Ακολουθήστε μας

Διεθνή

Δίνουμε στην Τουρκία οικονομικά ανταλλάγματα, για να αναγνωρίσει την ΑΟΖ της Κύπρου – H πολιτική των νέο-απορριπτικών και το αφήγημα του «ουτοπικού ρεαλισμού»

Δημοσιεύτηκε στις

Γιάννος Χαραλαμπίδης
Ενώ ο Τούρκος Πρόεδρος Ταγίπ Ερντογάν συνεχίζει τον σχεδιασμό του για τη μεγάλη Τουρκία και τη «Γαλάζια Πατρίδα», που περιλαμβάνουν την Κύπρο και το φυσικό της αέριο, ο Πρόεδρος Αναστασιάδης, καλή τη πίστει, συνάντησε τον κατοχικό ηγέτη, Μουσταφά Ακιντζί, στις 9 Αυγούστου, θέτοντας επί τάπητος οικονομικής φύσεως ανταλλάγματα, εάν η Τουρκία αποδεχθεί την ΑΟΖ της Κυπριακής Δημοκρατίας. Όμως, ο κατοχικός ηγέτης, μετά τη συνάντηση, προέβη σε δηλώσεις, κατόπιν προφανούς συνεννόησης με την Άγκυρα, που εξουδετέρωναν τον «έντιμο συμβιβασμό» του Προέδρου.

Είπε, εν ολίγοις, ότι, εάν η Κυπριακή Δημοκρατία συνεχίσει το ενεργειακό της πρόγραμμα και αν δεν γίνει δεκτή η κοινή επιτροπή για το φυσικό αέριο, την οποία θέτει με μορφή πακέτου, όπου εντάσσει την Τύμπου και την Αμμόχωστο, θα συνεχιστούν οι τουρκικές ενεργειακές έρευνες. Οι οποίες έρευνες δεν καλύπτουν μόνον τον βορρά, αλλά και τον νότο.

Η ζώνη ασφαλείας για την επιστροφή προσφύγων, το καθεστώς της Τύμπου, της επιτροπής φυσικού αερίου και της Αμμοχώστου
Η λογική του Προέδρου…
Η πρόταση του Προέδρου έχει τη δική της λογική. Και τι αποδεικνύεται από τουρκικής πλευράς; Ότι δεν υπάρχει καμιά πρόθεση συμβιβασμού. Ταυτοχρόνως, δε, από τη στιγμή που τίθεται στο τραπέζι αντιπρόταση εκ μέρους του Προέδρου, στη βάση κοινής υποεπιτροπής για το φυσικό αέριο, συζητούμε, στην ουσία, επί του τουρκικού εκβιασμού. Διότι, περί αυτού πρόκειται. Περί εκβιασμού και ουχί για τουρκική εισήγηση. Τι μας λέει η Άγκυρα, μέσω Ακιντζί; ΄Η αποδέχεστε την κοινή επιτροπή και την κοινή λήψη αποφάσεων ή προχωρούμε με την ισχύ μας σε ό,τι εμείς θεωρούμε ως δικό μας. Και τι εννοεί η τουρκική πλευρά όταν λέει προχωρούμε; Ότι ο βορράς και οι θάλασσές του είναι δικές τους και ότι θέλουν, επιπροσθέτως, τα δυτικά και νότια τμήματα της κυπριακής ΑΟΖ! Και εμείς, εφόσον οι ηγεσίες μας φρόντισαν να μην έχουμε αποτρεπτική ισχύ, τώρα μας λένε ότι δεν έχουμε άλλη επιλογή. Πρέπει να συζητούμε έχοντας ως βάση τις νέες τουρκικές αξιώσεις, που στόχο έχουν τη νομιμοποίηση της παρανομίας και την προώθηση της αναθεωρητικής πολιτικής της Άγκυρας.

ΑΟΖ.jpg

Ο νεο-απορριπτισμός
Η δική μας πλευρά και δη οι ηγεσίες του ΔΗΣΥ και του ΑΚΕΛ υιοθετούν την πολιτική του νεο-απορριπτισμού, που έρχεται να συγκαλύψει τον ουτοπικό ρεαλισμό της ομοσπονδίας, οι οποίος, για να αποδώσει, θα πρέπει να δεχθούμε τις τουρκικές θέσεις. Ποια είναι η λογική των νεο-απορριπτικών; Αφού διέλυσαν το Δόγμα του Ενιαίου Αμυντικού Χώρου και αφού αποδυνάμωσαν την Εθνική Φρουρά, προβάλλουν και πρόβαλλαν τον ισχυρισμό ότι τα κονδύλια για την άμυνα είναι πεταμένα λεφτά και υπόσχονταν ότι με την ένταξη στην ΕΕ θα βρεθούν οι διπλωματικοί, νομικοί και οικονομικοί τρόποι δικαιότερης λύσης του Κυπριακού. Όμως, όταν η ΕΕ εξέδωσε την αντιδήλωση της 21ης Σεπτεμβρίου του 2005, στην οποία τονίζεται ότι, για να προχωρήσει η Τουρκία στην ΕΕ, θα πρέπει να αναγνωρίσει την Κυπριακή Δημοκρατία, τι έπραξαν; Δεν την προώθησαν ως βάση λύσης για να διευθετηθεί το Κυπριακό και το θέμα της συνέχειας του κράτους και είπαν, περίπου, κυρίως το ΑΚΕΛ, ότι αυτή η προσέγγιση είναι ουτοπική. Και μαζί με το ΑΚΕΛ συμφώνησαν και ο ΔΗΣΥ και το ΔΗΚΟ, διότι με αυτήν την προσέγγιση θα ήταν δυνατό να ξεφύγουμε από το αφήγημα της ομοσπονδίας, επί της οποίας οικοδομήθηκε το αφήγημα του «ρεαλισμού», που κατέρρευσε ως χάρτινος πύργος στο Κραν Μοντανά. Όσο, δε, για τους λοιπούς κομματικούς μηχανισμούς είναι και αυτοί όμηροι των μικροκομματικών σκοπιμοτήτων.
Τι, λοιπόν, αποδέχθηκε το κομματικό κατεστημένο όταν έθεσε την αντιδήλωση στο ράφι; Έκανε δεκτή την τουρκική θέση ότι η αναγνώριση θα γίνει μετά τη λύση… Και έδωσαν στην Άγκυρα το πρόσχημα να ισχυρίζεται ότι πάμε σε παρθενογένεση, καθότι, την ώρα μηδέν, δηλαδή με την εφαρμογή της λύσης, το ένα συνιστών κράτος θα αναγνωρίσει το άλλο και τα δύο μαζί μια κοινή ομπρέλα, που θα αναγνωρίσει την Τουρκία και αντίστροφα.
Ροκανίζουν την κυριαρχία οι Τούρκοι, και πώς 
Η πολιτική πρακτική των συνομιλιών και η αποτυχία
Τι έλεγαν Ντενκτάς και ντε Σότο για τη διαπραγμάτευση
Κυριαρχία, ιθαγένεια και διεθνής προσωπικότητα
Τι μας λένε οι νεο-απορριπτικοί; Ισχυρίζονται ότι δεν μπορούμε να έχουμε ένοπλες δυνάμεις και αποτροπή, ότι δεν κάνει τίποτα η ΕΕ, ότι όλοι είναι υπέρ της Άγκυρας και, άρα, ό,τι θέτουμε στο τραπέζι των συνομιλιών και δεν αρέσει στην άλλη πλευρά, να το αποφεύγουμε, γιατί είναι ουτοπία να περιμένουμε κάτι θετικό. Κάνει ζημιά. Χαλά το καλό κλίμα. Με βάση την πολιτική λογική των νεο-απορριπτικών θα πρέπει να εισηγούμαστε ό,τι δεν ενοχλεί την Άγκυρα και ό,τι θέλει η ίδια, γεγονός που, σταδιακά, όπως συμβαίνει στην πράξη, οδηγούμαστε στην τουρκικών προδιαγραφών λύση. Αυτή είναι η αλήθεια, όπως προκύπτει και από τα συμφωνηθέντα. Απλώς, αισθάνονται ενοχές να το πουν δημόσια!
Ισχυρίζονται, μάλιστα, ότι με τις συγκλίσεις κατοχυρώνεται μία ιθαγένεια, μία διεθνής προσωπικότητα και μία κυριαρχία. Στην πράξη, όμως, άλλα θα συμβούν, γιατί:
  1. Η μία ιθαγένεια τριχοτομείται, αφού θα υπάρχει η μία κοινή που θα διχοτομείται σε δύο εσωτερικές, οι οποίες θα καθορίζουν το δικαίωμα ψήφου. Οι Ελληνοκύπριοι δεν θα έχουν δικαίωμα ψήφου στον βορρά, για να είναι εσαεί το εκεί κρατίδιο τουρκικό.
  2. Η μία κυριαρχία διαιρείται σε δύο. Θα πηγάζει, όπως αναφέρουν τα συμφωνηθέντα, από κοινού, από Ελληνοκύπριους και Τουρκοκύπριους. Δεν υπάρχει πουθενά η αναφορά σε έναν και ενιαίο λαό, στον οποίο θα ανήκει η μία και ενιαία κυριαρχία, αλλά δίνεται η δυνατότητα για ερμηνεία περί δύο λαών και από κοινού ή και χωριστών κυριαρχιών. Σε αυτά, προστίθεται το κατάλοιπο της εξουσίας. Ενώ αρχικά λέγαμε ότι θα πρέπει να ανήκει στην Κεντρική Κυβέρνηση, τώρα δόθηκε στα κρατίδια. Το κατάλοιπο της εξουσίας είναι αρχή της επικουρικότητας στην ΕΕ, που καθορίζει ότι, όσες εξουσίες δεν ανήκουν στις Βρυξέλλες, ανήκουν στα κυρίαρχα κράτη μέλη. Κατ’ αναλογίαν, στο ελληνοκυπριακό και τουρκοκυπριακό κρατίδιο.
  3. Η μία διεθνής προσωπικότητα θα διχοτομηθεί μαζί με την εκτελεστική εξουσία στη λογική της εκ περιτροπής Προεδρίας ή Πρωθυπουργίας. Μπορεί μεν ο Πρόεδρος να εισηγείται αλλαγή πολιτικού συστήματος, δηλαδή από Προεδρική σε Προεδρευομένη – Κοινοβουλευτική Δημοκρατία, όμως η διχοτομική λογική δεν αλλάζει, για τους ακόλουθους λόγους: Είτε Προεδρική είτε Κοινοβουλευτική Δημοκρατία, στην ΕΕ π.χ., σε επίπεδο Συμβουλίου και δη αρχηγών κρατών και Κυβερνήσεων, ακόμη και αν έχουμε Κοινοβουλευτική Δημοκρατία, δεν θα μας εκπροσωπεί ο Πρόεδρος ως αρχηγός κράτους, αλλά η εκπροσώπηση θα γίνεται εναλλάξ. Μια Ελληνοκύπριος και μια Τουρκοκύπριος Πρωθυπουργός. Όπως, π.χ., συμβαίνει με την Ελλάδα. Δεν την εκπροσωπεί ο Πρόεδρος Παυλόπουλος στο Συμβούλιο Αρχηγών Κρατών και Κυβερνήσεων, αλλά ο εκάστοτε Πρωθυπουργός. Θα υπάρχουν, δε, τομείς όπως το εμπόριο και ο τουρισμός, στους οποίους έχουμε αποδεχθεί ότι η κάθε πλευρά θα δρα μόνη της. Και, ως εκ τούτου, η εκπροσώπηση και οι συμφωνίες θα είναι χωριστές σε διεθνές επίπεδο. Και ας μην ισχυριστεί κάποιος ότι αυτό συμβαίνει και σε άλλες ομοσπονδίες, όπως της Γερμανίας, διότι εκεί είναι μονοεθνικό το κράτος και στηρίζεται στη δημοκρατική αρχή, ένας άνθρωπος μία ψήφος, ενώ στη δική μας περίπτωση, εάν θα έχουμε ενιαίο εκλογικό κατάλογο, κάθε Τούρκος θα έχει πέντε ψήφους, έναντι κάθε μιας δικής μας! Ακόμη και αν ισχυριστεί κάποιος ότι θα είναι ένα το υποκείμενο του διεθνούς δικαίου, στην πράξη θα έχουμε δύο. Και το ένα υποκείμενο θα εκπροσωπείται εναλλάξ από τα δύο ισότιμου καθεστώτος συνιστώντα κρατίδια, τα οποία, με βάση τη χαλαρή ομοσπονδία, θα υπερισχύουν της όποιας Κεντρικής Κυβέρνησης, που θα είναι, ούτως ή άλλως, διχοτομημένη.
Αυτές και πολλές άλλες είναι οι συγκλίσεις και το λεγόμενο κεκτημένο των συνομιλιών ή οι ομοσπονδιακές επιδιώξεις. Και αυτά είναι που δεν θέλουν να ανατρέψουν οι νεο-απορριπτικοί ως βάση λύσης. Ερώτημα: Αυτή είναι λύση ή διάλυση της Κυπριακής Δημοκρατίας και αντικατάστασή της από δύο ισότιμα συνιστώντα κράτη;
Εναλλακτικές προτάσεις
Επειδή δεν ανήκουμε σε αυτό το στρατόπεδο, δηλαδή των νεο-απορριπτικών, όπως δεν ανήκουμε στο στρατόπεδο των λοιπών απορριπτικών ή λυσοφοβικών, τονίζουμε τα ακόλουθα: Εάν ο Ακιντζί και η Τουρκία θέλουν κοινή επιτροπή για το φυσικό αέριο και άνοιγμα του λιμανιού της Αμμοχώστου και του αεροδρομίου της Τύμπου, υπάρχουν επιλογές:
  1. Άνοιγμα της Τύμπου και δημιουργία κοινής επιτροπής για το φυσικό αέριο με βάση το Σύνταγμα και τους νόμους της Κυπριακής Δημοκρατίας, η οποία δεν είναι εκλιπούσα, αλλά εν ζωή. Αυτό σημαίνει ότι το FIR ολόκληρο και η λειτουργία της Τύμπου θα είναι υπό τη δικαιοδοσία της Κυπριακής Δημοκρατίας και το όλο ζήτημα θα διευθετηθεί με τη λύση του Κυπριακού και πάλι στη λογική του ενός και μόνου FIR με τη μία και μόνη Κεντρική Αρχή. Το υποκείμενο του διεθνούς δικαίου δεν μπορεί να είναι παρά μόνον ένα και όχι δύο. Αυτό του ενιαίου κράτους της Κυπριακής Δημοκρατίας, κράτους-μέλους της ΕΕ και του ΟΗΕ. Μόνον έτσι υπάρχει μια διεθνής προσωπικότητα.
  2. Επιστροφή του συνόλου της πόλης της Αμμοχώστου με ταυτόχρονο άνοιγμα του λιμανιού υπό την εποπτεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, κατόπιν σύμφωνης γνώμης της Κυπριακής Δημοκρατίας. Η νομική άποψη της Νομικής Υπηρεσίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου καθορίζει ρητώς ότι η μόνη αρμόδια Αρχή στην Κύπρο για να ανοίγει και να κλείνει τις πύλες εισόδου και εξόδου είναι αυτή της Κυπριακής Δημοκρατίας. Προσθέτει, δε, ότι, εάν οτιδήποτε άλλο συμβεί, οδηγεί σε υπόσκαψη της κυριαρχίας της Κυπριακής Δημοκρατίας.
  3. Έναρξη αποχώρησης τουρκικών στρατευμάτων. Αφού οι Τούρκοι θέλουν λύση, γιατί έχουν τον Αττίλα στην Κύπρο αστακό και βρίσκονται σε επιθετική διάταξη; Πού είναι η καλή πρόθεση; Στην ουσία, δεν έχουν πρόθεση να συνομιλούν, αλλά να επιβάλλουν με την ισχύ τους τη λύση που θέλουν.
Οι νεο-απορριπτικοί ενδεχομένως να θεωρούν τις ανωτέρω εισηγήσεις ως ουτοπικές, γιατί φοβούνται μην αποκαλυφθούν οι τουρκικές κακές προθέσεις και καταρρεύσει το περί ρεαλισμού δήθεν δικό τους αφήγημα. Κάποτε, μάλιστα, ισχυρίζονταν ότι δεν θα πρέπει να τίθεται επί τάπητος η θέση περί της πλήρους αποχώρησης των τουρκικών στρατευμάτων και των εποίκων. Τώρα, όμως, και πολύ ορθώς, γίνεται σημαία, που ελπίζουμε να μην υποσταλεί στον βωμό του δήθεν ρεαλισμού. Αφορμής, μάλιστα, δοθείσης, τονίζουμε τα ακόλουθα: Εφόσον οι νεο-απορριπτικοί είναι ρεαλιστές και εφόσον κυβερνούν από το 1974, γιατί δεν βρήκαν λύση; Τι σόι ρεαλισμός είναι αυτός; Ισχυρίζονταν, μάλιστα, ότι η λογική του Μακαρίου περί μακροχρόνιου ήταν λανθασμένη. Ερώτημα νέο, ουσιώδες: Καλά, τα 45 χρόνια δικής τους πολιτικής, χωρίς λύση, τι είναι; Δεν είναι και μακροχρόνια και αποτυχημένη πολιτική; Και πώς ενεργούν τώρα; Για να αυτοδικαιωθούν, βαφτίζουν τις προηγούμενες τουρκικές θέσεις ως δικές μας και τις πλασάρουν στον κόσμο ως έσχατη υποχώρηση μέχρι την επόμενη. Και όλο και διολισθαίνουν προς τις τουρκικές θέσεις. Και, όμως, οι Τούρκοι ζητούν περισσότερα. Κλασικό παράδειγμα για τα ανωτέρω είναι τα όσα είχε πει στον γράφοντα το 1999 στην Κωνσταντινούπολη ο Ραούφ Ντενκτάς. «Μα, γιατί με κατηγορείτε -διερωτήθηκε-, ότι είμαι αδιάλλακτος και τα θέλω όλα; Αφού με τον Γιώργο Βασιλείου, όταν πηγαίναμε συνομιλίες, μόλις καθόμασταν στο τραπέζι, άρχιζε να μου δίνει. Εγώ τι έπρεπε να κάνω; Αφού έδινε, εγώ ζητούσα κι άλλα… Αν δεν ζητούσα, πώς θα συνεχιζόταν η διαπραγμάτευση; Γιατί φταίω εγώ;». Το σκηνικό αυτό συνεχίστηκε και με τον Γ. Κληρίδη. Όπως μου είχε αναφέρει ο Άλβαρο ντε Σότο, το 2005, στις Βρυξέλλες, ενώπιον, μάλιστα, Κυπρίων διπλωματών, για το θέμα των εποίκων, σε μιαν από τις συναντήσεις, ο Κληρίδης είχε αποδεχθεί, χωρίς να αρχίσει καν η συζήτηση, τη νομιμοποίηση 45 χιλιάδων και ο Ντενκτάς είπε: Ωραία, Γλαύκο, πάμε να δούμε πώς θα διευθετηθεί συνολικά το ζήτημα. Πώς, δηλαδή, θα έβρισκαν φόρμουλα για να παραμείνουν σχεδόν όλοι ή όσο περισσότεροι ήταν δυνατό να μείνουν εκ των εποίκων. Αργότερα, η μαρτυρία αυτή κατεγράφη από τον Χάνεϊ στο βιβλίο του.
Το τελικό «S»
Το ίδιο γίνεται και σήμερα. Μόλις πραγματοποιήθηκε η συνάντηση της 9ης Αυγούστου, σπεύσαμε να υποσχεθούμε κατάθεση άτυπου εγγράφου για την υποεπιτροπή του φυσικού αερίου. Ας προσέξουμε, διότι οι Τούρκοι θέλουν να χρησιμοποιούν τις συνομιλίες, για να ροκανίζουν την κυριαρχία μας και να εμπεδώνουν τη λογική του «acknowledgement» και των συγκλίσεων. Της εν δυνάμει λύσης, όπως τη διατύπωσε ο μακαρίτης Ρίτσαρντ Χόλμπρουκ από το 1997. Ότι, δηλαδή, εφόσον συμφωνήθηκε η ομοσπονδία, ο βορράς θα είναι εσαεί τουρκικός και ότι τα ΜΟΕ και κάθε γύρος συνομιλιών θα πρέπει να καταλήγουν στην αποδοχή της ύπαρξης μιας οντότητας στον βορρά, που με τη διευθέτηση του προβλήματος θα αποτελέσει το ένα από τα δύο τμήματα του νέου συνεταιρισμού. Όταν μάλιστα είχε έρθει στην Κύπρο τον Μάιο του 1997, στις δηλώσεις του στο αεροδρόμιο Λάρνακας αναφέρθηκε σε “peoples of Cyprus”. Το τελικό “s” χρησιμοποιείται στα νομικά, όταν θέλει κάποιος να αναφερθεί ρητώς στη νομική έννοια του λαού. Δηλαδή, στη δική μας περίπτωση των «λαών». Όταν τότε η εφημερίδα «Δειλινή» είχε κυκλοφορήσει με τίτλο ότι ο Χόλμπρουκ αναφέρθηκε σε «δύο λαούς», έπεσαν λυτοί και δεμένοι πάνω μας και δη στον γράφοντα για να απολογηθεί και άρχισαν οι απειλές για διαψεύσεις. Όταν, όμως, ζητήθηκε το επίσημο κείμενο από την αμερικανική πρεσβεία και αποδείχθηκε ότι ο Χόλμπρουκ είχε αναφερθεί σε «δύο λαούς», ούτε συγγνώμη ζήτησε το κομματικό κατεστημένο και οι νομομαθείς που πλαισίωναν τον Πρόεδρο Κληρίδη, αλλά ούτε καν διάβημα διαμαρτυρίας έγινε…
Γ’ Βιέννη και Αμμόχωστος
Αυτή είναι η συνεχής πορεία των συνομιλιών, με την Τουρκία να κερδίζει διά της ισχύος της και τους ημετέρους να απορρίπτουν οτιδήποτε δεν τη βολεύει. Και ο Ερντογάν, από την πλευρά του, συνεχίζει τους εξοπλισμούς. Έως το 2023 υπολογίζει να αυξήσει τις εξαγωγές του από την πολεμική βιομηχανία και ώς το 2053 η Τουρκία επιδιώκει να είναι στρατιωτικώς αυτάρκης από τις δικές της παραγωγές. Επί του παρόντος, ετοιμάζεται να εισβάλει στη Συρία και, αν δεν το έπραξε ακόμη, είναι γιατί οι ΗΠΑ υποσχέθηκαν να δημιουργήσουν ζώνη ασφαλείας, χωρίς ακόμη να καθορίσουν πώς αυτή θα εφαρμοστεί. Οι Τούρκοι, πάντως, ισχυρίζονται ότι η ζώνη αυτή θα δημιουργηθεί για την ασφαλή επιστροφή προσφύγων. Εμείς συμφωνούμε για την επιστροφή των προσφύγων. Το ερώτημα είναι άλλο: Γιατί η δική μας ηγεσία δεν επικαλείται την τουρκική αξίωση για το ανθρωπιστικό θέμα των προσφύγων της Συρίας, για να ζητήσει ζώνη ασφαλείας από τον ΟΗΕ για τους δικούς μας πρόσφυγες, επί τη βάσει της Γ’ Βιέννης, για την περίπτωση της Καρπασίας ή για τους Αμμοχωστιανούς ως ΜΕΟ, ως πρόταξη και απόδειξη καλής θελήσεως από μέρους της Τουρκίας; Μα τι λέμε, τώρα; Σύμφωνα με τους νεο-απορριπτικούς, αυτά είναι «ουτοπικά». Δεν τα δέχεται η Τουρκία. Και τι είναι, τελικά, ρεαλισμός; Μήπως είναι η σταδιακή αποδοχή της χωριστής οντότητας στον βορρά, η οποία με τη λύση θα μετεξελιχθεί από το υφιστάμενο παράνομο ψευδοκράτος σε αναγνωρισμένο ισότιμο συνιστών κράτος των ελεύθερων σήμερα περιοχών της εκλιπούσας Κυπριακής Δημοκρατίας; Θα έχουμε, δηλαδή, τη νομιμοποίηση μιας άλλης μορφής διχοτόμησης, στην οποία οι Τούρκοι θα ελέγχουν τον βορρά και θα συγκυβερνούν στον νότο! Και μη χειρότερα…
Σημερινή

Ο Σάββας Καλεντερίδης γεννήθηκε στη Βέργη Σερρών το 1960. Το 1977 εισήλθε στη Στρατιωτική Σχολή Ευελπίδων, από την οποία αποφοίτησε το 1981, ως ανθυπίλαρχος. Υπηρέτησε σε διάφορες μονάδες των τεθωρακισμένων και των καταδρομών και σε κρίσιμες θέσεις στο εξωτερικό. Το Μάρτιο του 2000, ενώ φοιτούσε στην Ανωτάτη Σχολή Πολέμου, παραιτήθηκε από τις τάξεις του Ελληνικού Στρατού, με το βαθμό του αντισυνταγματάρχη. Από το φθινόπωρο του 2000 ίδρυσε και διευθύνει τον εκδοτικό οίκο Ινφο-Γνώμων. Με το ψευδώνυμο Κώστας Νικοπολίδης μετέφρασε από τα τουρκικά και επιμελήθηκε την έκδοση του βιβλίου "Κράτος συμμορία", Εκδόσεις Τουρίκη, ενώ μετέφρασε από τα τουρκικά και την "Έκθεση Σουσουρλούκ", που συμπεριλήφθηκε στο ομώνυμο βιβλίο των Εκδόσεων Α.Α. Λιβάνη. Σε συνεργασία με το ίδρυμα "Φίλοι Λαογραφικού Μουσείου Μέλπως Μερλιέ" συμμετείχε και προλόγισε την έκδοση του διπλού CD "Τραγούδια του Πόντου, Ηχογραφήσεις του 1930" και του CD "Τραγούδια από τις παράλιες πόλεις του Πόντου και της Μικράς Ασίας". Επιμελήθηκε επίσης της έκδοσης του δίτομου έργου "Ανάλυση της τουρκικής εξωτερικής πολιτικής, Μύθος και πραγματικότητα", του βιβλίου "Οι μειονότητες στην Τουρκία" και των ιστορικών ταξιδιωτικών οδηγών "Κάτω Ιταλία - Μεγάλη Ελλάδα", "Σικελία", "Ρόδος - Σύμη - Καστελόριζο - Καρία - Λυκία", "Χίος - Σμύρνη", "Βουλγαρία - Ανατολική Ρωμυλία", "Καππαδοκία - Κεντρική Ανατολία" και "Κωνσταντινούπολη - Μαρμαράς". Έγραψε τους ιστορικούς ταξιδιωτικούς οδηγούς "Κοζάνη, στην αγκαλιά των βουνών", "Ιωνία, Σάμος - Έφεσος - Μίλητος - Πριήνη", "Δυτικός Πόντος, Βιθυνία - Παφλαγονία" και "Ανατολικός Πόντος, Κοτύωρα - Κερασούντα - Τραπεζούντα - Αργυρούπολη - Καρς". Αναλύσεις και άρθρα του Σάββα Καλεντερίδη, με κύριο θέμα την Τουρκία και άλλα περιφερειακά ζητήματα, έχουν δημοσιευθεί στις εφημερίδες "Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία" και "Παρόν" και στα περιοδικά "Άμυνα και διπλωματία", "Απόρρητο Δελτίο" και "Διπλωματία".

Αναλύσεις

Η Κίνα βρίσκει δρόμο που παρακάμπτει το Πακιστάν – Ο διάδρομος Ουαχάν αλλάζει τις γεωπολιτικές ισορροπίες

Μία νέα οδική αρτηρία μήκους 121 χιλιομέτρων στο βορειοανατολικό Αφγανιστάν δημιουργεί τις προϋποθέσεις για απευθείας χερσαία σύνδεση με την Κίνα, χωρίς διέλευση από το Πακιστάν. Η ολοκλήρωση του δρόμου στον ιστορικό διάδρομο Ουαχάν αποκτά ιδιαίτερη γεωπολιτική σημασία, καθώς το Πεκίνο αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα ασφαλείας με τις επενδύσεις του στο Πακιστάν, ενώ η Καμπούλ επιδιώκει να μειώσει την εξάρτησή της από το Ισλαμαμπάντ.

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Μία σημαντική εξέλιξη στις χερσαίες μεταφορές και στις γεωπολιτικές ισορροπίες της Κεντρικής Ασίας καταγράφεται στο Αφγανιστάν, με την ολοκλήρωση νέου δρόμου στον στρατηγικής σημασίας διάδρομο Ουαχάν.

Σύμφωνα με ανάλυση του Imran Khurshid που δημοσιεύθηκε στις 9 Οκτωβρίου 2026 στο Asia Times, οι αφγανικές αρχές εγκαινίασαν οδική διαδρομή 121 χιλιομέτρων, η οποία εκτείνεται από την περιοχή Μπρογκίλ έως τα σύνορα με την Κίνα, στην επαρχία Μπανταχσάν.

Το έργο κόστισε περίπου 365 εκατομμύρια αφγάνι, ποσό που αντιστοιχεί σε περίπου 5,5 εκατομμύρια δολάρια.

Κατά τις αφγανικές ανακοινώσεις, κατασκευάστηκε από ντόπιους μηχανικούς και εργαζομένους, χωρίς τη συμμετοχή ξένων τεχνικών συμβούλων.

Η νέα διαδρομή φθάνει στα σινοαφγανικά σύνορα. Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι λειτουργεί ήδη πλήρης διεθνής εμπορευματικός διάδρομος, καθώς εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικοί τεχνικοί και συνοριακοί περιορισμοί.

Γιατί ο διάδρομος Ουαχάν έχει στρατηγική σημασία

Ο διάδρομος Ουαχάν αποτελεί μια στενή λωρίδα αφγανικού εδάφους ανάμεσα στο Τατζικιστάν, το Πακιστάν και την Κίνα.

Η γεωγραφική του διαμόρφωση συνδέεται με τον ανταγωνισμό της Βρετανικής και της Ρωσικής Αυτοκρατορίας κατά τον 19ο αιώνα.

Η περιοχή διατηρήθηκε ως ζώνη διαχωρισμού των δύο αυτοκρατορικών σφαιρών επιρροής, αποτελώντας ένα από τα χαρακτηριστικότερα γεωγραφικά κατάλοιπα του λεγόμενου «Μεγάλου Παιχνιδιού».

Σήμερα, η ίδια περιοχή αποκτά νέα σημασία, αυτή τη φορά λόγω της προσπάθειας σύνδεσης της Κίνας με το Αφγανιστάν και ευρύτερα με την Κεντρική Ασία.

Ο δρόμος ανοίγει τη δυνατότητα δημιουργίας μιας εναλλακτικής οδού μεταφορών, περιορίζοντας δυνητικά την ανάγκη διέλευσης από το πακιστανικό έδαφος.

Το πρόβλημα της Κίνας με τον οικονομικό διάδρομο CPEC

Το ενδιαφέρον της εξέλιξης εντοπίζεται κυρίως στην προσπάθεια του Πεκίνου να περιορίσει την εξάρτησή του από ευάλωτες υποδομές.

Ο Οικονομικός Διάδρομος Κίνας–Πακιστάν, γνωστός ως CPEC, αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα προγράμματα της κινεζικής πρωτοβουλίας Belt and Road.

Μέσω του συγκεκριμένου σχεδίου, η Κίνα επιχειρεί να ενισχύσει τις εμπορικές και ενεργειακές συνδέσεις της με τη Νότια Ασία και την Αραβική Θάλασσα.

Ωστόσο, η υλοποίηση των έργων έχει αντιμετωπίσει σοβαρές δυσκολίες.

Στην επαρχία Μπαλουχιστάν, οργανώσεις αυτονομιστών έχουν πραγματοποιήσει επανειλημμένες επιθέσεις εναντίον κινεζικών συμφερόντων, εγκαταστάσεων και εργαζομένων.

Οι επιθέσεις αυτές έχουν επιβαρύνει την ασφάλεια των υποδομών και έχουν αυξήσει το κόστος προστασίας των κινεζικών επενδύσεων.

Παράλληλα, έχουν διατυπωθεί καταγγελίες για καθυστερήσεις, κακοδιαχείριση και προβλήματα διαφάνειας σε επιμέρους προγράμματα του CPEC.

Η εδαφική διαμάχη με την Ινδία

Μια επιπλέον γεωπολιτική δυσκολία συνδέεται με τη διέλευση του CPEC από το Γκιλγκίτ–Μπαλτιστάν.

Η περιοχή διοικείται από το Πακιστάν, αλλά διεκδικείται από την Ινδία, στο πλαίσιο της ευρύτερης διαμάχης για το Κασμίρ.

Το Νέο Δελχί έχει αντιταχθεί επανειλημμένα σε έργα που διέρχονται από εδάφη τα οποία θεωρεί τμήμα της δικής του επικράτειας.

Αυτό σημαίνει ότι ο οικονομικός διάδρομος Κίνας–Πακιστάν δεν αποτελεί μόνο αναπτυξιακό πρόγραμμα, αλλά συνδέεται με μία από τις πιο ευαίσθητες εδαφικές αντιπαραθέσεις της Ασίας.

Η δημιουργία εναλλακτικών διαδρομών μέσω του Αφγανιστάν θα μπορούσε μακροπρόθεσμα να προσφέρει στο Πεκίνο μεγαλύτερη ευελιξία.

Δεν υπάρχει, πάντως, ένδειξη ότι ο δρόμος του Ουαχάν μπορεί σήμερα να αντικαταστήσει τις μεγάλες μεταφορικές υποδομές του CPEC.

Η Καμπούλ επιχειρεί να μειώσει την εξάρτησή της από το Ισλαμαμπάντ

Για την κυβέρνηση των Ταλιμπάν, το έργο έχει και μία σαφή πολιτική διάσταση.

Το Αφγανιστάν εξαρτάται σε σημαντικό βαθμό από συνοριακές διαβάσεις και μεταφορικούς άξονες που περνούν από το Πακιστάν.

Οι επανειλημμένες εντάσεις ανάμεσα στις δύο χώρες έχουν προκαλέσει κλείσιμο συνοριακών περασμάτων, διακοπές εμπορικών ροών και επιβάρυνση της αφγανικής οικονομίας.

Μια εναλλακτική χερσαία διέξοδος προς την Κίνα θα μπορούσε, εφόσον αναπτυχθεί και καταστεί λειτουργική, να μειώσει τη δυνατότητα του Πακιστάν να χρησιμοποιεί τη γεωγραφική του θέση ως μέσο πίεσης προς την Καμπούλ.

Η αφγανική πλευρά αντιμετωπίζει το έργο ως σημαντική υποδομή οικονομικής και στρατηγικής αυτονομίας.

Η στάση της Κίνας και της Ρωσίας

Παρά την προοπτική άμεσης σύνδεσης, το Πεκίνο δεν έχει εγκαταλείψει τον οικονομικό διάδρομο CPEC ούτε έχει ανακοινώσει ότι ο Ουαχάν θα τον αντικαταστήσει.

Η Κίνα εξακολουθεί να διατηρεί σημαντικά οικονομικά και στρατηγικά συμφέροντα στο Πακιστάν.

Αντίστοιχα, η Ρωσία ενδιαφέρεται για τη σταθερότητα του Αφγανιστάν και για την ανάπτυξη νέων δικτύων επικοινωνίας στην Κεντρική Ασία.

Η δημιουργία περισσότερων επιλογών διασύνδεσης ενδέχεται να περιορίσει την αποκλειστική σημασία ορισμένων παραδοσιακών μεταφορικών διαδρομών.

Η πραγματική αξία του Ουαχάν θα εξαρτηθεί από τη βελτίωση των οδικών υποδομών, τη λειτουργία συνοριακών και τελωνειακών εγκαταστάσεων, τις καιρικές συνθήκες και τις πολιτικές αποφάσεις της Κίνας.

Το μήνυμα προς το Πακιστάν

Η νέα διαδρομή αναδεικνύει μια σημαντική γεωπολιτική πραγματικότητα: η γεωγραφική θέση ενός κράτους προσφέρει στρατηγικά πλεονεκτήματα, αλλά η αξιοποίησή τους εξαρτάται από την ασφάλεια και την αξιοπιστία των μεταφορικών του δικτύων.

Το Πακιστάν εξακολουθεί να αποτελεί κρίσιμο εταίρο της Κίνας, ιδιαίτερα στο πλαίσιο του CPEC.

Ταυτόχρονα, όμως, η αστάθεια, οι επιθέσεις σε κινεζικά συμφέροντα και οι αντιπαραθέσεις με το Αφγανιστάν δημιουργούν κίνητρα αναζήτησης εναλλακτικών επιλογών.

Ο διάδρομος Ουαχάν δεν έχει ακόμη μετατραπεί σε μεγάλο εμπορικό πέρασμα. Η κατασκευή του δρόμου, ωστόσο, καταδεικνύει ότι το Αφγανιστάν επιχειρεί να αποκτήσει πρόσθετες διεθνείς συνδέσεις και ότι η αποκλειστική εξάρτηση από το Πακιστάν δεν αποτελεί πλέον τη μοναδική γεωγραφική επιλογή.

Για το Ισλαμαμπάντ, η εξέλιξη αποτελεί μια νέα στρατηγική παράμετρο που θα πρέπει να συνυπολογίσει στις σχέσεις του με το Πεκίνο και την Καμπούλ.

Συνέχεια ανάγνωσης

Διεθνή

Γερμανία: Το ρωσικό φυσικό αέριο επιστρέφει έμμεσα μέσω των λιπασμάτων, παρά τους ευρωπαϊκούς δασμούς

Δημοσιεύτηκε

στις

Οι εισαγωγές ρωσικών αζωτούχων λιπασμάτων μειώθηκαν κατά 66% το 2025-2026, αλλά παραμένουν 53% υψηλότερες από τα επίπεδα πριν από τον πόλεμο στην Ουκρανία.

Το υψηλό ενεργειακό κόστος στη Γερμανία διατηρεί ανταγωνιστικά τα ρωσικά προϊόντα, σύμφωνα με στοιχεία που δημοσίευσε η Berliner Zeitung. Η Γερμανία εξακολουθεί να συνδέεται εμπορικά με το ρωσικό φυσικό αέριο, παρά τις ευρωπαϊκές προσπάθειες περιορισμού της ενεργειακής εξάρτησης από τη Μόσχα.

Αυτή τη φορά, η σύνδεση δεν αφορά αποκλειστικά την άμεση προμήθεια φυσικού αερίου, αλλά τις εισαγωγές λιπασμάτων που παράγονται με τη χρήση ρωσικού αερίου ως πρώτης ύλης και πηγής ενέργειας. Σύμφωνα με δημοσίευμα της γερμανικής εφημερίδας, που βασίζεται σε στοιχεία του Γερμανικού Ομοσπονδιακού Στατιστικού Γραφείου και του Συνδέσμου Αγροτικής Βιομηχανίας (IVA), οι εισαγωγές αζώτου μέσω ρωσικών λιπασμάτων μειώθηκαν σημαντικά κατά το 2025-2026. Ωστόσο, εξακολουθούν να βρίσκονται πάνω από τα επίπεδα που καταγράφονταν πριν από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία.

Τα στοιχεία των εισαγωγών και η σύγκριση με την προπολεμική περίοδο

Το 2025-2026, η Γερμανία εισήγαγε 48.800 τόνους αζώτου μέσω λιπασμάτων ρωσικής προέλευσης. Η ποσότητα αυτή είναι μειωμένη κατά περίπου 66% σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος, αλλά παραμένει κατά 53% υψηλότερη από τους 31.800 τόνους που είχαν καταγραφεί το 2020-2021, πριν από τον πόλεμο.

Η εξέλιξη των εισαγωγών δείχνει πόσο έντονη ήταν η αύξηση μετά το 2022. Το 2021-2022 οι εισαγωγές έφτασαν τους 56.800 τόνους αζώτου, ενώ το 2022-2023 εκτοξεύθηκαν στους 185.100 τόνους. Στη συνέχεια καταγράφηκαν 140.200 τόνοι το 2023-2024 και 143.800 τόνοι το 2024-2025, προτού σημειωθεί η μεγάλη υποχώρηση της τελευταίας περιόδου. Τα στοιχεία αφορούν την ποσότητα του αζώτου που περιέχεται στα εισαγόμενα λιπάσματα και όχι το συνολικό βάρος των προϊόντων.

Τα λιπασματικά έτη υπολογίζονται από τον Ιούλιο έως τον Ιούνιο. Η ποσότητα αζώτου που εισήχθη στη Γερμανία μέσω ρωσικής ουρίας μειώθηκε από 71.600 τόνους σε 27.600 τόνους, καταγράφοντας πτώση άνω του 61%. Παρά τη μείωση, η ποσότητα εξακολουθεί να είναι σχεδόν τριπλάσια από τους 9.900 τόνους του 2020-2021. Η συγκεκριμένη εξέλιξη αναδεικνύει το βασικό πρόβλημα της ευρωπαϊκής πολιτικής περιορισμού των εμπορικών δεσμών με τη Ρωσία. Ακόμη και όταν περιορίζονται οι εισαγωγές συγκεκριμένων προϊόντων, οι οικονομικές σχέσεις μπορούν να διατηρούνται μέσω άλλων κατηγοριών αγαθών, ιδιαίτερα όταν αυτά έχουν χαμηλότερο κόστος παραγωγής.

Γιατί οι ρωσικές εισαγωγές παραμένουν ανταγωνιστικές

Καθοριστικός παράγοντας είναι το υψηλό ενεργειακό κόστος στη Γερμανία και στην υπόλοιπη Ευρώπη. Η παραγωγή αζωτούχων λιπασμάτων απαιτεί μεγάλες ποσότητες φυσικού αερίου, το οποίο χρησιμοποιείται τόσο ως πρώτη ύλη όσο και ως πηγή ενέργειας. Σύμφωνα με τον Σύνδεσμο Αγροτικής Βιομηχανίας (IVA), οι ευρωπαϊκοί δασμοί, που τέθηκαν σε ισχύ τον Ιούλιο του 2025, περιόρισαν σημαντικά τις εισαγωγές ρωσικών λιπασμάτων. Ωστόσο, δεν εξάλειψαν το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα των ρωσικών προϊόντων. Ο σύνδεσμος επισημαίνει ότι οι υψηλές τιμές ενέργειας δυσκολεύουν τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις να αυξήσουν την εγχώρια παραγωγή και να καλύψουν μεγαλύτερο μέρος των αναγκών της αγοράς. Ως αποτέλεσμα, τα ρωσικά λιπάσματα εξακολουθούν να παραμένουν ελκυστικά, ακόμη και μετά την επιβολή πρόσθετων δασμών.

Παράλληλα, σύμφωνα με τον IVA, είναι πιθανό ορισμένες ποσότητες ρωσικών προϊόντων να φτάνουν στη γερμανική αγορά μέσω άλλων κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το μέγεθος αυτών των έμμεσων εισαγωγών, ωστόσο, δεν μπορεί να προσδιοριστεί με ακρίβεια από τα διαθέσιμα στοιχεία.

Δεν αποδίδονται οι αυξήσεις των τιμών αποκλειστικά στους δασμούς

Το ζήτημα έχει άμεση σημασία για τους Γερμανούς αγρότες, καθώς το κόστος των λιπασμάτων επηρεάζει την παραγωγή και, τελικά, την οικονομική βιωσιμότητα των καλλιεργειών. Ο IVA υποστηρίζει ότι η μείωση των ρωσικών εισαγωγών δεν έχει προκαλέσει μέχρι στιγμής σαφή αύξηση των τιμών εξαιτίας των δασμών. Σύμφωνα με τον σύνδεσμο, η εγχώρια παραγωγική δυναμικότητα και οι εισαγωγές από άλλες χώρες, μεταξύ των οποίων η Αίγυπτος, επαρκούν για την κάλυψη των αναγκών της αγοράς. Την ίδια στιγμή, ο σύνδεσμος αποδίδει τις υψηλές τιμές των λιπασμάτων το 2026 στις διεθνείς ενεργειακές αναταράξεις, στον πόλεμο με το Ιράν και στην κρίση γύρω από τα Στενά του Ορμούζ, παράγοντες που επηρεάζουν το κόστος μεταφοράς και τις παγκόσμιες τιμές ενέργειας και λιπασμάτων.

Οι εκτιμήσεις αυτές αποτελούν τις θέσεις του κλαδικού συνδέσμου και δεν συνιστούν από μόνες τους ανεξάρτητη αξιολόγηση όλων των παραγόντων που διαμορφώνουν τις τιμές.

Νέες πιέσεις για περιορισμό των ρωσικών εισαγωγών

Με αφορμή τα στοιχεία, ο IVA ζητά να εξεταστεί η επιβολή πρόσθετων δασμών στις εισαγωγές καλιούχων λιπασμάτων από τη Ρωσία και τη Λευκορωσία. Το κάλιο αποτελεί βασικό θρεπτικό στοιχείο για τις καλλιέργειες και αντιπροσωπεύει μια ακόμη κατηγορία προϊόντων στην οποία η ευρωπαϊκή αγορά διατηρεί εμπορικές σχέσεις με τις δύο χώρες.

Ο σύνδεσμος εκτιμά ότι η ευρωπαϊκή βιομηχανία μπορεί να καλύψει τις ανάγκες της γεωργίας χωρίς να εξαρτάται από τις συγκεκριμένες εισαγωγές και υποστηρίζει ότι πρόσθετοι δασμοί δεν θα πρέπει να οδηγήσουν αναγκαστικά σε αυξήσεις τιμών. Η συζήτηση, ωστόσο, αποτυπώνει το ευρύτερο δίλημμα της ευρωπαϊκής οικονομικής πολιτικής. Η μείωση της εξάρτησης από τη Ρωσία απαιτεί όχι μόνο εμπορικούς περιορισμούς, αλλά και ανταγωνιστική εγχώρια παραγωγή, προσιτό ενεργειακό κόστος και εναλλακτικές πηγές προμήθειας.

Τα δεδομένα της γερμανικής αγοράς δείχνουν ότι οι δασμοί μπορούν να περιορίσουν σημαντικά τις εισαγωγές, χωρίς όμως να εξαλείψουν αυτομάτως τις οικονομικές σχέσεις που στηρίζονται σε διαφορές κόστους παραγωγής. Για τη Γερμανία και την Ευρωπαϊκή Ένωση, η πρόκληση παραμένει η εξισορρόπηση τριών στόχων: της ενεργειακής και οικονομικής ασφάλειας, της στήριξης της εγχώριας βιομηχανίας και της διατήρησης προσιτού κόστους για τον αγροτικό τομέα.

Με πληροφορίες του Συνδέσμου Αγροτικής Βιομηχανίας (IVA) και του Γερμανικού Ομοσπονδιακού Στατιστικού Γραφείου.

Συνέχεια ανάγνωσης

Αναλύσεις

Πακιστάν: Μειώθηκαν οι τρομοκρατικές επιθέσεις, αλλά αυξάνονται οι απειλές – Αντάρτικες οργανώσεις αναπτύσσουν νέες τακτικές και στρατολογούν γυναίκες

Η νέα έκθεση του Pakistan Institute for Conflict and Security Studies (PICSS) αποκαλύπτει ένα αντιφατικό περιβάλλον ασφαλείας: Λιγότερες επιθέσεις και θύματα, αλλά αναδιοργάνωση ένοπλων ομάδων, χρήση drones, εσωτερικές συγκρούσεις και αυξανόμενη αστάθεια στο Μπαλουχιστάν. Η πολιτική κρίση επιβαρύνει την προσπάθεια αντιμετώπισης της τρομοκρατίας.

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Μια εξαιρετικά σύνθετη εικόνα για την ασφάλεια στο Πακιστάν αποτυπώνει η νέα εβδομαδιαία ανάλυση του Pakistan Institute for Conflict and Security Studies (PICSS), η οποία δημοσιεύθηκε στις 10 Οκτωβρίου 2026. Παρά τη μείωση των επιθέσεων από ένοπλες οργανώσεις κατά την πρώτη εβδομάδα του μήνα, οι εξελίξεις στο εσωτερικό των εξτρεμιστικών και αυτονομιστικών ομάδων δημιουργούν σοβαρά ερωτήματα για την πραγματική αποτελεσματικότητα των επιχειρήσεων ασφαλείας.

Η έκθεση με τίτλο «Pakistan’s Security Paradox: Militant Attacks Decline as Militant Groups Signal New Developments» καταγράφει υποχώρηση των επιθέσεων, αλλά παράλληλα εντοπίζει ενδείξεις οργανωτικής αναδιάρθρωσης, νέων επιχειρησιακών μεθόδων και εντατικοποίησης της προπαγανδιστικής δραστηριότητας.

Μείωση 18% στις επιθέσεις – Παραμένει σοβαρή η απειλή

Σύμφωνα με το PICSS, από τις 2 έως τις 8 Οκτωβρίου καταγράφηκαν συνολικά 46 επιθέσεις ενόπλων οργανώσεων στο Πακιστάν, έναντι 56 την αμέσως προηγούμενη εβδομάδα.

Η μείωση ανέρχεται στο 18%, ενώ αισθητή είναι και η υποχώρηση του αριθμού των θυμάτων.

Οι νεκροί μειώθηκαν από 52 σε 42 και οι τραυματίες από 53 σε 23.

Ωστόσο, η εικόνα δεν είναι ομοιόμορφη σε ολόκληρη τη χώρα.

Στην επαρχία Μπαλουχιστάν, όπου δραστηριοποιούνται ιδιαίτερα ενεργές αυτονομιστικές οργανώσεις, οι απώλειες αυξήθηκαν παρά τη μείωση του αριθμού των επιθέσεων.

Το στοιχείο αυτό δημιουργεί προβληματισμό για το κατά πόσον οι ένοπλες ομάδες μεταβάλλουν τις τακτικές τους, πραγματοποιώντας λιγότερες αλλά δυνητικά πιο φονικές επιχειρήσεις.

Οι Πακιστανοί Ταλιμπάν αλλάζουν τακτική – Drones και ελεύθεροι σκοπευτές

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι εξελίξεις στο εσωτερικό της Tehrik-i-Taliban Pakistan (TTP), της οργάνωσης που είναι γνωστή ως Πακιστανοί Ταλιμπάν.

Σύμφωνα με την ανάλυση, η TTP επέβαλε περιορισμούς στη χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης από τα μέλη της.

Η συγκεκριμένη απόφαση αποκτά σημασία σε μια περίοδο κατά την οποία οι ένοπλες οργανώσεις χρησιμοποιούν τις ψηφιακές πλατφόρμες τόσο για προπαγάνδα όσο και για την προβολή των επιχειρησιακών τους δυνατοτήτων.

Την ίδια στιγμή, η TTP δημοσιοποίησε οπτικό υλικό στο οποίο υποστηρίζει ότι καταγράφονται επιθέσεις με τετρακόπτερα μη επανδρωμένα αεροσκάφη και ενέργειες ελεύθερων σκοπευτών.

Οι ισχυρισμοί αυτοί δεν συνιστούν ανεξάρτητη επιβεβαίωση της αποτελεσματικότητας ή της έκτασης χρήσης των συγκεκριμένων μέσων.

Παρ’ όλα αυτά, η προβολή τέτοιων επιχειρήσεων εντάσσεται σε μια ευρύτερη προσπάθεια των οργανώσεων να παρουσιάσουν εικόνα τεχνολογικής προσαρμογής και να ενισχύσουν την επιρροή τους.

Εσωτερικές συγκρούσεις στις ένοπλες οργανώσεις

Την ίδια περίοδο, η Jamaat-ul-Ahrar, οργάνωση που έχει συνδεθεί με το δίκτυο των Πακιστανών Ταλιμπάν, ανακοίνωσε ότι πραγματοποίησε 122 επιθέσεις κατά τη διάρκεια του Σεπτεμβρίου.

Πρόκειται για αριθμό που προέρχεται από τους ισχυρισμούς της ίδιας της οργάνωσης και δεν πρέπει να συγχέεται με τα ανεξάρτητα καταγεγραμμένα περιστατικά του PICSS.

Παράλληλα, αναφέρθηκαν αιματηρές συγκρούσεις ανάμεσα σε μαχητές της Jamaat-ul-Ahrar και αντίπαλης φράξιας της TTP στην περιοχή Ορακζάι.

Οι πληροφορίες αυτές αναδεικνύουν ένα επιπλέον πρόβλημα για την ασφάλεια του Πακιστάν: τον κατακερματισμό του περιβάλλοντος των ενόπλων οργανώσεων.

Οι εσωτερικές συγκρούσεις ενδέχεται να αποδυναμώνουν προσωρινά ορισμένα δίκτυα, αλλά μπορούν επίσης να προκαλέσουν νέες αντιπαραθέσεις, ανακατατάξεις και αποσχίσεις.

Μπαλουχιστάν: Ένοπλη γυναικεία μονάδα και κλιμάκωση της προπαγάνδας

Σημαντικές εξελίξεις καταγράφονται και στο Μπαλουχιστάν, την επαρχία του νοτιοδυτικού Πακιστάν που συνορεύει με το Ιράν και το Αφγανιστάν και έχει στρατηγική σημασία λόγω των φυσικών πόρων και της πρόσβασής της στην Αραβική Θάλασσα.

Το Balochistan Liberation Front (BLF), μία από τις οργανώσεις που επιδιώκουν την ανεξαρτησία του Μπαλουχιστάν, δημοσιοποίησε υλικό για τη συγκρότηση νέου γυναικείου ένοπλου σχηματισμού.

Η συγκεκριμένη κίνηση προβάλλεται από την οργάνωση ως οργανωτική εξέλιξη. Δεν υπάρχουν, ωστόσο, επαρκή ανεξάρτητα στοιχεία στο δημόσιο απόσπασμα της έκθεσης για τον αριθμό των μελών ή τις πραγματικές επιχειρησιακές δυνατότητες της νέας μονάδας.

Παράλληλα, ο Balochistan Liberation Army (BLA), άλλη σημαντική αυτονομιστική ένοπλη οργάνωση, απέρριψε κατηγορίες περί συνεργασίας με την TTP.

Ο BLA δημοσιοποίησε επίσης οπτικό υλικό από επιχειρήσεις που ισχυρίζεται ότι πραγματοποίησαν μέλη του.

Άλλες οργανώσεις των Μπαλούχων προχώρησαν σε ανάλογες κινήσεις, προβάλλοντας τη δράση τους και διατυπώνοντας ισχυρισμούς για δραστηριότητες συλλογής πληροφοριών.

Οι εξελίξεις καταδεικνύουν ότι η σύγκρουση στο Μπαλουχιστάν δεν περιορίζεται στις ένοπλες επιθέσεις, αλλά περιλαμβάνει και έναν παράλληλο αγώνα επιρροής, επικοινωνίας και πολιτικής νομιμοποίησης.

Πολιτική κρίση και αντιτρομοκρατία

Πέρα από την ένοπλη βία, η έκθεση του PICSS επισημαίνει ότι η εσωτερική πολιτική αστάθεια δυσχεραίνει τη διαμόρφωση αποτελεσματικής πολιτικής ασφαλείας.

Η κατάρρευση των διαπραγματεύσεων μεταξύ της κυβέρνησης και του Pakistan Tehreek-e-Insaf (PTI), του κόμματος που ίδρυσε ο πρώην πρωθυπουργός Ιμράν Χαν, περιπλέκει τις προσπάθειες συντονισμού στην επαρχία Χάιμπερ Παχτούνχβα.

Η περιοχή αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα μέτωπα της δράσης των Πακιστανών Ταλιμπάν, λόγω της εγγύτητάς της με το Αφγανιστάν και της μακρόχρονης παρουσίας ένοπλων δικτύων.

Οι πολιτικές αντιπαραθέσεις μεταξύ κεντρικής κυβέρνησης και αντιπολίτευσης μπορούν να δυσχεράνουν τον συντονισμό, τη διοικητική συνεργασία και τη διαμόρφωση κοινής στρατηγικής για την αντιμετώπιση της τρομοκρατίας.

Το πρόβλημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία όταν συνδυάζεται με την ανάγκη προστασίας παραμεθόριων περιοχών και αντιμετώπισης οργανώσεων με διασυνοριακές διασυνδέσεις.

Αφγανιστάν, Ινδία και περιφερειακές αμυντικές συμφωνίες

Οι προκλήσεις που αντιμετωπίζει το Ισλαμαμπάντ δεν περιορίζονται στο εσωτερικό της χώρας.

Οι σχέσεις με το Αφγανιστάν παραμένουν κρίσιμος παράγοντας ασφαλείας, καθώς το Πακιστάν αποδίδει σε ένοπλα δίκτυα που δρουν από αφγανικό έδαφος σημαντικό μέρος των επιθέσεων εναντίον του.

Την ίδια στιγμή, η αντιπαράθεση με την Ινδία εξακολουθεί να επηρεάζει τον στρατηγικό σχεδιασμό των πακιστανικών ενόπλων δυνάμεων.

Στο περιφερειακό περιβάλλον προστίθενται οι νέες αμυντικές διευθετήσεις και οι προσπάθειες του Πακιστάν να διατηρήσει ή να ενισχύσει τις στρατηγικές του συνεργασίες.

Η συνύπαρξη εσωτερικών απειλών, πολιτικής αβεβαιότητας και εξωτερικών δεσμεύσεων δημιουργεί αυξημένες απαιτήσεις για τον στρατιωτικό μηχανισμό και τις υπηρεσίες ασφαλείας.

Οι αριθμοί δεν λένε ολόκληρη την ιστορία

Η εβδομαδιαία έκθεση του PICSS θέτει ένα ουσιαστικό ερώτημα: αποτελεί η μείωση των τρομοκρατικών επιθέσεων ένδειξη βελτίωσης της ασφάλειας ή πρόκειται για προσωρινή υποχώρηση της βίας, ενώ οι οργανώσεις αναπροσαρμόζουν τις τακτικές και τις δομές τους;

Η απάντηση δεν μπορεί να προκύψει αποκλειστικά από την καταμέτρηση των επιθέσεων.

Η χρήση νέων επιχειρησιακών μέσων, οι εσωτερικές διαμάχες, η συγκρότηση νέων ένοπλων σχηματισμών και η αυξημένη προπαγανδιστική δραστηριότητα συνθέτουν μια εικόνα που απαιτεί διαρκή παρακολούθηση.

Άλλωστε, τα στοιχεία του PICSS για ολόκληρο τον Σεπτέμβριο είχαν καταγράψει 225 επιθέσεις, τον υψηλότερο μηνιαίο αριθμό εδώ και δώδεκα χρόνια, γεγονός που αναδεικνύει τη σοβαρότητα της κατάστασης παρά την πρόσφατη εβδομαδιαία υποχώρηση.

Το Πακιστάν βρίσκεται αντιμέτωπο με μια πολυεπίπεδη κρίση ασφαλείας, στην οποία αλληλεπιδρούν τζιχαντιστικές οργανώσεις, αυτονομιστικά κινήματα, πολιτικές αντιπαραθέσεις και περιφερειακοί ανταγωνισμοί.

Η μείωση της συχνότητας των επιθέσεων αποτελεί θετική ένδειξη σε επίπεδο εβδομαδιαίων στατιστικών. Δεν αρκεί, όμως, από μόνη της για να αποδείξει ότι οι απειλές περιορίζονται σε βάθος χρόνου.

Το κρίσιμο ζήτημα για το Ισλαμαμπάντ δεν είναι μόνο πόσες επιθέσεις καταγράφονται, αλλά κατά πόσον το κράτος μπορεί να αντιμετωπίσει τις οργανώσεις που εξακολουθούν να διαθέτουν δυνατότητα στρατολόγησης, προσαρμογής και πραγματοποίησης νέων επιχειρήσεων.

Συνέχεια ανάγνωσης

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

GEOPOLITICO9 ώρες πριν

Πόλεμος συμφερόντων για το LNG – Το τουρκικό σχέδιο και η ελληνική απάντηση

Στο Direct News, ο Ανδρέας Μουντζουρούλιας παρουσιάζει τις πληροφορίες του για τον GSI, αναλύει τα τουρκικά δημοσιεύματα για την Γκίλφοϊλ...

Ιστορία - Πολιτισμός10 ώρες πριν

Arolsen Archives: Το αρχείο που αναζητά τα ίχνη εκατομμυρίων θυμάτων του ναζισμού

Στη γερμανική πόλη Μπαντ Άρολσεν φυλάσσεται μία από τις σημαντικότερες συλλογές τεκμηρίων για τα θύματα των ναζιστικών διώξεων. Περισσότερα από...

Αναλύσεις10 ώρες πριν

Πού βρίσκεται η Ελλάδα στον σχεδιασμό του IMEC;

Η επίκληση της ελληνικής κληρονομιάς, η κριτική για τις αμερικανικές τοποθετήσεις στα ελληνοτουρκικά και η ανάγκη μιας εθνικής στρατηγικής που...

GEOPOLITICO10 ώρες πριν

Νέα τουρκική πρόκληση νότια του Καστελλόριζου! NAVTEX της Άγκυρας στην περιοχή που θα περάσει το γαλλικό ερευνητικό για το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου

Η Άγκυρα εξέδωσε NAVTEX για περιοχή νότια του Καστελλόριζου, όπου έχει προγραμματιστεί η πολυεθνική άσκηση «EUNOMIA», αμφισβητώντας τη δικαιοδοσία του...

GEOPOLITICO10 ώρες πριν

EurAsia Review: Ποιοι προστατεύουν τα κυκλώματα λαθρεμπορίου στα σύνορα Ιράν, Πακιστάν και Αφγανιστάν – Ο σκοτεινός ρόλος παραγόντων ασφαλείας

Ένα εκτεταμένο σύστημα παράνομου εμπορίου, διαφθοράς και πολιτικής προστασίας περιγράφει σε ανάλυσή του το EurAsia Review. Από τα καύσιμα και...

Δημοφιλή