Διεθνή
Ο μακρύς χειμώνας των Κούρδων
ΟΔΟΙΠΟΡΙΚΟ. Νάτοι, λοιπόν, οι Γάλλοι του Ισλαμικού Κράτους. Βρισκόμαστε σε μια σύγχρονη φυλακή, στο Ντερίκ, νότια του Καμισλί, πρωτεύουσας του συριακού Κουρδιστάν. Eνας τουρκικός πύραυλος έπεσε κάπου κοντά, θα ’λεγε κανείς για να τους παροτρύνει να δραπετεύσουν. Αλλά η φυλακή επιτηρείται αυστηρά. Οι φύλακες φοράνε κράνη, μάσκες και μαύρες στολές.
Για να φτάσει κανείς στον τομέα υψηλής ασφαλείας, πρέπει να διασχίσει μια σειρά από διαδρόμους, πύλες και θωρακισμένες πόρτες. Είναι καμιά ντουζίνα κρατούμενοι, στο βάθος του κελιού, με γυρισμένες τις πλάτες και όταν φτάνουμε τους βρίσκουμε να προσεύχονται. Αλλά όταν τους καλεί ο κέρβερος της ομάδας, που μας είδε μέσα από το ματάκι της πόρτας, γυρίζουν προς τη μεριά μας σαν να ’ταν ένας άνθρωπος και έρχομαι αντιμέτωπος με τους τζιχαντιστές.
Με έχουν προειδοποιήσει ότι πρόκειται για τους χειρότερους δολοφόνους της Ράκα. Αλλά καθώς τους βλέπω μέσα σε αυτό το μικρό, υπερβολικά φωτισμένο δωμάτιο που μυρίζει παλιό κελάρι, πλάι σε κουβέρτες με φανταχτερά χρώματα, να φοράνε φόρμες και βρώμικες μπλούζες πόλο, με το θαμπό τους βλέμμα, μου φαίνονται σαν παραιτημένοι φουκαράδες. Ολοι τους εκτός από έναν τραυματία, που έχει τα πόδια του μπλοκαρισμένα από μια μεταλλική συσκευή σαν πένσα και μου φωνάζει στα γαλλικά, με προφορά Πικαρδίας: «Σε αναγνωρίσαμε»!
Και ύστερα αρχίζουν να ψελλίζουν ένα σωρό παράπονα. «Ξέρετε ποιος θα μας δικάσει και πού;». Αυτοί οι άνδρες που έχουν τρομοκρατήσει τον κόσμο, σήμερα είναι αποκομμένοι από τους πάντες και τα πάντα. Χωρίς φυσικό φως, χωρίς κινητά τηλέφωνα, με τη μοναδική τηλεόραση που ήταν στη διάθεσή τους να έχει αφαιρεθεί από την έναρξη της τουρκικής εισβολής στη Συρία, αγνοούν για παράδειγμα ότι ο Αμπού Μπακρ αλ Μπαγκντάντι, ο χαλίφης τους, είναι νεκρός. Αυτή τη στιγμή μόνο ένα πράγμα τούς απασχολεί: να τους εκδώσουν από τη Ροτζάβα, το συριακό Κουρδιστάν, και να μην καταλήξουν στη Βαγδάτη, όπου εφαρμόζεται η θανατική ποινή, αλλά να επιστρέψουν στη Γαλλία, τη χώρα των δικαιωμάτων του ανθρώπου, όπου θα μπορούν να υπερασπιστούν τον εαυτό τους… Θλιβερό. Και διαβολικό.
Στο αναμορφωτήριο
Σε απόσταση μερικών χιλιομέτρων βρίσκουμε μιαν άλλη φυλακή. Για παιδιά. Θυμίζει παλιό μοναστήρι με εσωτερική αυλή και στοές, που έχει μετατραπεί σε αναμορφωτήριο. Εδώ βρίσκονται κάπου εκατό έφηβοι, όλα αγόρια σαν τον Νέλσον από τη Νέα Υόρκη ή τον Αχμεντ από την Τουλούζη, που επιμένουν ότι δεν έχουν διαπράξει άλλο έγκλημα εκτός από το ότι έχουν πατέρα ή μητέρα τρομοκράτη. Μοιάζουν με μικρά, κυνηγημένα ζώα. Πολλοί από αυτούς δεν γνωρίζουν αν οι γονείς τους είναι ακόμη ζωντανοί. Αποπνέουν την αγωνία των παιδιών που δεν έχουν μέλλον. Γρήγορα όμως μας οδηγούν σε ένα κλειστό δωμάτιο, όπου μας περιμένουν δύο μικροί Γάλλοι, οι οποίοι θα κρατήσουν το βλέμμα τους χαμηλωμένο στο μεγαλύτερο μέρος της συζήτησής μας.
Ο ένας είναι οκτώ χρόνων και μας αφηγείται πώς απέκτησε τεχνογνωσία βγάζοντας τα μάτια από γάτες στο παζάρι του χωριού του και κόβοντας τον λαιμό ενός γείτονα που δεν αντιμετώπιζε με τον δέοντα σεβασμό την αδελφή του. Ο άλλος, ένα παιδί με αγγελικό πρόσωπο και όμορφα αλλά άδεια γκρίζα μάτια, μάζευε τα κεφάλια που είχε χωρίσει από το σώμα τους ο πατέρας του, δήμιος στη Ράκα. Θεέ μου! Τι μπορεί να κάνει κανείς απέναντι σε τέτοιες ομολογίες; Πώς να αναμορφώσεις, πώς να φέρεις τη λύτρωση σε αυτά τα παιδιά-τέρατα; Μήπως αυτό δεν είναι το χειρότερο έγκλημα του Ισλαμικού Κράτους, το γεγονός δηλαδή ότι πάσχισε να φτιάξει τέτοια «λιονταράκια» για να περάσει το αίσχος από γενιά σε γενιά;
Ρωτώ τον δεύτερο, τον εκκολαπτόμενο νεκροθάφτη, αν ξανάρχονται στη σκέψη του ή στα όνειρά του αυτά τα πρόσωπα χωρίς σώμα. Με βάζει να επαναλάβω την ερώτηση. Με κοιτάει για πρώτη φορά, με ύφος βλακώδους σύγχυσης. Εχει ξεχάσει πια τι σημαίνει η λέξη ονειρεύομαι.
Στην περιοχή Μπαρζάν του Ιράκ, στους Κούρδους μαχητές Πεσμεργκά υπηρετούν πλάι πλάι οι άρχοντες της περιοχής με τους άκληρους γεωργούς.
Κοινωνία ισότητας
Λένε ότι οι Κούρδοι δεν έχουν άλλους φίλους από τα βουνά τους. Στο συριακό Κουρδιστάν, με τα πεδινά εδάφη γεμάτα μισοχτισμένα χωριά και υποτυπώδεις πηγές πετρελαίου, δεν υπάρχουν καν βουνά. Επομένως, εδώ δεν έχουν καθόλου φίλους; Θέτω το ερώτημα στη Φαούζα Γιούζεφ, συγγραφέα, φεμινίστρια και μέλος της συλλογικής διοίκησης της Ροτζάβα. Οχι, μου απαντά στο Καμισλί, στα υπερβολικά ζεστά γραφεία της «Διοίκησης της Αυτοδιαχειριζόμενης Βόρειας και Ανατολικής Συρίας». Οι δημοκρατίες έχουν φίλους. Οι κοινωνίες των πολιτών έχουν φίλους. Και αυτή η κοινωνία των πολιτών, που βρίσκεται στο στάδιο της οικοδόμησης, είναι πάντα φιλική προς εμάς. Είναι μια κοινωνία ισότητας. Δεν κάνει διακρίσεις με βάση το θρήσκευμα ή τη φυλή. Και κόντρα στο πατριαρχικό πνεύμα, που διαπνέει το Ισλάμ, θέτει σε ίση μοίρα γυναίκες και άνδρες. Η Φάουζα δεν είναι μαρξίστρια. Γνωρίζει βέβαια, όπως μας λέει με ένα γέλιο που μαλακώνει το πρόσωπο της σκληροτράχηλης Πασιονάριας, τη συζήτηση που γίνεται στη Δύση περί τέλους του μαρξισμού, όπως και τη φήμη που έχει αποκτήσει η Ροτζάβα ως καταφύγιο μιας από τις τελευταίες παραλλαγές του μαρξιστικού ρεύματος. Ωστόσο, δεν είναι ανάγκη να ασπάζεται κάποιος τον μαρξισμό για να συνδυάζει την ελευθερία, την ισότητα και την αδελφότητα, «όπως συμβαίνει στη Γαλλική Δημοκρατία». Και αυτό το μείγμα κοινωνικής αυτοδιαχείρισης, σπαρτιατικών αξιών, ελευθεριακού πνεύματος και επαναστατικής πειθαρχίας, ο συνδυασμός οικολογικού κοινοτισμού και διεθνισμού, συνιστά, όπως υπογραμμίζει, τον βασικό πυλώνα της Ροτζάβα και την ψυχή της αντίστασης.
Ο Αλντάρ Χαλίλ δεν έχει επίσημη ιδιότητα. Είναι ένας βετεράνος μεταξύ άλλων σε αυτόν τον ένοπλο λαό, που χτίζει από το 2011 τη δική του Δημοκρατία των Ισων. Δεν είναι τίποτα παραπάνω, όπως με διαβεβαιώνει ο ίδιος με μια ανεπαίσθητη κίνηση του χεριού που του απέμεινε, παρά ένας από τους εμπνευστές του συνασπισμού κουρδικών κομμάτων, με όνομα Κίνημα για μια Δημοκρατική Κοινωνία. Ο σεβασμός με τον οποίο τον αντιμετωπίζουν οι φρουροί, που διέκοψαν την παρτίδα τάβλι όταν τον είδαν να καταφθάνει, και η μετριοφροσύνη του δεν κρύβουν το γεγονός ότι ο Χαλίλ είναι υψηλόβαθμο στέλεχος και πόλος επιρροής στην Αόρατη Επιτροπή της Ροτζάβα.
Σε αντίθεση με τη Φάουζα, ο Χαλίλ διαθέτει μαρξιστική παιδεία, ενώ είναι ο μόνος από τους συνομιλητές μας ο οποίος παραδέχεται με υπερηφάνεια τον σύνδεσμο μεταξύ PKK Τουρκίας και Ροτζάβα. Μόλις μνημονεύσει και δικαιολογήσει τις μετατοπίσεις συμμαχιών, στις οποίες έχουν υποχρεωθεί οι Κούρδοι της Συρίας, μετά την εγκατάλειψή τους από τις ΗΠΑ, μου θυμίζει τον Λένιν του Ισαάκ Βάβελ, που έλεγε ότι αντίθετα από τον θεό του Πασκάλ ήταν ένας στρεβλός νους με μια ευθεία γραμμή. Ο Χαλίλ έχει άλλωστε την ίδια άκαμπτη θέληση, την ίδια ψυχρή αναλυτική σκέψη για την ερμηνεία των γεγονότων, το ίδιο διαλεκτικό ταλέντο, όπως ο Λένιν στο Μπρεστ-Λιτόφσκ και την ίδια ικανότητα συμβιβασμού, όπως έδειξε και με την πικρή συμμαχία του με τον Μπασάρ αλ Ασαντ και τον Πούτιν.
«Καλημέρα, στρατηγέ. Ποια η κατάσταση στο έδαφος;» Η διακεκομμένη φωνή στο τηλέφωνο είναι αυτή του Γάλλου προέδρου, ο οποίος εν μέσω απεργιακών κινητοποιήσεων στο Παρίσι βρήκε 40 λεπτά από τον χρόνο του για να εκφράσει την ανησυχία του για την κατάσταση των κουρδικών δυνάμεων.
«Επιλέγουμε τη ζωή»
Ο στρατηγός Μαζλούμ Αμπντι Κομπάνι είναι ο στρατιωτικός διοικητής του κουρδικού στρατού, ο οποίος δήλωσε το θρυλικό: «Μεταξύ της γενοκτονίας (Ερντογάν) και του συμβιβασμού (Ασαντ), επιλέγουμε τη ζωή». Από εκείνη την ημέρα, ο στρατηγός Μαζλούμ έχει γίνει ο υπ’ αριθμόν 1 στόχος των τουρκικών drones. Δεν δικαιούμαι να αναπαραγάγω τη συνομιλία μεταξύ Μακρόν και Μαζλούμ. Αν, όμως, ο Αλντάρ είναι ο κρυφός Λένιν της Ροτζάβα και η Φάουζα η Κολοντάι της, ο Μαζλούμ είναι ο Τρότσκι. Το μόνο που μπορώ να αποκαλύψω για τη συνομιλία μεταξύ του Γάλλου προέδρου και του Κούρδου φίλου του είναι ότι ο στρατηγός επέμεινε στη διατήρηση της αυτονομίας του στρατού του, στη διαφύλαξη της ιεραρχίας του και ότι μόνη του αποστολή θα είναι η προάσπιση της Ροτζάβα και όχι τα επιτελικά σχέδια των εγκληματιών κατά της ανθρωπότητας της Δαμασκού, όπως για παράδειγμα στο πολιορκημένο Ιντλίμπ. Την αδιαπραγμάτευτη απαίτηση αυτή άκουσε με προσοχή η Γαλλία εκείνο το βράδυ.
Ο ρόλος του δολοφονηθέντος Κασέμ Σουλεϊμανί
Στην άλλη όχθη του Τίγρη, στο ιρακινό Κουρδιστάν, το Ισλαμικό Κράτος έχει επανεμφανισθεί. Βρισκόμαστε 40 χλμ. βόρεια του Αρμπίλ, κάτω από την οροσειρά Καρατσόκ, από όπου οι φιλοϊρανικές πολιτοφυλακές του στρατηγού Σουλεϊμανί εκδίωξαν τους Κούρδους. Το Ι.Κ. βρίσκεται εκεί, σε απόσταση 800 μέτρων από τις κουρδικές θέσεις.
Βλήμα όλμου προσγειώθηκε εδώ πριν από μία ώρα, ενώ βολή ελεύθερου σκοπευτή ακούστηκε να χτυπάει τη στέγη του στρατώνα. Πριν πέσει η ομίχλη, βλέπουμε δύο «ύποπτα» αγροτικά αυτοκίνητα που κινούνται στον ερημικό δρόμο. Ο στρατηγός Σιρουάν Μπαρζανί δεν μοιάζει να εκπλήσσεται. Γνώριζε άλλωστε ότι οι τζιχαντιστές θα έσπευδαν να αναπληρώσουν το κενό που άφησε πίσω της η υποχρεωτική αναδίπλωση των Κούρδων. Αυτός ο τυχοδιώκτης μεγιστάνας, πρόεδρος και ιδρυτής της κρατικής εταιρείας τηλεπικοινωνιών, περνάει πάλι τις νύχτες του ανάμεσα στους άνδρες του, φυλώντας σκοπιά απέναντι στους βαρβάρους.
Αυτόν τον δημοκρατικό ηρωισμό θαύμασα στους Πεσμεργκά, μια στρατιά ένοπλων πολιτών, όπου οι άρχοντες της περιοχής του Μπαρζάν ανακατεύονται με τους άκληρους γεωργούς σε μια χαρούμενη ατμόσφαιρα συναδέλφωσης.
Η ταινία
Η ιδέα μου αυτή έλαβε άραγε την έγκριση της Ουάσιγκτον; Ή μήπως η προβολή της ταινίας μου «Πεσμεργκά» στη χριστιανική συνοικία του Αρμπίλ, Ανκάουα, αποτελούσε πρωτοβουλία του γενικού προξένου των ΗΠΑ στο ιρακινό Κουρδιστάν, Στιβ Φέιγκιν; Ουδέποτε θα το μάθω.
Αυτό που δεν αμφισβητείται, όμως, είναι η συγκίνηση του κοινού στις πιο δραματικές στιγμές της ταινίας: Ο νεαρός στρατηγός με τα κατάλευκα μαλλιά, που σκοτώνεται από σφαίρα του Ι.Κ., ο καμεραμάν μου, Αλα Ταγέμπ, που διέλυσε τον ώμο του αφού πάτησε σε νάρκη, και ο λόχος γυναικών που εξαπολύει επίθεση εναντίον του φράγματος της Μοσούλης. Ξέρω ότι στην αίθουσα βρίσκονται Αμερικανοί διοικητές των ειδικών δυνάμεων, στελέχη της CIA και επαγγελματίες διπλωμάτες. Ολοι συνειδητοποιούν, όμως, ότι έχουν το αίμα των Κούρδων στα χέρια τους και ότι η αμερικανική δημοκρατία, το έθνος του Πέρσινγκ και του Πάτον, πρόδωσε τα ιδεώδη του.
Ο Μασούντ Μπαρζανί ήταν ακόμη πρόεδρος, προτού περάσει τη σκυτάλη στον ανιψιό του, Νετσιρβάν, μετά το παράνομο δημοψήφισμα. Τον ξαναβρίσκω στο ανάκτορο, όπου είχα τότε προσέλθει για να ζητήσω, όπως ένας Ντε Γκωλ από έναν Αϊζενχάουερ, την αποστολή κουρδικής μεραρχίας, η οποία θα εισερχόταν στην κατειλημμένη από το Ισλαμικό Κράτος Μοσούλη. Ο Μπαρζανί συνεχίζει να απολαμβάνει μεγάλο κύρος.
Διηγείται, όμως, με πικρία την ιστορία της μάχης του Αλτον Κουπρί, όπου ένας διοικητής του, όπως ένας σύγχρονος Λεωνίδας στις Θερμοπύλες, αντιστάθηκε στην προέλαση φάλαγγας Ιρακινών πολιτοφυλάκων, πλαισιωμένων από Ιρανούς Φρουρούς της Επανάστασης, με επικεφαλής τους τον δολοφονηθέντα Κασέμ Σουλεϊμανί. Ο Μπαρζανί διηγείται επίσης την άγνωστη στη Δύση μάχη της Σίλα, όπου οι κουρδικές δυνάμεις κατέστρεψαν 57 τεθωρακισμένα οχήματα. Οπως οι στρατηγοί του γαλλικού επαναστατικού στρατού στο Βαλμί, της ισραηλινής Τσαχάλ και της νεαρής σοβιετικής δημοκρατίας, ο Μπαρζανί δεν υπέκυψε απέναντι σε πανίσχυρο αντίπαλο.
«Αμαζόνες»
Κουρδιστάν είναι το πολεμικό της ψευδώνυμο. Μια μικροκαμωμένη γυναίκα, όμορφη, με κοτσίδα, η οποία διοικεί ένα τάγμα περίπου εκατό κοριτσιών, κάπου κοντά στη γραμμή του μετώπου. Καθώς φτάνουμε, την αυγή, οι στρατιωτίνες γυμνάζονται. Εκείνη μας οδηγεί σε ένα κτίριο όπου βρίσκονται λίγες συντρόφισσές της με τα καλάσνικοφ στο έδαφος. Καθόμαστε σε ένα χαλί και η ξεναγός μας αφηγείται πώς βίωσε η μονάδα της την τουρκική εισβολή. Τον θόρυβο των αεροπλάνων που υποστήριζαν την προώθηση των δολοφόνων, των χερσαίων δυνάμεων που έρχονταν από το Αφρίν. Τις δύο τραυματισμένες που πήγαν να μαζέψουν από τον δρόμο, ανάμεσα σε εχθρικά πυρά. Εκείνη τη μικρή ηρωίδα που σκοτώθηκε από κοντινή απόσταση σε προάστιο του Τελ Αμπιάντ και εξακολουθεί να τις στοιχειώνει. Κι ύστερα, τη στιγμή που κατάλαβαν ότι οι Αμερικανοί όντως θα έφευγαν και ότι έπρεπε να υποχωρήσουν για να διασώσουν ό,τι μπορούσε να σωθεί από την Κομούνα της Ροτζάβα και ίσως, μια μέρα, να περάσουν στην αντεπίθεση. Αναλογίζομαι εκείνες τις ένοπλες γυναίκες οι οποίες, στην Ιλιάδα, προστάτευαν τις πόλεις. Σκέφτομαι την Πενθεσίλεια, τη βασίλισσα των Αμαζόνων, η οποία ερωτεύεται τον Αχιλλέα, τον αντιμετωπίζει σε μονομαχία και, σύμφωνα με την εκδοχή του Χάινριχ φον Κλάιστ, τον σκοτώνει. Η διαφορά με τον μύθο είναι ότι αυτές οι νέες γυναίκες δεν ερωτεύονται τον εχθρό τους ούτε κανέναν άλλο. Εχουν παντρευτεί το συριακό Κουρδιστάν, τη Ροτζάβα, όπως οι μοναχές έχουν παντρευτεί τον Χριστό. Ούτε σαγήνη ούτε πάθος. Ο κοσμικός πουριτανισμός ενός λαού της Αντιγόνης που κάνει νυχτέρι για τους 11.000 νεκρούς του πολέμου εναντίον του Ισλαμικού Κράτους και, τώρα, εναντίον του Ερντογάν.
«Πόσες γενιές θα κουβαλούν αυτό το φορτίο;»
Ο Μασούντ Μπαρζανί, πρώην πρόεδρος του ιρακινού Κουρδιστάν, συνεχίζει να διαθέτει κύρος ανάμεσα στους συμπατριώτες του.
Η σκηνή θα μπορούσε να είναι βγαλμένη από το μυθιστόρημα «Η Ερημος των Ταρτάρων» του Ντίνο Μπουτζάτι. Βρισκόμαστε τρεις ώρες στον δρόμο ανατολικά του Αρμπίλ, κοντά στα ιρανικά σύνορα.
Εδώ αρχίζει το ιρανικό Κουρδιστάν, που ονομάζεται Ροτζελάτ και φυλάσσεται από εξόριστους μαχητές, που υπηρετούν υπό τα χρώματα των Πεσμεργκά.
Διάσπαρτοι σε σεληνιακό τοπίο, κρυμμένοι σε πέτρινα φυλάκια με απαρχαιωμένο οπλισμό, μία χούφτα ανδρών βρίσκεται σε διαρκή ετοιμότητα και προσεύχεται εδώ και σαράντα χρόνια για την κατάρρευση του καθεστώτος των μουλάδων.
Αυτοί οι αντάρτες των μετόπισθεν, που δεν σταματούν να προετοιμάζονται για μία επίθεση που δεν πραγματοποιείται ποτέ, είναι από τους πλέον σκληροτράχηλους Πεσμεργκά. Η ατελείωτη αναμονή, όμως, τους έχει εξαντλήσει, κάνοντάς τους να μοιάζουν περισσότερο με στυλίτες, ακίνητους στον χρόνο και στις εποχές.
Ξαφνικά, η έρημος των Ταρτάρων, τελειώνει. Οι Ιρανοί Πασνταράν, από την άλλη πλευρά, εξουθενωμένοι από τους επίμονους αυτούς αντιστασιακούς και τις εξορμήσεις τους, αποφασίζουν να χτυπήσουν και εξαπολύουν, όπως έκαναν και τον περασμένο χρόνο, τρεις πυραύλους που συντρίβονται εδώ στην Κόγια, στο αρχηγείο των Κούρδων. Βρισκόμαστε στο μικρό δωμάτιο του εκτελεστικού γραφείου του κόμματος, που συνεδριάζει σήμερα. Στην περυσινή επίθεση, τα στελέχη πρόλαβαν να αναζητήσουν καταφύγιο μετά το πρώτο πλήγμα, ενώ ο δεύτερος και ο τρίτος πύραυλος κατέστρεφαν το κτίσμα. Ο γενικός γραμματέας, Χαλίντ Αζίζι, σώθηκε από θαύμα, καθώς καθυστέρησε μερικά λεπτά προσφέροντας βοήθεια σε τραυματία. Μου δείχνει στον τοίχο τις φωτογραφίες των νεκρών, καθώς και ορισμένα από τα προσωπικά τους αντικείμενα που εκτίθενται σε προθήκη.
Οι Κούρδοι είναι ένας ξεχασμένος λαός. Αυτοί οι Κούρδοι, όμως, είναι οι πιο ξεχασμένοι από τους ξεχασμένους.
Στον δρόμο της επιστροφής, σε ένα χωριό στην πλαγιά του βουνού, πέφτουμε πάνω σε αυτοσχέδιο παζάρι, όπου μπορεί κανείς να αγοράσει ηλεκτρονικούς υπολογιστές, κονσέρβες, φάρμακα, είδη σπιτιού και μωρουδιακές πάνες. Εκεί, κάθε κάτοικος του ιρανικού Κουρδιστάν, που στερείται τα πάντα εξαιτίας του καθεστώτος και των κυρώσεων, μπορεί να βρει ό,τι χρειάζεται για να επιβιώσει. Ανδρες κάθε ηλικίας στοιβάζουν πακέτα σε παλιά οχήματα, που θα πάρουν τον δρόμο για τα ορεινά χωριά.
Οι δεκάδες χιλιάδες λαθρέμποροι θα διασχίσουν, όμως, με τα πόδια την οροσειρά του Ζάγρου, κουβαλώντας την πραμάτεια στις πλάτες τους. Η τόλμη τους να αντιμετωπίσουν τα παγωμένα μονοπάτια και τους Ιρανούς συνοριοφύλακες, που πυροβολούν χωρίς προειδοποίηση, μου θυμίζουν τους Βόσνιους που ανεφοδίαζαν το Σεράγεβο από το όρος Ιγκμαν ή τα μέλη των Διεθνών Ταξιαρχιών που διέσχιζαν τα Πυρηναία για να πολεμήσουν στο πλευρό της Ισπανικής Δημοκρατίας. Ενας από αυτούς, που άφησε τον γιο του νεκρό στο χιόνι στις αρχές του χειμώνα, μου λέει: «Τα παιδιά των παιδιών μου και τα δικά τους παιδιά, θα είναι άραγε καταδικασμένα σε μία τέτοια ζωή μυρμηγκιού; Θα συνεχίσουν να ζουν και να πεθαίνουν για αυτά τα κομμάτια πλαστικού και αυτά τα χαρτόνια; Πόσες γενιές θα χρειαστούν για να πάψουν να κουβαλούν αυτό το φορτίο;».
Το κουρδικό έθνος πλήρωσε ακριβά την αντοχή του και το όνειρό του για ένα ανεξάρτητο Κουρδιστάν, ελεύθερο και χωρίς σύνορα. Είναι ώρα να δικαιωθεί.
* Ο κ. Μπερνάρ-Ανρί Λεβί είναι Γάλλος συγγραφέας και φιλόσοφος.
Δείτε περισσότερες φωτογραφίες στο δημοσίευμα της Καθημερινής ΕΔΩ
Αναλύσεις
Η Κίνα βρίσκει δρόμο που παρακάμπτει το Πακιστάν – Ο διάδρομος Ουαχάν αλλάζει τις γεωπολιτικές ισορροπίες
Μία νέα οδική αρτηρία μήκους 121 χιλιομέτρων στο βορειοανατολικό Αφγανιστάν δημιουργεί τις προϋποθέσεις για απευθείας χερσαία σύνδεση με την Κίνα, χωρίς διέλευση από το Πακιστάν. Η ολοκλήρωση του δρόμου στον ιστορικό διάδρομο Ουαχάν αποκτά ιδιαίτερη γεωπολιτική σημασία, καθώς το Πεκίνο αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα ασφαλείας με τις επενδύσεις του στο Πακιστάν, ενώ η Καμπούλ επιδιώκει να μειώσει την εξάρτησή της από το Ισλαμαμπάντ.
Μία σημαντική εξέλιξη στις χερσαίες μεταφορές και στις γεωπολιτικές ισορροπίες της Κεντρικής Ασίας καταγράφεται στο Αφγανιστάν, με την ολοκλήρωση νέου δρόμου στον στρατηγικής σημασίας διάδρομο Ουαχάν.
Σύμφωνα με ανάλυση του Imran Khurshid που δημοσιεύθηκε στις 9 Οκτωβρίου 2026 στο Asia Times, οι αφγανικές αρχές εγκαινίασαν οδική διαδρομή 121 χιλιομέτρων, η οποία εκτείνεται από την περιοχή Μπρογκίλ έως τα σύνορα με την Κίνα, στην επαρχία Μπανταχσάν.
Το έργο κόστισε περίπου 365 εκατομμύρια αφγάνι, ποσό που αντιστοιχεί σε περίπου 5,5 εκατομμύρια δολάρια.
Κατά τις αφγανικές ανακοινώσεις, κατασκευάστηκε από ντόπιους μηχανικούς και εργαζομένους, χωρίς τη συμμετοχή ξένων τεχνικών συμβούλων.
Η νέα διαδρομή φθάνει στα σινοαφγανικά σύνορα. Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι λειτουργεί ήδη πλήρης διεθνής εμπορευματικός διάδρομος, καθώς εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικοί τεχνικοί και συνοριακοί περιορισμοί.
Γιατί ο διάδρομος Ουαχάν έχει στρατηγική σημασία
Ο διάδρομος Ουαχάν αποτελεί μια στενή λωρίδα αφγανικού εδάφους ανάμεσα στο Τατζικιστάν, το Πακιστάν και την Κίνα.
Η γεωγραφική του διαμόρφωση συνδέεται με τον ανταγωνισμό της Βρετανικής και της Ρωσικής Αυτοκρατορίας κατά τον 19ο αιώνα.
Η περιοχή διατηρήθηκε ως ζώνη διαχωρισμού των δύο αυτοκρατορικών σφαιρών επιρροής, αποτελώντας ένα από τα χαρακτηριστικότερα γεωγραφικά κατάλοιπα του λεγόμενου «Μεγάλου Παιχνιδιού».
Σήμερα, η ίδια περιοχή αποκτά νέα σημασία, αυτή τη φορά λόγω της προσπάθειας σύνδεσης της Κίνας με το Αφγανιστάν και ευρύτερα με την Κεντρική Ασία.
Ο δρόμος ανοίγει τη δυνατότητα δημιουργίας μιας εναλλακτικής οδού μεταφορών, περιορίζοντας δυνητικά την ανάγκη διέλευσης από το πακιστανικό έδαφος.
Το πρόβλημα της Κίνας με τον οικονομικό διάδρομο CPEC
Το ενδιαφέρον της εξέλιξης εντοπίζεται κυρίως στην προσπάθεια του Πεκίνου να περιορίσει την εξάρτησή του από ευάλωτες υποδομές.
Ο Οικονομικός Διάδρομος Κίνας–Πακιστάν, γνωστός ως CPEC, αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα προγράμματα της κινεζικής πρωτοβουλίας Belt and Road.
Μέσω του συγκεκριμένου σχεδίου, η Κίνα επιχειρεί να ενισχύσει τις εμπορικές και ενεργειακές συνδέσεις της με τη Νότια Ασία και την Αραβική Θάλασσα.
Ωστόσο, η υλοποίηση των έργων έχει αντιμετωπίσει σοβαρές δυσκολίες.
Στην επαρχία Μπαλουχιστάν, οργανώσεις αυτονομιστών έχουν πραγματοποιήσει επανειλημμένες επιθέσεις εναντίον κινεζικών συμφερόντων, εγκαταστάσεων και εργαζομένων.
Οι επιθέσεις αυτές έχουν επιβαρύνει την ασφάλεια των υποδομών και έχουν αυξήσει το κόστος προστασίας των κινεζικών επενδύσεων.
Παράλληλα, έχουν διατυπωθεί καταγγελίες για καθυστερήσεις, κακοδιαχείριση και προβλήματα διαφάνειας σε επιμέρους προγράμματα του CPEC.
Η εδαφική διαμάχη με την Ινδία
Μια επιπλέον γεωπολιτική δυσκολία συνδέεται με τη διέλευση του CPEC από το Γκιλγκίτ–Μπαλτιστάν.
Η περιοχή διοικείται από το Πακιστάν, αλλά διεκδικείται από την Ινδία, στο πλαίσιο της ευρύτερης διαμάχης για το Κασμίρ.
Το Νέο Δελχί έχει αντιταχθεί επανειλημμένα σε έργα που διέρχονται από εδάφη τα οποία θεωρεί τμήμα της δικής του επικράτειας.
Αυτό σημαίνει ότι ο οικονομικός διάδρομος Κίνας–Πακιστάν δεν αποτελεί μόνο αναπτυξιακό πρόγραμμα, αλλά συνδέεται με μία από τις πιο ευαίσθητες εδαφικές αντιπαραθέσεις της Ασίας.
Η δημιουργία εναλλακτικών διαδρομών μέσω του Αφγανιστάν θα μπορούσε μακροπρόθεσμα να προσφέρει στο Πεκίνο μεγαλύτερη ευελιξία.
Δεν υπάρχει, πάντως, ένδειξη ότι ο δρόμος του Ουαχάν μπορεί σήμερα να αντικαταστήσει τις μεγάλες μεταφορικές υποδομές του CPEC.
Η Καμπούλ επιχειρεί να μειώσει την εξάρτησή της από το Ισλαμαμπάντ
Για την κυβέρνηση των Ταλιμπάν, το έργο έχει και μία σαφή πολιτική διάσταση.
Το Αφγανιστάν εξαρτάται σε σημαντικό βαθμό από συνοριακές διαβάσεις και μεταφορικούς άξονες που περνούν από το Πακιστάν.
Οι επανειλημμένες εντάσεις ανάμεσα στις δύο χώρες έχουν προκαλέσει κλείσιμο συνοριακών περασμάτων, διακοπές εμπορικών ροών και επιβάρυνση της αφγανικής οικονομίας.
Μια εναλλακτική χερσαία διέξοδος προς την Κίνα θα μπορούσε, εφόσον αναπτυχθεί και καταστεί λειτουργική, να μειώσει τη δυνατότητα του Πακιστάν να χρησιμοποιεί τη γεωγραφική του θέση ως μέσο πίεσης προς την Καμπούλ.
Η αφγανική πλευρά αντιμετωπίζει το έργο ως σημαντική υποδομή οικονομικής και στρατηγικής αυτονομίας.
Η στάση της Κίνας και της Ρωσίας
Παρά την προοπτική άμεσης σύνδεσης, το Πεκίνο δεν έχει εγκαταλείψει τον οικονομικό διάδρομο CPEC ούτε έχει ανακοινώσει ότι ο Ουαχάν θα τον αντικαταστήσει.
Η Κίνα εξακολουθεί να διατηρεί σημαντικά οικονομικά και στρατηγικά συμφέροντα στο Πακιστάν.
Αντίστοιχα, η Ρωσία ενδιαφέρεται για τη σταθερότητα του Αφγανιστάν και για την ανάπτυξη νέων δικτύων επικοινωνίας στην Κεντρική Ασία.
Η δημιουργία περισσότερων επιλογών διασύνδεσης ενδέχεται να περιορίσει την αποκλειστική σημασία ορισμένων παραδοσιακών μεταφορικών διαδρομών.
Η πραγματική αξία του Ουαχάν θα εξαρτηθεί από τη βελτίωση των οδικών υποδομών, τη λειτουργία συνοριακών και τελωνειακών εγκαταστάσεων, τις καιρικές συνθήκες και τις πολιτικές αποφάσεις της Κίνας.
Το μήνυμα προς το Πακιστάν
Η νέα διαδρομή αναδεικνύει μια σημαντική γεωπολιτική πραγματικότητα: η γεωγραφική θέση ενός κράτους προσφέρει στρατηγικά πλεονεκτήματα, αλλά η αξιοποίησή τους εξαρτάται από την ασφάλεια και την αξιοπιστία των μεταφορικών του δικτύων.
Το Πακιστάν εξακολουθεί να αποτελεί κρίσιμο εταίρο της Κίνας, ιδιαίτερα στο πλαίσιο του CPEC.
Ταυτόχρονα, όμως, η αστάθεια, οι επιθέσεις σε κινεζικά συμφέροντα και οι αντιπαραθέσεις με το Αφγανιστάν δημιουργούν κίνητρα αναζήτησης εναλλακτικών επιλογών.
Ο διάδρομος Ουαχάν δεν έχει ακόμη μετατραπεί σε μεγάλο εμπορικό πέρασμα. Η κατασκευή του δρόμου, ωστόσο, καταδεικνύει ότι το Αφγανιστάν επιχειρεί να αποκτήσει πρόσθετες διεθνείς συνδέσεις και ότι η αποκλειστική εξάρτηση από το Πακιστάν δεν αποτελεί πλέον τη μοναδική γεωγραφική επιλογή.
Για το Ισλαμαμπάντ, η εξέλιξη αποτελεί μια νέα στρατηγική παράμετρο που θα πρέπει να συνυπολογίσει στις σχέσεις του με το Πεκίνο και την Καμπούλ.
Διεθνή
Γερμανία: Το ρωσικό φυσικό αέριο επιστρέφει έμμεσα μέσω των λιπασμάτων, παρά τους ευρωπαϊκούς δασμούς
Οι εισαγωγές ρωσικών αζωτούχων λιπασμάτων μειώθηκαν κατά 66% το 2025-2026, αλλά παραμένουν 53% υψηλότερες από τα επίπεδα πριν από τον πόλεμο στην Ουκρανία.
Το υψηλό ενεργειακό κόστος στη Γερμανία διατηρεί ανταγωνιστικά τα ρωσικά προϊόντα, σύμφωνα με στοιχεία που δημοσίευσε η Berliner Zeitung. Η Γερμανία εξακολουθεί να συνδέεται εμπορικά με το ρωσικό φυσικό αέριο, παρά τις ευρωπαϊκές προσπάθειες περιορισμού της ενεργειακής εξάρτησης από τη Μόσχα.
Αυτή τη φορά, η σύνδεση δεν αφορά αποκλειστικά την άμεση προμήθεια φυσικού αερίου, αλλά τις εισαγωγές λιπασμάτων που παράγονται με τη χρήση ρωσικού αερίου ως πρώτης ύλης και πηγής ενέργειας. Σύμφωνα με δημοσίευμα της γερμανικής εφημερίδας, που βασίζεται σε στοιχεία του Γερμανικού Ομοσπονδιακού Στατιστικού Γραφείου και του Συνδέσμου Αγροτικής Βιομηχανίας (IVA), οι εισαγωγές αζώτου μέσω ρωσικών λιπασμάτων μειώθηκαν σημαντικά κατά το 2025-2026. Ωστόσο, εξακολουθούν να βρίσκονται πάνω από τα επίπεδα που καταγράφονταν πριν από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία.
Τα στοιχεία των εισαγωγών και η σύγκριση με την προπολεμική περίοδο
Το 2025-2026, η Γερμανία εισήγαγε 48.800 τόνους αζώτου μέσω λιπασμάτων ρωσικής προέλευσης. Η ποσότητα αυτή είναι μειωμένη κατά περίπου 66% σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος, αλλά παραμένει κατά 53% υψηλότερη από τους 31.800 τόνους που είχαν καταγραφεί το 2020-2021, πριν από τον πόλεμο.
Η εξέλιξη των εισαγωγών δείχνει πόσο έντονη ήταν η αύξηση μετά το 2022. Το 2021-2022 οι εισαγωγές έφτασαν τους 56.800 τόνους αζώτου, ενώ το 2022-2023 εκτοξεύθηκαν στους 185.100 τόνους. Στη συνέχεια καταγράφηκαν 140.200 τόνοι το 2023-2024 και 143.800 τόνοι το 2024-2025, προτού σημειωθεί η μεγάλη υποχώρηση της τελευταίας περιόδου. Τα στοιχεία αφορούν την ποσότητα του αζώτου που περιέχεται στα εισαγόμενα λιπάσματα και όχι το συνολικό βάρος των προϊόντων.
Τα λιπασματικά έτη υπολογίζονται από τον Ιούλιο έως τον Ιούνιο. Η ποσότητα αζώτου που εισήχθη στη Γερμανία μέσω ρωσικής ουρίας μειώθηκε από 71.600 τόνους σε 27.600 τόνους, καταγράφοντας πτώση άνω του 61%. Παρά τη μείωση, η ποσότητα εξακολουθεί να είναι σχεδόν τριπλάσια από τους 9.900 τόνους του 2020-2021. Η συγκεκριμένη εξέλιξη αναδεικνύει το βασικό πρόβλημα της ευρωπαϊκής πολιτικής περιορισμού των εμπορικών δεσμών με τη Ρωσία. Ακόμη και όταν περιορίζονται οι εισαγωγές συγκεκριμένων προϊόντων, οι οικονομικές σχέσεις μπορούν να διατηρούνται μέσω άλλων κατηγοριών αγαθών, ιδιαίτερα όταν αυτά έχουν χαμηλότερο κόστος παραγωγής.
Γιατί οι ρωσικές εισαγωγές παραμένουν ανταγωνιστικές
Καθοριστικός παράγοντας είναι το υψηλό ενεργειακό κόστος στη Γερμανία και στην υπόλοιπη Ευρώπη. Η παραγωγή αζωτούχων λιπασμάτων απαιτεί μεγάλες ποσότητες φυσικού αερίου, το οποίο χρησιμοποιείται τόσο ως πρώτη ύλη όσο και ως πηγή ενέργειας. Σύμφωνα με τον Σύνδεσμο Αγροτικής Βιομηχανίας (IVA), οι ευρωπαϊκοί δασμοί, που τέθηκαν σε ισχύ τον Ιούλιο του 2025, περιόρισαν σημαντικά τις εισαγωγές ρωσικών λιπασμάτων. Ωστόσο, δεν εξάλειψαν το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα των ρωσικών προϊόντων. Ο σύνδεσμος επισημαίνει ότι οι υψηλές τιμές ενέργειας δυσκολεύουν τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις να αυξήσουν την εγχώρια παραγωγή και να καλύψουν μεγαλύτερο μέρος των αναγκών της αγοράς. Ως αποτέλεσμα, τα ρωσικά λιπάσματα εξακολουθούν να παραμένουν ελκυστικά, ακόμη και μετά την επιβολή πρόσθετων δασμών.
Παράλληλα, σύμφωνα με τον IVA, είναι πιθανό ορισμένες ποσότητες ρωσικών προϊόντων να φτάνουν στη γερμανική αγορά μέσω άλλων κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το μέγεθος αυτών των έμμεσων εισαγωγών, ωστόσο, δεν μπορεί να προσδιοριστεί με ακρίβεια από τα διαθέσιμα στοιχεία.
Δεν αποδίδονται οι αυξήσεις των τιμών αποκλειστικά στους δασμούς
Το ζήτημα έχει άμεση σημασία για τους Γερμανούς αγρότες, καθώς το κόστος των λιπασμάτων επηρεάζει την παραγωγή και, τελικά, την οικονομική βιωσιμότητα των καλλιεργειών. Ο IVA υποστηρίζει ότι η μείωση των ρωσικών εισαγωγών δεν έχει προκαλέσει μέχρι στιγμής σαφή αύξηση των τιμών εξαιτίας των δασμών. Σύμφωνα με τον σύνδεσμο, η εγχώρια παραγωγική δυναμικότητα και οι εισαγωγές από άλλες χώρες, μεταξύ των οποίων η Αίγυπτος, επαρκούν για την κάλυψη των αναγκών της αγοράς. Την ίδια στιγμή, ο σύνδεσμος αποδίδει τις υψηλές τιμές των λιπασμάτων το 2026 στις διεθνείς ενεργειακές αναταράξεις, στον πόλεμο με το Ιράν και στην κρίση γύρω από τα Στενά του Ορμούζ, παράγοντες που επηρεάζουν το κόστος μεταφοράς και τις παγκόσμιες τιμές ενέργειας και λιπασμάτων.
Οι εκτιμήσεις αυτές αποτελούν τις θέσεις του κλαδικού συνδέσμου και δεν συνιστούν από μόνες τους ανεξάρτητη αξιολόγηση όλων των παραγόντων που διαμορφώνουν τις τιμές.
Νέες πιέσεις για περιορισμό των ρωσικών εισαγωγών
Με αφορμή τα στοιχεία, ο IVA ζητά να εξεταστεί η επιβολή πρόσθετων δασμών στις εισαγωγές καλιούχων λιπασμάτων από τη Ρωσία και τη Λευκορωσία. Το κάλιο αποτελεί βασικό θρεπτικό στοιχείο για τις καλλιέργειες και αντιπροσωπεύει μια ακόμη κατηγορία προϊόντων στην οποία η ευρωπαϊκή αγορά διατηρεί εμπορικές σχέσεις με τις δύο χώρες.
Ο σύνδεσμος εκτιμά ότι η ευρωπαϊκή βιομηχανία μπορεί να καλύψει τις ανάγκες της γεωργίας χωρίς να εξαρτάται από τις συγκεκριμένες εισαγωγές και υποστηρίζει ότι πρόσθετοι δασμοί δεν θα πρέπει να οδηγήσουν αναγκαστικά σε αυξήσεις τιμών. Η συζήτηση, ωστόσο, αποτυπώνει το ευρύτερο δίλημμα της ευρωπαϊκής οικονομικής πολιτικής. Η μείωση της εξάρτησης από τη Ρωσία απαιτεί όχι μόνο εμπορικούς περιορισμούς, αλλά και ανταγωνιστική εγχώρια παραγωγή, προσιτό ενεργειακό κόστος και εναλλακτικές πηγές προμήθειας.
Τα δεδομένα της γερμανικής αγοράς δείχνουν ότι οι δασμοί μπορούν να περιορίσουν σημαντικά τις εισαγωγές, χωρίς όμως να εξαλείψουν αυτομάτως τις οικονομικές σχέσεις που στηρίζονται σε διαφορές κόστους παραγωγής. Για τη Γερμανία και την Ευρωπαϊκή Ένωση, η πρόκληση παραμένει η εξισορρόπηση τριών στόχων: της ενεργειακής και οικονομικής ασφάλειας, της στήριξης της εγχώριας βιομηχανίας και της διατήρησης προσιτού κόστους για τον αγροτικό τομέα.
Με πληροφορίες του Συνδέσμου Αγροτικής Βιομηχανίας (IVA) και του Γερμανικού Ομοσπονδιακού Στατιστικού Γραφείου.
Αναλύσεις
Πακιστάν: Μειώθηκαν οι τρομοκρατικές επιθέσεις, αλλά αυξάνονται οι απειλές – Αντάρτικες οργανώσεις αναπτύσσουν νέες τακτικές και στρατολογούν γυναίκες
Η νέα έκθεση του Pakistan Institute for Conflict and Security Studies (PICSS) αποκαλύπτει ένα αντιφατικό περιβάλλον ασφαλείας: Λιγότερες επιθέσεις και θύματα, αλλά αναδιοργάνωση ένοπλων ομάδων, χρήση drones, εσωτερικές συγκρούσεις και αυξανόμενη αστάθεια στο Μπαλουχιστάν. Η πολιτική κρίση επιβαρύνει την προσπάθεια αντιμετώπισης της τρομοκρατίας.
Μια εξαιρετικά σύνθετη εικόνα για την ασφάλεια στο Πακιστάν αποτυπώνει η νέα εβδομαδιαία ανάλυση του Pakistan Institute for Conflict and Security Studies (PICSS), η οποία δημοσιεύθηκε στις 10 Οκτωβρίου 2026. Παρά τη μείωση των επιθέσεων από ένοπλες οργανώσεις κατά την πρώτη εβδομάδα του μήνα, οι εξελίξεις στο εσωτερικό των εξτρεμιστικών και αυτονομιστικών ομάδων δημιουργούν σοβαρά ερωτήματα για την πραγματική αποτελεσματικότητα των επιχειρήσεων ασφαλείας.
Η έκθεση με τίτλο «Pakistan’s Security Paradox: Militant Attacks Decline as Militant Groups Signal New Developments» καταγράφει υποχώρηση των επιθέσεων, αλλά παράλληλα εντοπίζει ενδείξεις οργανωτικής αναδιάρθρωσης, νέων επιχειρησιακών μεθόδων και εντατικοποίησης της προπαγανδιστικής δραστηριότητας.
Μείωση 18% στις επιθέσεις – Παραμένει σοβαρή η απειλή
Σύμφωνα με το PICSS, από τις 2 έως τις 8 Οκτωβρίου καταγράφηκαν συνολικά 46 επιθέσεις ενόπλων οργανώσεων στο Πακιστάν, έναντι 56 την αμέσως προηγούμενη εβδομάδα.
Η μείωση ανέρχεται στο 18%, ενώ αισθητή είναι και η υποχώρηση του αριθμού των θυμάτων.
Οι νεκροί μειώθηκαν από 52 σε 42 και οι τραυματίες από 53 σε 23.
Ωστόσο, η εικόνα δεν είναι ομοιόμορφη σε ολόκληρη τη χώρα.
Στην επαρχία Μπαλουχιστάν, όπου δραστηριοποιούνται ιδιαίτερα ενεργές αυτονομιστικές οργανώσεις, οι απώλειες αυξήθηκαν παρά τη μείωση του αριθμού των επιθέσεων.
Το στοιχείο αυτό δημιουργεί προβληματισμό για το κατά πόσον οι ένοπλες ομάδες μεταβάλλουν τις τακτικές τους, πραγματοποιώντας λιγότερες αλλά δυνητικά πιο φονικές επιχειρήσεις.
Οι Πακιστανοί Ταλιμπάν αλλάζουν τακτική – Drones και ελεύθεροι σκοπευτές
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι εξελίξεις στο εσωτερικό της Tehrik-i-Taliban Pakistan (TTP), της οργάνωσης που είναι γνωστή ως Πακιστανοί Ταλιμπάν.
Σύμφωνα με την ανάλυση, η TTP επέβαλε περιορισμούς στη χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης από τα μέλη της.
Η συγκεκριμένη απόφαση αποκτά σημασία σε μια περίοδο κατά την οποία οι ένοπλες οργανώσεις χρησιμοποιούν τις ψηφιακές πλατφόρμες τόσο για προπαγάνδα όσο και για την προβολή των επιχειρησιακών τους δυνατοτήτων.
Την ίδια στιγμή, η TTP δημοσιοποίησε οπτικό υλικό στο οποίο υποστηρίζει ότι καταγράφονται επιθέσεις με τετρακόπτερα μη επανδρωμένα αεροσκάφη και ενέργειες ελεύθερων σκοπευτών.
Οι ισχυρισμοί αυτοί δεν συνιστούν ανεξάρτητη επιβεβαίωση της αποτελεσματικότητας ή της έκτασης χρήσης των συγκεκριμένων μέσων.
Παρ’ όλα αυτά, η προβολή τέτοιων επιχειρήσεων εντάσσεται σε μια ευρύτερη προσπάθεια των οργανώσεων να παρουσιάσουν εικόνα τεχνολογικής προσαρμογής και να ενισχύσουν την επιρροή τους.
Εσωτερικές συγκρούσεις στις ένοπλες οργανώσεις
Την ίδια περίοδο, η Jamaat-ul-Ahrar, οργάνωση που έχει συνδεθεί με το δίκτυο των Πακιστανών Ταλιμπάν, ανακοίνωσε ότι πραγματοποίησε 122 επιθέσεις κατά τη διάρκεια του Σεπτεμβρίου.
Πρόκειται για αριθμό που προέρχεται από τους ισχυρισμούς της ίδιας της οργάνωσης και δεν πρέπει να συγχέεται με τα ανεξάρτητα καταγεγραμμένα περιστατικά του PICSS.
Παράλληλα, αναφέρθηκαν αιματηρές συγκρούσεις ανάμεσα σε μαχητές της Jamaat-ul-Ahrar και αντίπαλης φράξιας της TTP στην περιοχή Ορακζάι.
Οι πληροφορίες αυτές αναδεικνύουν ένα επιπλέον πρόβλημα για την ασφάλεια του Πακιστάν: τον κατακερματισμό του περιβάλλοντος των ενόπλων οργανώσεων.
Οι εσωτερικές συγκρούσεις ενδέχεται να αποδυναμώνουν προσωρινά ορισμένα δίκτυα, αλλά μπορούν επίσης να προκαλέσουν νέες αντιπαραθέσεις, ανακατατάξεις και αποσχίσεις.
Μπαλουχιστάν: Ένοπλη γυναικεία μονάδα και κλιμάκωση της προπαγάνδας
Σημαντικές εξελίξεις καταγράφονται και στο Μπαλουχιστάν, την επαρχία του νοτιοδυτικού Πακιστάν που συνορεύει με το Ιράν και το Αφγανιστάν και έχει στρατηγική σημασία λόγω των φυσικών πόρων και της πρόσβασής της στην Αραβική Θάλασσα.
Το Balochistan Liberation Front (BLF), μία από τις οργανώσεις που επιδιώκουν την ανεξαρτησία του Μπαλουχιστάν, δημοσιοποίησε υλικό για τη συγκρότηση νέου γυναικείου ένοπλου σχηματισμού.
Η συγκεκριμένη κίνηση προβάλλεται από την οργάνωση ως οργανωτική εξέλιξη. Δεν υπάρχουν, ωστόσο, επαρκή ανεξάρτητα στοιχεία στο δημόσιο απόσπασμα της έκθεσης για τον αριθμό των μελών ή τις πραγματικές επιχειρησιακές δυνατότητες της νέας μονάδας.
Παράλληλα, ο Balochistan Liberation Army (BLA), άλλη σημαντική αυτονομιστική ένοπλη οργάνωση, απέρριψε κατηγορίες περί συνεργασίας με την TTP.
Ο BLA δημοσιοποίησε επίσης οπτικό υλικό από επιχειρήσεις που ισχυρίζεται ότι πραγματοποίησαν μέλη του.
Άλλες οργανώσεις των Μπαλούχων προχώρησαν σε ανάλογες κινήσεις, προβάλλοντας τη δράση τους και διατυπώνοντας ισχυρισμούς για δραστηριότητες συλλογής πληροφοριών.
Οι εξελίξεις καταδεικνύουν ότι η σύγκρουση στο Μπαλουχιστάν δεν περιορίζεται στις ένοπλες επιθέσεις, αλλά περιλαμβάνει και έναν παράλληλο αγώνα επιρροής, επικοινωνίας και πολιτικής νομιμοποίησης.
Πολιτική κρίση και αντιτρομοκρατία
Πέρα από την ένοπλη βία, η έκθεση του PICSS επισημαίνει ότι η εσωτερική πολιτική αστάθεια δυσχεραίνει τη διαμόρφωση αποτελεσματικής πολιτικής ασφαλείας.
Η κατάρρευση των διαπραγματεύσεων μεταξύ της κυβέρνησης και του Pakistan Tehreek-e-Insaf (PTI), του κόμματος που ίδρυσε ο πρώην πρωθυπουργός Ιμράν Χαν, περιπλέκει τις προσπάθειες συντονισμού στην επαρχία Χάιμπερ Παχτούνχβα.
Η περιοχή αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα μέτωπα της δράσης των Πακιστανών Ταλιμπάν, λόγω της εγγύτητάς της με το Αφγανιστάν και της μακρόχρονης παρουσίας ένοπλων δικτύων.
Οι πολιτικές αντιπαραθέσεις μεταξύ κεντρικής κυβέρνησης και αντιπολίτευσης μπορούν να δυσχεράνουν τον συντονισμό, τη διοικητική συνεργασία και τη διαμόρφωση κοινής στρατηγικής για την αντιμετώπιση της τρομοκρατίας.
Το πρόβλημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία όταν συνδυάζεται με την ανάγκη προστασίας παραμεθόριων περιοχών και αντιμετώπισης οργανώσεων με διασυνοριακές διασυνδέσεις.
Αφγανιστάν, Ινδία και περιφερειακές αμυντικές συμφωνίες
Οι προκλήσεις που αντιμετωπίζει το Ισλαμαμπάντ δεν περιορίζονται στο εσωτερικό της χώρας.
Οι σχέσεις με το Αφγανιστάν παραμένουν κρίσιμος παράγοντας ασφαλείας, καθώς το Πακιστάν αποδίδει σε ένοπλα δίκτυα που δρουν από αφγανικό έδαφος σημαντικό μέρος των επιθέσεων εναντίον του.
Την ίδια στιγμή, η αντιπαράθεση με την Ινδία εξακολουθεί να επηρεάζει τον στρατηγικό σχεδιασμό των πακιστανικών ενόπλων δυνάμεων.
Στο περιφερειακό περιβάλλον προστίθενται οι νέες αμυντικές διευθετήσεις και οι προσπάθειες του Πακιστάν να διατηρήσει ή να ενισχύσει τις στρατηγικές του συνεργασίες.
Η συνύπαρξη εσωτερικών απειλών, πολιτικής αβεβαιότητας και εξωτερικών δεσμεύσεων δημιουργεί αυξημένες απαιτήσεις για τον στρατιωτικό μηχανισμό και τις υπηρεσίες ασφαλείας.
Οι αριθμοί δεν λένε ολόκληρη την ιστορία
Η εβδομαδιαία έκθεση του PICSS θέτει ένα ουσιαστικό ερώτημα: αποτελεί η μείωση των τρομοκρατικών επιθέσεων ένδειξη βελτίωσης της ασφάλειας ή πρόκειται για προσωρινή υποχώρηση της βίας, ενώ οι οργανώσεις αναπροσαρμόζουν τις τακτικές και τις δομές τους;
Η απάντηση δεν μπορεί να προκύψει αποκλειστικά από την καταμέτρηση των επιθέσεων.
Η χρήση νέων επιχειρησιακών μέσων, οι εσωτερικές διαμάχες, η συγκρότηση νέων ένοπλων σχηματισμών και η αυξημένη προπαγανδιστική δραστηριότητα συνθέτουν μια εικόνα που απαιτεί διαρκή παρακολούθηση.
Άλλωστε, τα στοιχεία του PICSS για ολόκληρο τον Σεπτέμβριο είχαν καταγράψει 225 επιθέσεις, τον υψηλότερο μηνιαίο αριθμό εδώ και δώδεκα χρόνια, γεγονός που αναδεικνύει τη σοβαρότητα της κατάστασης παρά την πρόσφατη εβδομαδιαία υποχώρηση.
Το Πακιστάν βρίσκεται αντιμέτωπο με μια πολυεπίπεδη κρίση ασφαλείας, στην οποία αλληλεπιδρούν τζιχαντιστικές οργανώσεις, αυτονομιστικά κινήματα, πολιτικές αντιπαραθέσεις και περιφερειακοί ανταγωνισμοί.
Η μείωση της συχνότητας των επιθέσεων αποτελεί θετική ένδειξη σε επίπεδο εβδομαδιαίων στατιστικών. Δεν αρκεί, όμως, από μόνη της για να αποδείξει ότι οι απειλές περιορίζονται σε βάθος χρόνου.
Το κρίσιμο ζήτημα για το Ισλαμαμπάντ δεν είναι μόνο πόσες επιθέσεις καταγράφονται, αλλά κατά πόσον το κράτος μπορεί να αντιμετωπίσει τις οργανώσεις που εξακολουθούν να διαθέτουν δυνατότητα στρατολόγησης, προσαρμογής και πραγματοποίησης νέων επιχειρήσεων.
-
Αναλύσεις4 εβδομάδες πρινΤο τελεσίγραφο Καλίν την ώρα που η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο!
-
Άμυνα3 μήνες πρινΡωσσικό ΜΜΕ: Ελληνικό «μπλόκο» στην απαίτηση για Patriot – Πώς γνωρίζει το Κίεβο απόρρητα στοιχεία για τους πυραύλους μας;
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ3 μήνες πρινΠακιστανός με καναδική υπηκοότητα ο υπαίτιος της πυρκαγιάς στον Έβρο! Πιθανόν να μετέφερε μετανάστες
-
GEOPOLITICO1 μήνα πρινΤο διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
-
Αναλύσεις2 μήνες πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΞέσπασμα της μητέρας της Μυρτούς για την υπόθεση Τζαβέντ Ασλάμ: «Δεν ξεχνώ ποτέ» – «Δήμαρχος των Πακιστανών ο Δούκας»
-
GEOPOLITICO4 εβδομάδες πρινΤί λέει Τούρκος δημοσιογράφος για Σάββα Καλεντερίδη; «Έκανε πολύ καλά τη δουλειά του για τη χώρα του – Δεν μπορούσε να τον στριμώξει η ΜİΤ»
-
Αναλύσεις3 μήνες πρινΕάν η Τουρκία απορρίψει τη συμφωνία αποχώρησης από την Κύπρο θα απομακρυνθεί δια της βίας
