Ακολουθήστε μας

Γενικά θέματα

Η Ερυθραία της Ιωνίας

Δημοσιεύτηκε στις

Άρθρο του
Θοδωρή Κοντάρα για τις μικρασιάτικες
πατρίδες της Ερυθραίας, που γράφτηκε
κατά τα μέσα της δεκαετίας του 1980, με
αφορμή την γιορτή των «Αλλοτινών
Πατρίδων», και δημοσιεύτηκε στην τοπική
εφημερίδα «Απόψεις στη Ν. Ερυθραία».

Τούτες τις
μέρες οι μνήμες μας φέρνουν πίσω, στις
χαμένες -αλλά όχι και λησμονημένες-
πατρίδες και στα δραματικά γεγονότα
της Μικρασίας (Αύγουστος – Σεπτέμβριος
1922).
Ξαναφέρνουμε
στο νου μας διηγήσεις των γονιών και
προσπαθούμε ν’ αναπλάσουμε με τη φαντασία
μας τον τόπο, τους ανθρώπους, τη ζωή της
Μικρασιατικής Ερυθραίας. Τα στοιχεία
που ξέρουμε για τον τόπο καταγωγής μας
είναι λιγοστά και γι’ αυτό πιστεύουμε
πως μια σύντομη αναφορά στη γεωγραφία,
την ιστορία, την οικονομία και την
κοινωνική ζωή της Ερυθραί¬ας θα ήταν
διαφωτιστική για πολλούς συμπατριώτες
μας -νέους κυρίως- που δεν γεννήθηκαν
«εκεί, στην Πατρίδα» και δεν ασχολήθηκαν
ως τώρα με τον τόπο καταγωγής τους.
Ερυθραία
ονομάζεται η μεγάλη μικρασιατική
χερσόνησος που είναι ανάμεσα στη Χίο
και τη Σμύρνη. Μοιάζει με σφυρί και πήρε
τ’ όνομά της, κατά τους αρχαίους μύθους,
από τον Έρυθρο, που ήρθε στα μυθικά
χρόνια από την Κρήτη να κατοικήσει εδώ.
Είναι λοφώδης
και ορεινή (βουνά Μίμας, Κώρυκος, Δυο
Αδέρφια), αλλά με πολύ εύφορες κοιλάδες,
κατάλληλες γι’ αμπελοκαλλιέργεια. Το
κλίμα της είναι εύκρατο, με ήπιους
χειμώνες και δροσερά καλοκαίρια. Τα
σπουδαιότερα ακρωτήρια της είναι η
Μέλαινα Ακρα (Καράμπουρνού, κοντά στο
Αχιρλί) και το Άργεννον (Ασπροκάβος της
Κάτω Παναγιάς).
Η περιοχή
κατοικήθηκε από τα πανάρχαια χρόνια κι
εδώ βρίσκονταν τέσσερις από τις δώδεκα
ιωνικές πόλεις: οι Κλαζομενές, οι Ερυθρές,
η Τέως και η Λέβεδος. Ακολούθησε την
τύχη όλης της Ιωνίας, άκμασε στην
αρχαιότητα και στη ρωμαϊκή κατοχή,
ερημώθηκε τα τελευταία βυζαντινά χρόνια
κι έπεσε οριστικά στα χέρια των Τούρκων
τον 15ο αιώνα μ.Χ.
Τους πρώτους
αιώνες της Τουρκοκρατίας, οι Ερυθραιώτες
δοκιμάστηκαν σκληρά από τον κατακτητή
και τους πειρατές. Οι κάτοι¬κοι συχνά
έφευγαν προς τις Κυκλάδες και τη Χίο,
όπου υπήρχε ασφάλεια, λόγω βενετικής
κατοχής. Από τον 18ο αιώνα η Ερυθραία
άρχισε ν’ αναπτύσσεται γοργά. Ο ντόπιος
Ελληνισμός ενισχύθηκε από τους φυγάδες
που ξαναγύριζαν κι από άλλους Έλληνες
έποικους από τις Κυκλάδες, την Εύβοια,
την Πελοπόννησο, την Κρήτη, τη Σάμο και
τη Χίο. Η περιοχή πήρε γρήγορα και πάλι
ελληνικό χαρακτήρα, μια και οι Έλληνες
έφταναν τις 80.-100.000, ενώ οι Τούρκοι δεν
ξεπερνούσαν τις 20.000!
Οι Έλληνες
της Ερυθραίας έμεναν σε τρεις πολιτείες
κι αμέτρητα χωριά, είχαν πολλές εκκλησίες
και πενήντα σχολειά περίπου, διατηρούσαν
τη διάλεκτό τους, τις παραδόσεις και
τις συνήθειές τους κι ήταν ιδιαίτερα
εργατικοί. Ασχολιόντουσαν με τη γεωργία,
το ψάρεμα, το εμπόριο και τη βιοτεχνία.
Η Ερυθραία
διοικητικά ανήκε στο βιλαέτι (νομό)
Σμύρνης ή Αϊδινίου κι ήταν χωρισμένη
σε τέσσερεις περιφέρειες (καζάδες):
Βουρλών, Σιβρισαρίου, Τσεσμέ και
Καράμπουρνων. Εκκλησιαστικά ανήκε στη
Μητρόπολη Κρήνης (Τσεσμέ), εκτός των
περιφερειών Βουρλών και Σιβρισαρίου
που ανήκαν στη Μητρόπολη Εφέσου.
Οι κάτοικοί
της διώχτηκαν, πλην των Βουρλιωτών, το
1914 και ξαναγύρισαν στα 1919-20. Η Ερυθραία
δόθηκε στην Ελλάδα με τη Συνθήκη των
Σεβρών, αλλ’ ακολούθησε την τραγική
μοίρα της Ιωνίας και όλου του Μικρασιατικού
Ελληνισμού, το 1922. Πολλοί σκοτώθηκαν ή
χάθηκαν τότε, μα οι περισσότεροι
Ερυθραιώτες γλύτωσαν στην Ελλάδα, χάρις
στο Ν. Πλαστήρα, και σκορπίστηκαν στη
Χίο, Σάμο, Κρήτη, Αττική, Θεσσαλονίκη,
Βόλο, Κόρινθο, Ηλεία κ.α.
Τα Βουρλά ή
ο Βρουλάς ήταν το σημαντικότερο εμπορικό,
οικονομικό και εκπαιδευτικό κέντρο, η
πρωτεύουσα της Ερυθραίας και μια από
τις σπουδαιότερες πόλεις της Ιωνίας.
Χτισμένη κοντά στη θέση των Κλαζομενών,
άκμασε από τα βυζαντινά κιόλας χρόνια.
Ήταν έδρα καζά, απείχε 35 χλμ. απ’ τη
Σμύρνη κι είχε 30.-35.000 κατοίκους (3-5.000
Τούρκοι κι Εβραίοι, όλοι οι άλλοι
Έλληνες), πολλοί από τους οποίους
κατάγονταν από τη Μάνη, τη Νάξο και τις
Κυκλάδες. Η περιοχή παρήγε σταφίδα
εξαιρετικής ποιότητας, κρασί, λάδι και
φρούτα. Η οικονομική ευμάρεια των
Βουρλιωτών τους έδωσε τη δυνατότητα ν’
αναπτυχθούν και πνευματικά. Περίφημη
ήταν ή Αναξαγόρειος Σχολή, που ιδρύθηκε
το 1760 κι ανοικοδομήθηκε το 1892, με δαπάνη
16.000 χρυσών λιρών της πλούσιας κοινότητας
των Βουρλών. Περιλάμβανε δύο δημοτικά,
ένα γυμνάσιο κι εί¬χε 2.500 μαθητές. Υπήρχαν
επίσης άλλα πέντε δημοτικά σχολεία και
νηπιαγωγείο, νοσοκομείο του Αγ.
Χαραλάμπους, φιλοπρόοδοι σύλλογοι κι
αδελφότητες. Όλα αυτά τα ιδρύματα
συντηρούνταν από την ελληνική κοινότητα
και τους φιλοπρόοδους Βουρλιώτες.
Ανάμεσα στις
πολλές εκκλησίες των Βουρλών, ονομαστή
ήταν η Κοίμηση της Θεοτόκου, η Παναγιά
η Βουρλιώτισσα, με θαυμάσιο ξυλόγλυπτο
τέμπλο. Επίνειο των Βουρλών ήταν η Σκάλα,
απ ’ όπου διακινούνταν τα εμπορεύματα
της περιοχής και κυρίως η σταφίδα. Η
πόλη κάηκε το 1922 και οι κάτοικοί της
σφάχτηκαν, γιατί παρέμειναν, ελπίζοντας
στην προστασία των ντόπιων Τούρκων με
τους οποίους είχαν άριστες σχέσεις.
Στα νότια
των Βουρλών υπήρχαν τα χωριά Γιατζιλάρι
(800-1.000 κάτ. μόνο Έλληνες) και Ντερμετζιλί
που αποτελούνταν από δύο συνοικισμούς,
το Άνω και το Κάτω Ντερμετζιλί. Οι
κάτοικοί τους ήταν μόνον Έλληνες (600
περίπου), γεωργοί και ψαράδες.
Τ’ Αλάτσατα
ήταν πόλη εμπορική, κοντά στον Τσεσμέ,
με 10-13.000 κατοίκους, Έλληνες και περίπου
150 Τούρκους. Χτισμένη ανάμεσα σε λόφους
(Καράνταης, Πρ. Ηλίας κλπ) ήταν πολύ
γραφική και φαίνεται ότι χτίστηκε τον
16ο αιώνα. Σκοτεινή είναι η ετυμολογία
του ονόματός της. Άλλοι λένε ότι ονομάστηκε
έτσι από τα άλατα (αλάτσατα) που αφθονούν
στην περιοχή κι άλλοι από τον καβαλάρη
με το βουλάτο άλογο (αλατζά ατ), που
εμφανιζόταν τις νύχτες, όταν οι Τούρκοι
έκαναν τζαμί μια εκκλησία του Άη-Γιώργη.
Κύρια ασχολία
των κατοίκων ήταν η αμπελουργία. Η
άριστης ποιότητας σταφίδα εξαγόταν
στην Ευρώπη και η παραγωγή έφτανε τις
600.000 οκάδες το χρόνο. Παράγονταν επίσης
γλυκάνισο, τυριά, αμύγδαλα, όσπρια. Στο
γυναικείο μοναστήρι του Άη-Νικόλα,
ιδρυμένο το 1862, υφαίνονταν προικιά,
κιλίμια και οι περίφημοι αλατζάδες,
βαμβακερά υφάσματα καθημερινής χρήσης.
Οι Αλατσατιανοί
ήταν πολύ φιλόθρησκοι και πολλοί κληρικοί
κατάγονταν από εκεί. Είχαν πάμπολλα
ξωκλήσια και τρεις ωραιότατες εκκλησίες,
των Εισοδίων της Παναγίας, που χτίστηκε
το 1833, τρίκλιτη βασιλική με ωραίους
κίονες, της Αγ. Τριάδας και του Αγ.
Κων/νου. Οι δύο πρώτες είχαν μαρμάρινα
επιχρυσωμένα τέμπλα εξαιρετικής τέχνης,
έργα Τηνιακών μαρμαρογλυπτών.
Το πρώτο
μεγάλο σχολείο χτίστηκε το 1840. Υπήρχαν
όμως κι άλλα μικρότερα, δημοτικά,
παρθεναγωγεία και νηπιαγωγεία,
φιλεκπαιδευτικοί κι άλλοι σύλλογοι,
που συντηρούσε η καλά οργανωμένη
κοινότητα των Αλατσάτων.
Ένα τέταρτο
στα νότια των Αλατσάτων υπήρχε το επίνειο
Αγρελιά με 500 Έλληνες κατοίκους, εμπορικές
αποθήκες, σχολείο και εκκλησία. Επίσης
γύρω από την Αγριλιά υπήρχαν «αγιάσματα»,
πηγές με κρύο και καθαρτικό νερό.
Ανάμεσα στ’
Αλάτσατα και τον Τσεσμέ βρίσκονταν τα
Λίτζια, οι γνωστές από την αρχαιότητα
σαν Λουτρά Χαλκιδέων ιαματικές πηγές.
Ήταν θέρετρο των ξένων και των πλούσιων
Σμυρναίων, με ξενοδοχεία και πλουσιότατα
σπίτια.
Ο Τσεσμές ή
Κρήνη ήταν το πιο αξιόλογο λιμάνι της
Ερυθραίας, ακριβώς απέναντι από τη Χώρα
της Χίου, εμπορικό και διοικητικό κέντρο,
έδρα καζά και μητροπολίτη. Είχε 15.-17.000
κατοίκους, όλους Έλληνες, εκτός από
2-3.000 Τούρκους πού μιλούσαν μόνο ελληνικά
και λέγονταν Μωραΐτες ή Μοραλήδες
(Τούρκοι πρόσφυγες από την Πελοπόννησο).
Είχε πολλά αξιόλογα σχολειά, εκκλησίες
(Ευαγγελίστρια, Αγ. Χαράλαμπος, Αγ.
Φωτεινή, Αγ. Παντελέμονας) και μεγάλη
εμπορική κίνηση.
Οι Τσεσμελήδες
ήταν έμποροι, βιοτέχνες και ψαράδες. Ο
Τσεσμές έγινε διεθνώς γνωστός από τη
μεγάλη ρωσοτουρκική ναυμαχία που δόθηκε
στο λιμάνι του, κατά τα γεγονότα του
Ορλόφ το 1770. Από εδώ πέρασε ο ελληνικός
στρατός στη Χίο, μετά την πτώση της
Σμύρνης το ’22, και διεκπεραιώθηκαν
χιλιάδες προσφύγων στην ελεύθερη Ελλάδα.
Στα νότια
του Τσεσμέ, πάνω στο ακρωτήρι Άργεννον,
ήταν το μεγάλο χωριό Κάτω Παναγιά με
3-5.000 Έλληνες μόνο κατοίκους, ψαράδες,
βιοτέχνες (έπιπλα, υφάσματα) και γεωργούς,
έποικους από την Εύβοια, το Πήλιο, τη
Χίο και τις Κυκλάδες. Οι Κατωπαναγούσοι,
μαζί με τούς Αλατσατιανούς και τους
Ρεϊσντεριανούς, φημίζονταν για τη
σπουδαία μουσική και χορευτική τους
παράδοση. Πρόσφυγες από το χωριό αυτό
εγκαταστάθηκαν στην Κυλλήνη και στην
Αθήνα.
Στα βόρεια
των Αλατσάτων ήταν χτισμένο κοντά στη
θάλασσα το γραφικό χωριό Ρεΐς Ντερέ με
3.000 Έλληνες κατοίκους, γεωργούς και
βιοτέχνες, γνωστούς για το γλεντζέδικο
χαρακτήρα τους. Επίνειο του χωριού ήταν
το Κερμεάλεσι, κοντά στο οποίο βρισκόταν
το μοναστήρι «τση Λεγούσας» (Παναγιά η
Ελεούσα).
Στη θέση των
αρχαίων Ερυθρών και διατηρώντας αυτό
το πανάρχαιο όνομα, υπήρχε το παραλιακό
χωριό Λυθρί ή Λεθρί με περίπου 2.000
Έλληνες. Ήταν χτισμένο σε χαμηλούς
λόφους κι είχε σημαντικές αρχαιότητες,
όπως φρούριο, ερείπια ναών, σπιτιών κλπ.
Στην αρχαιότητα εδώ λειτουργούσε μαντείο
της Σίβυλλας. Οι Λυθριανοί πολύ συχνά
έβρισκαν, σκάβοντας τα χτήματά τους,
αρχαία μνημεία κι αντικείμενα. Υπήρχαν
επίσης αρχαιότητες μέσα στη θάλασσα,
αφού η αρχαία πόλη των Ερυθρών (λέγεται
ότι είχε τον 3ο π.Χ. αι. 80.000 κατοίκους!)
είχε κατα-βυθιστεί εν μέρει.
Στη νότια
παραλία της Ερυθραίας, σχεδόν απέναντι
από τη Σάμο, ήταν χτισμένο το χωριό
Σιβρισάρι ή Σεφερί Χισάρ, όπως το ’λεγαν
οι Τούρκοι. Είχε γύρω στους 7.000 κατοίκους,
από τους οποίους οι 2.500 ήταν Έλληνες
γεωργοί και βιοτέχνες. Είχαν την
Ανακρεόντειο Σχολή (χτίστηκε το 1902) και
μεγάλη εκκλησία των Ταξιαρχών. Επίνειο
του Σιβρισαριού ήταν το Σιγατζίκι με
1.000 Τούρκους κατοίκους, κυρίως ελληνόφωνους
πρόσφυγες από την Κάρυστο. Ανάμεσα στα
δύο αυτά χωριά βρίσκονταν τα ερείπια
της αρχαίας ιωνικής πόλης Τέω, πατρίδας
του ποιητή Ανακρέοντος και μητρόπολης
των Αβδήρων.
Πάνω στο
δρόμο από τα Βουρλά στα Καράμπουρνα
βρίσκεται ο Γκιούλμπαξές, σχεδόν
παραλιακό πανέμορφο χωριό, απ’ τα
ωραιότερα της περιοχής, με 2.500 Έλληνες,
γεωργούς και ψαράδες.
Τα Εγγλεζονήσια
ήταν συστάδα νησιών μέσα στον Ερμαϊκό
κόλπο, με σπουδαιότερο το Εγγλεζονήσι
ή Μακρονήσι, όπου υπήρχαν τα χωριά Αγ.
Παρασκευή και Θόλοι, με 2.000 περίπου
Έλληνες κατοίκους, ναυτικούς και ψαράδες.
Ένα άλλο
χωριό με τ’ όνομα Αγ. Παρασκευή, γνωστότερο
και σαν Κιόστε, βρισκόταν στα βόρεια
του Τσεσμέ. Είχε 4.500 κατοίκους που
ασχολούνταν κατ’ εξοχήν με το ψάρεμα.
Είχαν πολλές ωραίες εκκλησίες και καλά
σχολεία.
Καράμπουρνα
ονομαζόταν η ορεινή περιοχή του ακρωτηρίου
Καράμπουρνού, δηλαδή το βόρειο άκρο της
Ερυθραίας. Εκεί υπήρχαν καμιά τριανταριά
μικρά ελληνικά ή μικτά χωριά, με συνολικό
πληθυσμό 20.000 περίπου κατοίκων (12.000
Έλληνες). Χτισμένα γύρω από το βουνό
Μίμας (Μπόζντάγ), ζούσαν από τη γεωργία,
την κτηνοτροφία και το ψάρεμα. Οι
Καραμπουρνιώτες είχαν οργανωμένες
κοινότητες, σχολεία κι εκκλησίες.
Το Αχιρλί
ήταν η έδρα του καζά Καραμπουρνού, με
τρία σχολεία και μεγάλη εκκλησία του
Αγ. Νικόλα, σπουδαίο αρχιτεκτονικό
μνημείο. Είχε ακτοπλοϊκή συγκοινωνία
με τα Βουρλά και τη Σμύρνη. Ήταν η
πρωτεύουσα της περιοχής που περιλάμβανε
τα ελληνικά χωριά Γενί Λιμάνι (ή Σεούτι),
Μοναστήρι, Εγρί Λιμάνι, Μεγάλο Μουρντουβάνι,
Αη-Γιώργης, Τεκές, Σαζάκι και τα μικτά
(με Έλληνες και Τούρκους κατοίκους)
Μπαλίκλαβά, Σαΐπι, Σαλμάνι, Κιουτσούκ
Μπαξέ, Μποϊνάκι, Αμπάρ-Σεκί, Τεπετζίκι,
Ντενίζ Γκερένι, Χάσεκι, Μικρό Μουρντουβάνι
και άλλα.
Χαρακτηριστικά
ήταν πολλά σπίτια της περιοχής με οροφή
επίπεδη, φτιαγμένη από λευκό μονωτικό
υλικό, που λέγεται γκερένι.
Όμως το
μεγαλύτερο και σπουδαιότερο απ’ όλα
τα Καράμπουρνα ήταν το Μελί, χτισμένο
στις πλαγιές του Μίμαντα, με ωραία θέα
και μεγάλα πέτρινα σπίτια. Οι κάτοικοί
του ήταν μόνο Έλληνες (3.500 περίπου)
γεωργοί και κτηνοτρόφοι.
Η σταφίδα,
το τσίπουρο και το μέλι του χωριού αυτού
ήταν φημισμένα στην περιοχή. Πολιούχος
του Μελιού ήταν ο Άη-Γιάννης ο Θεολόγος.
Το Μελί ήταν χτισμένο πιθανόν στη θέση
της βυζαντινής πόλης Στυλάριον και οι
κάτοικοι είχαν στενή σχέση με τους
Χιώτες, όσον αφορά στη γλώσσα και στις
παραδόσεις τους. Οι Μελιώτες εγκαταστάθηκαν
σαν πρόσφυγες στα Μέγαρα και τη Χίο.
Σε πολλά
χωριά των Καράμπουρνων οι Έλληνες, πριν
από το 1900, ήταν τουρκόφωνοι, ενώ σ’ άλλα,
όπως το Μελί ή το Γενί Λιμάνι δεν ήξεραν
ούτε μια τούρκικη λέξη. Τουρκόφωνοι
Έλληνες δεν υπήρχαν στην υπόλοιπη
Ερυθραία, που είχε γνήσιο ελληνικό
χαρακτήρα.
Υπήρχαν
φυσικά και πολλά άλλα μικρότερα
χωριαδάκια, εξαρτημένα από κάποια πόλη
ή ένα κεφαλοχώρι, όπως τα χωριά Βατζίκι
(Τσεσμέ), Πυργί, Ζίγκουι (ή Χριστός),
Ροβιθόκαμπος (ή Νεουνταλάνι), Κερμένι,
Σεούτι, Τσικούρια, Γκιουνέψι, Ζεχτινέρι,
Καραβατζίκι, Καράκιοϊ, Μπουγέτα
(Αλάτσατα), Αψηλή, Καρακότσα, Μπεϊνέρι,
Χάρακας, Κοιμητούρια (Σιβρισάρι),
Όρτατζας, Κόλιτζας, Τσιφλίκι τ’
Άη-Γιωργιού, Ζουμπέκι, Σεραπταλάρι,
Κουσουλάρι (Βουρλά).
Η Ερυθραία
μετά το Διωγμό του ’22 άδειασε κυριολεκτικά
από κατοίκους, παρά την εγκατάσταση σ’
αυτήν μερικών χιλιάδων Τούρκων
ανταλλαξίμων από την Ελλάδα. Παράκμασε
και ρήμαξε επί δεκαετίες, σχεδόν μέχρι
σήμερα. Τα τελευταία χρόνια αρχίζει
σιγά σιγά να αναπτύσσεται, κυρίως λόγω
του τουρισμού και της γειτνίασης με τη
μεγαλούπολη της Σμύρνης.
Θοδωρής
Κοντάρας

Ο Σάββας Καλεντερίδης γεννήθηκε στη Βέργη Σερρών το 1960. Το 1977 εισήλθε στη Στρατιωτική Σχολή Ευελπίδων, από την οποία αποφοίτησε το 1981, ως ανθυπίλαρχος. Υπηρέτησε σε διάφορες μονάδες των τεθωρακισμένων και των καταδρομών και σε κρίσιμες θέσεις στο εξωτερικό. Το Μάρτιο του 2000, ενώ φοιτούσε στην Ανωτάτη Σχολή Πολέμου, παραιτήθηκε από τις τάξεις του Ελληνικού Στρατού, με το βαθμό του αντισυνταγματάρχη. Από το φθινόπωρο του 2000 ίδρυσε και διευθύνει τον εκδοτικό οίκο Ινφο-Γνώμων. Με το ψευδώνυμο Κώστας Νικοπολίδης μετέφρασε από τα τουρκικά και επιμελήθηκε την έκδοση του βιβλίου "Κράτος συμμορία", Εκδόσεις Τουρίκη, ενώ μετέφρασε από τα τουρκικά και την "Έκθεση Σουσουρλούκ", που συμπεριλήφθηκε στο ομώνυμο βιβλίο των Εκδόσεων Α.Α. Λιβάνη. Σε συνεργασία με το ίδρυμα "Φίλοι Λαογραφικού Μουσείου Μέλπως Μερλιέ" συμμετείχε και προλόγισε την έκδοση του διπλού CD "Τραγούδια του Πόντου, Ηχογραφήσεις του 1930" και του CD "Τραγούδια από τις παράλιες πόλεις του Πόντου και της Μικράς Ασίας". Επιμελήθηκε επίσης της έκδοσης του δίτομου έργου "Ανάλυση της τουρκικής εξωτερικής πολιτικής, Μύθος και πραγματικότητα", του βιβλίου "Οι μειονότητες στην Τουρκία" και των ιστορικών ταξιδιωτικών οδηγών "Κάτω Ιταλία - Μεγάλη Ελλάδα", "Σικελία", "Ρόδος - Σύμη - Καστελόριζο - Καρία - Λυκία", "Χίος - Σμύρνη", "Βουλγαρία - Ανατολική Ρωμυλία", "Καππαδοκία - Κεντρική Ανατολία" και "Κωνσταντινούπολη - Μαρμαράς". Έγραψε τους ιστορικούς ταξιδιωτικούς οδηγούς "Κοζάνη, στην αγκαλιά των βουνών", "Ιωνία, Σάμος - Έφεσος - Μίλητος - Πριήνη", "Δυτικός Πόντος, Βιθυνία - Παφλαγονία" και "Ανατολικός Πόντος, Κοτύωρα - Κερασούντα - Τραπεζούντα - Αργυρούπολη - Καρς". Αναλύσεις και άρθρα του Σάββα Καλεντερίδη, με κύριο θέμα την Τουρκία και άλλα περιφερειακά ζητήματα, έχουν δημοσιευθεί στις εφημερίδες "Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία" και "Παρόν" και στα περιοδικά "Άμυνα και διπλωματία", "Απόρρητο Δελτίο" και "Διπλωματία".

Γενικά θέματα

Καρυστιανού, Ράμμος, Φαραντούρης στο Ευρωκοινοβούλιο την ερχόμενη Τρίτη

Εκδήλωση με θέμα «Αρχή της υπεροχής του Ευρωπαϊκού Δικαίου και Σύνταγμα σε υποθέσεις διαφθοράς»

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο θα μιλήσουν η Μαρία Καρυστιανού, Πρόεδρος του Συλλόγου Πληγέντων Τεμπών και ο Χρήστος Ράμμος, π. Πρόεδρος της ΑΔΑΕ και επίτιμος Αντιπρόεδρος ΣτΕ, σε εκδήλωση με θέμα «Αρχή της υπεροχής του Ευρωπαϊκού Δικαίου και Σύνταγμα σε υποθέσεις διαφθοράς», σε ειδική εκδήλωση που διοργανώνει ο Ευρωβουλευτής και Συντονιστής της Επιτροπής Συνταγματικών Υποθέσεων, καθηγητής Νικόλας Φαραντούρης. Η εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί την ερχόμενη Τρίτη 9 Δεκεμβρίου 2025 στις Βρυξέλλες και θα εστιαστεί στο ρόλο του Ευρωπαϊκού Δικαίου έναντι διατάξεων, όπως το άρθρο 86 του Συντάγματος, η επίκληση του οποίου εμποδίζει την έρευνα των Ευρωπαϊκών Αρχών και την εφαρμογή θεμελιωδών αρχών του δικαίου της ΕΕ σε υποθέσεις διαφθοράς.

Μαζί με την Μαρία Καρυστιανού, τον Χρήστο Ράμμο και τον Νικόλα Φαραντούρη, στο πάνελ παρεμβάινουν ο Juan Fernando López Aguilar, ευρωβουλευτής S&D, Καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου και πρώην Υπουργός Δικαιοσύνης της Ισπανίας, ο Ιωάννης Δρόσος, Ομότιμος Καθηγητής του Συνταγματικού Δικαίου στη Νομική Σχολή Αθηνών και η Daniela Mainenti, Καθηγήτρια Συγκριτικού Ποινικού Δικαίου στο Πανεπιστήμιο UniNettuno της Ρώμης.

Σε δηλώσεις του ο ευρωβουλευτής και καθηγητής του Ευρωπαϊκού Δικαίου Νικόλας Φαραντούρης, σημειώνει ότι «η εκδήλωση δεν είναι κομματική. Είναι θεσμική και επιστημονική. Η επίκληση του άρθρου 86 στην χώρα μας ακυρώνει βασικές αρχές του δικαίου και οδηγεί σε ατιμωρησία και σε δύο κατηγορίες πολιτών: Πατρίκιους και Πληβείους. Ώρα να μιλήσουμε ανοικτά και επιτέλους επιστημονικά, χωρίς κομματικά στεγανά. Μόνο αλήθεια και δικαιοσύνη».

 

Συνέχεια ανάγνωσης

Γενικά θέματα

Οι αναμνήσεις ενός δάσκαλου από την Άγονη Γραμμή. Φολέγανδρος, Σίκινος, Ανάφη

Μην απογοητευτείτε ποτέ στη ζωή σας αν η πρώτη σας επιλογή δεν βγει. Δεχτείτε το, ότι και να συμβεί και η ζωή θα σας ανταμείψει…

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Ένας αναπάντεχος διορισμός.

 

Στη ζωή τα πιο όμορφα γεγονότα συμβαίνουν απροειδοποίητα. Πρέπει όμως να τα δέχεσαι για τα διαχειρίζεσαι γιατί δεν ξέρεις που θα σε οδηγήσουν.

22 Σεπτέμβρη του 1987 ανακοινώθηκαν οι συμπληρωματικοί κανονικοί διορισμοί και ξάφνου βλέπω το όνομά μου να συμπεριλαμβάνεται στους πίνακες διορισμού στις Κυκλάδες. Τότε οι διορισμοί στις Κυκλάδες είχαν χωριστεί σε διορισμούς σε δυσπρόσιτα νησιά (τα μικρότερα, με υποχρέωση να παραμείνουν εκεί οι εκπαιδευτικοί για τρία χρόνια, και που διοριζόντουσαν πιο γρήγορα) και σε κανονικούς διορισμούς, στα μεγαλύτερα νησιά, που την επόμενη χρόνια θα είχαν το δικαίωμα μετάθεσης. Χάρηκα πάρα πολύ γιατί αλήθεια είναι ότι το περιβάλλον της Ολυμπιακής με είχε στεναχωρήσει…

Είχα περάσει πρώτος στο διαγωνισμό χωρίς γνωριμίες, το τονίζω αυτό με το εφόδιο του τεχνικού απολυτηρίου του Ζαννείου, ενώ παράλληλα τελείωνα τη διπλωματική μου εργασία στο μεταπτυχιακό Ωκεανογραφίας, όπου είχα περάσει με εξετάσεις. Κατά τη διάρκεια της εργασίας μου στην ΟΑ, είχα περάσει σε δύο εσωτερικούς διαγωνισμούς. Μία για επιμελητής πτήσεων και μία για φροντιστής. Δεν ήξερα τι θα είχε γίνει αν με άφηναν να πάω στις θέσεις αυτές στις οποίες επίσης επιθυμούσα και πρώτευσα στους διαγωνισμούς. Η υπηρεσία μου η Mc (διεύθυνση προγραμματισμού) δεν με άφησε να φύγω σαν να απαραίτητος για αυτήν. Πάντα την πληρώνουν οι καλοί υπάλληλοι. Ζήτησα λοιπόν μία εβδομάδα άδεια άνευ αποδοχών να πάω να σταθμίσω τη κατάσταση, αλλά μέσα μου ήδη είχα αποφασίσει. Θα έφευγα!!! Θα άνοιγα νέο κεφάλαιο στη ζωή μου.

Πήγα κανονικά στη δουλειά στις 29 Σεπτέμβρη, αποχαιρέτησα τους εκεί φίλους και συναδέλφους και πήρα το απογευματινό πλοίο που έφευγε από τη Ραφήνα για τη Σύρο γεμάτος χαρά. Ο Ηλίας, ένας συμφοιτητής μου είχε προσληφθεί σαν γεωλόγος στην Νομαρχία Κυκλάδων, και επομένως είχα μία αναφορά για το νησί. Έφτασα και έκλεισα δωμάτιο στο ξενοδοχείο Εuropa, νομίζω σήμερα είναι καζίνο. Κοιμήθηκα και το πρωί που ξύπνησα, πήρα το φάκελο με τα πιστοποιητικά που έπρεπε να καταθέσω έτοιμα, δηλαδή τα πιστοποιητικά της υγειονομικής επιτροπής, τίτλους σπουδών και μεταπτυχιακών, απολυτήριο στρατού και λοιπά. Μπήκα να κάνω ένα μπάνιο, έβαλα μπόλικο σαμπουάν και τότε έγινε η πρώτη διαπίστωση. Το νερό είχε πολλά άλατα που κόλλησαν πάνω μου μαζί με το σαπούνι που δεν έφευγε με τίποτα, τα μαλλιά μου έγιναν σα βούρτσα. Τα μαλλιά μου ήταν κάγκελο όσο και να τα ξέβγαλα με ένα εμφιαλωμένο νερό που αγόρασα από το ξενοδοχείο δεν ίσιωσαν. Τι να κάνω; Σκουπίστηκα με την πετσέτα για να απομακρύνω τη σαπουνάδα και κίνησα για τη Σταματίου Πρωίου, που ήτανε τότε η Διεύθυνση Δευτεροβάθμιας.

Η διεύθυνση ήτανε πολύ κοντά κι ανέβηκα τα σκαλιά στον πρώτο όροφο που θα ορκιζόμουν στο γραφείο του διευθυντή, ο οποίος αν θυμάμαι καλά ήταν Ναξιώτης. Μόλις μπήκα στο γραφείο στάθηκα δίπλα σε ένα τεράστιο τύπο, μπασκετμπολίστα της Εθνικής, τον Νίκο, τον Στ…, ο οποίος τοποθετήθηκε στην Αμοργό. Άσχετα αν δεν πάτησε ποτέ το πόδι του εκεί, πάντως έπαιρνε τα μόρια της Αμοργού. Δέκα που ήταν και το μέγιστο. Έπαιρνε συνέχεια για δεκαετίες απόσπαση για τα ΤΕΦΑΑ Θεσσαλονίκης. Στο κάτω γραφείο ήταν μια υπάλληλος, από τη Νίκαια του Πειραιά. Αργότερα είχα το γιο της μαθητή στο 9ο Γυμνάσιο της Νίκαιας. Μου έδωσε ένα χαρτί να επιλέξω σχολεία, αλλά μόλις το είδα της είπα ότι έκανε λάθος γιατί όλα αυτά ήτανε δυσπρόσιτα ενώ εγώ ήμουν κανονικός διορισμός. Η απάντηση της που δεν την κατάλαβα τότε ήταν:

–        “Μικρέ είσαι το πρώτο φαβορί για τη Φολέγανδρο”.

Πράγματι για την ειδικότητα μου ΠΕ 04-05 ήμουνα ο νεότερος διορισθείς, γιατί πήρα αμέσως πτυχίο, είχα μεταπτυχιακό και έτσι προηγήθηκα των υπολοίπων. Υπάρχουν συμφοιτητές μου που διορίστηκαν μετά από μένα πέντε χρόνια. Αυτή ήξερε ότι ενώ είχε τρία κενά στη Σύρο δεν τα δήλωσαν για να δουλέψουν τρεις γνωστοί Συριανοί αναπληρωτές. Σιγά μην άφηναν το σπίτι τους να πάνε στην άγονη γραμμή…. Εν τω μεταξύ λίγο αργότερα προκηρύχθηκαν μέσα σε μία εβδομάδα θέσεις σε δυσπρόσιτα νησιά του Πειραιά. Τότε εγώ έμενα Αμφιάλη στο Κερατσίνι και το δυσπρόσιτο νησί Σαλαμίνα ήταν ούτε μία ώρα από το σπίτι μου!!! Όσοι πήγαν εκεί ήταν μιλημένοι. Πού να προλάβαινες να κλείσεις σε δημόσιο νοσοκομείο ραντεβού, να πάρεις τις γνωματεύσεις από το γιατρό, να κλείσεις ραντεβού στην υγειονομική επιτροπή που για τον Πειραιά ήταν το ΠΙΚΠΑ, μέσα σε μια βδομάδα, αν δεν τα χεις ήδη έτοιμα; Τα γράφω αυτά γιατί κάποιοι ωφελημένοι εκείνης της εποχής σχολιάζουν τα κακώς κείμενα της σημερινής. Δυστυχώς πάρα πολλοί άνθρωποι και συνάδελφοι επίσης δεν πάνε με το Σταυρό στο χέρι, αλλά κοιτάνε πως θα εξυπηρετηθούν και προφανώς σε βάρος άλλων βεβαίως, βεβαίως. Δικαίωμα κριτικής έχει μόνο όποιος δεν έβαλε το δάχτυλό του στο βάζο με το μέλι ή δεν χρησιμοποίησε τον μπάρμπα από την Κορώνη. Αυτό το κοινωνικό σύμπτωμα μας οδήγησε σήμερα σε αυτή την κατάσταση. Ανέκαθεν κανείς δεν νοιαζόταν για τον εκπαιδευτικό που θα διοριζότανε στην Άγονη Γραμμή. Επίσης εξομολογούμαι ότι και εγώ σαν παιδί της Μεταπολίτευσης φταίω για την κατάντια της κομματικοποίησης που επικράτησε στο βαθμό που μου αναλογεί. Και διέλυσε την Χώρα και την Κοινωνία.

Τέλος πάντων μετά την ορκωμοσία έφυγα για την Αθήνα μέσω Ραφήνας και περίμενα τις επίσημες τελικές τοποθετήσεις του ΠΥΣΔΕ. Όπως μου προείπε η Ευαγγελία, τοποθετήθηκα στο νησί με το περίεργο όνομα: Φολέγανδρος!!! Στην πορεία βέβαια το λάτρεψα!!! Το νησί έχει ένα υπέροχο φάρο, 72 εκκλησίες και παρεκκλήσια και για τη προστασία τους διαθέτει αρχαιοφύλακα.

Μην απογοητευτείτε ποτέ στη ζωή σας αν η πρώτη σας επιλογή δεν βγει. Δεχτείτε το, ότι και να συμβεί και η ζωή θα σας ανταμείψει…

 

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΤΗ ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΣΤΟ VKONSTA.BLOGSPOT.COM

 

Συνέχεια ανάγνωσης

Γενικά θέματα

Η… καρότσα της ανάπτυξης

Μια νεροποντή στην Αθήνα ήταν αρκετή για να αναδείξει τις χρόνιες αδυναμίες της χώρας στην αντιμετώπιση ζητημάτων που αφορούν αυτό που λέμε καθημερινότητα του πολίτη.

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Μια νεροποντή στην Αθήνα ήταν αρκετή για να αναδείξει τις χρόνιες αδυναμίες της χώρας στην αντιμετώπιση ζητημάτων που αφορούν αυτό που λέμε καθημερινότητα του πολίτη.

Σε εποχή διαρκών πανηγυρισμών για τους αναπτυξιακούς ρυθμούς που επιτυγχάνει η Ελλάδα, πάνω από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης, εμφανίστηκαν εικόνες πολιτών να αποβιβάζονται από τον Ηλεκτρικό στο Μοσχάτο και να μετεπιβιβάζονται σε καρότσες αγροτικών αυτοκινήτων, για να περάσουν στο απέναντι πεζοδρόμιο, καθώς οι δρόμοι ήταν αδιάβατοι, λόγω της βροχής. Αν έπεφτε στην Αθήνα η βροχή που έπεσε στα Τζουμέρκα, θα κυκλοφορούσαν μόνο πλωτά μέσα.

Τι έφταιξε και πνίγηκε ξανά η πρωτεύουσα; Φταίει η κυβέρνηση, η Περιφέρεια, ο δήμος, που δεν έκαναν τις αναγκαίες παρεμβάσεις και τα έργα που υλοποίησαν ήταν εκτός προδιαγραφών; Παρότι το ερώτημα είναι διαχρονικό, δεν πρόκειται να απαντηθεί.

Ουδείς θα παραδεχτεί ότι υλοποίησε ένα έργο το οποίο δεν επιτυγχάνει τον σκοπό για τον οποίο δημοπρατήθηκε, όπως ουδείς θα παραδεχτεί ότι δεν καθάρισε τα φρεάτια πριν από τη βροχή κ.λπ., κ.λπ.
Και αν διατυπωθεί το ερώτημα «τις πταίει;», θα ξεκινήσει το γνωστό παιχνίδι της «κολοκυθιάς», στο οποίο ο κάθε παίκτης αποποιείται τις ευθύνες του και τις ρίχνει σε κάποιον άλλον.

Παλαιότερα η κυβέρνηση είχε επενδύσει αρκετά στο «επιτελικό κράτος», το οποίο θα αντιμετώπιζε έκτακτα γεγονότα με αποτελεσματικότητα, αλλά πριν αλέκτορα φωνήσαι… τρις ξεχάστηκε, διότι όπου χρειάστηκε, απέτυχε.

Η κυβέρνηση οφείλει να κοιτάξει πίσω από την κουρτίνα των αριθμών και να ασχοληθεί με την καθημερινότητα των πολιτών, οι οποίοι, εκτός από τις συνέπειες κάθε βροχόπτωσης, βλέπουν από μακριά τους άλλους Ευρωπαίους.

Αποκαλυπτικό είναι το Ελληνικό Δημοσιονομικό Συμβούλιο, το οποίο στη «Γνώμη επί του Πολυετούς Δημοσιονομικού Προγραμματισμού 2026-2029» επισημαίνει πως «η παραγωγικότητα της εργασίας ανά ώρα και οι πραγματικοί μισθοί παραμένουν από τους χαμηλότερους στην Ε.Ε., ενώ το κατά κεφαλήν ΑΕΠ αντιστοιχεί μόλις στο 70% του μέσου ευρωπαϊκού όρου. Παρά τη βελτίωση των τελευταίων ετών, η ανεργία παραμένει υψηλότερη σε σχέση με τον μέσο όρο της Ε.Ε., ενώ το επενδυτικό ποσοστό και η αποταμίευση των νοικοκυριών εξακολουθούν να είναι χαμηλά».

Πάνος Φ. Κακούρης

Συνέχεια ανάγνωσης

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

Αναλύσεις3 ώρες πριν

Μουντζουρούλιας: Επίδειξη δύναμης από το Ισραήλ στην Τουρκία

Direct News με τον Ανδρέα Μουντζουρούλια 

Πολιτική4 ώρες πριν

Σφοδρή καταγγελία της ΔΕΕΕΜ–Ομόνοια για «επικίνδυνη τουρκική διείσδυση» στη Χειμάρρα υπό την κάλυψη των αλβανικών αρχών

Η Ομόνοια καταγγέλλει τον νυν διορισμένο «δήμαρχο» Χιμάρας, Βαγγέλη Τάβο – πρόσωπο που τοποθετήθηκε από την κεντρική εξουσία μετά τη...

Άμυνα5 ώρες πριν

France 24: Πτήσεις drones πάνω από γαλλική βάση πυρηνικών υποβρυχίων!

Ο γαλλικός στρατός εφάρμοσε μέτρα κατά των μη επανδρωμένων αεροσκαφών (drones) αφότου πέντε μη επανδρωμένα οχήματα πέταξαν πάνω από μια...

Άμυνα7 ώρες πριν

Καραβίδας: Θα σπάσουν τα μούτρα τους! Μόνο έτσι γίνεται αποτροπή

Παρέμβαση του επισμηναγού ε.α. Στέφανου Καραβίδα

ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ7 ώρες πριν

Δίωξη δημοσιογράφου στην Τουρκία για το ρεπορτάζ της για τη γενοκτονία των Αρμενίων! Κατηγορείται ότι προσέβαλε το τουρκικό έθνος

Η υπόθεση, που ξεκίνησε έπειτα από καταγγελία στον μηχανισμό CİMER, εντάσσεται στις διώξεις βάσει του Άρθρου 301 – άρθρο με...

Δημοφιλή