Ιστορία - Πολιτισμός
Eπιστολές Κυπρίων από το Μέτωπο και δωρεές για το «ΟΧΙ»
Οι αποικιοκράτες Άγγλοι δεν το είδαν με καλό μάτι, γιατί φοβόντουσαν την εξέλιξη που θα μπορούσε να έχει η κινητοποίηση αυτή. Θέλησαν λοιπόν να περιορίσουν τα όρια της κινητοποίησης στο πλαίσιο ενός συντάγματος που πολέμησε στο Μέτωπο. Την ίδια ώρα, έρανοι ξεκίνησαν παντού. Ακόμη και οι πιο φτωχοί συνεισέφεραν ό,τι τους είχε απομείνει. Μόνο η Κερύνεια πρόσφερε την αξία ενός αεροπλάνου.
Η Κύπρος ήταν η πρώτη βρετανική αποικία που έστειλε στρατιώτες σε επιχειρήσεις του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, τον Ιανουάριο του 1940.
Σύμφωνα με πρόσφατους υπολογισμούς, υπηρέτησαν στο «Κυπριακό Σύνταγμα» και την «Κυπριακή Εθελοντική Δύναμη» του βρετανικού στρατού περισσότεροι από 37.000 στρατιώτες, από τους οποίους οι 800 ήταν γυναίκες που στελέχωσαν διάφορες βοηθητικές υπηρεσίες.
Πέραν της αυτοδιάθεσης των στρατιωτών, στην Κύπρο πραγματοποιήθηκαν και έρανοι για την οικονομική βοήθεια προς την Ελλάδα. Τουλάχιστον 350.000 λίρες συγκεντρώθηκαν τότε για να αποσταλούν στον αγωνιζόμενο ελληνικό στρατό, καθώς και 15.000 δαχτυλίδια αρραβώνων από ανθρώπους που θέλησαν να βοηθήσουν με κάθε τρόπο!
Οι επιστολές και τα σημειώματα από το «Αρχείο Ελληνικών Γραμμάτων Γεώργιος Λεβιθόπουλος», που παρουσιάζει σήμερα ο «Φιλελεύθερος», αποτυπώνουν αυτήν ακριβώς την πατριωτική «ρουτίνα» των Κυπρίων για τα αδέλφια τους. Διαφαίνεται, επίσης, και η πεποίθηση, η πίστη ότι ο αγώνας των Ελλήνων κατά των Ιταλών και των δυνάμεων του Άξονα είναι δίκαιος…
«Την κάρτα σου την επήρα. Αποπνέει την πεποίθησην που όλοι νοιώθουμεν για την τελική νίκη του δικαίου κατά της αδικίας, της ελευθερίας κατά της βίας. Ξεύρεις ότι σωβινιστής δεν είμαι γιατί αυτός είναι που οδήγησε τους Γερμανούς στον πόλεμον, αλλά για τον πόλεμόν μας ενάντια στους Ιταλούς βρίσκω τα στοιχεία της πάλης του πολιτισμού ενάντια στην πιο αισχρά βαρβαρότητα του φασισμού και του Ναζισμού που αν επικρατούσε θα εξαλείφοντο από το πρόσωπο της Γης -εκεί κατατείνουν τα δύο αυτά συστήματα- όχι μόνον οι νεώτερες κοινωνικές κατακτήσεις αλλά κι αυτές οι στοιχειώδεις αρχές της Γαλλικής Επανάστασης» αναφέρει χαρακτηριστικά μία από τις επιστολές.
Στα γράμματα και τα σημειώματα που έφταναν στο μέτωπο, οι αποστολείς προσπαθούσαν με κάθε τρόπο να εμψυχώσουν τους στρατιώτες και να τους δώσουν δύναμη να συνεχίσουν.
«Πολλές είναι οι επιστολές που έχουμε στο αρχείο, που χρονολογούνται από το 1934. Κάποιες υπογραφές είναι δυσανάγνωστες, αλλά τα ονόματα που διακρίνονται είναι: Μικελής Φραγκοφίνος, αποστολέας από Λεμεσό, Αντιγόνη Φλωρίδου, Ήβη Γεωργιάδου, Γ. Οικονομίδης, Μαριγώ και Αιμίλιος Φραγκοφίνου επίσης από τη Λεμεσό. Επίσης, υπάρχει και η υπογραφή του Χριστόδουλου Παπαδόπουλου, δικηγόρου Αθηνών, καθώς και ενός ιερέα που δεν αναφέρεται το όνομά του και τον προσφωνούν ως αιδεσιμότατο. Από ένα πιστοποιητικό, προκύπτει η ενορία του και το χωριό του» εξηγεί στον «Φιλελεύθερο» ο δημοσιογράφος-συγγραφέας Δήμος Λεβιθόπουλος, δημιουργός του Αρχείου με το όνομα προς τιμήν του αντιστασιακού πατέρα του.
Μέχρι τη γερμανική εισβολή, τον Απρίλιο του 1941, στην Ελλάδα μεταφέρθηκαν περίπου 6.000 άνδρες του «Κυπριακού Συντάγματος», Ελληνοκύπριοι και Τουρκοκύπριοι, οι οποίοι έφτασαν μέσω Λιβύης και Αιγύπτου. Οι περισσότεροι υπηρέτησαν σε περιοχές της Θεσσαλίας και της Μακεδονίας, για τη διάνοιξη οδικών και οχυρωματικών έργων και τη μεταφορά εφοδίων και πυρομαχικών.
Το «Κυπριακό Σύνταγμα» περιελάμβανε βοηθητικά σώματα, όπως λόχους ημιονηγών, σκαπανέων, μεταγωγικού, αποβατικών σκαφών, κινητών πλυντηρίων, αλλά και τάγμα Πεζικού και Μηχανικού. Εκατοντάδες συνελήφθησαν αιχμάλωτοι στην Πελοπόννησο και στην Κρήτη, κατά τη συμμαχική υποχώρηση. Τουλάχιστον 2.000 από αυτούς αιχμαλωτίστηκαν…
Στον ελληνικό στρατό κατάφεραν να καταταγούν μόνο όσοι Κύπριοι ζούσαν στην Ελλάδα. Ανάμεσά τους, 40 περίπου φοιτητές που σπούδαζαν στην Αθήνα και πολέμησαν στο αλβανικό μέτωπο.
Αργότερα, πολλοί Κύπριοι συνέχισαν την ένοπλη δράση τους πολεμώντας στις αντιστασιακές οργανώσεις εναντίον της τριπλής φασιστικής κατοχής, είτε στις ελληνικές δυνάμεις της Μέσης Ανατολής. Για την παρουσία δύο Κυπρίων «Τουρκοκυπρίων, αλλά φιλελλήνων, που μάλιστα είχαν αλλάξει τα ονόματά τους σε ελληνικά και ζούσαν στην περιοχή της Γκιόνας, βοηθώντας σε δουλειές τους σαμποτέρ» είχε μιλήσει στον «Φιλελεύθερο» ο Θέμης Μαρίνος που συμμετείχε με τις συμμαχικές δυνάμεις στην ανατίναξη της γέφυρας του Γοργοποτάμου.
Οι Κύπριοι υπηρέτησαν σε πολεμικές επιχειρήσεις στη Γαλλία, όπου οι ημιονηγοί («μουλαράδες») διακρίθηκαν στην εκκένωση της Δουγκέρκης, στην Αφρική, στη Μέση Ανατολή και την Ιταλία.
Μια πτυχή της ιστορίας που δεν βρήκε χώρο στις ένδοξες σελίδες του έπους του 1940. Ένα παραλειπόμενο του ελληνοϊταλικού πολέμου που δεν θα το μαθαίναμε σήμερα, αν δεν το εντόπιζε στο πρωτοσέλιδο της εφημερίδας «Ακρόπολις» ο Γιώργος, γιος του Δήμου Λεβιθόπουλου.
Και μια άγνωστη ιστορία της Κατοχής εμπνέει ακόμη και σήμερα ένα νέο, 16χρονο παιδί. Στην εφημερίδα «Ακρόπολις» της 10ης Δεκεμβρίου του 1940, μία φωτογραφία ενός στρατιώτη φιγουράρει στο πρωτοσέλιδο. Πρόκειται, όπως αναφέρεται στο δημοσίευμα, για τον Αναστάσιο Χαραλαμπόπουλο του Αλεξάνδρου, ετών 13. Όταν ξεκίνησε η επιστράτευση, ο πατέρας του πιτσιρίκου επιστρατεύτηκε και επιβιβάστηκε στο τρένο για το μέτωπο. Η ίδια ιστορία δημοσιεύεται επίσης σε μια γαλλική εφημερίδα, τη «La Message».
Στο ίδιο τρένο μπήκε κρυφά και ο 13χρονος, μόνο που… επέλεξε το βαγόνι με τις αποσκευές. Και έτσι, ο μικρός έφτασε στα ελληνοαλβανικά σύνορα. Όταν πλέον τον ανακάλυψαν, ήταν αργά και ήταν πολύ δύσκολο -αν και υπήρχε ο τρόπος- να επιστρέψει στην Αθήνα. Οπότε, ο Αναστάσιος έμεινε εκεί, βοηθώντας όπως μπορούσε τους Έλληνες φαντάρους.
«Διάβασε την ιστορία ο Γιώργος και ενθουσιάστηκε. Μπορεί επειδή είναι παιδί ακόμα και η ηλικία του είναι κοντά με του 13χρονου τότε Αναστάση, μπορεί κι επειδή θα ήθελε να το έκανε ο ίδιος αν ήταν σε αυτή τη θέση, ήταν σα να τού “μίλησε” στην καρδιά. Κάθισε λοιπόν κι έγραψε μια επιστολή με τίτλο “Ο ηρωάκος”, που πρόκειται να εκδοθεί τις επόμενες μέρες σε βιβλίο» εξηγεί στον «Φ» ο Δήμος Λεβιθόπουλος, ο οποίος χαίρεται διπλά που ο γιος του εκτιμά το Αρχείο και -κυρίως- εμπνέεται από αυτό.
Στο μεταξύ, το Γενικό Επιτελείο Στρατού και η Διεύθυνση Ιστορίας Στρατού έχουν επιδοθεί σε μια αναζήτηση του Αναστάσιου Χαραλαμπόπουλου, ο οποίος, αν ζει, σήμερα θα είναι 86 ετών.
Έλλη Ζουρούδη: Η κατάσκοπος των Βρετανών
Κι όμως, η ίδια επέλεξε να είναι στρατιώτης στον πόλεμο κατά των Γερμανών ναζί που είχαν καταλάβει την Αθήνα. Έγινε κατάσκοπος των Βρετανών και, ως άλλη Μάτα Χάρι, φυγάδευσε δεκάδες στελέχη -Βρετανούς, Νεοζηλανδούς, Κύπριους, Γάλλους- των συμμαχικών δυνάμεων στη Μέση Ανατολή.
Επίσης, μετέφερε έγγραφα και μηνύματα από και προς άτομα των οποίων τα ονόματα δεν ήξερε καν, ενώ έκανε μέχρι και… «δημόσιες σχέσεις» με αξιωματικούς του εχθρού για να τους απασχολήσει την ίδια ώρα που άλλοι από την οργάνωση έψαχναν το σπίτι ή το γραφείο τους.
Βιογράφος της Έλλης Ζουρούδη υπήρξε ο Δήμος Λεβιθόπουλος, στον οποίο εμπιστεύτηκε την ιστορία της, που θυμίζει περισσότερο σενάριο κινηματογραφικής ταινίας, ακόμη και παραμύθι. Στον ίδιο, χάρισε και ένα μεγάλο μέρος του φωτογραφικού της αρχείου, καθώς και τα ντοκουμέντα που έχουν σχέση με την καλλιτεχνική της καριέρα.
«Τη γνώρισα όταν με φώναξε για να της γράψω το βιβλίο της, γύρω στο 1987. Μια γυναίκα σε προχωρημένη ηλικία, που εξακολουθούσε να εκπέμπει δυναμισμό και ερωτισμό» περιγράφει στον «Φ» ο Δ. Λεβιθόπουλος.
Κατά τη διάρκεια του ελληνοϊταλικού πολέμου, η Έλλη Ζουρούδη υποστήριζε αναφανδόν τον ελληνικό στρατό. «Οι παραστάσεις της ήταν υπό την αιγίδα του βασιλιά. Η ίδια ήταν από τις πρωτεργάτριες του Ελληνικού Μελοδράματος -μαζί με τον Μανώλη Καλομοίρη στη μουσική- που ήταν ο προπομπός της Ελληνικής Λυρικής Σκηνής. Στο στούντιό της, στην οδό Νίκης, δίδασκε χορό σε νέες κοπέλες. Νεαρός δημοσιογράφος, ο Σακελλάριος τότε, γράφει στην εφημερίδα για την επιτυχία της Σχολής. Μέχρι τότε, τους ανδρικούς ρόλους στον χορό τους κάνανε γυναίκες.
Κανείς άνδρας δεν πήγαινε να χορέψει – υπήρχε και πρόβλημα στο… μουστάκι! Η Ζουρούδη, επειδή ήθελε άνδρες παρτενέρ, προσλαμβάνει χορευτές ομοφυλόφιλους. Και επειδή τότε η ομοφυλοφιλία ήταν ποινικό αδίκημα, όποιος πήγαινε στη Σχολή της είχε και την προστασία της. Γι’ αυτό, προπολεμικά, έχουν περάσει από εκεί δεκάδες γνωστοί καλλιτέχνες, όπως ο Γιάννης Τσαρούχης που επιμελείτο τα σκηνικά και τα κοστούμια» εξηγεί ο Δ. Λεβιθόπουλος.
Όταν το μέτωπο υποχώρησε και οι ναζί κατέλαβαν την Αθήνα, η Ζουρούδη δεν έμεινε με σταυρωμένα τα χέρια. «Αισθανόμουν ανάγκη κάτι να κάνω. Κάτι, αλλά τι; Η καλλιτεχνική μου προσφορά ήταν μια άχρηστη υπερπολυτέλεια στη δύσκολη αυτή εποχή. Ο πόλεμος δεν είναι φεστιβάλ. Έχει ανάγκη μόνο από στρατιώτες κι αυτό ένιωθα την ανάγκη να γίνω. Στρατιώτης», είπε η Ζουρούδη. «Μια μαθήτριά μου, η κόρη του Ιγγλέση που είχε κοσμηματοπωλείο στην οδό Σταδίου, με ρώτησε μια μέρα, μεταξύ σοβαρού και αστείου, αν ήθελα να απασχοληθώ στην κατασκοπεία. “Τι κάνει κανείς όταν απασχολείται στην κατασκοπεία;” ρώτησα. Το ίδιο βράδυ, ο σμήναρχος Κώστας Βαλσάμης, υπασπιστής του βασιλιά, ήρθε και με βρήκε. “Ήρθα να σου λύσω κάθε απορία σχετικά με το τι κάνει κανείς στην κατασκοπεία”. Από εκείνη τη στιγμή, ξεκίνησε το πιο απρόσμενο χρίσμα της ζωής μου, η ένταξή μου στην ελληνοβρετανική οργάνωση. Αρχηγός του κλιμακίου ήταν ο Κάπτεν Βάο» διηγείται. «Αυτό τον χορό δεν τον ήξερα. Αφού μπήκα στον χορό, θα χορέψω».
Τα αποδυτήρια των γυναικών, που ήταν μεγαλύτερα από άποψη χώρου, τα διαμόρφωσε σαν διαμέρισμα. Εκεί φιλοξενούσε τους αξιωματικούς που έκρυβε για να φυγαδεύσει. «Βέβαια οι μαθήτριες δεν έπρεπε να μυριστούν τίποτα. Γι’ αυτό, οι “επισκέπτες” ήταν όλη μέρα κλειδαμπαρωμένοι. Απορούσαν βέβαια κάποιες κοπέλες. Όταν με ρωτούσαν, τους απαντούσα ότι το έχω νοικιάσει σε Κύπριους φοιτητές για διαμονή, γιατί από τα δικά τους δίδακτρα δεν μπορούσα να ζήσω. Γελούσαν εκείνες και είχα το κεφάλι μου ήσυχο. Ακόμη κι αν ακούγανε κάτι, θα ήταν υποτίθεται οι Κύπριοι φοιτητές» είπε στον βιογράφο της. «Όλα αυτά στη σχολή γίνονταν κάτω από τη μύτη Γερμανών και με τη… συμπαράστασή τους, αφού είχαν αναλάβει, εν αγνοία τους, να καλύπτουν κονιάκ, φαγητό, τσιγάρα των καλεσμένων μου! Το βράδυ, όταν έφευγαν οι κοπέλες και τα φλερτ τους ανασαίναμε. Έκλεινα την πόρτα, έβγαιναν εκείνοι για να ξεμουδιάσουν και μοιράζαμε τη λεία του εχθρού».
Η Έλλη Ζουρούδη συνελήφθη τον Σεπτέμβριο του 1941. Οδηγήθηκε κατ’ αρχάς στις Φυλακές Αβέρωφ και στη συνέχεια στην Ελασσόνα από όπου αποφυλακίστηκε Πρωταπριλιά του 1943. Για την προσφορά της τιμήθηκε από τη βρετανική κυβέρνηση με τα υψηλότερα παράσημα τιμής.
«Η Ζουρούδη μού εμπιστεύτηκε ονόματα από τον καλλιτεχνικό χώρο που όχι μόνο δεν μπήκαν στην Αντίσταση, ούτε καν τρωγόπιναν με τους Γερμανούς κατακτητές, αλλά συνεργάστηκαν μαζί τους, δίνοντας πληροφορίες για ανθρώπους του χώρου που ήταν ενεργά στην Εθνική Αντίσταση» λέει ο Δήμος Λεβιθόπουλος. «Αν ποτέ βγουν αυτά τα ονόματα, πολλοί θα πέσουν από τα σύννεφα για Έλληνες αστέρες που δεν στάθηκαν στο επίπεδό τους…».
Εγχειρίδιο διπλωματίας
«Κανένας πόλεμος δεν ξεκινά την ημέρα που κηρύσσεται. Έτσι και ο ελληνοϊταλικός πόλεμος ξεκίνησε για την Ελλάδα από το 1939 και γιγαντώθηκε με επιθετικές και εχθρικές ενέργειες τον Ιούνιο του 1940 με βυθίσεις εμπορικών και φορτηγών πλοίων -μάλιστα υπήρξαν και νεκροί. Φυσικά, το πιο γνωστό περιστατικό ήταν η πυρπόληση της Έλλης στην Τήνο. Αλλά όλα έδειχναν ότι ο πόλεμος έρχεται…», εξηγεί στον «Φ» ο Δήμος Λεβιθόπουλος.
Σε διπλωματικό επίπεδο, λοιπόν, ο πόλεμος είχε ξεκινήσει πολύ πριν προκηρυχθεί. Μετά την 28η Οκτωβρίου 1940, το ελληνικό Υπουργείο Εξωτερικών είχε έτοιμο ένα βιβλίο που διένειμε σε δημοσιογράφους και διπλωμάτες. Είναι το ντοκουμέντο που ανήκει στο Αρχείο Ελληνικών Γραμμάτων Γεώργιος Λεβιθόπουλος και παρουσιάζει σήμερα ο «Φ».
Μέσα από το βιβλίο, μαθαίνουμε όλην την πορεία των σχέσεων μεταξύ Ελλάδας και Ιταλίας, αλλά και λεπτομέρειες που μέχρι εκείνη τη στιγμή -και στο πλαίσιο της ελληνικής ουδετερότητας- δεν είχαν αποκαλυφθεί. Στις σελίδες του διαβάζουμε για σαμποτάζ σε ελληνικά πλοία που πλέουν στη Μεσόγειο. Στο ίδιο βιβλίο γίνεται για πρώτη φορά η παραδοχή ότι πίσω από την πυρπόληση της Έλλης βρίσκονταν οι Ιταλοί.
Η προπαγάνδα για την «ουδέτερη» Ελλάδα είχε μπει πολύ δυναμικά στην καθημερινότητα από το 1938-1939. Η χώρα και οι πολιτικοί της δέχονταν επίθεση φιλίας από τις δύο πλευρές, προκειμένου η μία να επικρατήσει έναντι της άλλης. Ωστόσο, στις ίδιες σελίδες των εφημερίδων με τις καταχωρήσεις των δωρεών και των εκδηλώσεων, διάβαζε κανείς και διαφημίσεις για κατασκευές καταφυγίων…
«Στο ημερολόγιο του Τσιάνο -του Ιταλού που περιπαίζει στο τραγούδι της η Βέμπο ως ιαχή του Μουσολίνι; «αχ Τσιάνο, θα τρελαθώ Τσιάνο, με την Ελλάδα ποιος μου είπε να τα βάνω», αναφέρεται ότι η Αθήνα θα πέσει σύντομα και αναίμαχτα. Όπως λέει ο Τσιάνο, λοιπόν, υψηλόβαθμοι στην Ελλάδα, προφανώς στρατιωτικοί και πολιτικοί, έχουν χρηματιστεί και ο συγγραφέας του ημερολογίου διαβεβαιώνει ότι «δεν θα έχουμε αντιδράσεις»», λέει ο Δήμος Λεβιθόπουλος. Η ίδια αναφορά υπάρχει και στο βιβλίο της Διεύθυνσης Ιστορίας Στρατού του ΓΕΣ για το 1940, που εκδόθηκε το 1956.
Φιλελεύθερος
GEOPOLITICO
Σμαραγδής: «Στην Ελλάδα είναι επικίνδυνο να είσαι Έλληνας» – Ο Κολοκοτρώνης, η εθνική ταυτότητα και η απάντηση στους επικριτές
Ο σκηνοθέτης μίλησε στην Όλγα Λαθύρη στον Star Κεντρικής Ελλάδας για τη νέα ταινία με επίκεντρο τον Γέρο του Μωριά, την ανάγκη εθνικής ενότητας και τον πολιτισμό ως δύναμη αντίστασης στην ομογενοποίηση.
Με αιχμηρές αναφορές στην παγκοσμιοποίηση, στην υποχώρηση της ελληνικής αυτοπεποίθησης και στις αρνητικές κριτικές που δέχθηκε ο «Καποδίστριας», ο Γιάννης Σμαραγδής παρουσίασε το σκεπτικό της επόμενης κινηματογραφικής του προσπάθειας. Στη συνέντευξή του στην Όλγα Λαθύρη για τον Star Κεντρικής Ελλάδας, αποκάλυψε ότι έχει ολοκληρωθεί η πρώτη μορφή του σεναρίου για τον Θεόδωρο Κολοκοτρώνη, τον οποίο αντιμετωπίζει ως φορέα της ελληνικής λαϊκής ψυχής και ως πρότυπο προσφοράς στην πατρίδα.
«Στην ουσία, στην Ελλάδα είναι επικίνδυνο να είσαι Έλληνας», ανέφερε χαρακτηριστικά, διευκρινίζοντας ότι εννοεί την υπεράσπιση μιας «ανώτερης Ελλάδας». Συνέδεσε την τοποθέτησή του με το όραμα του Καποδίστρια και με τις αντιδράσεις απέναντι στην ταινία του, υποστηρίζοντας ότι η ανάδειξη της ελληνικής ιστορίας και ταυτότητας συναντά αντιστάσεις.
Η σύγκρουση με τους κριτικούς και τα ξένα πρότυπα
Ο Σμαραγδής επιτέθηκε σε μεγάλο μέρος της ελληνικής κινηματογραφικής κριτικής, αναγνωρίζοντας πάντως ότι υπάρχουν εξαιρέσεις. Χρησιμοποίησε τον όρο «σύνδρομο της Στοκχόλμης» για να περιγράψει αυτό που ο ίδιος θεωρεί θαυμασμό προς τον «επικυρίαρχο».
Στη δική του ανάγνωση, η παγκοσμιοποίηση επιδιώκει την πολιτισμική ομοιομορφία, με τον αμερικανικό κινηματογράφο να λειτουργεί ως όχημα επιβολής προτύπων. Υποστήριξε ότι η άκριτη υιοθέτησή τους μπορεί να οδηγήσει σε πολιτισμική εξάρτηση, ενώ αντιπαρέβαλε τη δυνατότητα του ελληνικού κινηματογράφου να αναδεικνύει ιστορικές προσωπικότητες και να ενισχύει την αυτογνωσία του κοινού.
«Μας έχουν πείσει ότι είμαστε αδύνατοι να ξαναγίνουμε μεγάλοι», είπε. Κατά τον ίδιο, οι ταινίες του επιχειρούν να αμφισβητήσουν αυτή την εικόνα, υπενθυμίζοντας στους θεατές τις δυνάμεις και τις αξίες που διαθέτουν.
«Ο Κολοκοτρώνης είναι η ελληνική ψυχή»
Για τον Γέρο του Μωριά, ο σκηνοθέτης έδωσε ιδιαίτερο βάρος στον λαϊκό πολιτισμό, στην πίστη, στην παράδοση και στη μετάδοση των αξιών από γενιά σε γενιά.
«Πρώτα απ’ όλα, ο Κολοκοτρώνης είναι η ελληνική ψυχή», υπογράμμισε. Εξήγησε ότι θέλει να φωτίσει, πέρα από τη στρατιωτική του δράση, την εσωτερική διαδρομή ενός ανθρώπου που έφθασε να υπηρετεί κάτι μεγαλύτερο από τον εαυτό του.
Ως κεντρικό νόημα της ταινίας περιέγραψε την υπέρβαση της ατομικής επιδίωξης χάριν μιας ανώτερης αποστολής. Στο πλαίσιο αυτό, αναφέρθηκε σε περιστατικά συγχώρεσης και αποφυγής της εκδίκησης, όπως ο ίδιος τα έχει εντάξει στην προσέγγισή του για τον ήρωα.
Παρουσίασε, επίσης, τον Κολοκοτρώνη ως το «alter ego» του Καποδίστρια: τον άνθρωπο της στρατιωτικής πράξης δίπλα στον άνθρωπο του πολιτικού οράματος. Η νέα ταινία, όπως εξήγησε, αποτελεί προέκταση της προηγούμενης, με κοινό άξονα την αφύπνιση της ελληνικής αυτοσυνειδησίας.
Εθνική ενότητα απέναντι στον διχασμό
Η αναφορά στους εμφύλιους της Επανάστασης έφερε τη συζήτηση στη σημερινή Ελλάδα. Ο Σμαραγδής χαρακτήρισε τους εμφύλιους «κατάρα των Ελλήνων» και ζήτησε υπέρβαση της εσωτερικής αντιπαλότητας.
«Να ενωθούμε», τόνισε, εκφράζοντας την απογοήτευσή του για τον κατακερματισμό και τις κομματικές συγκρούσεις. Συνέδεσε το μήνυμα της ενότητας με την ανάγκη να αποκτήσουν οι νεότερες γενιές ουσιαστική σχέση με την ιστορία τους.
Ενδεικτική ήταν η αφήγησή του για ένα παιδικό πάρτι στις Λιβανάτες, όπου είδε να χρησιμοποιείται ο Spider-Man ως πρότυπο ψυχαγωγίας. Με αφορμή το περιστατικό, εξήγησε ότι επιθυμεί να αναδείξει τον Καποδίστρια και τον Κολοκοτρώνη ως ελληνικά πρότυπα για τα παιδιά.
Η τοποθέτηση για την Τριπολιτσά
Στο τέλος της συνέντευξης, όταν η Όλγα Λαθύρη έθεσε το ζήτημα των τουρκικών αναφορών στη σφαγή της Τριπολιτσάς, ο Σμαραγδής υποστήριξε ότι ο Κολοκοτρώνης απουσίαζε κατά τη σφαγή, συνδέοντας την απουσία του με τη συμφωνία αποχώρησης των Αλβανών.
Απέδωσε τη βία στη συσσωρευμένη οργή από την οθωμανική κυριαρχία, δηλώνοντας παράλληλα ότι η σφαγή «δεν έπρεπε να γίνει». Στην επιχειρηματολογία του επικαλέστηκε τις διώξεις των Ελλήνων, τις γενοκτονίες και την Κύπρο. Οι συγκεκριμένες ιστορικές αναφορές παρουσιάστηκαν ως δικές του εκτιμήσεις στη συνέντευξη.
Το σενάριο και το ζητούμενο της χρηματοδότησης
Στο πρακτικό σκέλος, ο Σμαραγδής ανέφερε ότι συνεργάζεται με τον Μελέτη Μελετόπουλο και τον ιστορικό Νίκο Γιαννόπουλο για την οργάνωση του ιστορικού υλικού. Δήλωσε ότι στόχος του είναι η δραματουργία να στηριχθεί στα πραγματικά περιστατικά.
Η πρώτη μορφή του σεναρίου έχει ολοκληρωθεί, αλλά προηγείται η εξασφάλιση της χρηματοδότησης. Ο σκηνοθέτης έχει τρεις ηθοποιούς στο μυαλό του για τον πρωταγωνιστικό ρόλο, χωρίς να τους έχει ενημερώσει.
Παράλληλα, ανέφερε ότι τον «Καποδίστρια» έχουν παρακολουθήσει περίπου ένα εκατομμύριο άνθρωποι και μίλησε για δωρεάν προβολές σε σχολεία και για προβολές σε πολιτιστικά κέντρα διεθνώς. Για τον ίδιο, η συνέχεια αυτής της προσπάθειας έχει σαφή προορισμό: να μεταφέρει στις επόμενες γενιές την ιστορική μνήμη και την πίστη ότι η Ελλάδα μπορεί να δημιουργήσει ξανά.
GEOPOLITICO
Ο Σαμουήλ παραδίδεται στους Βουλγάρους: Μας κατέκλεψαν και τους επιβραβεύουμε!
Το λείψανο του Σαμουήλ είναι ένα όπλο στα χέρια των σημερινών Βουλγάρων να γίνουν ακόμη πιο επιθετικοί, αντί να φροντίσουμε να λογικεύσουμε τους Σκοπιανούς. Άρθρο του βυζαντινολόγου Σταύρου Γουλούλη
Γράφει ο Σταύρος Γουλούλης, Δρ. βυζαντινολόγος ” Εφημ. Ελευθερία, Λάρισα 04 Οκτωβρίου 2026, σελ. 15.
Τελικά η κυβέρνηση προέβη αιφνίδια σε συμφωνία με την Βουλγαρία, ανταλλαγή του (υποτιθέμενου) λειψάνου του κατακτητή της Λάρισας Σαμουήλ με 48 κειμήλια. Είναι γνωστό πως βρέθηκε στον τάφο Γ στο νότιο κλίτος της βασιλικής του Αγίου Αχιλλίου (προορισμένη για Αρχιεπισκοπή του κράτους του Σαμουήλ, ο μεγαλύτερος ναός στα Βαλκάνια στην βυζαντινή περίοδο!) στο νησί της Πρέσπας την δεκαετία του ’60 και ταυτίσθηκε από τον καθηγητή της Αρχιτεκτονικής ΑΠΘ Νικ. Μουτσόπουλο. Για την ακρίβεια ο αείμνηστος, μέγας επιστήμων στον τομέα του, εδώ χωρίς να είναι Ειδικός, προχώρησε σε ταύτιση που δεν έχουν αποδεχτεί όλοι οι Ιστορικοί. Δημοσίευσε δε την σχετική πρόταση σε βουλγαρικό περιοδικό! Τον θεωρούσε Βούλγαρο και το κράτος του βουλγαρικό. Κακώς, αφού υπάρχουν πολλά κενά σε έναν τάφο χωρίς επιγραφική μαρτυρία. Ο Σαμουήλ πέθανε στην Πρίλαπο (Πρίλεπ) βορείως των Σκοπίων (Οκτ. 1014), βλέποντας στρατιώτες του τυφλωμένους από τον Βασίλειο Β΄.
Ας δεχτούμε όμως ότι το λείψανο είναι γνήσιο. Εδώ διαφωνούν οι Σκοπιανοί. Δέχονται, εύλογα, ότι ο Σαμουήλ και τα αδέλφια του, τέκνα του κόμη Νικολάου (Κομητόπουλοι), συγκρότησαν δυναστεία με κέντρο την Πρέσπα και την Αχρίδα. Ως Αρμένιοι στην καταγωγή, υπήρξαν αξιωματούχοι του Βυζαντίου (Ρωμανίας) κι εκμεταλλεύτηκαν ότι οι παλαιοί Βούλγαροι επί Τσιμισκή παρέδωσαν τα βασιλικά σύμβολα στην Κων/πολη το 971, οπότε δημιούργησαν μία κεντρική βαλκανική αυτοκρατορία (997 κ.ε.), πρόδρομο του ‘μακεδονικού’ έθνους. (Μάλιστα ο τελευταίος Βούλγαρος βασιλικός γόνος, ο Ρωμανός, ήταν απλός αξιωματούχος τους στα Σκόπια). Ο Σαμουήλ θεωρείται κάτι σαν ο ιδρυτής (founder) του κράτους των.
Οι δύο βόρειοι γείτονες, λοιπόν, ερίζουν, για έναν βασιλιά, αλλά όπως θα δείξω, μάλλον σε ‘ξένον αχυρώνα’, αφού αυτός εντάσσεται και στον βυζαντινό πολιτισμό. Εμείς τον μάθαμε βέβαια σε εποχή αντικομμουνισμού ως Σλάβο μέγα εχθρό του Βυζαντίου, αλλά δεν είναι ακριβώς έτσι, είχε συνεργασία με τον Βασίλειο Β΄.
Προφανώς το λείψανό του αποκτά υπεραξία για τις δύο χώρες. Aξίζει όχι 48 κειμήλια, που τέτοια έχουμε χιλιάδες, αλλά πολύ περισσότερο. Δεν εισέρχεται στην ανταλλακτική λογική. Αποτελεί πολιτικό κεφάλαιο πρώτου μεγέθους, δεν είναι κειμήλιο. Είναι συνδεδεμένο με μνημείο της Ελλάδας, συνδέεται με την ελληνική ιστορία (και την Λάρισα!). Δεν συγκρίνεται ούτε με τα πολύ περισσότερα από τα 48 κειμήλια που έκλεψαν οι Βούλγαροι στο α΄μισό του 20ού αιώνα ή τα περιβόητα μακεδονικά χειρόγραφα. Οι Βούλγαροι είναι σαν να κόβουν τα πόδια των Σκοπιανών, θα είναι σε θέση ακόμη και να αφομοιώσουν τα Σκόπια. (Εμποδίζουν τα Σκόπια να εισέλθουν στην Ευρωπαϊκή Ένωση, δεν τους αναγνωρίζουν γλώσσα, εθνότητα, τίποτα). Στην ουσία χαρίζουμε στους Βουλγάρους το πιο σημαντικό πλεονέκτημα και μπορεί να δούμε να ενώνονται τα δύο κράτη, ενώ εμείς θα μείνουμε στα 48 «κειμήλια». Κι ενώ χαρίσαμε στα Σκόπια το όνομα της Μακεδονίας, ακριβώς για να είναι αντίβαρο στην Μεγάλη Βουλγαρία, τώρα χαρίζουμε στην Βουλγαρία το πιο σημαντικό τεκμήριο αλλά και το επιστημονικό και ηθικό πλεονέκτημα να πετύχει αυτό που δεν θέλουμε. Είμαστε σχιζοφρενείς ;
Δεν πιστεύουμε τους Σκοπιανούς γιατί ενέταξαν τα επιχειρήματά τους στον αλυτρωτισμό τους και βλέπουν τον Σαμουήλ ως ‘Μακεδόνα’. Αλλά είναι ανάγκη να πάμε στο άλλο άκρο; Βασικό επιχείρημά τους είναι ότι στην διάρκεια των πολέμων που διεξήγαγε η δυναστεία των Κομητοπούλων οι σύγχρονοι βυζαντινοί συγγραφείς ποτέ δεν αποκαλούν το κράτος αυτών Βουλγαρία ή τους κατοίκους «Βουλγάρους» (βλ. Mitko Panov, The Blinded State, εκδ. Brill, Leiden, 2019, σσ. 9-10, 29 κ.ε.: «το τυφλωμένο κράτος, το κράτος που το τύφλωσαν»). Τους λένε Μυσούς, Σκύθες, βαρβάρους, Κομητόπουλους. Οι Βυζαντινοί μόνον μετά το 1018, την οριστική νίκη από τον Βασίλειο Β΄ Βουλγαροκτόνο, αποκαλούν (Νέο)Βουλγάρους όλους τους Σλάβους (Σλαβόφωνους) από τον Δούναβη μέχρι την Νότια Ελλάδα (όσους δεν έδιωξαν οι Βυζαντινοί). Υπήρχε πολιτική σκοπιμότητα γι’ αυτό, δεν είναι της ώρας. Θέμα (=διοικητικό διαμέρισμα) Βουλγαρίας τότε οργάνωσαν στην περιοχή των Σκοπίων. Η Αρχιεπισκοπή Βουλγαρίας, διάδοχος της παλαιάς, είχε πλέον έδρα την Αχρίδα και έπιανε μόνον την ΒΔ Βαλκανική.
Ο Σαμουήλ έφτιαξε μία αυτοκρατορία (997 κ.ε.) (νέο)Βουλγάρων/Σλάβων και Ρωμαίων μαζί με τους Λατινόφωνους (Βλάχους). Γι΄αυτό κατέλαβε την Λάρισα (985/6) όπου η πλειοψηφία των κατοίκων ήταν Βλάχοι, ιδίως αφότου το 980 ο Βασίλειος Β΄ έδωσε στον αρχηγό τους Νικουλιτζά τον τίτλο του άρχοντα των Βλάχων της Ελλάδος. Μετέφερε τους κατοίκους στην πρωτεύουσα Πρέσπα (βλ. Στ. Γουλούλης, δες Θεσσαλικό Ημερολόγιο 90, Σεπ. 2026), όπου έχτισε τον αρχιεπισκοπικό ναό αφιερωμένο στον Άγιο Αχίλλιο. Ο πολιούχος άγιος της Λάρισας συμμετείχε στην Α΄ Οικουμενική Σύνοδο, αυτή που νομιμοποίησε ως θεσμό, δόγμα και οργάνωση την χριστιανική Εκκλησία. Ήθελε οι αρχιεπισκοπικός ναός να συνδέεται με το ρωμαϊκό κράτος. Η βασιλική του Αγίου Αχιλλίου κτίσθηκε στην δεκαετία 1004/5-1014 με την συνδρομή του Βυζαντίου, εκφράζει τον βυζαντινό πολιτισμό, καμία σχέση με ναούς του βουλγαρικού κράτους προ του 971 (βλ. μελέτες: Γουλούλης Academia.edu).
Ο Άγιος Αχίλλιος Πρέσπας όπως δέχονται όλοι συνδέεται και με το ρωμαϊκό κράτος, περισσότερο τον κόσμο των λατινοφώνων-Βλάχων. Άλλωστε στο κράτος του Σαμουήλ υπήρχαν αντίπαλοι αλλά οι «φρονούντες τα των Ρωμαίων», όσοι ήθελαν να υπαχθούν στον αυτοκράτορα. Εκκλησιαστικώς πάντως δεν υπήρξε σχίσμα.
Οι σημερινοί Βλάχοι (Λατινόφωνοι) των Σκοπίων και της Αλβανίας υπήρξαν πολίτες αυτού του κράτους, και είναι γνωστό ότι αισθάνονται Ρωμιοί, αποβλέποντας στην Ελλάδα, την κληρονόμο του ελληνόφωνου Βυζαντίου. Αναγνωρίζοντας Βούλγαρο τον Σαμουήλ, αποβάλλουμε την ρωμαϊκή ταυτότητά του και του ηγεμόνα και των πολιτών του.
Γίνεται φανερό ότι το λείψανο του Σαμουήλ είναι ένα όπλο στα χέρια των σημερινών Βουλγάρων να γίνουν ακόμη πιο επιθετικοί, αντί να φροντίσουμε να λογικεύσουμε τους Σκοπιανούς. Κανονικά η κ. Μενδώνη όφειλε να συγκαλέσει ένα επιστημονικό συνέδριο για τον Σαμουήλ, να κατατεθούν οι απόψεις (Βουλγάρων, Σκοπιανών, Ελλήνων) κι όχι στα ξαφνικά (λέγε με ‘πονηρά’) να προχωρήσει σε αυθαίρετη ανταλλαγή. Με την επιστήμη λύνονται τα εθνικιστικά πάθη, ούτε με φοβίες (π.χ. για το βλαχικό) ούτε με φωνάρες. «Αυτό το χώμα είναι δικό τους και δικό μας».
GEOPOLITICO
Το αφήγημα της Τριπολιτσάς και όχι μόνο
Το αφήγημα της Τριπολιτσάς δεν στέκεται μόνο στο συγκεκριμένο γεγονός, αλλά άγει και σε άλλα πολύ σοβαρά.
Γράφει ο Αριστόβουλος
Πολύ συχνά ο ερευνητής/σχολιαστής της ιστορίας κι των διεθνών σχέσεων, οφείλει να απομακρύνεται και να παρακολουθεί τα γεγονότα ώστε να τοποθετηθεί περισσότερο εμπεριστατωμένα επί των διαφόρων θεμάτων. Μας έκανε αλγεινή εντύπωση η ένταση της ανακοίνωσης του τουρκικού ΥΠΕΞ κατά την πρόσφατη επέτειο Αλώσεως της Τριπολιτσάς. Ανερυθρίαστα δήλωσε πως στις 23 Σεπτεμβρίου 1821 συντελέσθηκε γενοκτονία κατά του τουρκικού πληθυσμού της πόλης. Διατείνεται δε, περί περαιτέρω ενεργειών σε διεθνές επίπεδο για σχετική αναγνώριση. Ενδιαφέρον ακούγεται….
Για την ιστορία όμως και την αλήθεια, ας βάλουμε τα πράγματα στη θέση τους. Η Άλωση της Τριπολιτσάς εδραίωσε την Επανάσταση των Ελλήνων και είχε ως νόημα την αφύπνιση ενός λαού που είχε μάθει να ζει κατά τις βουλήσεις της εκάστοτε τοπικής τουρκικής διοίκησης. Ενός λαού που ανήκε καθ΄ ολοκληρίαν στον πασά, τον αγά και που του όριζε την μοίρα ο δερβέναγας, ο γενίτσαρος κι ο τσαούσης. Αυτός ο κόσμος πολιόρκησε την Τριπολιτσά κι αυτός την άλωσε. Η όποια βιαιότητα αναπτύχθηκε, δεν ήτανε τίποτε περισσότερο από την δικαιολογημένη οργή μιας κοινωνίας υπόδουλης για αιώνες. Πολλοί λοιπόν είναι οι λόγοι που καθιστούν έωλο το αφήγημα της γείτονος.
Αρχικά, μπορεί κάποιος να μας πει που αλλού στην Επανάσταση υπήρξε ανάλογη πρακτική από πλευράς Ελλήνων? Π ο υ θ ε ν ά. Υπήρξαν πολλές πολιορκίες και πέσανε αρκετά κάστρα. Μπορεί να πει άραγε το τουρκικό ΥΠΕΞ τι έπραξαν οι Οθωμανοί όταν ανέκτησαν την Τριπολιτσά από τους Έλληνες που αλληλοεξοντώνονταν? Μια πόλη Νάουσα, σας λέει τίποτε ευαίσθητοι γείτονες? Μήπως κάποιο Σούλι λίγο νωρίτερα? Μπορεί να μας περιγράψει κάποιος τούρκος αξιωματούχος τι συνέβη στην Έξοδο του Μεσολογγίου? Η δράση του Ιμπραήμ στον Μωριά ήτανε πολιτισμένη? Πόσοι νέοι και νέες μεταφέρθηκαν στα σκλαβοπάζαρα της Αιγύπτου και παρά τις προσπάθειες του Κόδρινγκτον μετά το Ναυαρίνο δεν επέστρεψαν ποτέ? Αν μη τι άλλο, είναι ένα καθαρό παράδειγμα εθνοκάθαρσης. Η Χίος του ολοκληρωτικού αφανισμού 100 και πλέον χιλιάδων, σας λέει κάτι κύριοι του τουρκικού ΥΠΕΞ? Τα Ψαρά που βρίσκονται λίγο παραδίπλα? Η Κάσος νοτιότερα? Πως κόπτεσθε περί Τριπολιτσάς όταν λίγους μήνες νωρίτερα με την έκρηξη της Επανάστασης κατασφάχθηκε η Σμύρνη και η Λευκωσία? Μάλλον δεν δικαιούσθε δια να ομιλείτε….
Μπορούμε όμως να πάμε το θέμα και παραπίσω στην Ιστορία. Από το Ματζικέρτ το 1071 μέχρι την Άλωση του 1453 και τους μετέπειτα αιώνες της οθωμανικής υπερεξάπλωσης, μπορείτε να μας πείτε πως οι ολίγες χιλιάδες σελτζούκων και οθωμανών υπερίσχυσαν των εκατομμυρίων Ελλήνων του Πόντου και της Μικράς Ασίας? Πως ανατράπηκαν αυτά τα αριθμητικά δεδομένα? Φυσικά μπορούμε να πάμε και στις αρχές του 20ου αιώνα. Όταν τα 8 εκατομμύρια γνήσιων τούρκων μέσα σε εκατό χρόνια έγιναν 80…. Ξέρετε τα νούμερα δεν βγαίνουν. Και το λέει και η γενετική αυτό, από τον πληθυσμό σας, το 11% είναι γνήσια τουρκικό, για το υπόλοιπο ένα τεστ dna μπορεί να δώσει κατάλληλα τις απαντήσεις. Χωρίς βέβαια να μπαίνει σε ζυγαριά ο ανθρώπινος πόνος από όπου κι αν προέρχεται, δεν θα αποφύγουμε να συγκρίνουμε τα γεγονότα της Τριπολιτσάς με τα όσα διαδραματίσθηκαν στην προκυμαία της Σμύρνης. Μάλλον δεν υπάρχει σύγκριση.
Μεταφερόμενοι βέβαια στα καθ΄ημάς, δεν μπορούμε να μην προβληματισθούμε. Καμία απάντηση από τα δικά μας θεσμικά όργανα, καμία ένσταση από τους ένθεν κακείθεν πολιτικούς φορείς. Λες και το θέμα αφορά κάποιους άλλους κι όχι τον οίκο μας. Σε επίπεδο κοινωνίας κι εκεί υποτονική αντίδραση. Τα φαινόμενα αυτά δυστυχώς δεν περνούν απαρατήρητα από το τουρκικό κράτος. Από την στήλη αυτή και ήδη προς ενός έτους (25/09/25) έχουμε επισημάνει πως τα «ήρεμα νερά βρωμάνε». Το χειρότερο είναι πως μετά τα περί συνωστισμού στην προκυμαία της Σμύρνης, αναπτύχθηκε στο εσωτερικό μια ιδιότυπη «αυτοκριτική» με κεντρικό θέμα (κι όχι μόνο) την πολιορκία κι άλωση της Τριπολιτσάς, φθάνοντας να λοιδωρηθούν ο Κολοκοτρώνης κι η Μπουμπουλίνα (…). Τέτοια σημάδια θεσμικής ατονίας και κοινωνικής αφασίας, είναι βέβαιο πως δεν περνάνε απαρατήρητα από τους γείτονες. Οι οποίοι ανάλογα προσαρμόζουν τις πρακτικές τους.
Μένοντας απαθείς όμως απέναντι στις τουρκικές ιστορικές ουτοπίες, περνάμε εντελώς λάθος μηνύματα και στους «συμμάχους» μας, πάσης λογής και φύσεως. Φαινομενικά ασύνδετο αλλά νοηματικά απόλυτα συνδεδεμένο, είναι το γεγονός της υπογραφής αμυντικής συμφωνίας Γαλλίας και Τουρκίας. Στο πρόσφατο παρελθόν πανηγυρίσαμε την ελληνογαλλική προσέγγιση (από το 2019 κι εντεύθεν), την οποία και χρηματοδοτήσαμε αδρότατα. Κι απ΄ ότι αποδεικνύεται χωρίς καμιά δικλείδα ασφαλείας υπέρ ημών. Σχετικά είχαμε συστηθεί με το πρώτο μας άρθρο (06/03/25) περί της τοποθέτησης πυραύλων meteor στα τουρκικά Eurofighter. Έχουμε επίσης τοποθετηθεί πως μας αντιμετωπίζουν οι Γάλλοι με σχετικό άρθρο στις 03/02/26. Όταν λοιπόν οι Γάλλοι μας βλέπουν χαλαρούς κι υπεράνω σε ιστορικά θέματα στα οποία είχανε άμεση εμπλοκή, τότε καταλαβαίνουν πως πίσω από την αποφυγή της ξεκάθαρης απάντησης σε μια ιστορική ανακρίβεια υπάρχει σοβαρό πνευματικό κενό.
Να γιατί δεν είναι μόνο του το αφήγημα της Τριπολιτσάς. Διότι περνάει στους άλλους την εντύπωση της χαλαρής αντιμετώπισης των καταστάσεων. Από την στήλη πολύ επιθυμούμε την εγρήγορση και την αφύπνιση. Μην ξεχνάμε πως από τα πλέον σοβαρά που έχουμε να αντιμετωπίσουμε ως χώρα είναι το καλώδιο ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδος – Κύπρου. Επ΄ αυτού έχουμε σχετικά τοποθετηθεί από πέρυσι (04/11/25) για την σοβαρότητα του θέματος. Στο οποίο υπήρξε η εξέλιξη της συμμετοχής σε πλειοψηφικό μετοχικό πακέτο γαλλικής εταιρείας. Με εκκωφαντική σιωπή σε ιστορική διαστρέβλωση θα πορευθούμε, ελπίζοντας σε ξένη λύση? Το ένα είναι μια απλή τοποθέτηση σε γεγονότα, το άλλο είναι τοποθέτηση στο διεθνές γίγνεσθαι. Το ένα αφορά πράγματα που έγιναν, το άλλο εκείνα που επέρχονται.
Κλείνοντας θα συμπεράνουμε (για μια φορά ακόμα) ότι οι τουρκικές πρακτικές ακολουθούν συγκεκριμένο κι αναλλοίωτο μοτίβο. Υπέχουν δηλαδή θέση προβιάς λύκου, με τις γνωστές ιδιότητες. Δεν μπορούμε να προσδοκάμε τίποτε όταν σιωπούμε. Τουναντίον, οι «φίλοι» θα βρίσκουν ευκαιρίες για παίγνια στην πλάτη μας κι σε βάρος ημών. Να διευκρινίσουμε δε, πως επειδή βρισκόμαστε σε άτυπη προεκλογική περίοδο, ότι δεν τοποθετούμαστε πολιτικά. Όπως πάντα τοποθετούμαστε εθνικά κι η πολιτική απουσία μας θλίβει, αν όχι καταθλίβει λόγω της γενικής αντιμετώπισης. Να γιατί το αφήγημα της Τριπολιτσάς δεν στέκεται μόνο στο συγκεκριμένο γεγονός, αλλά άγει και σε άλλα πολύ σοβαρά.
-
Αναλύσεις3 εβδομάδες πρινΤο τελεσίγραφο Καλίν την ώρα που η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο!
-
Άμυνα3 μήνες πρινΡωσσικό ΜΜΕ: Ελληνικό «μπλόκο» στην απαίτηση για Patriot – Πώς γνωρίζει το Κίεβο απόρρητα στοιχεία για τους πυραύλους μας;
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΠακιστανός με καναδική υπηκοότητα ο υπαίτιος της πυρκαγιάς στον Έβρο! Πιθανόν να μετέφερε μετανάστες
-
GEOPOLITICO1 μήνα πρινΤο διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
-
Αναλύσεις1 μήνα πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΞέσπασμα της μητέρας της Μυρτούς για την υπόθεση Τζαβέντ Ασλάμ: «Δεν ξεχνώ ποτέ» – «Δήμαρχος των Πακιστανών ο Δούκας»
-
GEOPOLITICO3 εβδομάδες πρινΤί λέει Τούρκος δημοσιογράφος για Σάββα Καλεντερίδη; «Έκανε πολύ καλά τη δουλειά του για τη χώρα του – Δεν μπορούσε να τον στριμώξει η ΜİΤ»
-
Αναλύσεις3 μήνες πρινΕάν η Τουρκία απορρίψει τη συμφωνία αποχώρησης από την Κύπρο θα απομακρυνθεί δια της βίας
