Γενικά θέματα
Ο επιτήδειος ουδέτερος: Η Τουρκία στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο
ουδέτερη ήταν η Τουρκία στον Β’ Παγκόσμιο
Πόλεμο; Ατράνταχτα ντοκουμέντα μέσα
από βρετανικά και γερμανικά αρχεία που
καταρρίπτουν τον μύθο της ουδετερότητας
της γειτονικής χώρας.
Για
τη στάση της Τουρκίας κατά τον Β’
Παγκόσμιο Πόλεμο έχει παγιωθεί και στο
μεγαλύτερο μέρος των Ελλήνων η άποψη
ότι η γειτονική χώρα κράτησε μία πολιτική
ίσων αποστάσεων από τους αντιπάλους,
μία πολιτική ουδετερότητας.
όπως θα δούμε στο σημερινό μας άρθρο,
κάτι τέτοιο δεν ισχύει. Αν και η Τουρκία
δεν πολέμησε ποτέ οι διπλωμάτες της
ανέπτυξαν έντονη παρασκηνιακή
δραστηριότητα. Πέτυχαν να διατηρήσουν
τη χώρα τους ανέπαφη, ισορρόπησαν σε
δύο βάρκες και τελικά η Τουρκία κήρυξε
τον πόλεμο στη Γερμανία ουσιαστικά μετά
τη λήξη του.
Frank G. Weber και το βιβλίο του
σημαντικότερο βιβλίο που υπάρχει για
τη στάση της Τουρκίας στον Β’ Παγκόσμιο
Πόλεμο γράφτηκε από τον Αμερικανό
πανεπιστημιακό Frank G. Weber. Έχει τον τίτλο
‘’Ο Επιτήδειος Ουδέτερος’’ (στα
ελληνικά). Ο αγγλικός του τίτλος είναι
‘’The Evasive Neutral’’ και πρωτοκυκλοφόρησε
το 1979 από το Πανεπιστήμιο του Μισούρι.
Στα ελληνικά κυκλοφόρησε για πρώτη φορά
τον Σεπτέμβριο του 1983 από τις εκδόσεις
Θετίλη σε μετάφραση της Εύης Νάντσου.
Το βιβλίο αυτό στηρίζεται κυρίως σε
βρετανικά και γερμανικά αρχεία. Οι
Τούρκοι δεν επέτρεψαν στον συγγραφέα
να ερευνήσει τα δικά τους αρχεία (αυτό
δεν μας προξενεί καμία απολύτως εντύπωση).
τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο
Τουρκία μέχρι τα τέλη περίπου του 1938
κυριαρχούσε ο Κεμάλ Ατατούρκ, Πρόεδρος
της χώρας ως τον θάνατό του (10 Νοεμβρίου
1938). Σημαντικό ρόλο έπαιζε επίσης ο Ισμέτ
Ινονού πρωθυπουργός της χώρας ως το
1937 και Πρόεδρός της μετά τον θάνατο του
Ατατούρκ.
7 Μαρτίου 1936 ο γερμανικός στρατός
ανακατέλαβε τη Ρηνανία και άρχισε την
οχύρωσή της. Όπως είπε ο Τούρκος Υπουργός
Εξωτερικών Τεφίκ Ρουστί Αράς στον
Γερμανό πρέσβη στην Τουρκία Βίλελμ φον
Κέλερ ‘’τώρα πλέον οι Μεγάλες Δυνάμεις
δεν μπορούσαν ν’ αρνηθούν τίποτα στους
Τούρκους αφού οι ίδιες αυτές Δυνάμεις
ανέχονταν τις παραβιάσεις της Συνθήκης
(της Λωζάνης) από τον Αδόλφο Χίτλερ’’.
Έτσι λίγους μήνες αργότερα, με τη Συνθήκη
του Μοντρέ (υπογράφτηκε στις 20 Ιουλίου
1936 και άρχισε να ισχύει στις 5 Νοεμβρίου
1936) ανέκτησαν τον έλεγχο των Στενών του
Βοσπόρου και των Δαρδανελίων χωρίς ν’
αναλάβουν καμία υποχρέωση απέναντι στη
Μεγάλη Βρετανία. Η επιτυχία αυτή άνοιξε
την όρεξη της Τουρκίας καθώς βρήκε την
ευκαιρία να ‘’πατήσει’’ πόδι και στη
Συρία. Το 1938 κατέλαβε την Αλεξανδρέτα,
όπου ζούσε μια μικρή τουρκική μειονότητα,
τη μετονόμασε σε Χατάγια και το 1939 με
ένα δημοψήφισμα-παρωδία την ενσωμάτωσε.
Περισσότερα μπορείτε να δείτε γι’ αυτό
το θέμα σ’ ένα εξαιρετικό άρθρο του
Πέτρου Κράνια στο protothema.grστις 22/2/2018.
ίδια χρονική περίοδο η Βρετανία, η Γαλλία
και η Γερμανία ανταγωνίζονταν για την
εύνοια της Τουρκίας. Η Γαλλία υπέγραψε
με την Άγκυρα σύμφωνο φιλίας, η Βρετανία
της παραχώρησε πίστωση 16 εκατομμυρίων
στερλινών και ο Βάλτερ Φουνκ ,Υπουργός
Οικονομικών του Ράιχ πήγε αεροπορικώς
στην Άγκυρα για να συνάψει μια εμπορική
συμφωνία. Σύμφωνα μ’ αυτή η Γερμανία
δάνεισε στην Τουρκία 150 εκατομμύρια
μάρκα εξοφλητέα σε είδος σε μία περίοδο
10 ετών. Οι Γερμανοί επιχειρηματίες δεν
ήθελαν τα τουρκικά προϊόντα, ωστόσο το
Βερολίνο τους επιχορηγούσε για να τα
αγοράζουν και να τα εμπορεύονται. Οι
Τούρκοι μονογράφησαν αυτή τη συμφωνία
στο Βερολίνο μία εβδομάδα ακριβώς πριν
τον θάνατο του Ατατούρκ (Βίλελμ φον
Κέλερ, Γερμανός πρεσβευτής στην Τουρκία
προς το Υπουργείο Εξωτερικών της χώρας
του 3 Νοεμβρίου 1938, A. A. 1379/207).
ξέσπασμα του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου
αναφέραμε μετά τον θάνατο του Ατατούρκ,
πρόεδρος της Τουρκίας αναλαμβάνει ο
Ισμέτ Ινονού, ο οποίος αντικαθιστά τον
ΥΠ. ΕΞ. Τεφίκ Ρουστί Αράς με τον Σουκρί
Σαράτσογλου. Ουσιαστικό αφεντικό στο
Υπουργείο ήταν όμως ο Νουμάν Μενεμεντζίογλου
,μόνιμος Υφυπουργός Εξωτερικών.
15 Μαρτίου 1939 οι γερμανικές δυνάμεις
μπήκαν στην Πράγα. Στις 7 Απριλίου 1939 η
Ιταλία, που προκαλούσε ανησυχία στην
Τουρκία λόγω της τυχοδιωκτικής της
πολιτικής στη Μεσόγειο, κατέλαβε την
Αλβανία. Την 1η Σεπτεμβρίου 1939 οι Γερμανοί
εισέβαλαν στην Πολωνία και δυο μέρες
αργότερα η Μ. Βρετανία, η οποία στις 31
Μαρτίου είχε εγγυηθεί την ανεξαρτησία
της Πολωνίας κήρυξε τον πόλεμο εναντίον
της Γερμανίας.
παράδειγμα του Ηνωμένου Βασιλείου
ακολούθησαν την ίδια μέρα η Γαλλία, η
Αυστραλία, η Νέα Ζηλανδία, στις 6
Σεπτεμβρίου η Νοτιοαφρικανική Ένωση
και στις 10 Σεπτεμβρίου ο Καναδάς. Η
Σοβιετική Ένωση, η οποία στις 25 Αυγούστου
είχε υπογράψει ένα Σύμφωνο μη επιθέσεως
με τη Γερμανία, το περιβόητο Σύμφωνο
Μολότοφ-Ρίμπεντροπ επιτέθηκε κι αυτή
στην Πολωνία στις 12 Σεπτεμβρίου.
μέρες αργότερα οι δύο χώρες υπέγραψαν
στη Βαρσοβία μια συμφωνία με βάση την
οποία οι δύο χώρες μοιράζονταν μεταξύ
τους τα εδάφη της Πολωνίας.
Τουρκία βλέποντας τη γερμανική αλλά
και τη ρωσική επιθετικότητα, έσπευσε
να υπογράψει στις 19 Οκτωβρίου 1939 ένα
Σύμφωνο αμοιβαίας βοήθειας με τη Μ.
Βρετανία και τη Γαλλία φοβούμενη μια
εκδήλωση του ρωσικού επεκτατισμού προς
το μέρος της.
30 Νοεμβρίου 1939 η ΕΣΣΔ εισέβαλε στη
Φιλανδία ενώ λίγους μήνες αργότερα η
Γερμανία κατέλαβε τη Δανία, τη Νορβηγία,
την Ολλανδία και το Βέλγιο ενώ τον Ιούνιο
του 1940 υποχρέωσε σε ταπεινωτική ήττα
και συνθηκολόγηση τη Γαλλία.
7 Απριλίου 1939 η Ιταλία εισέβαλε στην
Αλβανία κάτι που προκάλεσε την ανησυχία
της Τουρκίας. Ο νέος Γερμανός πρέσβης
στην Άγκυρα Φραντς φον Πάπεν, παλιός
γνώριμος του Ινονού από τον Α’ Παγκόσμιο
Πόλεμο σε συνάντησή του με τον Τούρκο
πρόεδρο προσπάθησε να τον καθησυχάσει.
Ο Ινονού αν και εξέφρασε επιφυλάξεις
για την εισβολή του Μουσολίνι στην
Αλβανία εκδήλωσε μεγάλο ενθουσιασμό
για τον Χίτλερ (Πάπεν προς γερμανικό
ΥΠΕΞ 29 Απριλίου 1939 Α. Α. 4364/824). Ο Βρετανός
πρέσβης Λόρεν σε μία αναφορά του για
μία από τις τελευταίες του συναντήσεις
με τον Ινονού τον χαρακτηρίζει ψυχρό
υπολογιστή.
αποφασισμένος, να επιβιώσει η χώρα του
και μάλιστα να ωφεληθεί από την
φασιστική-ναζιστική εισβολή στην Ευρώπη.
Μάλιστα, πληροφορήθηκε από αξιόπιστες
πηγές, ότι τις τελευταίες εβδομάδες του
ισπανικού εμφυλίου, η Τουρκία πούλησε
στον δικτάτορα Φράνκο τουρκικά αεροπλάνα!
Όταν ζήτησε περισσότερες πληροφορίες
από τον Σαράτσογλου, ο Τούρκος ΥΠΕΞ
περιορίστηκε να χαμογελάσει αινιγματικά.
Η Τουρκία δεν δεχόταν να δώσει εγγυήσεις
για την Ελλάδα, σε περίπτωση που η χώρα
μας γινόταν στόχος των Ιταλών, παρά τις
πιέσεις του Λονδίνου και του Παρισιού.
28 Οκτωβρίου 1940, ο Μουσολίνι που διακήρυττε
τις απαιτήσεις του για τη Μεσόγειο
αποκαλώντας τhν «Mare Nostrum» («Δική μας
θάλασσα»), δίνει εντολή για επίθεση στη,
χώρα μας, με τα γνωστά αποτελέσματα.
Έτσι, η Γερμανία, τον Απρίλιο του 1941
επιτίθεται στη χώρα μας, αφού προηγουμένως
έχει καταλάβει τη Ρουμανία, τη Βουλγαρία
και τη Γιουγκοσλαβία.
3 Απριλίου 1941, στο Ιράκ κατέλαβε την
εξουσία με πραξικόπημα ο φιλοναζιστής
Ρασίντ Άλι, που έκανε συνεχείς εκκλήσεις
στη Γερμανία για βοήθεια. Στη Συρία, που
βρισκόταν υπό τον έλεγχο της γαλλικής
φιλογερμανικής κυβέρνησης του Βισί,
επισημάνθηκαν παρόμοιες γερμανικές
προσπάθειες, που ανάγκασαν τελικά τους
Συμμάχους να στείλουν εκεί μια μεικτή
αγγλογαλλική δύναμη που κατέλαβε τη
χώρα.
22 Ιουνίου 1941, οι Γερμανοί εισέβαλαν στην
ΕΣΣΔ και προχώρησαν ταχύτaτα στο σοβιετικό
έδαφος, ενώ στο Ιράν του γερμανόφιλου
Ρεζά Σαχ Παχλαβί (πατέρα του γνωστού
μας Μοχάμεντ Ρεζά Παχλαβί, που ανατράπηκε
από την επανάσταση του 1979 με ηγέτη τον
Αγιατολάχ Χομεϊνί), εισέβαλαν οι
Σοβιετικοί απ’ τον βορρά και οι Βρετανοί
απ’ τον νότο, καταλαμβάνοντας μεγάλα
τμήματα της χώρας.
ανησυχίες της Τουρκίας εντείνονται…
γεγονότα αυτά, θορύβησαν σε μεγάλο βαθμό
την Τουρκία, που διακήρυττε σε κάθε τόνο
την απόφασή της να ακολουθήσει πολιτική
αυστηρής ουδετερότητας και προσπαθούσε
να εξασφαλίσει εγγυήσεις από τους
αντιπάλους, ότι η θέση της αυτή θα γίνει
σεβαστή. Πράγματι, η Μ. Βρετανία και η
ΕΣΣΔ έδωσαν το φθινόπωρο του 1941 τις
σχετικές διαβεβαιώσεις στην τουρκική
ηγεσία, η οποία ωστόσο παρέμενε
επιφυλακτική.
την ιαπωνική επίθεση στο Περλ Χάρμπορ
στις 7 Δεκέμβριο του 1941, οι Η.Π.Α. «μπήκαν»
στον πόλεμο. Τον Δεκέμβριο του 1941, ο
Βρετανός ΥΠΕΞ Άντονι Ίντεν επισκέφθηκε
τη Μόσχα. Οι Τούρκοι, σκεπτόμενοι και
το προηγούμενο της Βρετανοσοβιετικής
εισβολής στο Ιράν, πανικοβλήθηκαν. Στις
8/1/1942, σε λόγο του στη Βουλή των Κοινοτήτων,
ο Ίντεν καθησύχασε τις τουρκικές
ανησυχίες, λέγοντας ότι «η καθ’ όλα
φιλική» Τουρκία δεν είχε να φοβηθεί
τίποτα από μια συμμαχική νίκη, ότι δεν
κινδύνευε η εδαφική της ακεραιότητα
και ότι οι διαβεβαιώσεις του φθινοπώρου,
θα τηρούνταν στο ακέραιο. Και πάλι όμως
οι φόβοι της τουρκικής ηγεσίας δεν
διαλύθηκαν εντελώς. Ο φον Πάπεν, πίστευε
ότι η προσπάθεια της Μ. Βρετανίας να
εγκαθιδρύσει μια νέα τάξη πραγμάτων
στην Ευρώπη με τη βοήθεια των Σοβιετικών,
ενόχλησε σφοδρά τους Τούρκους, που δεν
ήθελαν την καταστροφή της Μ. Βρετανίας
από τη Γερμανία, αλλά ούτε και μια στενή
σχέση Βρετανίας και ΕΣΣΔ. Ο Μενεμετζίογλου,
στις 8/4/1941, είχε πει στον φον Πάπεν: «Δεν
μας εξυπηρετεί μια ολοκληρωτική βρετανική
νίκη, ούτε μια ολοκληρωτική νίκη της
Γερμανίας διότι για μας, η ύπαρξη μιας
σταθεροποιημένης Κεντρικής Ευρώπης
παραμένει μια βασική προϋπόθεση».
Πάντως, η πιο πετυχημένη διατύπωση των
τουρκικών επιθυμιών, περιγράφεται από
τα λόγια του Ιταλού πρέσβη στην Άγκυρα
Ντε Πέπο: «Η ιδεώδης λύση για τους
Τούρκους, είναι ο τελευταίος Γερμανός
στρατιώτης να πέσει πάνω στο πτώμα του
τελευταίου Ρώσου».
Έτος ορόσημο για τον πόλεμο
1942, ήταν μια κομβική χρονιά για τη
συνέχεια του πολέμου. Παρά τις γερμανικές
επιτυχίες, φαίνεται ότι η ορμή των
δυνάμεων του Άξονα έχει αρχίσει να
ανακόπτεται. Και οι δύο αντιμαχόμενες
πλευρές, προσπαθούν να πείσουν την
Τουρκία να μπει στον πόλεμο. Οι πιέσεις,
αυτές οδήγησαν την τουρκική ηγεσία σε
μια σειρά από αντικρουόμενες μεταξύ
τους δηλώσεις.
Φεβρουάριο του 1942, η Τουρκία ξεκίνησε
συζητήσεις με τη Γερμανία για την
απόκτηση όπλων, χωρίς να αποκρύψει την
κίνηση αυτή από τους Βρετανούς. Λίγο
αργότερα, άρχισε να τροφοδοτεί τους
ναζί με μέταλλα, κυρίως χρώμιο, για την
κατασκευή όπλων. Στις 17 Μαρτίου 1942, ο
Ινονού τόνισε: «Έχουμε λάβει όλες τις
προφυλάξεις. Η πολιτική μας για το μέλλον
είναι ανοικτή και σαφής. Θα αγωνισθούμε
να μείνουμε έξω από τον πόλεμο. Θα κάνουμε
τη δουλειά μας και αν αποδειχθεί αδύνατον
να αποφευχθεί ο πόλεμος, θα κάνουμε το
καθήκον μας κατά έντιμο τρόπο».
παρασκηνιακά, οι Τούρκοι φαίνεται ότι
ακολουθούσαν φιλογερμανική πολιτική.
Αυτό προκύπτει τόσο από την παροχή
πληροφοριών στους ναζί, όσο και από τις
«καλυμμένες» δραστηριότητες σε βάρος
των Σοβιετικών. Η είσοδος των Η.Π.Α. στον
πόλεμο και η βοήθεια που παρείχαν, μαζί
με τη Μ. Βρετανία στην ΕΣΣΔ, δημιούργησε
νέους φόβους στους Τούρκους από ενδεχόμενη
κυριαρχία της ΕΣΣΔ στην Ανατολική
Ευρώπη. Πάντως κάθε νέα εξέλιξη στα
πολεμικά μέτωπα, προκαλούσε αυτόματα
ανησυχίες στην Τουρκία.
και η απώλεια της Βιρμανίας (σήμ. Μιανμάρ)
και της Σιγκαπούρης από τη Μ. Βρετανία,
φόβισε τους Τούρκους, που πίστευαν ότι
μία εξασθενημένη Βρετανία θα ήταν,
πιθανότατα, υποχρεωμένη να υπογράψει
ξεχωριστή συνθήκη ειρήνης με τους
Γερμανούς, σε βάρος της Τουρκίας. Τον
Μάρτιο του 1942, η Τουρκία προσφέρθηκε να
μεσολαβήσει για να υπογραφεί συνθήκη
για τον τερματισμό του πολέμου. Ωστόσο,
στις 30 Απριλίου, εισέπραξε ένα μεγαλοπρεπές
«όχι» από τους Βρετανούς.
επιτυχίες των Γερμανών στη Β. Αφρική
(προώθηση του Ρόμελ στην Γκαζάλα και
κατάληψη του Τομπρούκ) και στο ρωσικό
μέτωπο (απώθηση των Ρώσων ανατολικά του
Χάρκοβο και κατάληψη της Σεβαστούπολης),
τον Μάιο και τον Ιούνιο του 1942, ήταν
επαρκείς λόγοι για τη συνέχιση της
τουρκικής αντίστασης στις συμμαχικές
πιέσεις. Το καλοκαίρι του 1942, η Τουρκία
σύναψε δάνειο 100 εκατομμυρίων μάρκων
για την αγορά όπλων από τη Γερμανία.
Στις 8 Ιουλίου 1942, πέθανε ο Τούρκος
πρωθυπουργός Refik Saydam και τη θέση του
κατέλαβε ο Σαράτσογλου, με Υπουργό
Εξωτερικών του Νουμάν Μενεμετζίογλου.
εποχή αυτή, η Τουρκία διατύπωσε και το
περίφημο δόγμα της ενεργού ουδετερότητας,
που ήταν δημιούργημα του Μενεμετζίογλου.
Σύμφωνα με το δόγμα αυτό, η τουρκική
πολιτική δεν θα έμενε πλέον στη διακήρυξη
της θέλησής της να παραμείνει ουδέτερη
και στην αναμονή των οποιονδήποτε
εξελίξεων. Θα προσπαθούσε επίσης να
επηρεάσει τις διεθνείς εξελίξεις προς
όφελός της και να αποκτήσει σύγχρονο
οπλισμό.
πολιτική αυτή, σχολίασε ως εξής ο
αξιωματούχος του Foreign Office G.L. Clutton: «Ένας
ενεργός ουδέτερος έχει ένα πόδι σε
καθεμία από τις δύο πλευρές. Είναι
επιτρεπτό γι’ αυτόν να έχει μια συμμαχία
με τον ένα εκ των εμπολέμων, εφόσον έχει
ένα σύμφωνα φιλίας με τον άλλον. Αυτή η
πολιτική επιτρέπει στη χώρα να διατηρήσει
την ουδετερότητά της, αλλά συγχρόνως
της δίνει τη δυνατότητα να την εξαργυρώσει
με την πλευρά οποιονδήποτε των εμπολέμων
νικήσει στον πόλεμο. Η πολιτική αυτή
επιτρέπει επίσης στην ουδέτερη χώρα να
διατηρεί το δικαίωμα ασκήσεως προτιμήσεως
υπέρ του ενός ή τον άλλου των εμπολέμων.
Υπάρχει κάποιο στοιχείο από τον Γκάντι
στην πολιτική αυτή, που βεβαιότατα είναι
ανήθικη, αλλά είναι γνήσια τουρκική και
η πανουργία και η εξυπνάδα της δεν μπορεί
να γίνει παραδεκτή. (Φάκελος Foreign Office,
FO 371/R5215/810/44)
το καλοκαίρι του 1942, η Τουρκία εξισορρόπησε
κατά κάποιον τρόπο τις ιδιαίτερες
σχέσεις της με τη Γερμανία, μέσω της
αυξημένης ανοχής που έδειχνε στις
δραστηριότητες των Βρετανών στο έδαφός
της. Ο Βρετανός πρέσβης στην Άγκυρα σερ
Χιου Νάτσμπουλ-Χιούγκεσεν, βλέποντας
την Τουρκία να κινείται συνεχώς μεταξύ
των δύο αντιπάλων, επισημαίνει με
τηλεγράφημά του στο Foreign Office (29/8/1942):
«Εκτός αν βελτιωθεί η στρατιωτική
κατάσταση, είναι δυνατόν να βρεθούμε
σύντομα ενώπιον μίας αδέξιας κρίσεως
στις σχέσεις Τουρκίας και Γερμανίας,
καθώς και Τουρκίας και ημών».
αργότερα, ο πρέσβης ενημερώνει τους
ανωτέρους του, ότι οι Τούρκοι δεν
πρόκειται να συγκινηθούν από τις
επικλήσεις οποιασδήποτε πλευράς στο
συναίσθημα ή τις άνευ περιεχομένου
πιέσεις, παρά μόνο από την απλή δύναμη
και το συμφέρον (φάκελος FO371/R6369/381/44).
εδαφικές διεκδικήσεις της Τουρκίας
οι Βρετανοί και οι Γερμανοί, άρχισαν να
αντιλαμβάνονται ότι η Τουρκία ζητούσε
εδαφικά ανταλλάγματα για τις «υπηρεσίες»
της. Επίσημα βέβαια, κάτι τέτοιο δεν
έγινε ποτέ. Τόσο όμως μέσα από τα βρετανικά
και γερμανικά αρχεία όσο και από
ανεπίσημες μεν, συγκεκριμένες δε,
βολιδοσκοπήσεις των Τούρκων, καθίσταται
σαφές ότι η γειτονική μας χώρα επιδίωκε
να έχει οφέλη, σε βάρος άλλων χωρών.
έκθεση της βρετανικής πρεσβείας στην
Άγκυρα προς το Foreign Office, αναφέρεται ως
αναμφίβολο γεγονός ότι οι Γερμανοί
προσέφεραν γειτονικά εδάφη στην Άγκυρα
και συγκεκριμένα το Χαλέπι της Συρίας
και ορισμένα από τα ελληνικά νησιά (FO
371/R2363/486/44). O G.L. Clutton, σχολίαζε στις
22/6/1942 «Πιθανότατα, οι Τούρκοι έχουν
εδαφικές φιλοδοξίες για τα νησιά του
Αιγαίου αλλά, εκτός εάν παίξουν κάποιο
ενεργό ρόλο στον πόλεμο, είναι απίθανο
να τις δουν να πραγματοποιούνται» (FO
371R/4087/24/44).
Πάπεν, είχε εισηγηθεί στον Γερμανό ΥΠΕΞ
Ρίμπεντροπ, ήδη από το 1941, να ικανοποιήσουν
τις τουρκικές αξιώσεις στη Β. Συρία, ενώ
και οι απόψεις του Ρίμπεντροπ για απόδοση
στην Τουρκία ελληνικών νησιών του
Αιγαίου και τμήματος της Βουλγαρίας,
είναι καταγεγραμμένες στα γερμανικά
αρχεία.
μνημόνιο που συνέταξε ο Clutton στις
9/9/1942, παραθέτει τις τουρκικές βλέψεις
στην Υπερκαυκασία, στα τουρκοϊρανικά
σύνορα, στη Μοσούλη, στη Βουλγαρία και
στα Δωδεκάνησα, όπου οι Τούρκοι περίμεναν
να πάρουν τα περισσότερα από αυτά.
για το Καστελλόριζο, ο φον Πάπεν έγραφε
στον τότε Υφυπουργό Εξωτερικών Ερνστ
φον Βαϊτζέκερ (1882-1961), ότι βρίσκεται σε
απόσταση 3 ν.μ. από τις τουρκικές ακτές.
Επέμενε ότι δεν ήταν απαραίτητο για την
ασφάλεια της Ιταλίας και ότι η συνεχιζόμενη
κατοχή του νησιού από τους Ιταλούς,
«αποτελούσε ύβρη και πρόκληση στην
τουρκική κυριαρχία»(!). Η Ιταλία,
ισχυριζόταν από την πλευρά της ότι το
Καστελλόριζο βρισκόταν σε πλεονεκτική
θέση, γιατί από εκεί θα μπορούσε να
βομβαρδιστεί η διώρυγα του Σουέζ ή να
αποκλειστούν τα Στενά, ο φον Πάπεν όμως
πρόβαλε το επιχείρημα ότι η πόλεμος δεν
θα κερδιζόταν στην Ανατολική Μεσόγειο,
αλλά στη βρετανική οδική επικοινωνία
προς την Ινδία, μέσω Υπεριορδανίας (έτσι
ονομαζόταν τότε η Ιορδανία) και Ιράκ.
Θάνος Βερέμης, γράφει στην εισαγωγή του
«Επιτήδειου Ουδέτερου» τα εξής
,στηριζόμενος βέβαια σε όσα αποκαλύπτει
ο F. Weber στο βιβλίο του:
η Τουρκία δεν ήταν, παρά τις υποχρεώσεις
της, διατεθειμένη να πολεμήσει «για τα
γαλάζια μάτια της Πολωνίας», όπως το
έθεσε ο Υπουργός Εξωτερικών Σουκρού
Σαράτσογλου, τίποτα δεν την υποχρέωνε
να ζητάει από τους Γερμανούς και τους
Άγγλους τα Δωδεκάνησα, την Κύπρο, εντολή
στην Αλβανία, εδαφικές ρυθμίσεις σε
βάρος της Βουλγαρίας, έλεγχο του λιμανιού
της Θεσσαλονίκης κ.ά. Ο Σαράτσογλου
ζητούσε ακόμα από τους Γερμανούς να του
αναθέσουν τη φύλαξη της Χίου, Σάμου και
Λέσβου, εδάφη της Συρίας, του Ιράκ και
της Σοβιετικής Ένωσης και εντολή στη
Συρία, το Ιράκ και την Αίγυπτο. Απαιτήσεις
δηλαδή που ισοδυναμούσαν με αναβίωση
της οθωμανικής αυτοκρατορίας».
αντίστροφη μέτρηση για το τέλος του
πολέμου
ήττες των Γερμανών στη Β. Αφρική και την
ΕΣΣΔ το φθινόπωρο του 1942, άρχισαν να
γέρνουν την πλάστιγγα προς την πλευρά
των Συμμάχων.
Τουρκία δεν μπορούσε πλέον να ισχυριστεί
ότι εμποδίζει την κάθοδο των Γερμανών
στη Μ. Ανατολή, ενώ ταυτόχρονα η ισχυρή
πλέον ΕΣΣΔ, τη φοβίζει περισσότερο από
ποτέ. Οι Βρετανοί, προσπάθησαν να πείσουν
την Τουρκία για μία ακόμη φορά να μπει
στον πόλεμο.
ο Τσόρτσιλ, που είχε συναντηθεί μυστικά
με τον Ρούζβελτ στην Καζαμπλάνκα
(14/1/1943), επισκέφθηκε τα Άδανα (30 και 31
Ιανουαρίου 1943), για συζητήσεις με την
τουρκική ηγεσία. Η «Επιχείρηση Τόλμη»
(Operation Hardihood), που συμφωνήθηκε τότε, δεν
εφαρμόστηκε ποτέ στην πράξη, λόγω της
τουρκικής κωλυσιεργίας. Ο Βρετανός
πρέσβης στην Άγκυρα, «είχε παραιτηθεί
πλέον τελείως με αυτούς τους ανθρώπους,
οι οποίοι απλώς δεν ακούν ό, τι δεν θέλουν
ν’ ακούσουν. (FO 371/R5366/55/44). Το δεύτερο
μέτωπο που ήθελε ν’ ανοίξει ο Τσόρτσιλ
στην Ευρώπη, έμεινε κλειστό. Στις 3/9/1943
η Ιταλία συνθηκολόγησε. Ο Τσόρτσιλ
σκέφτηκε όταν ήταν ιδανική ευκαιρία να
καταλάβει τα Δωδεκάνησα, που βρίσκονταν
υπό ιταλική κατοχή από το 1911. Παρά το
γεγονός ότι αρχικά τα Δωδεκάνησα
παραδόθηκαν στους Συμμάχους, οι Γερμανοί
τα κατέλαβαν (22/11/1943). Η Τουρκία τότε,
πρόσφερε σημαντική βοήθεια στους Έλληνες
(του Ιερού Λόχου) και τους Βρετανούς
καταδρομείς. Με αλιευτικά και άλλα σκάφη
της, μεταφέρθηκαν στις τουρκικές ακτές.
οι πιέσεις προς την Τουρκία (όπως για
την παραχώρηση αεροδρομίων στους
Συμμάχους), συνεχίζονταν.
Ίντεν συναντήθηκε στο Κάιρο με τον
Μενεμετζίογλου και άλλους Τούρκους
αξιωματούχους (5-7/11/1943). Μετά το τέλος
των συνομιλιών τηλεγράφησε στον Τσόρτσιλ:
επιχειρήματα μου ήταν ελάχιστα
αποτελεσματικά δεδομένου ότι τόσο ο
(Τούρκος) Υπουργός Εξωτερικών όσο και
ο γ.γ. (τον ΥΠΕΞ) Ατσικαλίν, εφαίνοντο να
είναι ιδιαίτερα κουφοί.Όταν αναγκάσθηκα
τελικώς να στραφώ προς έναν νεότερο
(Τούρκο) αξιωματούχο παρουσίασε και
αυτός την ίδια δυσκολία να ακούσει ό,
τι του έλεγα. Κανείς δεν μπορεί να είναι
τόσο κουφός όσο ένας Τούρκος που δεν
θέλει να πεισθεί». Παρά τις έμμεσες
απειλές του Ίντεν, οι Τούρκοι, έμειναν
στις καλές προθέσεις και δεν «μπήκαν»
στον πόλεμο. Στη διάσκεψη της Τεχεράνης,
μεταξύ Τσόρτσιλ, Ρούσβελτ και Στάλιν
(28/11-1/12/1943), ο Βρετανός ηγέτης έθεσε μετ’
επιτάσεως το θέμα της εισόδου της
Τουρκίας στον πόλεμο. Ο Ρούσβελτ
αντιδρούσε, θέτοντας ως βασικό στόχο
την απόβαση στην Νορμανδία. Ο Τσόρτσιλ
συναντήθηκε με τον Ινονού στο Κάιρο,
στις 4/12/1943, χωρίς κανένα αποτέλεσμα.
απομνημονεύματά του, γράφει:
ζητούσαμε από τους Τούρκους να δώσουν
μια ευρύτερη ερμηνεία στην ουδετερότητά
τους, παραχωρώντας τις αεροπορικές τους
βάσεις απαντούσαν:
όχι! Δεν δεχόμαστε να παίξουμε παθητικό
ρόλο».
πάλι τους ζητούσαμε να μπουν αποφασιστικά
στον πόλεμο, αναφωνούσαν: «Α, όχι! Δεν
είμαστε αρκετά εξοπλισμένοι». Οι
Τσόρτσιλ, έδωσε στους Τούρκους ως
καταληκτική ημερομηνία για την είσοδό
τους στον πόλεμο, την 15η Φεβρουαρίου
1944.
Μενεμετζίογλου, ενημέρωσε λεπτομερώς
τον Γερμανό πρέσβη φον Πάπεν (!) για τα
αποτελέσματα της διάσκεψης του Καΐρου.
Ο Γερμανός του είπε ότι η άφιξη έστω και
ενός συμμαχικού αεροπλάνου σε τουρκικό
αεροδρόμιο, θα σήμαινε άμεση κήρυξη του
πολέμου στην Τουρκία από τη Γερμανία.
Τουρκία, συνέχισε να κωλυσιεργεί και
στις 12/12/1943, ζήτησε από την Μ. Βρετανία
126 αεροσκάφη Σπιτφάιρ, 500 άρματα μάχης
Σέρμαν και 68.000 τόνους καυσίμων! Η Τουρκία
ήταν μία εξοργιστική υπόθεση, έγραψε
το F.O. στον πρέσβη του στην Άγκυρα…
θυμίσουμε, ότι η επίσης ουδέτερη
Πορτογαλία, πρόσφερε χωρίς ανταλλάγματα
στους Συμμάχους, τα στρατηγικής σημασίας
αεροδρόμια των Αζορών, στις 12 Οκτωβρίου
1943…
τέλος Φεβρουαρίου 1944, οι βρετανοτουρκικές
συζητήσεις, σε επίπεδο επιτελών,
διακόπηκαν απότομα.
25/3/1944, ο Τσόρτσιλ σε ομιλία του στη Βουλή,
επέκρινε έντονα την Τουρκία και ανακοίνωσε
τη διακοπή της στρατιωτικής βοήθειας
προς αυτή.
συνέχεια είναι λίγο πολύ γνωστή. Μετά
την απόβαση των Συμμάχων στη Νορμανδία,
ο ντε Γκολ σχημάτισε κυβέρνηση ενώ οι
χώρες που κατείχαν οι δυνάμεις του
Άξονα, ελευθερώνονταν η μία μετά την
άλλη. Στις 4 Φεβρουαρίου 1945, έγινε η
ιστορική διάσκεψη της Γιάλτας. Η Τουρκία,
που είχε διακόψει τις διπλωματικές της
σχέσεις με τους ναζί στις 2/8/1944, στις 23
Φεβρουαρίου 1945 (!) κήρυξε τον πόλεμο στη
Γερμανία. Την ίδια μέρα, κήρυξε τον
πόλεμο στη Γερμανία και η Ουρουγουάη…
Βέβαια, στη ζωή ποτέ δεν είναι αργά. Θα
μπορούσε η Τουρκία να κηρύξει τον πόλεμο
στην Γερμανία και μετά την αυτοκτονία
Χίτλερ (30/4/1945) και την ύψωση από τους
Σοβιετικούς της σημαίας τους στο
Ράιχσταγκ…
Frank G. Weber, «Ο Επιτήδειος Ουδέτερος»,
Εκδόσεις Θετίλη, 6η Έκδοση,
Δ. Ηλιάδης, «ΤΑ ΜΥΣΤΙΚΑ ΑΡΧΕΙΑ ΤΟΥ
ΓΕΡΜΑΝΙΚΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΞΩΤΕΡΙΚΩΝ ΚΑΙ
ΤΟΥ ΦΟΡΕΙΝ ΟΦΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΟΥΡΚΙΑ», Εκδόσεις
ΛΑΒΥΡΙΝΘΟΣ, 1996.
Γενικά θέματα
Η πετρελαϊκή «μάχη» που ενώνει Τραμπ-Πούτιν και δισεκατομμυριούχους του Κόλπου
Οι συνομιλίες της κυβέρνησης του Ντόναλντ Τραμπ με τη Ρωσία για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία έχουν διευρυνθεί και περιλαμβάνουν πλέον μια υπό διαπραγμάτευση συμφωνία δισεκατομμυρίων δολαρίων για την εξαγορά διεθνών περιουσιακών στοιχείων της ρωσικής πετρελαϊκής εταιρείας Lukoil, σύμφωνα με δημοσίευμα των «New York Times».
Οι συνομιλίες της κυβέρνησης του Ντόναλντ Τραμπ με τη Ρωσία για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία έχουν διευρυνθεί και περιλαμβάνουν πλέον μια υπό διαπραγμάτευση συμφωνία δισεκατομμυρίων δολαρίων για την εξαγορά διεθνών περιουσιακών στοιχείων της ρωσικής πετρελαϊκής εταιρείας Lukoil, σύμφωνα με δημοσίευμα των «New York Times».
Η συμφωνία, η οποία δεν έχει ακόμη οριστικοποιηθεί και τελεί υπό την αίρεση της έγκρισης της αμερικανικής κυβέρνησης και του Κρεμλίνου, αφορά ένα εκτεταμένο χαρτοφυλάκιο πετρελαιοπηγών, διυλιστηρίων και πρατηρίων καυσίμων της Lukoil σε διάφορες χώρες.
Σύμφωνα με τους «New York Times», στο επίκεντρο της υπόθεσης βρίσκεται κοινοπραξία με επικεφαλής τον Αμερικανό επενδυτή Τοντ Μπόελι, στην οποία συμμετέχουν επίσης επενδυτικοί όμιλοι από τη Μέση Ανατολή. Στην προτεινόμενη συμφωνία συμμετέχει και η αμερικανική κυβέρνηση, μέσω της U.S. International Development Finance Corporation (DFC).
Στο τραπέζι των συνομιλιών Τραμπ-Πούτιν
Οι πολύμηνες διαπραγματεύσεις, σύμφωνα με οκτώ πρόσωπα με γνώση της υπόθεσης που επικαλούνται οι «New York Times», συνδέονται με την ευρύτερη προσπάθεια της κυβέρνησης Τραμπ να αποκαταστήσει οικονομικούς δεσμούς με τη Ρωσία στο πλαίσιο των συνομιλιών για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία.
Το ζήτημα της Lukoil φέρεται να τέθηκε από τον Βλαντιμίρ Πούτιν κατά τη συνάντησή του με τους Αμερικανούς διαπραγματευτές Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ στο Κρεμλίνο, στις 5 Σεπτεμβρίου. Σύμφωνα με πηγή που επικαλείται η αμερικανική εφημερίδα, ο Ρώσος πρόεδρος πρότεινε την προώθηση της συμφωνίας ως ένδειξη ότι η Ρωσία και οι Ηνωμένες Πολιτείες μπορούν να συνεργαστούν επιχειρηματικά.
Οι Αμερικανοί διαπραγματευτές φέρεται να απάντησαν ότι θα εργαστούν για την προώθηση της συμφωνίας, τόσο ως ένδειξη «καλής θέλησης» προς το Κρεμλίνο όσο και με στόχο τη μείωση των διεθνών τιμών ενέργειας.
Η ενδεχόμενη συμφωνία παρουσιάζει ιδιαίτερο οικονομικό ενδιαφέρον για τους υποψήφιους αγοραστές. Η έγκρισή της από τις Ηνωμένες Πολιτείες θα μπορούσε να οδηγήσει στην απελευθέρωση των ρωσικών περιουσιακών στοιχείων από τις αμερικανικές κυρώσεις, αυξάνοντας παράλληλα την αξία τους.
Οι διασυνδέσεις των επενδυτών
Στην κορυφή της κοινοπραξίας βρίσκεται ο Αμερικανός επενδυτής Τοντ Μπόελι, συνιδιοκτήτης των Los Angeles Dodgers και γνωστός υποστηρικτής του Τραμπ. Στο επενδυτικό σχήμα συμμετέχουν επίσης επιχειρηματικοί όμιλοι από το Κατάρ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.
Οι «New York Times» επισημαίνουν ότι ορισμένοι από τους επενδυτές διατηρούν επιχειρηματικές σχέσεις με πρόσωπα που βρίσκονται κοντά στην κυβέρνηση Τραμπ.
Μεταξύ αυτών είναι οι αδελφοί Μουτάζ και Ράμεζ αλ-Χαγιάτ από το Κατάρ, οι οποίοι έχουν συνεργαστεί με τον Τζάρεντ Κούσνερ και την Ιβάνκα Τραμπ για τη χρηματοδότηση επενδυτικού σχεδίου στην Αλβανία.
Στην κοινοπραξία συμμετέχει επίσης επενδυτικό ταμείο με έδρα το Αμπού Ντάμπι, το οποίο ελέγχεται από τον σεΐχη Ταχνούν μπιν Ζαγιέντ Αλ Ναχιάν, σύμβουλο εθνικής ασφάλειας των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων. Ο ίδιος συνδέεται με επενδύσεις στην World Liberty Financial, την εταιρεία κρυπτονομισμάτων της οικογένειας Τραμπ.
Παράλληλα, επενδυτικό ταμείο που συνδέεται με τον σεΐχη Ταχνούν αποτελεί σημαντικό μέτοχο της εταιρείας private equity που ίδρυσε ο Κούσνερ μετά την αποχώρησή του από τον Λευκό Οίκο.
Τα ερωτήματα για πιθανές συγκρούσεις συμφερόντων
Οι διασυνδέσεις αυτές έχουν προκαλέσει ερωτήματα σχετικά με το κατά πόσο προσωπικές επιχειρηματικές σχέσεις μπορεί να διασταυρώνονται με τη διαδικασία λήψης αποφάσεων για μια συμφωνία που συνδέεται με την αμερικανική εξωτερική πολιτική.
Οι «New York Times» αναφέρουν ότι δεν υπάρχει ένδειξη πως ο Γουίτκοφ ή ο Κούσνερ πρόκειται να αποκομίσουν προσωπικό οικονομικό όφελος από τη συμφωνία. Ωστόσο, η υπόθεση έχει εγείρει ζητήματα σχετικά με τις σχέσεις μεταξύ των εμπλεκόμενων επιχειρηματιών και προσώπων του στενού περιβάλλοντος του Τραμπ.
Η Χούι Τσεν, πρώην εισαγγελέας και σύμβουλος σε θέματα οικονομικού εγκλήματος και δεοντολογίας, χαρακτήρισε τις διασυνδέσεις «ανησυχητικές» και έθεσε το ερώτημα κατά πόσο προσωπικά συμφέροντα θα μπορούσαν να επηρεάσουν την αξιολόγηση των υποψήφιων αγοραστών.
Από την πλευρά του, εκπρόσωπος του Γουίτκοφ απέρριψε οποιοδήποτε ζήτημα σύγκρουσης συμφερόντων, υποστηρίζοντας ότι ο Αμερικανός διαπραγματευτής δεν λαμβάνει μισθό και καλύπτει ο ίδιος τα έξοδα των ταξιδιών του στο πλαίσιο της αποστολής του για λογαριασμό του Τραμπ.
Η κούρσα για τα περιουσιακά στοιχεία της Lukoil
Η Lukoil είχε θέσει προς πώληση τα διεθνή περιουσιακά της στοιχεία μετά την επιβολή αμερικανικών κυρώσεων. Αρκετοί υποψήφιοι αγοραστές είχαν εκδηλώσει ενδιαφέρον, μεταξύ των οποίων και μεγάλοι αμερικανικοί ενεργειακοί όμιλοι.
Τον Ιανουάριο, η επενδυτική εταιρεία Carlyle είχε καταλήξει σε προκαταρκτική συμφωνία για την εξαγορά σημαντικού μέρους του διεθνούς χαρτοφυλακίου της Lukoil. Η συμφωνία, ωστόσο, δεν ολοκληρώθηκε, καθώς απαιτούσε την έγκριση της αμερικανικής κυβέρνησης.
Στη συνέχεια, ο όμιλος υπό τον Μπόελι εμφανίστηκε ως ένας από τους βασικούς διεκδικητές των περιουσιακών στοιχείων.
Η αξία των διεθνών περιουσιακών στοιχείων της Lukoil είχε υπολογιστεί από την ίδια την εταιρεία σε περίπου 20 δισ. δολάρια στις αρχές του έτους. Ωστόσο, οι οικονομικοί όροι της υπό διαπραγμάτευση συμφωνίας δεν έχουν γίνει γνωστοί.
Ο ρόλος της αμερικανικής κυβέρνησης
Η αμερικανική κυβέρνηση συμμετέχει στην προτεινόμενη συμφωνία μέσω της U.S. International Development Finance Corporation, η οποία επενδύει και παρέχει χρηματοδότηση για έργα στο εξωτερικό.
Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε ότι μια ενδεχόμενη συμφωνία για τη Lukoil θα μπορούσε να ενισχύσει την οικονομική ασφάλεια των ΗΠΑ, να εξυπηρετήσει στόχους της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής και να συμβάλει στη μείωση του ενεργειακού κόστους για τους Αμερικανούς.
Η συμφωνία, ωστόσο, χρειάζεται την έγκριση του αμερικανικού υπουργείου Οικονομικών, το οποίο είναι αρμόδιο για την εφαρμογή των κυρώσεων κατά της Ρωσίας.
Η ενεργειακή διάσταση
Στο υπό διαπραγμάτευση χαρτοφυλάκιο περιλαμβάνονται διυλιστήρια της Lukoil στην Ολλανδία, τη Βουλγαρία και τη Ρουμανία, καθώς και άλλες ενεργειακές υποδομές και πρατήρια καυσίμων σε διάφορες χώρες.
Η ενεργειακή διάσταση αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς η κυβέρνηση Τραμπ έχει επανειλημμένα υποστηρίξει ότι η αποκατάσταση οικονομικών σχέσεων με τη Ρωσία θα μπορούσε να λειτουργήσει ως κίνητρο για τη Μόσχα ώστε να προχωρήσει σε συμβιβασμούς για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία.
Ο Ρώσος οικονομικός απεσταλμένος Κίριλ Ντμίτριεφ έχει επίσης εμπλακεί στη διαδικασία, ενώ, σύμφωνα με τους «New York Times», έχει δηλώσει ότι ο διάλογος ΗΠΑ-Ρωσίας συνεχίζεται σε πολλούς τομείς, μεταξύ των οποίων και η ενέργεια.
Η συμφωνία για τη Lukoil παραμένει, πάντως, ανοικτή και δεν έχει οριστικοποιηθεί. Η τελική απόφαση θα εξαρτηθεί από τις απαιτούμενες εγκρίσεις των αμερικανικών αρχών και της ρωσικής πλευράς.
skpress.gr
Γενικά θέματα
Πώς μια «Ελληνίδα» έγινε το «θεμέλιο» της Εθνικής Πινακοθήκης της Ουγγαρίας
Στον πρώτο όροφο της Πινακοθήκης συναντήσαμε την «Ελληνίδα». Πρόκειται για ένα έργο του Jakob Marastoni (1804-1860), ενός ζωγράφου ιταλικής καταγωγής που εγκαταστάθηκε και εργάστηκε στην Πέστη και έγινε μία από τις σημαντικότερες μορφές στην ιστορία της ουγγρικής τέχνης.
Πριν λίγο καιρό επισκεφθήκαμε την Εθνική Πινακοθήκη της Ουγγαρίας στη Βουδαπέστη, ένα από τα πλέον σημαντικά μουσεία της χώρας, στο οποίο παρουσιάζεται με μοναδικό τρόπο η εξέλιξη της ουγγρικής εικαστικής τέχνης από τον 11ο αιώνα μέχρι σήμερα. Βρίσκεται στο Βασιλικό Ανάκτορο του Κάστρου της Βούδας και ιδρύθηκε το 1957 με βάση κυρίως τις ουγγρικές συλλογές του Μουσείου Καλών Τεχνών. Η συλλογή της περιλαμβάνει περίπου 110.00 έργα.
Στον πρώτο όροφο της Πινακοθήκης συναντήσαμε την «Ελληνίδα». Πρόκειται για ένα έργο του Jakob Marastoni (1804-1860), ενός ζωγράφου ιταλικής καταγωγής που εγκαταστάθηκε και εργάστηκε στην Πέστη και έγινε μία από τις σημαντικότερες μορφές στην ιστορία της ουγγρικής τέχνης.
Το έργο του με τίτλο «Ελληνίδα», φιλοτεχνημένο το 1845, θεωρείται εξαιρετικά σημαντικό για τη δημιουργία της συλλογής της Ουγγρικής Εθνικής Πινακοθήκης. Είναι το πρώτο έργο που σηματοδότησε την έναρξη της συστηματικής συλλογής ουγγρικής ζωγραφικής στα εθνικά ιδρύματα. Είναι επίσης το πιο γνωστό και εμβληματικό έργο του ζωγράφου.
Οι διαστάσεις του είναι 77Χ61,5 cm περίπου. Το μοντέλο δεν είναι Ελληνίδα, αλλά η σύζυγος του Marastoni, η Giovanna Bianchi, με καταγωγή από τη Βενετία. Ο ζωγράφος την απεικόνισε με παραδοσιακή (ή φανταστική) ελληνική φορεσιά της εποχής, σύμφωνα με τη μόδα του ρομαντισμού. Η εικόνα συνδυάζει εξωτισμό, ελαφρύ ερωτισμό και ιδανική ομορφιά.
Η ιστορία
Το 1845 η Pest Art Society — η πρώτη καλλιτεχνική εταιρεία στην Ουγγαρία — αγόραζε κάθε χρόνο ένα έργο από την ετήσια έκθεσή της για να το δωρίσει στο Ουγγρικό Εθνικό Μουσείο, το οποίο τότε περιλάμβανε και την πινακοθήκη.
Η «Ελληνίδα» του Marastoni ήταν αυτό που επέλεξαν και δώρισαν τον Νοέμβριο του 1845. Έτσι, καταγράφηκε ως το πρώτο έργο στη συλλογή ζωγραφικής του μουσείου. Το Εθνικό Μουσείο είχε ήδη κάποιες δωρεές, αλλά η συστηματική συλλογή ουγγρικής τέχνης ξεκινάει ουσιαστικά με αυτό το έργο. Η Εθνική Πινακοθήκη κληρονόμησε αυτή τη συλλογή από το Εθνικό Μουσείο.
Η επιλογή του προκάλεσε έντονες συζητήσεις και αποτέλεσε το «πρώτο καλλιτεχνικό σκάνδαλο» της εποχής, λόγω του ερωτισμού που απέπνεε το μοντέλο. Ωστόσο ο πίνακας αυτός ήταν και ιδιαίτερα δημοφιλής, κάτι που ενίσχυσε την εθνική συζήτηση για την τέχνη.
Σήμερα, το έργο παραμένει εμβληματικό και εκτίθεται συχνά ως αφετηρία της συλλογής ζωγραφικής του 19ου αιώνα στην Πινακοθήκη. Συμβολίζει το πώς η ουγγρική τέχνη χτίστηκε με συνεισφορές από ξένους καλλιτέχνες που ενσωματώθηκαν στη χώρα, όπως ο Marastoni.
Η δημιουργία της Πινακοθήκης
Αν κάνετε περίπατο στην οδό Deák Ferenc στο κέντρο της πόλης ίσως αξίζει κάποιες φορές να σηκώσετε το βλέμμα πάνω από τις βιτρίνες των καταστημάτων. Το βλέμμα σας θα συναντήσει όχι μόνο κλασικές προσόψεις, αλλά και αναμνηστικές πλάκες, όπως για παράδειγμα εκείνη στον αριθμό 21, όπου αναγράφεται: «Η Πρώτη Ουγγρική Ακαδημία Ζωγραφικής – ιδρυθείσα από τον Jakab Marastoni».
Η Πέστη του 19ου αιώνα ήταν μια πραγματικά πολυπολιτισμική πόλη. Γερμανοί, Ούγγροι, Έλληνες, Ιταλοί, Σέρβοι και πολλές άλλες μικρότερες εθνότητες ζούσαν εδώ δίπλα-δίπλα ειρηνικά. Ο καθένας καλλιεργούσε τον δικό του πολιτισμό, αλλά ένα πράγμα τους ένωνε: όλοι ήθελαν να είναι και Ούγγροι και επιδίωκαν να υπηρετήσουν τον ουγγρικό πολιτισμό με τις δραστηριότητές τους.
Εκείνη την εποχή ο Marastoni υπέβαλε την αίτησή του για την ακαδημία ζωγραφικής στο Βασιλικό Συμβούλιο των Κυβερνητών, όταν ιδρύθηκε εντός του Ουγγρικού Εθνικού Μουσείου ο Σύλλογος Εθνικής Πινακοθήκης, ένα «τμήμα που συνέλεγε αποκλειστικά ουγγρική ζωγραφική».
Όλα αυτά συνέβησαν το 1845 και αυτή η μεγάλη πολιτιστική δραστηριότητα μπορεί να ήταν αποτέλεσμα του γεγονότος ότι εκείνη τη χρονιά το Εθνικό Μουσείο ήθελε να τιμήσει δεόντως την πεντηκοστή επέτειο της ανάληψης καθηκόντων του αρχιδούκα Ιωσήφ της Αυστρίας.
Ο σύλλογος που έφερε το όνομα του αρχιδούκα εγκρίθηκε τελικά από το Βασιλικό Συμβούλιο των Κυβερνητών τον Σεπτέμβριο του 1845. Η Εθνική Πινακοθήκη του αρχιδούκα Ιωσήφ μπορεί, επομένως, να θεωρηθεί ως το πρώτο εθνικό ίδρυμα που συνέλεγε ουγγρικούς πίνακες.
Η πινακοθήκη δέχθηκε δωρεές έργων τόσο από συλλόγους, όσο και από ιδιώτες, και ανάμεσά τους το σημαντικότερο ήταν το έργο του Jakab Marastoni «H Ελληνίδα», το οποίο δωρήθηκε στην πινακοθήκη τον Νοέμβριο του 1845 από την Καλλιτεχνική Εταιρεία της Πέστης. Έτσι, μπορεί να πει κανείς ότι η ιστορία της μουσειακής συλλογής ουγγρικής ζωγραφικής ξεκίνησε με την «Ελληνίδα».
Αλλά γιατί μια Ελληνίδα; Το σύγχρονο (όχι αρχαίο) ελληνικό θέμα εμφανίστηκε στην ευρωπαϊκή ζωγραφική με την Ελληνική Επανάσταση ενάντια στην Οθωμανική Αυτοκρατορία τη δεκαετία του 1820. Φυσικά, οι συμπάθειες του ευρωπαϊκού ρομαντισμού προς τους Έλληνες άσκησαν επιρροή και στην ουγγρική τέχνη.
Οι Έλληνες, και ιδιαίτερα οι Ελληνίδες, αποτελούσαν συχνά θέμα στην ουγγρική ζωγραφική του 19ου αιώνα, και κατά μία έννοια η «Ελληνίδα» κατέληξε να αντιπροσωπεύει ένα εξωτικό θέμα αρωματισμένο με ερωτισμό.
Και αν σήμερα βρίσκουμε την «Ελληνίδα» να αποκαλύπτει ανοιχτά την ομορφιά και τη γοητεία της, δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι επρόκειτο για θέμα μόδας. Και όσο κι αν μας γνέφει σαγηνευτικά αυτή η όμορφη γυναίκα, με την ιστορική έννοια το έργο αυτό είναι ένα από τα σημαντικότερα της ουγγρικής μουσειολογίας.
Ο ζωγράφος
Ο Jakab Marastoni (Giacomo Marastoni) γεννήθηκε το 1804 στη Βενετία και σπούδασε στην περίφημη Ακαδημία Καλών Τεχνών.
Ταξίδεψε στη Βιέννη στις αρχές της δεκαετίας του 1830, πέρασε από τη σημερινή Μπρατισλάβα το 1833 και εγκαταστάθηκε οριστικά στην Πέστη το 1836. Έγινε περιζήτητος πορτρετίστας μεταξύ αριστοκρατικών και αστικών οικογενειών, αλλά και κατά τη διάρκεια κοινοβουλευτικών συνεδριάσεων.
Το 1846 ίδρυσε την Πρώτη Ουγγρική Ακαδημία Ζωγραφικής στην Πέστη – την πρώτη ιδιωτική σχολή αποκλειστικά για ζωγραφική στην Ουγγαρία. Ανάμεσα στους μαθητές του περιλαμβάνονται σημαντικοί Ούγγροι καλλιτέχνες όπως ο Károly Lotz, ο Mihály Zichy, ο Soma Orlai Petrich κ.ά. Το 1846 έγινε Επίτιμος Πολίτης της Πέστης.
Στα τελευταία χρόνια της ζωής του ασχολήθηκε με την δαγκεροτυπία ήταν ο πρώτος επαγγελματίας αυτής της τεχνικής στην Ουγγαρία. Πέθανε σε ψυχιατρική κλινική και η σχολή του έκλεισε λίγο μετά.
tovima.gr
Γενικά θέματα
Ούμαρ Κρέμλεφ: Ο άνθρωπος του Πούτιν που «εισέβαλε» στον αμερικανικό αθλητισμό
Πριν γίνει γνωστός ως Ούμαρ Κρέμλεφ, ο 43χρονος που χρόνια αργότερα θα συνδεόταν ακόμη και με το πολυτελές πάρτι του Ντόναλντ Τραμπ Τζούνιορ στις Μπαχάμες, ήταν γνωστός με το όνομα Ούμαρ Λουτφουλόεφ. Μέχρι τον Μάρτιο του 2010, το όνομα Κρέμλεφ παρέμενε ουσιαστικά άγνωστο
Πριν γίνει γνωστός ως Ούμαρ Κρέμλεφ, ο 43χρονος που χρόνια αργότερα θα συνδεόταν ακόμη και με το πολυτελές πάρτι του Ντόναλντ Τραμπ Τζούνιορ στις Μπαχάμες, ήταν γνωστός με το όνομα Ούμαρ Λουτφουλόεφ. Μέχρι τον Μάρτιο του 2010, το όνομα Κρέμλεφ παρέμενε ουσιαστικά άγνωστο.
Όταν «πάτησε» τα 28 κι έχοντας, σύμφωνα με δημοσιεύματα της εποχής, καταδίκες για εκβιασμό και ξυλοδαρμό, είδε τις φιλοδοξίες του για καριέρα στην πυγμαχία να σβήνουν εξαιτίας της έλλειψης πειθαρχίας και θέλησε να κάνει μια νέα αρχή για να ανεβεί τα σκαλοπάτια της ρωσικής κοινωνίας.
Ο 43χρονος μεγάλωσε στο Σερπούχοφ, μια πόλη περίπου 120.000 κατοίκων, 60 μίλια νότια της Μόσχας και 5.729 μίλια ανατολικά του Little Pipe Cay, του νησιού στις Μπαχάμες που νοίκιασε για τον γιο του Αμερικανού προέδρου. Γεννημένος από μητέρα Τατζίκα σε μουσουλμανική οικογένεια, «παντρεύτηκε» αρχή τον ρόλο του αουτσάιντερ.
Σύμφωνα με το ρωσικό ερευνητικό μέσο Proekt, καταδικάστηκε για εκβιασμό το 2004 και για ξυλοδαρμό το 2007, αν και οι ακριβείς συνθήκες των υποθέσεων παραμένουν ασαφείς. Ο ίδιος δεν έχει αρνηθεί τις καταδίκες.
Οι Night Wolves εμφανίστηκαν την περίοδο της Περεστρόικα, της οικονομικής αναδιάρθρωσης της δεκαετίας του 1980, ως μια ομάδα μοτοσικλετιστών και φίλων της ροκ μουσικής. Επικεφαλής τους ήταν ο Αλεξάντερ Ζαλντοστάνοφ, γνωστός ως «Χειρουργός», στενός φίλος του Βλαντίμιρ Πούτιν.
Μέσα σε αυτόν τον ετερόκλητο κόσμο που ο Κρεμλέφ άρχισε να καλλιεργεί τις σχέσεις που θα τον μετέτρεπαν από πυγμάχο σε ισχυρό παράγοντα της ρωσικής κοινωνίας. Η σημαντικότερη από αυτές ήταν με τον Αλεξέι Ρουμπέζνι, υποστράτηγο της Ομοσπονδιακής Υπηρεσίας Προστασίας (FSO) ψηλόβαθμων κρατικών αξιωματούχων, με τον οποίο έγιναν αχώριστοι.
Το 2016, ο Ρουμπέζνι ήταν πλέον επικεφαλής της Υπηρεσίας Ασφαλείας του Προέδρου και ο Κρεμλέφ είχε αποκτήσει, με αυτό τον τρόπο, πρόσβαση στον Πούτιν. Έκτοτε, η καριέρα του απογειώθηκε.
Ανέβηκε γρήγορα στην ιεραρχία και το 2017 ανέλαβε την ηγεσία της Ρωσικής Ομοσπονδίας Πυγμαχίας. Όμως η ορεξη του Κρεμλέφ είχε ανοίξει και δεν χόρταινε. Η Association Internationale de Boxe Amateur (AIBA – Διεθνής Ομοσπονδία Ερασιτεχνικής Πυγμαχίας) βρισκόταν τότε σε βαθιά κρίση, αντιμέτωπη με καταγγελίες διαφθοράς που οδήγησαν το 2019 στην αρχική αναστολή της από τους Ολυμπιακούς Αγώνες ως φορέα που είχε την ευθύνη της ολυμπιακής πυγμαχίας.
Ο Κρεμλέφ υποσχέθηκε σαρωτικές μεταρρυθμίσεις και την εξόφληση χρέους που υπολογιζόταν στα 16 εκατ. δολάρια, με στόχο ο οργανισμός να ανακτήσει τον έλεγχο της ολυμπιακής πυγμαχίας. Έτσι, το 2020 κέρδισε με άνεση την ψηφοφορία για την προεδρία, ενώ το γεγονός ότι μιλούσε από ελάχιστα έως καθόλου αγγλικά δεν αποτέλεσε εμπόδιο. Και όπως έκανε με τον ίδιο του τον εαυτό, και σε αυτή την περίπτωση έκανε το restart με τον ίδιο τρόπο: άλλαξε το όνομα του οργανισμού σε International Boxing Association (IBA).
Ακολούθησε συνεργασία της IBA με την Gazprom, τον ρωσικό κρατικό ενεργειακό κολοσσό, με συνέπεια το χρέος να μηδενιστεί και τα χρηματικά έπαθλα να αυξηθούν. «Γιατί να μην μπορούν οι ερασιτέχνες πυγμάχοι να πληρώνουν τα στεγαστικά τους δάνεια και να στηρίζουν τις οικογένειές τους;» είχε δηλώσει τότε ο Κρεμλέφ.
Το 2022, η IBA ήρε περιορισμούς που είχαν επιβληθεί νωρίτερα την ίδια χρονιά και επέτρεψε σε Ρώσους και Λευκορώσους πυγμάχους να αγωνίζονται με τις εθνικές σημαίες και τους ύμνους τους, ενώ απέκλεισε από τις τάξεις της την Ουκρανική Ομοσπονδία Πυγμαχίας. Την επόμενη χρονιά, ωστόσο, η Διεθνής Ολυμπιακή Επιτροπή (ΔΟΕ) ψήφισε – με αφορμή τον πόλεμο της Ρωσίας στην Ουκρανία – υπέρ της αφαίρεσης από την IBA της ιδιότητας της παγκόσμιας ομοσπονδίας του αθλήματος.
Ο Κρεμλέφ γίνεται ο «σκιώδης δήμαρχος»
Ωστόσο, δεν ήταν μόνο οι πυγμάχοι του Κρεμλέφ που πληρώνονταν καλά. Το 2019, μια εταιρεία του απέκτησε το δικαίωμα να γίνει ο μοναδικός διαχειριστής της εθνικής λοταρίας της Ρωσίας. Σε ένα μοτίβο που θα επαναλαμβανόταν αρκετές φορές, η λοταρία έγινε σύντομα χορηγός της IBA.
Τα επόμενα χρόνια, ο Κρεμλέφ απέκτησε μερίδια σε τρεις από τις μεγαλύτερες στοιχηματικές εταιρείες της Ρωσίας, τις Fonbet, Liga Stavok και Pari. Ρωσικά μέσα ενημέρωσης έχουν αναφέρει ότι οι συμφωνίες αυτές είχαν την υποστήριξη του Αντρέι Κόστιν, του υπό κυρώσεις χρηματοδότη και προέδρου της συνδεδεμένης με το Κρεμλίνο τράπεζας VTB, ο οποίος έχει χαρακτηριστεί «τραπεζίτης-κουμπαράς του Πούτιν».
Οι εταιρείες αυτές φαίνεται ότι είχαν συνολικά έσοδα περίπου 625 δισ. ρούβλια (5,5 δισ. λίρες) το 2023, ενώ η Liga Stavok αποτελεί πλέον βασικό εταίρο της IBA.
Ο Κρεμλέφ είχε επίσης αποκτήσει σταδιακά τον έλεγχο της Tsupis, μιας εταιρείας πληρωμών που συνδέει τους παίκτες με τις στοιχηματικές εταιρείες και εισπράττει προμήθεια από κάθε ποντάρισμα. Το 2021, ο Πούτιν εξέδωσε διάταγμα κατά της απάτης, το οποίο παραχώρησε στην Tsupis μονοπώλιο σε αυτή την εξαιρετικά επικερδή δραστηριότητα. Την ίδια περίοδο, οι φορείς που ρύθμιζαν την αγορά στοιχημάτων πέρασαν επίσης υπό τον έλεγχο του Κρεμλέφ και ενοποιήθηκαν σε έναν κοινό εποπτικό οργανισμό, με αρκετά μέλη του διοικητικού συμβουλίου να προέρχονται, σύμφωνα με δημοσιεύματα, από το δίκτυό του στον χώρο της πυγμαχίας.
Στη γενέτειρά του, το Σερπούχοφ, καθώς εξελισσόταν σε ολιγάρχη, ο Κρεμλέφ απέκτησε το προσωνύμιο «σκιώδης δήμαρχος», έχοντας συγκεντρώσει ένα εντυπωσιακό χαρτοφυλάκιο ακινήτων. Κάποια από αυτά φέρεται να περιήλθαν στην κατοχή του μετά την αναδιανομή περιουσιακών στοιχείων του φυλακισμένου πρώην δημάρχου Αλεξάντερ Σεστούν.
Πηγές αναφέρουν ότι απέκτησε γεωργικές εκτάσεις, βιομηχανικές εγκαταστάσεις, ένα λιμάνι, ένα εμπορικό κέντρο και ένα ξενοδοχείο, ενώ το 2024, ο Κρεμλέφ φέρεται να επωφελήθηκε και από απαλλοτρίωση. Τον Φεβρουάριο, το Κρεμλίνο κατέσχεσε τη Rolf, τη μεγαλύτερη αντιπροσωπεία αυτοκινήτων της Ρωσίας, από τον Σεργκέι Πετρόφ, τον εξόριστο ιδιοκτήτη της και πρώην βουλευτή της αντιπολίτευσης και μέχρι τον Σεπτέμβριο, η εταιρεία είχε περάσει στον Κρεμλέφ μέσω συμφωνίας ύψους 35 δισ. ρουβλίων.
Σε ανακοίνωσή της, η Rolf παρουσίασε τον Κρεμλέφ ως νέο ιδιοκτήτη της, χαρακτηρίζοντάς τον «στρατηγικό επενδυτή, ο οποίος θα επιτρέψει στην εταιρεία να διατηρήσει τη μοναδική εταιρική κουλτούρα της και να διευρύνει το φάσμα των δραστηριοτήτων της, με έμφαση στην αύξηση της αποτελεσματικότητας και την προσέλκυση νέων συνεργατών και πελατών».
Ένας από αυτούς τους νέους συνεργάτες, σύμφωνα με μεταγενέστερα δημοσιεύματα του Proekt, ήταν η IBA.
Η πίστη στον Πούτιν
Έχοντας συγκεντρώσει προσωπική περιουσία που υπολογίζεται έως και σε 300 εκατ. λίρες και αναλαμβάνοντας παράλληλα και άλλα αξιώματα – μεταξύ αυτών την προεδρία της Διεθνούς Ομοσπονδίας Ταβλιού – ο Κρεμλέφ δεν έκρυβε ποτέ τις πολιτικές του συμπάθειες.
«Χάρη σε έναν άνθρωπο, σήμερα υπάρχουν πραγματικά κάθε είδους ευκαιρίες να κερδίσεις χρήματα και να επιδιώξεις περισσότερα», είχε δηλώσει σε βιντεοσκοπημένη συνέντευξη το 2024, την οποία εντόπισε ο Guardian. «Αυτός ο άνθρωπος, φυσικά, είναι ο πρόεδρός μας, Βλαντίμιρ Βλαντιμίροβιτς Πούτιν».
Λίγους μήνες αργότερα, η Ουκρανία του επέβαλε κυρώσεις, χωρίς να βρίσκεται, ωστόσο, υπό κυρώσεις από τη Βρετανία, τις ΗΠΑ ή την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Τον Απρίλιο, ο Πούτιν απένειμε στον Κρεμλέφ το Παράσημο της Φιλίας, ενώ λίγες ημέρες πριν από τον γάμο του Τραμπ Τζούνιορ, ο Κρεμλέφ συνόδευσε τον Ρώσο πρόεδρο σε επίσκεψη στην Κίνα, επιμένοντας πάντως ότι δεν βρισκόταν εκεί με επίσημη ιδιότητα.
Τα οφέλη για την οικογένειά του
Όπως συμβαίνει συχνά με τις οικογένειες ισχυρών και εύπορων πατριαρχών, και οι συγγενείς του Κρεμλέφ φαίνεται ότι επωφελήθηκαν από την άνοδό του. Το 2024, η ρωσική Novaya Gazeta ανέφερε ότι είχε παραχωρήσει στην τότε 21χρονη σύζυγό του, Αναστάσια Λεστσίνσκαγια, ένα κουρείο και ένα καφέ στο Σερπούχοφ, καθώς και πολυτελή αυτοκίνητα. Μάλιστα, αψηφώντας πλήρως τους νόμους, οι Porsche, Lamborghini και Aston Martin που φέρεται να της ανήκαν έχουν, σύμφωνα με δημοσιεύματα, συγκεντρώσει περίπου 50 κλήσεις από την τροχαία της περιφέρειας της Μόσχας.
Η Λεστσίνσκαγια ήταν γνωστή δημιουργός στο TikTok και το ένα από τα δύο μέλη του διδύμου «twinsrussian».
Ωστόσο, η δίδυμη αδελφή της είναι εκείνη που έχει προσελκύσει ακόμη μεγαλύτερο ενδιαφέρον. Η Εκατερίνα Λεστσίνσκαγια διευθύνει τη φιλοπουτινική οργάνωση Healthy Fatherland, ένα αθλητικό και πατριωτικό κίνημα στο οποίο το Κίεβο έχει επιβάλει κυρώσεις για τον φερόμενο ρόλο του στην απαγωγή, την απέλαση και την αναγκαστική μεταφορά παιδιών από την Ουκρανία. Η ίδια έχει επίσης συναντηθεί επανειλημμένα με τον Ρώσο πρόεδρο.
Και φαίνεται πως αυτή ακριβώς η σύνδεση του Τζούνιορ με τον Κρεμλέφ ήταν που ώθησε τη Μελάνια Τραμπ – η οποία έχει μεσολαβήσει σε συμφωνίες με Ρώσους αξιωματούχους για την επιστροφή Ουκρανών παιδιών – να πάρει αποστάσεις από τον γάμο του θετού γιου της, με εκπρόσωπό της να δηλώνει: «Η κυρία Τραμπ δεν έχει και δεν είχε ποτέ καμία σχέση με τον κ. Κρεμλέφ».
Ασαφής ο τρόπος σύνδεσης του Τραμπ Τζούνιορ με τον Κρεμλέφ
Ο Τραμπ Τζούνιορ, όμως, έχει. Το πώς ακριβώς ο γιος του Αμερικανού προέδρου μπήκε στον κύκλο του Κρεμλέφ παραμένει ασαφές. Εκπρόσωπος του γιου του Αμερικανού προέδρου δήλωσε ότι οι δύο άνδρες, αμφότεροι λάτρεις του κυνηγιού, γνωρίστηκαν μέσω κοινού φίλου και «δέθηκαν χάρη στην αγάπη τους για την πυγμαχία και τις δραστηριότητες στη φύση».
Επιπλέον, ο Τραμπ Τζούνιορ είχε επαφή με την πυγμαχία από μικρή ηλικία, λόγω της δραστηριότητας του πατέρα του ως διοργανωτή αγώνων. Στα δέκα του χρόνια είχε παρακολουθήσει από κοντά τον Μάικ Τάισον να διαλύει τον Μάικλ Σπινκς μέσα σε μόλις 91 δευτερόλεπτα στο Trump Plaza Hotel του Ατλάντικ Σίτι.
Ο κοινός φίλος μέσω του οποίου γνωρίστηκαν δεν έχει κατονομαστεί, ωστόσο αμφότεροι διατηρούν στενές σχέσεις με έναν Τούρκο επιχειρηματία, τον Κάαν Καρακάγια. Ο Καρακάγια φέρεται, μάίστα, να ήταν παρών σε ένα αμφιλεγόμενο κυνηγετικό ταξίδι στη Μογγολία το 2019, κατά το οποίο ο Τραμπ Τζούνιορ πυροβόλησε και σκότωσε ένα απειλούμενο πρόβατο.
Τον Σεπτέμβριο του περασμένου έτους, σε εκδήλωση της IBA στην Κωνσταντινούπολη, στην οποία παρευρέθηκε και ο Μάνι Πακιάο, παγκόσμιος πρωταθλητής σε οκτώ διαφορετικές κατηγορίες βάρους, ο Κρεμλέφ ανακοίνωσε τον διορισμό του Καρακάγια ως εκπροσώπου της οργάνωσης στην Τουρκία.
«Ο Κάαν υπήρξε μια γέφυρα ανάμεσα σε διαφορετικούς κόσμους, ένας φίλος που φέρνει τους ανθρώπους κοντά», είχε δηλώσει ο Κρεμλέφ.
«Ηγέτης και φίλος»
Ο Τραμπ Τζούνιορ παρευρέθηκε στην ίδια εκδήλωση της IBA και κάθισε δίπλα στον Κρεμλέφ πάνω στη σκηνή. Οι δύο άνδρες φαίνεται ότι διατηρούσαν ήδη τότε φιλική σχέση, παρά τα περιορισμένα αγγλικά του Ρώσου, ενώ ο Κρεμλέφ, σε μια ιδιαίτερα θερμή αναφορά, δήλωσε ότι ήταν «υπερήφανος που βρίσκεται εδώ με τον φίλο μου» και υποσχέθηκε ότι εκείνος και ο Τραμπ Τζούνιορ θα «προστατεύσουν τη διαφάνεια στην πυγμαχία και θα ανοίξουν τον δρόμο για την επόμενη γενιά».
Από την πλευρά του, ο Τραμπ Τζούνιορ επαίνεσε τον 43χρονο για το γεγονός ότι «επανέφερε την καθαρότητα της πυγμαχίας» και «αποκατέστησε την πραγματική δικαιοσύνη» στο άθλημα – μια αναφορά, όπως φαίνεται, στην πολιτική της IBA να μην επιτρέπει σε βιολογικούς άνδρες να αγωνίζονται στη γυναικεία πυγμαχία. «Είμαι υπερήφανος που αποκαλώ τον Ούμαρ όχι μόνο ηγέτη αλλά και φίλο», είχε δηλώσει, σύμφωνα με δελτίο Τύπου της IBA που είχε τον χαρακτηριστικό τίτλο: «Ούμαρ Κρεμλέφ και Ντόναλντ Τραμπ Τζούνιορ ενώνουν τις δυνάμεις τους».
Η θέση του για την πυγμάχο Ιμάν Κελίφ
Η IBA βρέθηκε ακόμη περισσότερο στο επίκεντρο της διεθνούς προσοχής κατά τη διάρκεια των Ολυμπιακών Αγώνων του Παρισιού το 2024, γεγονός που δημιούργησε μια ευκαιρία την οποία ο Κρεμλέφ μπορούσε να αξιοποιήσει.
Στους Αγώνες, η ΔΟΕ χρησιμοποίησε δική της μονάδα πυγμαχίας για τη διοργάνωση του τουρνουά, καθώς η IBA είχε ήδη αποβληθεί. Η διοργάνωση, ωστόσο, βρέθηκε στο επίκεντρο έντονης αντιπαράθεσης όταν επετράπη στην Αλγερινή πυγμάχος Ιμάν Κελίφ να αγωνιστεί στην κατηγορία των 66 κιλών γυναικών, μολονότι είχε αποκλειστεί από το Παγκόσμιο Πρωτάθλημα της προηγούμενης χρονιάς επειδή δεν είχε περάσει εξετάσεις επαλήθευσης φύλου.
Κι ενώ η IBA του Κρεμλέφ είχε αποκλείσει την Κελίφ από τις διοργανώσεις της, η ΔΟΕ της επέτρεψε να αγωνιστεί στους Ολυμπιακούς Αγώνες με βάση το γεγονός ότι στο διαβατήριό της αναγράφεται ως γυναίκα. Ακολούθησε διεθνής αντιπαράθεση, με την Κελίφ να κερδίζει ομόφωνα όλους τους αγώνες της και να κατακτά τελικά το χρυσό μετάλλιο.
«Είναι ξεκάθαρα καθορισμένο: ο γυναικείος αθλητισμός είναι για γυναίκες, ο ανδρικός αθλητισμός για άνδρες. Ο γυναικείος αθλητισμός είναι για γυναίκες», είχε δηλώσει ο Κρεμλέφ στο TalkSPORT, μεταφέροντας, μάλιστα, το μήνυμα αυτό στο υψηλότερο δυνατό επίπεδο, στέλνοντας ανοιχτή επιστολή 1.100 λέξεων στον Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος είχε πρόσφατα υπογράψει εκτελεστικό διάταγμα που απαγόρευε στις τρανς γυναίκες να αγωνίζονται στις γυναικείες κατηγορίες αθλημάτων.
Στην επιστολή, ο Κρεμλέφ έγραφε: «Είναι ζωτικής σημασίας όλοι οι αθλητές να αγωνίζονται επί ίσοις όροις και η θέση σας στο ζήτημα αποτελεί σημαντικό βήμα προς την επίτευξη αυτού του στόχου», ενώ επιτέθηκε και στη ΔΟΕ, λέγοντας: «Η Διεθνής Ολυμπιακή Επιτροπή και η σημερινή ηγεσία της έχουν, δυστυχώς, οδηγήσει το Ολυμπιακό Κίνημα σε παρακμή με τις κοντόφθαλμες ενέργειές τους και την κακή διοίκηση».
Ο Κρεμλέφ έριξε επίσης στον Αμερικανό πρόεδρο άλλο ένα «τυράκι». «Το τελευταίο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Πυγμαχίας της IBA στις Ηνωμένες Πολιτείες πραγματοποιήθηκε το 2007 στο Σικάγο. Ενδιαφερόμαστε πολύ να επαναφέρουμε τη διοργάνωση στη χώρα σας και είμαστε περισσότερο από έτοιμοι να συνεργαστούμε προς αυτή την κατεύθυνση» έγραψε, ενώ έκλεισε την επιστολή του παραλλάσσοντας δύο από τις αγαπημένες φράσεις του Τραμπ: «Σας ευχαριστώ για την προσοχή σας σε αυτά τα σημαντικά ζητήματα. Προσβλέπουμε με μεγάλη αισιοδοξία στην πιθανότητα να συνεργαστούμε για να κάνουμε ξανά σπουδαίο το Ολυμπιακό Κίνημα, να προωθήσουμε το άθλημα της πυγμαχίας και να υπερασπιστούμε τα δικαιώματα των αθλητών σε ολόκληρο τον κόσμο».
Η αντιπαράθεση με τους Σαουδάραβες
Το 2025, η IBA ανέβασε ακόμη περισσότερο στροφές. Σύμφωνα με πληροφορίες της Telegraph, στην Κωνσταντινούπολη η ομάδα του Κρεμλέφ προσέφερε στον γνωστό Βρετανό πυγμάχο Τάισον Φιούρι αμοιβή 50 εκατ. λιρών προκειμένου να αγωνιστεί σε μία από τις διοργανώσεις της IBA. Ο Φιούρι, ωστόσο, επέλεξε να υπογράψει συμφωνία τριών αγώνων με τον Τούρκι Αλ-Σέιχ, αξιωματούχο της κυβέρνησης της Σαουδικής Αραβίας.
Ο Κρεμλέφ αποτελεί, ουσιαστικά, τον ισχυρότερο promoter του αθλήματος στην Ανατολική Ευρώπη, αποτελώντας άμεση πρόκληση για την επιρροή του Αλ-Σέιχ και των Σαουδαράβων στην πυγμαχία και για τον έλεγχό τους σε ορισμένους από τους σημαντικότερους αγώνες του αθλήματος.
Άνθρωποι από τον χώρο της πυγμαχίας περιγράφουν τον Κρεμλέφ ως «μια χαρισματική προσωπικότητα που εμφανίζεται σε εκδηλώσεις και διοργανώσεις περιστοιχισμένος από μια πολυάριθμη ομάδα συνεργατών, σχεδόν σαν αρχηγός κράτους». Οι ομιλίες του είναι συχνά φορτισμένες συναισθηματικά και δυναμικές, με επαναλαμβανόμενες αναφορές στον τρόπο με τον οποίο η πυγμαχία μπορεί να αλλάξει τις ζωές των νέων ανθρώπων.
«Συχνά δεν έχει ιδιαίτερη έκφραση στο πρόσωπό του, κι όμως αποπνέει μια ευγένεια και μια ταπεινότητα», δήλωσε άνθρωπος του χώρου.
Το περασμένο καλοκαίρι, η IBA λάνσαρε και δικό της πρωτάθλημα πυγμαχίας χωρίς γάντια. Οι πρώτοι αγώνες πραγματοποιήθηκαν στη Μόσχα, όμως ήταν το ντεμπούτο στις ΗΠΑ, στο Μαϊάμι, το φετινό καλοκαίρι που τράβηξε την προσοχή.
Συμπαρουσιαστής της εκδήλωσης ήταν ο Άντριου Τέιτ, ο Βρετανός πρώην kickboxer και αυτοαποκαλούμενος μισογύνης, ο οποίος δεν ανέβηκε ποτέ στη σκηνή, καθώς συνελήφθη έξω από τον χώρο της διοργάνωσης. Ο Τέιτ και ο αδελφός του, Τρίσταν, βρίσκονται αντιμέτωποι με έκδοση στη Βρετανία, όπου αντιμετωπίζουν συνολικά 59 κατηγορίες, μεταξύ των οποίων βιασμό, αδικήματα που συνδέονται με εμπορία ανθρώπων για σεξουαλική εκμετάλλευση και άσεμνες εικόνες παιδιού. Και οι δύο αρνούνται οποιαδήποτε παρανομία.
Γλυκάθηκε με το Παγκόσμιο Κύπελλο και το UFC Freedom στον Λευκό Οίκο
Ωστόσο, δύο άλλες διοργανώσεις του καλοκαιριού φαίνεται ότι ενέπνευσαν περισσότερο τον Κρεμλέφ: το Παγκόσμιο Κύπελλο της FIFA υπό τον Τζάνι Ινφαντίνο και το UFC Freedom 250 του Ντέινα Γουάιτ, που φιλοξενήθηκε σε κήπο του Λευκού Οίκου.
«Ο Κρεμλέφ είδε πώς ο Ντέινα και ο Ινφαντίνο κατάφεραν να πάρουν αυτό που ήθελαν», δήλωσε παράγοντας του αθλητισμού. «Θέλει κι αυτός ένα κομμάτι από αυτή την πίτα».
«Και το να έχεις πρόσβαση στον Ντον Τζούνιορ είναι μια καλή αρχή», πρόσθεσε η ίδια πηγή.
Μάλλον πέρασε τα όρια και το «πληρώνει»
Στην προσπάθειά του, όμως, να αποκτήσει κυρίαρχη θέση στον παγκόσμιο αθλητισμό, ο Κρεμλέφ ίσως να πέρασε τα όρια. Η Ομοσπονδπια της οποίας ηγείται, απέχει πολύ από το να ανακτήσει τον έλεγχο της ολυμπιακής πυγμαχίας, καθώς τι χάσμα με τη ΔΟΕ δεν γεφυρώνεται, και η ζημιά που προκάλεσε το «εξαιρετικά γενναιόδωρο γαμήλιο δώρο» του – όπως το χαρακτήρισαν ο κύριος και η κυρία Τραμπ Τζούνιορ – φαίνεται ότι βαρύνει κυρίως τον ίδιο.
Παρότι στο νησί στις Μπαχάμες βρίσκονταν μόλις περίπου 50 άνθρωποι, ο Κρεμλέφ είχε φτάσει συνοδευόμενος από μεγάλη ομάδα Ρώσων, οι οποίοι απομονώνονταν από τους υπόλοιπους και μιλούσαν μεταξύ τους, σύμφωνα με το ProPublica. Η παρουσία και η συμπεριφορά τους είχε προκαλέσει, μάλιστα, απορίες στους άλλους καλεσμένους.
Και ύστερα τραβήχτηκε μια ομαδική φωτογραφία, όπου το ξυρισμένο κεφάλι του Κρεμλέφ διακρίνεται μισοκρυμμένο στο πίσω μέρος, ενώ στο κέντρο βρίσκονται η Ιβάνκα Τραμπ, ο Τζάρεντ Κούσνερ, η Τίφανι Τραμπ και άλλοι.
«Τι σκεφτόταν;» σχολίασε στην Telegraph πρόσωπο από κύκλους Ρώσων ολιγαρχών. «Είναι ένας μπράβος που κατάφερε να βρεθεί στη σωστή πλευρά του προέδρου και ενθουσιάστηκε υπερβολικά».
Πρώτα ήταν η Μελάνια Τραμπ που πήρε αποστάσεις. Στη συνέχεια, εκπρόσωπος του Έρικ Τραμπ, αδελφού του Ντόναλντ Τραμπ Τζούνιορ, δήλωσε για τον Κρεμλέφ: «Ο Έρικ δεν έχει απολύτως καμία ιδέα ποιος είναι αυτός ο άνθρωπος και δεν έχει ακούσει ποτέ το όνομά του». Και μετά ήρθε το τελειωτικό χτύπημα από τον ίδιο τον Ντόναλντ Τραμπ: «Δεν έχω ιδέα ποιος είναι ο Ούμαρ. Δεν τον έχω ξανακούσει ποτέ».
protothema.gr
-
Αναλύσεις4 εβδομάδες πρινΤο τελεσίγραφο Καλίν την ώρα που η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο!
-
Άμυνα3 μήνες πρινΡωσσικό ΜΜΕ: Ελληνικό «μπλόκο» στην απαίτηση για Patriot – Πώς γνωρίζει το Κίεβο απόρρητα στοιχεία για τους πυραύλους μας;
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ3 μήνες πρινΠακιστανός με καναδική υπηκοότητα ο υπαίτιος της πυρκαγιάς στον Έβρο! Πιθανόν να μετέφερε μετανάστες
-
GEOPOLITICO1 μήνα πρινΤο διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
-
Αναλύσεις2 μήνες πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΞέσπασμα της μητέρας της Μυρτούς για την υπόθεση Τζαβέντ Ασλάμ: «Δεν ξεχνώ ποτέ» – «Δήμαρχος των Πακιστανών ο Δούκας»
-
GEOPOLITICO4 εβδομάδες πρινΤί λέει Τούρκος δημοσιογράφος για Σάββα Καλεντερίδη; «Έκανε πολύ καλά τη δουλειά του για τη χώρα του – Δεν μπορούσε να τον στριμώξει η ΜİΤ»
-
Αναλύσεις3 μήνες πρινΕάν η Τουρκία απορρίψει τη συμφωνία αποχώρησης από την Κύπρο θα απομακρυνθεί δια της βίας
