγκτον δεν πρόκειται να πραγματοποιήσει νέα στρατιωτική επίθεση πριν από τις ενδιάμεσες αμερικανικές εκλογές της 3ης Νοεμβρίου. Ο Αμερικανός πρόεδρος κάνει λόγο για παραγωγικές συνομιλίες με την Τεχεράνη, ενώ η ασφαλής επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ βρίσκεται στο επίκεντρο των διαπραγματεύσεων. Την ίδια στιγμή, οι ΗΠΑ αυξάνουν την οικονομική πίεση με νέες κυρώσεις στον ιρανικό σκιώδη στόλο.

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Σημαντική μεταβολή στον χρονικό ορίζοντα της αμερικανικής στρατιωτικής πολιτικής απέναντι στο Ιράν σηματοδοτούν οι τελευταίες δηλώσεις του προέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών Ντόναλντ Τραμπ.

Σύμφωνα με το Reuters, στις 8 Οκτωβρίου 2026, ο Αμερικανός πρόεδρος ανακοίνωσε ότι δεν προτίθεται να διατάξει νέες στρατιωτικές επιθέσεις εναντίον του Ιράν πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές για το Κογκρέσο, που είναι προγραμματισμένες για τις 3 Νοεμβρίου.

Παράλληλα, ανέφερε ότι βρίσκονται σε εξέλιξη παραγωγικές διαπραγματεύσεις μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης, παρά τις σημαντικές διαφωνίες που εξακολουθούν να χωρίζουν τις δύο πλευρές.

Στο επίκεντρο τα Στενά του Ορμούζ

Ένα από τα σημαντικότερα αντικείμενα των συνομιλιών αποτελεί η αποκατάσταση της ασφαλούς ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ.

Η συγκεκριμένη θαλάσσια αρτηρία συνδέει τον Περσικό Κόλπο με τις διεθνείς αγορές και διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στη μεταφορά πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου.

Οι διαταραχές στη ναυσιπλοΐα έχουν προκαλέσει αυξημένη αβεβαιότητα στην παγκόσμια ενεργειακή αγορά, επηρεάζοντας τις τιμές των καυσίμων και το κόστος μεταφορών.

Οι δύο πλευρές έχουν ανταλλάξει προτάσεις για τον περιορισμό της έντασης και την επαναλειτουργία της κρίσιμης θαλάσσιας διαδρομής.

Ωστόσο, σύμφωνα με το Reuters, ο Τραμπ απέρριψε την τελευταία ιρανική πρόταση, στοιχείο που καταδεικνύει ότι οι συνομιλίες δεν έχουν ακόμη οδηγήσει σε ουσιαστική συμφωνία.

Το πυρηνικό πρόγραμμα παραμένει αγκάθι

Πέρα από το ζήτημα της ναυσιπλοΐας, σοβαρές διαφορές καταγράφονται και γύρω από το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα.

Η Τεχεράνη επιμένει στο δικαίωμά της να συνεχίσει τον εμπλουτισμό ουρανίου και να διατηρήσει πυρηνικό υλικό, ενώ η αμερικανική πλευρά ζητεί ουσιαστικούς περιορισμούς.

Οι διαφωνίες αυτές δυσχεραίνουν τη διαμόρφωση μιας ευρύτερης συμφωνίας ασφάλειας.

Η Ουάσιγκτον αντιμετωπίζει το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα ως σημαντική απειλή, ενώ το Ιράν απορρίπτει τις κατηγορίες ότι επιδιώκει να αποκτήσει πυρηνικά όπλα.

Η επίτευξη συμφωνίας προϋποθέτει επομένως διευθετήσεις τόσο στο ζήτημα των πυρηνικών δραστηριοτήτων όσο και στο πλαίσιο των περιφερειακών εγγυήσεων ασφαλείας.

Νέες κυρώσεις σε 17 πλοία του σκιώδους στόλου

Παρά τις διπλωματικές επαφές, η αμερικανική κυβέρνηση εντείνει την οικονομική πίεση στην Τεχεράνη.

Στις 8 Οκτωβρίου, το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών ανακοίνωσε νέες κυρώσεις εναντίον δικτύων μεταφοράς ιρανικού πετρελαίου και πετροχημικών προϊόντων.

Στο πακέτο περιλαμβάνονται 17 πλοία που οι αμερικανικές αρχές συνδέουν με τη λειτουργία του λεγόμενου σκιώδους στόλου του Ιράν.

Στόχος των κυρώσεων είναι ο περιορισμός των οικονομικών πόρων που, σύμφωνα με την Ουάσιγκτον, χρησιμοποιούνται για τη χρηματοδότηση στρατιωτικών δραστηριοτήτων, πυραυλικών προγραμμάτων και οργανισμών που συνδέονται με τους Φρουρούς της Επανάστασης.

Η ταυτόχρονη χρήση διπλωματίας και κυρώσεων αναδεικνύει τη διττή αμερικανική προσέγγιση: αναζήτηση συμφωνίας από τη μία πλευρά, διατήρηση ισχυρών μοχλών πίεσης από την άλλη.

Το πετρέλαιο αντιδρά στις δηλώσεις Τραμπ

Οι αναφορές του Αμερικανού προέδρου σε διαπραγματεύσεις και αποφυγή νέας στρατιωτικής δράσης συνέβαλαν στη μείωση των τιμών του πετρελαίου κατά την πρωινή συνεδρίαση της 9ης Οκτωβρίου.

Σύμφωνα με το Reuters, το Brent υποχώρησε κοντά στα 103 δολάρια το βαρέλι, καθώς οι αγορές αξιολόγησαν θετικά το ενδεχόμενο περιορισμού της στρατιωτικής έντασης.

Η αποκλιμάκωση, ωστόσο, παραμένει εύθραυστη. Οι πολεμικές επιχειρήσεις στην Υεμένη, η αστάθεια στον Περσικό Κόλπο και οι κίνδυνοι για τις ενεργειακές εγκαταστάσεις εξακολουθούν να δημιουργούν σοβαρές πιέσεις.

Η εσωτερική πολιτική διάσταση στις ΗΠΑ

Η ανακοίνωση Τραμπ πραγματοποιείται λιγότερο από έναν μήνα πριν από τις ενδιάμεσες αμερικανικές εκλογές.

Η αύξηση των τιμών της ενέργειας και το οικονομικό κόστος της αντιπαράθεσης με το Ιράν έχουν καταστεί σημαντικά ζητήματα στην εσωτερική πολιτική συζήτηση.

Σύμφωνα με δημοσκόπηση Reuters/Ipsos που επικαλείται το πρακτορείο, το 60% των ερωτηθέντων αποδοκιμάζει τον χειρισμό της κατάστασης από τον Τραμπ.

Η χρονική σύμπτωση της διπλωματικής πρωτοβουλίας με την εκλογική περίοδο προσδίδει πρόσθετη πολιτική διάσταση στις εξελίξεις, χωρίς να αρκεί για να τεκμηριώσει ότι η συγκεκριμένη απόφαση υπαγορεύτηκε αποκλειστικά από εκλογικούς υπολογισμούς.

Η Μέση Ανατολή σε κρίσιμο σταυροδρόμι

Η πιθανότητα περιορισμού της αμερικανοϊρανικής αντιπαράθεσης θα μπορούσε να επηρεάσει σημαντικά τις ευρύτερες γεωπολιτικές ισορροπίες.

Μια συμφωνία για τα Στενά του Ορμούζ θα συνέβαλλε στη βελτίωση της ασφάλειας των ενεργειακών μεταφορών, ενώ ενδεχόμενη αποτυχία των συνομιλιών θα διατηρούσε τον κίνδυνο νέας κλιμάκωσης.

Το ερώτημα είναι εάν το χρονικό περιθώριο που δημιουργεί η αμερικανική απόφαση θα αξιοποιηθεί για ουσιαστικές διαπραγματεύσεις ή εάν η σύγκρουση θα εισέλθει σε νέα φάση μετά τις εκλογές.

Η αποφυγή άμεσης στρατιωτικής δράσης δεν ισοδυναμεί με ειρηνευτική συμφωνία. Το κρίσιμο στοιχείο θα είναι η επίτευξη συγκεκριμένων δεσμεύσεων για τη ναυσιπλοΐα, το πυρηνικό πρόγραμμα και την περιφερειακή ασφάλεια.

Συνέχεια ανάγνωσης

Αναλύσεις

Financial Times: Ενεργοποιείται η αμυντική συμμαχία Τουρκίας–Πακιστάν–Σαουδικής Αραβίας! Ο πόλεμος στην Υεμένη αλλάζει τις ισορροπίες

Σε φάση επιχειρησιακής ενεργοποίησης περνά η τριμερής αμυντική συμφωνία Τουρκίας, Πακιστάν και Σαουδικής Αραβίας, σύμφωνα με τους Financial Times. Η κλιμάκωση των επιθέσεων των Χούθι κατά σαουδαραβικών στόχων κινητοποιεί τον νέο μηχανισμό συλλογικής άμυνας, με την Άγκυρα να εξετάζει συνδρομή σε αεράμυνα και ηλεκτρονικό πόλεμο. Ο Χακάν Φιντάν αποκλείει, προς το παρόν, την τουρκική συμμετοχή σε επιθετικές στρατιωτικές επιχειρήσεις στην Υεμένη.

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Νέα δεδομένα στην αρχιτεκτονική ασφαλείας της Μέσης Ανατολής δημιουργεί η ενεργοποίηση της αμυντικής συμφωνίας που συνδέει την Τουρκία, το Πακιστάν και τη Σαουδική Αραβία.

Σύμφωνα με δημοσίευμα των Financial Times της 7ης Οκτωβρίου 2026, οι τρεις χώρες ενεργοποίησαν για πρώτη φορά τον μηχανισμό αμοιβαίας άμυνας που συμφωνήθηκε τον Αύγουστο, μετά την κλιμάκωση των επιθέσεων εναντίον σαουδαραβικών στόχων.

Η συμφωνία, γνωστή ως Mecca Joint Defence Agreement, προβλέπει ότι επίθεση εναντίον ενός εκ των συμμετεχόντων μπορεί να αντιμετωπιστεί ως επίθεση εναντίον όλων.

Η διατύπωση αυτή παραπέμπει στη λογική της συλλογικής άμυνας που εφαρμόζει το ΝΑΤΟ, χωρίς όμως να σημαίνει ότι ο νέος μηχανισμός διαθέτει την ίδια οργανωτική δομή και τις ίδιες επιχειρησιακές δυνατότητες.

Η Σαουδική Αραβία ζητά ενίσχυση της άμυνάς της

Οι επιθέσεις των Χούθι κατά αεροδρομίων, στρατιωτικών εγκαταστάσεων και άλλων υποδομών της Σαουδικής Αραβίας έχουν αυξήσει την ανάγκη προστασίας κρίσιμων στόχων.

Το Ριάντ επιχειρεί να περιορίσει την απειλή των πυραύλων και των μη επανδρωμένων αεροσκαφών, διατηρώντας παράλληλα την υποστήριξή του στις δυνάμεις της διεθνώς αναγνωρισμένης κυβέρνησης της Υεμένης.

Η νέα τριμερής συμφωνία προσφέρει στη Σαουδική Αραβία ένα πρόσθετο πλαίσιο στρατιωτικής συνεργασίας, πέρα από τις παραδοσιακές αμυντικές σχέσεις της με τις Ηνωμένες Πολιτείες και άλλες δυτικές χώρες.

Οι Πακιστανοί διαψεύδουν τους Τούρκους για Υεμένη! Αναφορές για στρατιωτική στήριξη της Άγκυρας στο Ριάντ — Το Ισλαμαμπάντ διαψεύδει τα αεροπορικά πλήγματα

Φιντάν: Αμυντική υποστήριξη, όχι επιθετικές επιχειρήσεις

Ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν διευκρίνισε, σύμφωνα με το Reuters, ότι η Άγκυρα εξετάζει τρόπους συνδρομής στην άμυνα της Σαουδικής Αραβίας, αλλά δεν σχεδιάζει συμμετοχή τουρκικών στρατευμάτων σε επιθετικές επιχειρήσεις εναντίον των Χούθι.

Η πιθανή τουρκική συμβολή επικεντρώνεται σε τεχνική υποστήριξη, συστήματα αεράμυνας και δυνατότητες ηλεκτρονικού πολέμου.

Παράλληλα, εξετάζεται συνεργασία για την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας στην Ερυθρά Θάλασσα, η οποία έχει αποκτήσει ιδιαίτερη σημασία λόγω των επιθέσεων σε εμπορικά πλοία και της έντασης γύρω από τα Στενά Μπαμπ ελ Μαντέμπ.

Σημειώνεται ότι η πλήρης κοινοβουλευτική επικύρωση της συμφωνίας από την Τουρκία παραμένει σε εκκρεμότητα. Συνεπώς, πρέπει να διακρίνεται η πολιτική ενεργοποίηση του μηχανισμού από την πραγματική ανάπτυξη στρατιωτικών δυνάμεων.

Ο στρατιωτικός ρόλος του Πακιστάν

Το Πακιστάν διαθέτει μακροχρόνιους δεσμούς στρατιωτικής συνεργασίας με τη Σαουδική Αραβία και σημαντικές δυνατότητες σε προσωπικό, αεροπορικά μέσα και στρατιωτική εκπαίδευση.

Η συμμετοχή του στη νέα τριμερή συμφωνία προσδίδει πρόσθετο βάρος στον μηχανισμό ασφαλείας που επιδιώκει να αναπτύξει το Ριάντ.

Οι Financial Times αναφέρουν ότι το Ισλαμαμπάν είχε ήδη αναπτύξει αεροπορικά μέσα στη Σαουδική Αραβία τον Απρίλιο, αλλά οι πλήρεις επιχειρησιακές λεπτομέρειες της τρέχουσας συνδρομής δεν έχουν δημοσιοποιηθεί.

Επομένως, οι αναφορές περί άμεσης πακιστανικής συμμετοχής σε συγκεκριμένους βομβαρδισμούς της Υεμένης δεν πρέπει να θεωρούνται επιβεβαιωμένες χωρίς πρόσθετα στοιχεία.

Η Τουρκία επιδιώκει μεγαλύτερο ρόλο στον Κόλπο

Η συμμετοχή της Άγκυρας στον τριμερή μηχανισμό αντανακλά την προσπάθειά της να ενισχύσει την παρουσία της στις δομές ασφαλείας του Κόλπου.

Η Τουρκία διαθέτει σημαντική αμυντική βιομηχανία, εμπειρία στην ανάπτυξη μη επανδρωμένων συστημάτων και τεχνογνωσία στον ηλεκτρονικό πόλεμο.

Για τη Σαουδική Αραβία, αυτές οι δυνατότητες μπορούν να αποτελέσουν χρήσιμη συμπληρωματική υποστήριξη στην αντιμετώπιση πυραυλικών επιθέσεων και επιθέσεων με drones.

Παράλληλα, η συνεργασία με το Πακιστάν διευρύνει το γεωγραφικό αποτύπωμα του νέου αμυντικού σχήματος, συνδέοντας τη Μέση Ανατολή με τη Νότια Ασία.

Νέα περιφερειακή εξίσωση

Η ενεργοποίηση της συμφωνίας συνιστά αξιοσημείωτη εξέλιξη, καθώς τρεις μεγάλες περιφερειακές δυνάμεις επιχειρούν να αναπτύξουν έναν κοινό μηχανισμό αντιμετώπισης απειλών.

Το εγχείρημα, ωστόσο, βρίσκεται ακόμη σε πρώιμο στάδιο.

Η πραγματική αποτελεσματικότητά του θα κριθεί από τον επιχειρησιακό συντονισμό, τις δυνατότητες ταχείας ανάπτυξης μέσων, την πολιτική βούληση των συμμετεχόντων και την ικανότητα αποτροπής νέων επιθέσεων.

Η εξέλιξη παρουσιάζει ενδιαφέρον και για την Ελλάδα, καθώς η ενίσχυση του στρατιωτικού αποτυπώματος της Τουρκίας στον Κόλπο μπορεί να επηρεάσει τις ευρύτερες περιφερειακές συνεργασίες και τις ισορροπίες στην Ανατολική Μεσόγειο.

 

Συνέχεια ανάγνωσης

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

GEOPOLITICO24 λεπτά πριν

Συναγερμός στην Άγκυρα για Ελλάδα, Κύπρο και Ισραήλ! Η SETA μιλά για στρατιωτική περικύκλωση της Τουρκίας και πόλεμο σε τέσσερα μέτωπα

Αποκαλυπτική για τον τρόπο με τον οποίο η τουρκική πλευρά αντιλαμβάνεται τη στρατηγική συνεργασία Ελλάδας, Κυπριακής Δημοκρατίας και Ισραήλ είναι...

GEOPOLITICO54 λεπτά πριν

Η Ελλάδα να προχωρήσει το καλώδιο – Αιχμηρή κριτική στον Ρούμπιο

Αιχμηρή κριτική στη στάση του Μάρκο Ρούμπιο απέναντι στο ζήτημα της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας–Κύπρου άσκησε ο πρέσβης ε.τ. Λεωνίδας Χρυσανθόπουλος,...

GEOPOLITICO1 ώρα πριν

Φόβος για κρίση Ελλάδας-Τουρκίας ώστε να μείνει ο Ερντογάν

Αιχμές για τους ελληνικούς χειρισμούς απέναντι στη Γαλλία, προειδοποίηση για τους Meteor στην Τουρκία και εκτίμηση ότι το τουρκολιβυκό μνημόνιο...

GEOPOLITICO2 ώρες πριν

Προειδοποίηση Παυλόπουλου για τους δημοκρατικούς θεσμούς: Όταν ο Κανόνας Δικαίου χάνει την ισχύ του

Την επικίνδυνη παρακμή της Αντιπροσωπευτικής Δημοκρατίας και την αποδυνάμωση των θεσμών της εξετάζει ο πρώην Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Προκόπης Παυλόπουλος,...

GEOPOLITICO2 ώρες πριν

Σχέδιο για παραγωγή X-BAT στην Ελλάδα! Το μαχητικό της τεχνητής νοημοσύνης και η στρατηγική του Αιγαίου

Στρατηγική συμφωνία της αμερικανικής Shield AI με τη ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ για τη δημιουργία βιομηχανικής βάσης του μη επανδρωμένου μαχητικού X-BAT...

Δημοφιλή