Ακολουθήστε μας

Άμυνα

Πως ο Καποδίστριας έφτιαξε τον πρώτο τακτικό Ελληνικό στρατό

Δημοσιεύτηκε στις

Γράφει ο Ζαφείρης Καραβίας*

Η άφιξη του  Ι. Καποδίστρια στην επαναστατημένη Ελλάδα

Όταν ο Ι. Καποδίστριας έφτασε στην επαναστατημένη Ελλάδα την 12η  Ιανουαρίου του 1828 για να αναλάβει τα ηνία της νεογέννητης ελληνικής πολιτείας αντίκρισε έναν τόπο εξαθλιωμένο μαστιζόμενο από τον πολυετή πόλεμο και την έλλειψη επαρκών πόρων για την αξιοπρεπή διαβίωση του πληθυσμού. Επιπλέον οι Έλληνες επαναστάτες είχαν περιέλθει σε δεινή στρατιωτική κατάσταση καθώς πέραν των αποδεκατισμένων υπολειμμάτων του στρατού του Φαβιέρου τα οποία μετά την μακρά πολιορκία της ακροπόλεως από τον Κιουταχή το 1826 συμμετείχαν στην εκστρατεία της Χίου, δεν υπήρχε κάποιο άλλο οργανωμένο σώμα ικανό να διεξάγει  πόλεμο. Ο Κιουταχής δε κατείχε την Στερεά Ελλάδα και ο Ιμπραήμ το μεγαλύτερο μέρος της Πελοποννήσου.

Οι επαναλαμβανόμενες  συρράξεις με τους τούρκους είχαν επιφέρει ανυπολόγιστες ζημιές στην οικονομία και εξόντωσαν μεγάλο μέρος του πληθυσμού ενώ στις δυστυχίες αυτές έρχονταν να προστεθούν και οι εμφύλιες διαμάχες  μεταξύ οπλαρχηγών που υποβίβαζαν τις συνολικές προσπάθειες του έθνους και αποτελούσαν τροχοπέδη στον δρόμο για την ελευθερία. Η εξουσία της  Ελληνικής κυβέρνησης δε περιορίζονταν μόνο στην Αίγινα, τον  Πόρο, την Ελευσίνα, τα  Μέγαρα και λίγα νησιά συνιστώντας μια σκιώδη και προβληματική κυβέρνηση. Στις υπόλοιπες περιοχές επικρατούσαν τοπικοί άρχοντες, πρόκριτοι και πειρατές που ενεργούσαν με γνώμονα το προσωπικό συμφέρον. Συνεπώς η κατάσταση αυτή ευνοούσε την αυθαιρεσία των τοπικών οπλαρχηγών που πιέζονταν για την τροφοδοσία τους και επιδίδονταν κατ’ εξακολούθηση σε ληστείες και λεηλασίες εις βάρος του άμαχου πληθυσμού, ο οποίος φοβούμενος για την επιβίωση του εγκατέλειπε τις καλλιέργειες και τις τοπικές εμπορικές δραστηριότητες. Συχνό φαινόμενο αποτελούσε βέβαια  η μη είσπραξη φόρων, ο σφετερισμός των δημόσιων πόρων, η ανομία, η προσφυγιά, τα ασυνόδευτα παιδιά τα οποία είχαν ορφανέψει από γονείς και ακολουθούσαν ανά ομάδες τα άτακτα σώματα της υπαίθρου. Επιπλέον στα νησιά επικρατούσαν οξείες κοινωνικές συγκρούσεις που δίχαζαν τον ντόπιο πληθυσμό και αποσπούσαν δυνάμεις από τους εθνικούς αγώνες. Ενώ σε αυτά τα ήδη σημαντικά προβλήματα μπορούν να προστεθούν και η απειθαρχία των ξένων, αντιναυάρχου Κόχραν και Αρχιστράτηγου Τσώρτς προς την ελληνική διοίκηση. Ο Καποδίστριας ωστόσο γνώριζε ήδη, είχε μελετήσει προσεκτικά τα ελληνικά πράγματα και έχοντας ρεαλιστική επίγνωση των υπαρχόντων δυσχερειών ξεκίνησε, χωρίς να χάνει  καιρό, να εργάζεται για την εκπλήρωση του ιερού σκοπού που ανέλαβε.

Η συμβολή του Καποδίστρια στην οργάνωση του Ελληνικού Τακτικού Στρατού   

Για να αντιμετωπιστεί αυτή η κατάσταση έπρεπε να δημιουργηθεί κράτος που να ενώσει κάτω από ένα ισχυρό κέντρο την κατακερματισμένη κατά περιοχές εξουσία, να δημιουργήσει διοικητικές δομές, να παράσχει ασφάλεια ζωής και περιουσίας στην ύπαιθρο, στα αστικά κέντρα και την θάλασσα, ώστε να εξασφαλιστούν μόνιμα τα μέσα συντηρήσεως πληθυσμού και εμπορίου. Η συγκρότηση τακτικού στρατού και ναυτικού για την τήρηση της τάξεως και την διεξαγωγή πολέμου κρίνονταν συνεπώς ζωτικής σημασίας για τα συμφέροντα και την λειτουργία του νεοσύστατου ελληνικού κράτους. Με το ψήφισμα της Βουλής ΝΗ’ την 18/01/28 προκηρύχθηκε η σύγκληση εθνικής συνελεύσεως  τον Απρίλιο του 1928 όπου καθορίστηκε συνακολούθως το κυβερνητικό σύστημα και αυτοδιαλύθηκε η βουλή. Το ψήφισμα αυτό που διενεργούνταν εξαιτίας των έκτακτων περιστάσεων της περιόδου παρείχε υπερεξουσίες στον Κυβερνήτη. Το γεγονός αυτό  αποτελούσε απαραίτητη προϋπόθεση για την εκπλήρωση της εντολής  που είχε δοθεί στον Καποδίστρια από την εθνική συνέλευση της Τροιζήνας, για την δημιουργία μιας ισχυρής και σταθερής εξουσίας.

Η αποτελεσματική Οργάνωση στρατού και στόλου σε σύντομο χρονικό διάστημα είχε ως αποτέλεσμα την εξάλειψη της ληστείας και της πειρατείας στην ύπαιθρο και την θάλασσα αντίστοιχα.  Ο ευφυής διπλωμάτης παράλληλα εργάζονταν επιμελώς για την συνέχιση του πολέμου καθώς σχεδίαζε να επηρεάσει αποφασιστικά την εξέλιξη του ελληνικού Ζητήματος με την δημιουργία τετελεσμένου γεγονότος στρατιωτικής κατοχής των διεκδικούμενων εδαφών. Η εξαγγελλομένη από τη συνθήκη της 6ης Ιουλίου του 1827 «ειρήνευση της ανατολής» έπρεπε να επιτευχθεί με την εξασφάλιση των μέγιστων ωφελειών που παρείχε η δεδομένη χρονική περίοδος για την Ελλάδα.  Συνεπώς ο εχθρός έπρεπε να εκδιωχθεί από την ηπειρωτική Ελλάδα ως την γραμμή Αμβρακικού – Παγασητικού, σύνορα που ο Καποδίστριας έκρινε ότι ήταν δυνατόν να εξασφαλιστούν υπέρ της πατρίδος παρά τις ποικίλες αντιδράσεις των μεγάλων δυνάμεων και την αρχική αγγλική επιδίωξη για περιορισμό του Ελληνικού κράτους στην Πελοπόννησο και μερικά νησιά.  

Έτσι ξεκίνησε η αναδιοργάνωση των ελληνικών ενόπλων δυνάμεων της περιόδου (1828 – 1831) κατά την όποια την ανωτάτη ηγεσία στρατού και στόλου θα ασκούσε ο κυβερνήτης στα χέρια του οποίου είχαν συγκεντρωθεί όλες οι εξουσίες, ώστε να εξασφαλιστεί η δυνατότητα της αποτελεσματικής και γρήγορης λήψης αποφάσεων. Επιπλέον η παρουσία του Καποδίστρια  στην κορυφή του στρατεύματος αποτελούσε παράγοντα ενότητας και αύξησης του ηθικού για τον ταλαιπωρημένο λαό που πίστευε στις δυνάμεις και τους επιδέξιους χειρισμούς του κυβερνήτη.

Αρχικά καταργήθηκε ο βαθμός του Αρχιστρατήγου που έφερε ο Άγγλος στρατιωτικός Τσώρτς ο οποίος περιορίστηκε στην διοίκηση του στρατού της Δυτικής Ελλάδος και  μόνο τιμητικά συνέχισε να φέρει τον τίτλο. Την διοίκηση της Πελοποννήσου ανέλαβε ο Κολοκοτρώνης ενώ ο Δ. Υψηλάντης ανέλαβε την διοίκηση της Ανατολικής Ελλάδος. Κατά την αναδιοργάνωση πρόεκυψε επίσης και το πρόβλημα χειρισμού των φιλελλήνων όπου έπρεπε να τηρηθούν οι απαραίτητες ισορροπίες ώστε να μην διαταραχτούν  οι σχέσεις των χώρων αυτών με την κυβέρνηση. Έτσι ο κυβερνήτης διόρισε στο στράτευμα και αρκετούς ξένους επιτελάρχες κυρίως Γάλλους και Βαυαρούς.  

Ο εξοντωτικός πολυετής πόλεμος άφησε την χώρα με έμψυχο στρατιωτικό δυναμικό περί των 20.000 ή 30.000 στρατιωτών και περί των 20.000 ναυτών. Επιπλέον υπήρχε μεγάλος αριθμός αξιωματικών εξαιτίας των διαφόρων διοικήσεων που για μικροπολιτικά οφέλη έδιναν τυφλά βαθμούς. Συνεπώς  οι στρατιώτες έπρεπε να υπαχθούν σε στρατιωτικούς κανονισμούς να συγκροτήσουν οργανωμένα σώματα και να δεχθούν να υπηρετήσουν σε υποδεέστερη θέση από αυτή των αξιωματικών τους και με βαθμούς κατώτερους από αυτούς που είχαν ήδη. Η οικονομική δυσπραγία καθιστούσε την αναδιοργάνωση του στρατού δύσκολο έργο. Με το Διάταγμα της 3ης Φεβρουαρίου του 1828  τα άτακτα σώματα σχημάτισαν 8 χιλιαρχίες των 1.200 ανδρών με διοικητές τους «χιλίαρχους» και υποδιαιρέσεις αυτών τις πεντακοσαρχίες (500), εκαντονταρχίες (100), πενηνταρχίες (50), εικοσιπενταρχίες (25), δωδεκαρχίες (12), πενταρχίες (5) με πρόβλεψη για αντίστοιχους αξιωματικούς και υπαξιωματικούς, υπασπιστή, σημαιοφόρο, ιερέα, γιατρό, ταμία και φροντιστή. Για την συγκρότηση των νέων σωμάτων δημιουργήθηκε στρατόπεδο στην  Τροιζήνα ενώ  τον ανεφοδιασμό του στρατεύματος ανέλαβε αρμόδιο επιμελητήριο που έδρευε στον Πόρο. Παράλληλα τον Απρίλιο του 1828 οι δημογεροντίες  διετάχθησαν να πραγματοποιήσουν καθολική και λεπτομερή απογραφή των κάτοικων των περιοχών που εξουσίαζαν ενώ η στρατολόγηση πραγματοποιούνταν ως εξής: 1 στρατεύσιμος ανά 100 κατοίκους.

Επιπλέον, μετά την αποχώρηση του Γάλλου στρατηγού Φαβιέρου από την εκστρατεία της Χίου διευθυντής των τακτικών στρατευμάτων διεκρίθη ο βαυαρός συνταγματάρχης Έυδεκ ο όποιος συγκέντρωσε στο Ναύπλιο το εναπομείναν σώμα του Φαβιέρου. Στο σώμα καταταγήκαν σύντομα νέοι εθελοντές οι οποίοι εξοπλίστηκαν με γαλλικά όπλα και  προμηθεύτηκαν με κυανές στολές, όμοιες με τις γαλλικές. Ενώ ο κυβερνήτης συγκρότησε οικονομικό Συμβούλιο για την εξασφάλιση μισθοδοσίας και εξοπλισμού. Τον Ιούλιο του 1828 δε ιδρύθηκε η στρατιωτική σχολή Ευελπίδων και συνακολούθως λίγο αργότερα τον Σεπτέμβριο του 1828 ιδρύθηκε το πρώτο τάγμα πυροβολικού προσφέροντας νέες προοπτικές για τις ελληνικές ένοπλες δυνάμεις. Περί τα τέλη του 1829 ο ελληνικός στρατός εκπαιδεύονταν από πολυάριθμους γάλλους εκπαιδευτές που έφεραν τον βαθμό του ανθυπολοχαγού και στα σώματα του φιλοξενούσε ακόμη περισσότερους αξιωματικούς των οποίων η παρουσία έκανε τον ελληνικό στρατό της υπό εξέταση περιόδου να προσομοιάζει στον γαλλικό. Η εκπαίδευση δε γίνονταν συμφώνα με τους γαλλικούς κανονισμούς. Ενώ οι συνεχόμενες χρηματικές ενισχύσεις του Βασιλέα της Γαλλίας Καρόλου Ι’ προς τον Καποδίστρια συντέλεσαν στην γρήγορη και αξιόλογη συγκρότηση του ελληνικού στρατεύματος.

Η Διοικητική διαίρεση του τακτικού στρατού διαρθρώθηκε ως εξής: Α-Δ τάγματα πεζικού καθώς και πυροβολικό έδρευαν στο Ναύπλιο, Ιππικό στο Αργος, Β’ Τάγμα πεζικού στην Πάτρα και Γ τάγμα πεζικού στην Ναύπακτο. Η διάρθρωση του στρατεύματος τροποποιήθηκε εκ νέου μετά την αποφασιστική μάχη της Πετράς (07/1829), κατά την όποια εξασφαλίστηκε ο έλεγχος  της Ανατολικής Ελλάδος, καθώς ο Καποδίστριας μεταρρύθμισε τις χιλιαρχίες σε 13 ελαφρά τάγματα που θα χρησίμευαν πλέον για την φύλαξη των συνόρων. Κάθε τάγμα υποδιαιρούνταν σε 4 λόχους. Ενώ όσοι αξιωματικοί περίσσεψαν από την αναδιοργάνωση κατατάχθηκαν υποχρεωτικά μαζί με άλλους εναπομείναντες  άνευ σώματος παλαιούς οπλαρχηγούς σε ένα νεοσύστατο σώμα το επονομαζόμενο «ταξιαρχικό». Αξίζει να σημειωθεί ότι όλα τα μελή του σώματος αυτού δεν αναλάμβαναν ενεργή υπηρεσία αλλά λάμβαναν τιμητικά μισθό. Ο μετασχηματισμός των χιλιαρχιών  σε  τάγματα είχε ως αποτέλεσμα και τον επανακαθορισμό βαθμών με ανώτατο προβλεπόμενο βαθμό αυτόν του ταγματάρχη. Επιπλέον επιδιώχθηκε όπου ήταν δυνατό παλαιοί συμπολεμιστές να βρεθούν στις ίδιες μονάδες για να μην διαρραγούν οι δεσμοί μεταξύ των οπλαρχηγών και ακόλουθων αγωνιστών τους. Η Επιλογή δε των διοικητών και η εκλογή τους γίνονταν με βάση τις ικανότητες τους, την πρόσφορα στην μάχη και την υπόληψη που αυτοί κατείχαν στην συνείδηση του στρατεύματος. Ενώ σε άλλες περιπτώσεις αναφέρεται ότι στρατιώτες από διάφορα μέρη της Ελλάδος συνταχθήκαν σε κοινές ομάδες προκειμένου να λείψει το τοπικιστικό πνεύμα από τα σώματα αυτά. 

Μεριμνά Καποδίστρια για ηθική διάπλαση νέων ελλήνων και στρατιωτών – Θρησκευτική Υπηρεσία Στρατού

Ο Καποδίστριας έτρεφε μεγάλο ενδιαφέρον και φροντίδα για την προστασία της ελληνικής νεότητας καθώς και για την πνευματική  πρόοδο αυτής. Ως εκ τούτου συνέλεξε τα ασυνόδευτα παιδιά που ακολουθουσάν το στράτευμα και τα στέγασε στο ορφανοτροφείο της Αίγινας  σώζοντας την ελληνική νεότητα από την διαφθορά και παράσχοντας σε αυτά βασική μόρφωση, χριστιανική κατήχηση και ενασχόληση με τέχνες που θα βοηθούσαν την επαγγελματική αποκατάσταση κατά την ενηλικίωση τους. Το ίδιο ενδιαφέρον επέδειξε και για την πνευματική πρόοδο των στρατιωτών κατοχυρώνοντας την Θεσμική παρουσία των ιερέων στο στράτευμα και την σχολή ευελπιδων με την ίδρυση της θρησκευτικής Υπηρεσίας Στρατού. Σύμφωνα με τους κανονισμούς της υπηρεσίας οι μαθητές διδάσκονταν θρησκευτικά και εκκλησιαστική ιστορία, προσεύχονταν καθημερινά ενώ  τις Κυριακές και  τις  γιορτές εκκλησιάζονταν υποχρεωτικά. Ακολουθούσαν επίσης πιστά τους Ιερούς κανόνες της εκκλησίας προς την νηστεία, την εξομολόγηση και την θεια μετάληψη. Επιπλέον ο Πατέρας  του  Έθνους Καποδίστριας ίδρυσε ειδικό σχολειό για τους στρατιωτικούς ιερείς με διευθυντή στρατιωτικό ιερέα για την καλύτερη προετοιμασία αυτών προς τον σκοπό τον όποιο έπρεπε να ικανοποιήσουν. Συνεπώς επί Καποδίστρια μέσα από τους κόλπους του στρατεύματος επανατέθηκαν και οι βάσεις για το ηθικό υπόβαθρο της νέοκτιζόμενης ελληνικής κοινωνίας.

Η συμβολή του Καποδίστρια στην οργάνωση του Πολεμικού Ναυτικού και την εξάλειψη της Πειρατείας

Η οργάνωση του πολεμικού στόλου ρυθμίστηκε ευκολότερα. Κυρίως εξαιτίας της αναχώρησης του άγγλου Αντιναυάρχου Κόχραν τον Δεκέμβριο του 1827 γεγονός που διευκόλυνε τον Καποδίστρια ώστε να αναθέσει τις  ναυτικές μοίρες που σχηματιστήκαν τότε κάτω από τον έλεγχο ελλήνων αρχηγών. Σχηματίζοντας την Μοίρα αιγαίου με αρχηγό τον Μιαούλη και τον στολίσκο πυρπολικού με αρχηγό τον Κανάρη, την Μοίρα ακτών Μεσσηνίας  με αρχηγό τον Σαχτούρη, την  Μοίρα Ευβοϊκού με αρχηγό τον Σαχίνη και την  Μοίρα Δυτικής Ελλάδος με αρχηγό τον Άγγλο πλοίαρχο και φιλέλληνα Άστιγξ. Κατόπιν της οργάνωσης επαγγελματικού ναυτικού ο κυβερνήτης μερίμνησε για την αντιμετώπιση της πειρατείας στις βόρειες Σποράδες. Έτσι ο Μιαούλης κατ’ εντολή Καποδίστρια, την  18 Φεβρουαρίου πραγματοποίησε επιτυχημένη επιχείρηση έναντι των πειρατών της περιοχής που είχε ως αποτέλεσμα την εξάλειψη τους. Ειδικότερα οι πειρατές παραδόθηκαν αμαχητί παραχωρώντας στην κυβέρνηση και 79 πλοιάρια που πρότερα χρησιμοποιούσαν στις επιδρομές τους. Επιπλέον στο νότιο Αιγαίο έλαβε χώρα η συντριβή του πειρατικού ορμητηρίου της Γραμβούσας με την σύμπραξη του Αγγλικού και του Γαλλικού ναυτικού που έδρασαν για χάρη της κυβέρνησης μετά από ενέργειες του Καποδίστρια. Συνακολούθως  ο Κυβερνήτης επιδιώκοντας την διαφύλαξη της  ακεραιτότητας της Ελληνικής επικρατείας από τις ξένες επεμβάσεις και για να αξιοποιήσει με την ευκαιρία αυτή την επέκταση της ευθύνης και της εξουσίας που η Ελληνική Κυβέρνηση αξίωνε στο έδαφος στης Κρήτης, αξίωσε και επέτυχε την εκδίκαση των πειρατών και την κράτηση τους στην Ελλάδα καθώς και την επιστροφή 4 πειρατικών πλοίων που είχαν συλληφθεί και σταλεί στην Μάλτα  από τους  θαλασσοκράτορες Άγγλους.  Η εξάλειψη της πειρατείας που παρακώλυε την ευρωπαϊκή ναυτιλία και αποτελούσε παράγοντα ανασφάλειας στην περιοχή αποτέλεσε λαμπρή επιτυχία του Καποδίστρια η οποία επιπροσθέτως ενίσχυσε το  κύρος του Έλληνικού κράτους στο εξωτερικό.

Σύντομη Αποτίμηση έργου του Κυβερνήτη 

Η επίμονη εργασία του Κυβερνήτη, οι διαπροσωπικές σχέσεις με αξιωματούχους, και ηγέτες ανά την Ευρώπη, η πείθω, το πάθος για την εκπλήρωση του ιερού σκοπού που ανέλαβε και η εις βάθος αντίληψη του διεθνούς πολιτικού γίγνεσθαι είχαν ως αποτέλεσμα την ταχύτατη ανασύνταξη των ελληνικών δυνάμεων, την αναβάθμιση του αξιόμαχου, την αναζωπύρωση του ηθικού των αγωνιστών καθώς και την ενίσχυση του αισθήματος ασφαλείας εν γένει. Η ενίσχυση του αισθήματος αυτού έθεσε τις βάσεις για πιο ομαλές συνθήκες διαβίωσης, την επάνοδο του πληθυσμού στις συνήθεις προπολεμικές ασχολίες και όχι μόνο, επανακινόντας έστω και σε πρώιμο στάδιο την οικονομία της ρημαγμένης τότε χώρας. Η αναδιοργάνωση των άτακτων σωμάτων και η μετατροπή τους σε σύγχρονο τακτικό στρατό αποτέλεσε καταλυτικό και αναγκαίο παράγοντα για την τόνωση και ολοκλήρωση του απελευθερωτικού αγώνα των Ελλήνων και δίκαια θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ως το αποτελεσματικό «εκτελεστικό όργανο του έθνους». Εν κατακλείδι, ο κυβερνήτηςμε τους ευφυείς χειρισμούς του επέτυχεακόμητην εκδίωξη των τούρκων από την Στερεά, τον εκκαθαρισμό της Πελοποννήσου  από τις αιγυπτιακές δυνάμεις με την βοήθεια του γαλλικού στρατού καθώς και την εξασφάλιση των συνόρων θέτοντας τα ουσιαστικά θεμέλια για την δημιουργία της νεοσύστατης Ελληνικής πολιτείας.  

*O Καραβίας Ζαφείρης είναι απόφοιτος του τμήματος Πολιτικής επιστήμης και διεθνών σχέσεων του Πανεπιστήμιου Πελοποννήσου ( Σχολή Κοινωνικών και Πολιτικών Επιστήμων). Επίσης είναι κάτοχος μεταπτυχιακού τίτλου σπουδών με αντικείμενο την Ναυτιλία και ειδίκευση στο Ναυτιλιακό Management , του πανεπιστημίου Πειραιώς. Ενδιαφέροντα μελέτης του αποτελούν ποικίλα θέματα από τα πεδία της Πολιτικής, Γεωπολιτικής, Γεωοικονομίας, Ιστορίας, Διεθνών σχέσεων και στρατηγικών σπουδών.

 

Ο Σταύρος Καλεντερίδης, ξεκίνησε τις σπουδές του στην Αθήνα, σπουδάζοντας Πολιτική Επιστήμη στο Εθνικό Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών. Έπειτα από τέσσερα χρόνια συμμετοχής στα φοιτητικά όργανα συνδιοίκησης της σχολής του και σε διάφορες οργανώσεις νέων, αποφάσισε να συνεχίσει τις σπουδές του στο εξωτερικό. Στη Βοστόνη των Η.Π.Α. ολοκλήρωσε δύο μεταπτυχιακά προγράμματα, στις Διεθνείς Σχέσεις (Αμερικανική εξωτερική πολιτική) και στην Επικοινωνία (Πολιτική Επικοινωνία), ενώ παράλληλα εργάστηκε στο Ελληνικό Προξενείο της Βοστόνης, στη σχολή του ως βοηθός έρευνας και σε δύο πολιτικές καμπάνιες Αμερικανών πολιτικών (Δημοκρατικών – Ρεπουμπλικάνων). Μετά από τρία χρόνια στις Η.Π.Α., άκουσε το κάλεσμα της πατρίδας του και επέστρεψε πίσω με μεγάλο πόθο για προσφορά στην Ελλάδα. Υπήρξε ιδρυτικό μέλος δύο κοινωφελών οργανισμών, του δέλτα – πολιτική επανάσταση (πολιτικός οργανισμός) και της Λεοντίδας (ίδρυμα προώθησης θεμάτων ιστορίας, πολιτισμού και δημοκρατίας). Σήμερα ζει και εργάζεται στην Αθήνα, ασχολείται με διάφορα εγχειρήματα πολιτικής διπλωματίας και δημοκρατίας, γράφει πολιτικά άρθρα, σχολιάζει την επικαιρότητα και συνεχίζει την προσωπική του μελέτη στην ιστορία και την πολιτική φιλοσοφία.

Συνέχεια ανάγνωσης

Άμυνα

Ελλάδα–Ινδία: Ανοίγει ο δρόμος για αμυντική συνεργασία και ναυπηγεία – Η στρατηγική σημασία του IMEC

Στο επίκεντρο της συνάντησης του Έλληνα υφυπουργού Ναυτιλίας Στέφανου Γκίκα με τον γραμματέα Άμυνας της Ινδίας Rajesh Kumar Singh βρέθηκαν η ναυτική συνεργασία, η ασφάλεια των θαλάσσιων οδών και η ναυπηγική βιομηχανία. Οι συνομιλίες στο Νέο Δελχί αναδεικνύουν τη διεύρυνση των ελληνοϊνδικών σχέσεων σε τομείς στρατηγικής σημασίας, την ώρα που Αθήνα και Νέο Δελχί εξετάζουν τις προοπτικές συνεργασίας τους στον οικονομικό διάδρομο Ινδίας–Μέσης Ανατολής–Ευρώπης (IMEC).

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Ένα ακόμη βήμα στην ανάπτυξη των στρατηγικών σχέσεων Ελλάδας και Ινδίας πραγματοποιήθηκε στις 8 Οκτωβρίου 2026, με τη συνάντηση του γραμματέα Άμυνας της Ινδίας Rajesh Kumar Singh και του υφυπουργού Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής Στέφανου Γκίκα στο Νέο Δελχί.

Σύμφωνα με την ανακοίνωση του ινδικού υπουργείου Άμυνας, οι δύο πλευρές εξέτασαν τις δυνατότητες ενίσχυσης της αμυντικής και στρατηγικής συνεργασίας, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στη θαλάσσια ασφάλεια, στην προστασία των ακτών και στη ναυπηγική βιομηχανία.

Η ινδική πλευρά υπογράμμισε ότι Ελλάδα και Ινδία, ως δύο χώρες με ισχυρή ναυτική παράδοση και σημαντικά συμφέροντα στις θαλάσσιες μεταφορές, έχουν κοινό ενδιαφέρον για την ασφάλεια των ναυτικών και τη διατήρηση ασφαλών θαλάσσιων διαδρομών.

Η ναυτική διάσταση της στρατηγικής συνεργασίας

Το ενδιαφέρον της συνάντησης δεν περιορίζεται στη ναυτιλία. Η συμμετοχή του ανώτατου υπηρεσιακού αξιωματούχου του ινδικού υπουργείου Άμυνας καταδεικνύει ότι η συνεργασία εξετάζεται και μέσα από το πρίσμα της περιφερειακής ασφάλειας.

Για την Ινδία, η ελεύθερη ναυσιπλοΐα και η προστασία των θαλάσσιων εμπορικών διαδρόμων αποτελούν ζωτικά οικονομικά και στρατηγικά συμφέροντα. Η Ελλάδα διαθέτει σημαντική εμπορική ναυτιλία, υποδομές λιμένων και ναυπηγικές εγκαταστάσεις, στοιχεία που μπορούν να δημιουργήσουν περιθώρια συνεργασίας με το Νέο Δελχί.

Στο επίπεδο της αμυντικής βιομηχανίας, η αναφορά στα ναυπηγεία παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Θα μπορούσε να αποτελέσει αφετηρία για διερεύνηση κοινών τεχνικών προγραμμάτων, συνεργασίας σε επισκευές πλοίων, θαλάσσια επιτήρηση και τεχνολογίες ναυτικής ασφάλειας.

Προς το παρόν, πάντως, δεν έχει ανακοινωθεί συγκεκριμένη σύμβαση ή συμφωνία συμπαραγωγής.

Στο βάθος ο οικονομικός διάδρομος IMEC

Η επίσκεψη του Στέφανου Γκίκα στην Ινδία πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο του διεθνούς φόρουμ «Sagarmanthan: The Great Oceans Dialogue 2026».

Στις επαφές του τέθηκαν επίσης οι προοπτικές ελληνικής συμμετοχής στον οικονομικό διάδρομο IMEC, ο οποίος σχεδιάζεται να συνδέσει την Ινδία με την Ευρώπη μέσω της Μέσης Ανατολής.

Για την Αθήνα, η συμμετοχή σε αυτή τη γεωοικονομική πρωτοβουλία θα μπορούσε να αναβαθμίσει τον ρόλο ελληνικών λιμένων ως κόμβων διακίνησης αγαθών και να ενισχύσει τη θέση της χώρας στις εμπορικές συνδέσεις Ασίας και Ευρώπης.

Ωστόσο, η υλοποίηση του IMEC εξαρτάται από επενδύσεις, διακρατικές συμφωνίες και τις συνθήκες ασφαλείας στη Μέση Ανατολή.

Η γεωπολιτική παράμετρος

Η αναβάθμιση των ελληνοϊνδικών σχέσεων αποκτά πρόσθετη σημασία στο περιβάλλον της Ανατολικής Μεσογείου και του Ινδικού Ωκεανού.

Η Ελλάδα αναζητεί δυνατότητες διεύρυνσης των στρατηγικών της συνεργασιών πέρα από το παραδοσιακό ευρωατλαντικό πλαίσιο, ενώ η Ινδία επιδιώκει μεγαλύτερη παρουσία στις εμπορικές και ενεργειακές διαδρομές προς την Ευρώπη.

Σε αυτή την εξίσωση πρέπει να συνεκτιμηθούν και οι στενές αμυντικές σχέσεις Τουρκίας–Πακιστάν, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι η ελληνοϊνδική προσέγγιση αποτελεί επίσημα αντίβαρο σε αυτές.

Το ουσιαστικό ζητούμενο για την Αθήνα είναι να μετατραπεί η πολιτική σύγκλιση σε συγκεκριμένα προγράμματα οικονομικής, τεχνολογικής και αμυντικής συνεργασίας.

Η συνάντηση στο Νέο Δελχί δείχνει ότι υπάρχουν πεδία κοινού ενδιαφέροντος. Το επόμενο βήμα θα είναι η διαμόρφωση συμφωνιών με μετρήσιμα αποτελέσματα.

Συνέχεια ανάγνωσης

GEOPOLITICO

Σχέδιο για παραγωγή X-BAT στην Ελλάδα! Το μαχητικό της τεχνητής νοημοσύνης και η στρατηγική του Αιγαίου

Στρατηγική συμφωνία της αμερικανικής Shield AI με τη ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ για τη δημιουργία βιομηχανικής βάσης του μη επανδρωμένου μαχητικού X-BAT στην Ελλάδα – Το αεροσκάφος κάθετης απογείωσης, η τεχνολογία Hivemind, τα 400 εκατ. δολάρια από τις ΗΠΑ και η προοπτική ελληνικής συμπαραγωγής. Γιατί το Πεντάγωνο ενδιαφέρεται για ένα σύστημα που μπορεί να επιχειρεί από νησιά και πλοία χωρίς αεροδιαδρόμους.

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Μια συμφωνία με σημαντικές προοπτικές για την ελληνική αμυντική βιομηχανία και τη μελλοντική επιχειρησιακή αρχιτεκτονική των Ενόπλων Δυνάμεων υπεγράφη στην Αθήνα στις 8 Οκτωβρίου 2026, σε μια περίοδο ενίσχυσης της στρατηγικής συνεργασίας Ελλάδας και Ηνωμένων Πολιτειών.

Η αμερικανική εταιρεία αμυντικής τεχνολογίας Shield AI και ο ελληνικός όμιλος ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ υπέγραψαν στρατηγική συμφωνία για τη διερεύνηση της ανάπτυξης παραγωγικών εγκαταστάσεων, υποδομών συναρμολόγησης και κέντρων τεχνικής υποστήριξης του X-BAT στην Ελλάδα, ενός αυτόνομου μη επανδρωμένου μαχητικού αεροσκάφους που ενσωματώνει τεχνολογίες τεχνητής νοημοσύνης.

Η συμφωνία ανακοινώθηκε στο περιθώριο της ευρύτερης ενίσχυσης των ελληνοαμερικανικών σχέσεων, μετά και την επίσκεψη του υπουργού Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο στην Αθήνα. Δεν έχει, ωστόσο, τεκμηριωθεί ότι αποτελεί μέρος συγκεκριμένης εξοπλιστικής συμφωνίας που διαπραγματεύτηκε ο Ρούμπιο.

Πρόκειται για εξέλιξη που μπορεί να προσφέρει στην Ελλάδα συμμετοχή στην αλυσίδα παραγωγής μιας νέας κατηγορίας αυτόνομων πολεμικών αεροσκαφών, με προοπτικές αξιοποίησης τόσο από τις ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις όσο και από άλλες χώρες της ευρύτερης περιοχής.

Τι είναι το X-BAT και γιατί ενδιαφέρει την Ελλάδ

Shield AI unveils X-BAT VTOL collaborative combat aircraft concept - European Security & Defence

Το X-BAT αποτελεί ένα υπό ανάπτυξη μη επανδρωμένο αεροσκάφος μάχης, σχεδιασμένο να επιχειρεί χωρίς πιλότο στο εσωτερικό του και χωρίς την ανάγκη συμβατικού αεροδιαδρόμου.

Η δυνατότητα κάθετης απογείωσης και προσγείωσης (VTOL) επιτρέπει, σύμφωνα με τον σχεδιασμό της κατασκευάστριας εταιρείας, την ανάπτυξή του από πλοία, απομακρυσμένες χερσαίες εγκαταστάσεις και νησιωτικές περιοχές.

Αυτό είναι το στοιχείο που αποκτά ιδιαίτερη επιχειρησιακή σημασία για την Ελλάδα.

Σε ένα ενδεχόμενο πολεμικής σύγκρουσης στο Αιγαίο, τα αεροδρόμια και οι υποδομές απογείωσης αποτελούν πιθανούς στόχους εχθρικών επιθέσεων. Ένα αεροσκάφος που δεν εξαρτάται από συμβατικούς διαδρόμους μπορεί, εφόσον αποδώσει επιχειρησιακά όπως σχεδιάζεται, να προσφέρει μεγαλύτερη ευελιξία στη διασπορά και ανάπτυξη της αεροπορικής ισχύος.

Η ίδια η Shield AI στην επίσημη ανακοίνωσή της αναφέρεται ειδικά στη γεωγραφία του Αιγαίου, επισημαίνοντας ότι η Ελλάδα καλείται να υπερασπιστεί εκατοντάδες νησιά και μια ιδιαίτερα εκτεταμένη ακτογραμμή.

Η δυνατότητα ανάπτυξης μη επανδρωμένων αεροσκαφών από μικρές, διάσπαρτες εγκαταστάσεις θα μπορούσε να περιορίσει την επιχειρησιακή εξάρτηση από μεγάλες αεροπορικές βάσεις.

Εμβέλεια 1.000 ναυτικών μιλίων και οπλισμός βαρέων μαχητικών

Η Shield AI σχεδιάζει το X-BAT ως αεροσκάφος κρούσης μεγάλης εμβέλειας, με δυνατότητες που παραπέμπουν σε επανδρωμένα μαχητικά υψηλών επιδόσεων.

X-BAT | Σχεδιαζόμενα τεχνικά χαρακτηριστικά

Ακτίνα μάχης

1.000 ν.μ.

Επιδιωκόμενη επίδοση

Μέγιστη εμβέλεια

2.000+ ν.μ.

Στόχος κατασκευαστή

Κατηγορία οπλισμού

2.000 lb

Εσωτερικοί χώροι οπλισμού

Κινητήρας

F110

GE Aerospace

Προβλέπονται αποστολές αέρος–αέρος, αέρος–εδάφους, ηλεκτρονικού πολέμου και ISR (πληροφορίες, επιτήρηση, αναγνώριση).

Οι επιδόσεις αποτελούν σχεδιαστικούς στόχους της Shield AI, όχι αποτελέσματα ολοκληρωμένων πτητικών δοκιμών.

Το X-BAT προβλέπεται να διαθέτει εσωτερικούς χώρους μεταφοράς οπλισμού κατηγορίας έως 2.000 λιβρών, με διαστάσεις συγκρίσιμες με εκείνες των αντίστοιχων χώρων του F-35.

Στο πλαίσιο των πιθανών επιχειρησιακών εφαρμογών του έχουν αναφερθεί όπλα όπως οι AGM-154 JSOW και AGM-158C LRASM. Ωστόσο, η ενσωμάτωση και πιστοποίηση των συγκεκριμένων πυραύλων στο X-BAT δεν έχει επιβεβαιωθεί ως ολοκληρωμένη δυνατότητα.

Η σχεδίαση προβλέπει επίσης αποστολές ηλεκτρονικού πολέμου και αναγνώρισης, με το αεροσκάφος να μπορεί να δρα σε περιοχές όπου η πρόσβαση επανδρωμένων μαχητικών ενδέχεται να είναι ιδιαίτερα επικίνδυνη.

Hivemind: Ο ψηφιακός πιλότος της Shield AI

Στην καρδιά του X-BAT βρίσκεται το Hivemind, το λογισμικό αυτονομίας που αναπτύσσει η Shield AI.

Το σύστημα επιδιώκει να παρέχει δυνατότητα αυτόνομης πτήσης και εκτέλεσης αποστολών, ακόμη και σε περιβάλλοντα με παρεμβολές στα δορυφορικά συστήματα πλοήγησης και στις επικοινωνίες.

Αυτή η λειτουργία αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε επιχειρησιακές συνθήκες όπου ο αντίπαλος χρησιμοποιεί μέσα ηλεκτρονικού πολέμου για να διακόψει τις επικοινωνίες και να δυσχεράνει τη λειτουργία μη επανδρωμένων συστημάτων.

Η τεχνολογία Hivemind έχει ήδη εφαρμοστεί σε άλλα συστήματα της εταιρείας, μεταξύ των οποίων το V-BAT.

Η επέκτασή της στο X-BAT αποτελεί ένα σημαντικότερο τεχνολογικό βήμα, καθώς αφορά πλέον ένα αεροσκάφος σχεδιασμένο να μεταφέρει ισχυρότερο οπλισμό και να εκτελεί αποστολές υψηλότερης επιχειρησιακής πολυπλοκότητας.

Παράλληλα, δημιουργεί προϋποθέσεις συνεργατικών αποστολών με επανδρωμένα αεροσκάφη, όπως τα F-35, στο πλαίσιο της φιλοσοφίας loyal wingman.

Αυτή η χρήση αποτελεί πιθανή μελλοντική εφαρμογή και όχι ήδη πιστοποιημένη συνεργασία του X-BAT με την ελληνική έκδοση των F-35.

Ο ρόλος της ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ και η ελληνική συμπαραγωγή

Η συμφωνία με τη ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ προβλέπει τη διερεύνηση δημιουργίας μιας εγχώριας βιομηχανικής βάσης για την παραγωγή εξαρτημάτων, την ολοκλήρωση αεροσκαφών και τη μακροπρόθεσμη συντήρηση του X-BAT.

Όπως προκύπτει από το ρεπορτάζ της Ελευθερίας Πιπεροπούλου στο Capital.gr, στις 9 Οκτωβρίου, οι δύο εταιρείες βρίσκονται ήδη σε διαπραγματεύσεις για τις οριστικές συμφωνίες που θα καθορίσουν το εύρος της ελληνικής συμμετοχής.

Πριν αρχίσει οποιαδήποτε παραγωγική δραστηριότητα, θα πρέπει να εντοπιστούν και να πιστοποιηθούν οι ελληνικές επιχειρήσεις που μπορούν να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις του προγράμματος.

Θα ακολουθήσει η αξιολόγηση των εγκαταστάσεων και των παραγωγικών δυνατοτήτων, ενώ απαραίτητη προϋπόθεση αποτελούν οι κυβερνητικές και εξαγωγικές εγκρίσεις.

Η ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ αναλαμβάνει, σύμφωνα με τον σχεδιασμό, τον συντονισμό του ελληνικού δικτύου προμηθευτών και τη λειτουργία του τοπικού γραφείου του προγράμματος. Η Shield AI θα διατηρήσει την ευθύνη ανάπτυξης του αεροσκάφους, του λογισμικού αυτονομίας και των συστημάτων αποστολής.

Σημαντική είναι και η προοπτική συνεργασίας με ελληνικά πανεπιστήμια και ερευνητικά ιδρύματα, δημιουργώντας δυνατότητες ανάπτυξης εξειδικευμένου προσωπικού και νέων τεχνολογιών.

Προς το παρόν, πάντως, δεν έχει ανακοινωθεί ημερομηνία έναρξης παραγωγής ή οριστική κατανομή του βιομηχανικού έργου.

Η Ελλάδα ως περιφερειακό κέντρο για Κύπρο, Βαλκάνια και Νοτιοανατολική Ευρώπη

Ο σχεδιασμός των δύο εταιρειών δεν περιορίζεται στις ανάγκες της ελληνικής αγοράς.

Η συμφωνία προβλέπει τη διερεύνηση υποδομών που θα μπορούσαν να καταστήσουν την Ελλάδα περιφερειακό κέντρο εκπαίδευσης, συντήρησης και εφοδιαστικής υποστήριξης των X-BAT.

Στην ανακοίνωσή της, η Shield AI προσδιορίζει ως δυνητική περιοχή εξυπηρέτησης την Κύπρο, τα Βαλκάνια και τη Νοτιοανατολική Ευρώπη.

Αυτό σημαίνει ότι η ελληνική βιομηχανική συμμετοχή θα μπορούσε να αποκτήσει εξαγωγικό προσανατολισμό, δημιουργώντας δραστηριότητες που δεν θα εξαρτώνται αποκλειστικά από παραγγελίες των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων.

Ανάλογες πρωτοβουλίες αναπτύσσει η Shield AI και στην Πολωνία, όπου τον Σεπτέμβριο υπέγραψε επιστολή προθέσεων με τις PGZ και WZL-2 για συμμετοχή στην ανάπτυξη, παραγωγή και υποστήριξη του X-BAT.

Η εξέλιξη δείχνει ότι η αμερικανική εταιρεία επιδιώκει να διαμορφώσει ένα ευρύτερο δίκτυο συνεργαζόμενων βιομηχανιών στην Ευρώπη.

Η Shield AI έχει ήδη παρουσία στην Ελλάδα

Η νέα συμφωνία δεν αποτελεί την πρώτη συνεργασία της αμερικανικής εταιρείας με την ελληνική αμυντική βιομηχανία.

Το μη επανδρωμένο V-BAT χρησιμοποιείται ήδη από τις ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις για αποστολές επιτήρησης. Τον Ιούνιο του 2026, ο Ελληνικός Στρατός υπέγραψε συμφωνία επέκτασης του στόλου των V-BAT, ενώ η Shield AI ανακοίνωσε τη δημιουργία γραφείου στην Αθήνα.

Παράλληλα, η εταιρεία συνεργάζεται με το EFA Group στον τομέα των τεχνολογιών αυτονομίας και έχει υπογράψει μνημόνιο συνεργασίας με την ALTUS LSA για την ενσωμάτωση ελληνικής ανάπτυξης συστημάτων στο V-BAT.

Η διεύρυνση αυτής της συνεργασίας προς το X-BAT δημιουργεί προοπτικές συμμετοχής ελληνικών επιχειρήσεων σε ένα τεχνολογικά πιο απαιτητικό πρόγραμμα.

Ψήφος εμπιστοσύνης 400 εκατομμυρίων δολαρίων από τις ΗΠΑ

Σχεδόν ταυτόχρονα με τη συμφωνία στην Αθήνα, η Shield AI ανακοίνωσε νέα χρηματοδότηση από το αμερικανικό Πολεμικό Ναυτικό.

Στις 8 Οκτωβρίου επιβεβαιώθηκε πρόσθετη κυβερνητική χρηματοδότηση 150 εκατ. δολαρίων, την οποία η εταιρεία θα συμπληρώσει με ισόποση ιδιωτική επένδυση.

Τον Αύγουστο είχε προηγηθεί ξεχωριστή χρηματοδότηση 50 εκατ. δολαρίων από το αμερικανικό Πολεμικό Ναυτικό, επίσης με αντίστοιχη συμμετοχή ιδιωτικών κεφαλαίων της Shield AI.

Έτσι, οι συνολικές ανακοινωμένες δεσμεύσεις για την ανάπτυξη του X-BAT ανέρχονται στα 400 εκατ. δολάρια, μοιρασμένα ισόποσα μεταξύ αμερικανικής κρατικής χρηματοδότησης και κεφαλαίων της εταιρείας.

Η χρηματοδότηση υποστηρίζει την ανάπτυξη και τις δοκιμές του προγράμματος και δεν πρέπει να συγχέεται με εγκεκριμένο ποσό για κατασκευή εργοστασίου στην Ελλάδα.

Οι πρώτες πτητικές δοκιμές μέσα στο 2026

Η ανάπτυξη του X-BAT βρίσκεται ήδη σε προχωρημένο στάδιο κατασκευής πρωτοτύπων.

Περίπου 500 μηχανικοί της Shield AI και συνεργαζόμενων επιχειρήσεων, μεταξύ των οποίων η GE Aerospace, εργάζονται στην ανάπτυξη των πρώτων αεροσκαφών.

Σύμφωνα με την εταιρεία, έχουν ήδη πραγματοποιηθεί δοκιμές κινητήρα, ενσωμάτωση του συστήματος κατεύθυνσης ώσης και αεροδυναμικές δοκιμές των χώρων οπλισμού.

Οι πρώτες πτητικές δοκιμές πλήρους κλίμακας προγραμματίζονται για το τέλος του 2026.

Παράλληλα, η Shield AI έχει ανακοινώσει ότι οι βασικές εγκαταστάσεις παραγωγής και δοκιμών στις Ηνωμένες Πολιτείες θα βρίσκονται στις πολιτείες της Ουάσιγκτον και του Κάνσας, αντίστοιχα.

Επομένως, η προοπτική ελληνικής συμμετοχής αφορά ένα πρόσθετο βιομηχανικό και υποστηρικτικό σκέλος του προγράμματος και δεν αντικαθιστά την αμερικανική παραγωγική βάση.

Τι μπορεί να σημαίνει για το Αιγαίο

Από ελληνικής πλευράς, το μεγαλύτερο ενδιαφέρον συνδέεται με τη δυνατότητα ανάπτυξης αεροπορικής ισχύος χωρίς την αποκλειστική χρήση συμβατικών αεροπορικών βάσεων.

Η γεωγραφία του Αιγαίου δημιουργεί ιδιαίτερες απαιτήσεις για την άμυνα των νησιών, τη διατήρηση επιχειρησιακής ετοιμότητας και την προστασία στρατηγικών υποδομών.

Ένα αυτόνομο αεροσκάφος που μπορεί να επιχειρεί από εναλλακτικές εγκαταστάσεις θα μπορούσε να προσφέρει μεγαλύτερη ευελιξία στον σχεδιασμό, ιδιαίτερα σε συνδυασμό με επανδρωμένα μαχητικά, συστήματα επιτήρησης και δίκτυα διοίκησης και ελέγχου.

Ωστόσο, η επιχειρησιακή αξία του X-BAT θα εξαρτηθεί από τις πραγματικές επιδόσεις του, την αξιοπιστία του λογισμικού αυτονομίας, τη δυνατότητα συντήρησης και επανεξοπλισμού σε προωθημένες θέσεις και την ανθεκτικότητά του απέναντι σε σύγχρονες αντιαεροπορικές απειλές.

Εξίσου σημαντικό είναι ότι η συμφωνία Shield AI–ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ δεν αποτελεί ακόμη ανακοίνωση αγοράς X-BAT από τις ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις.

Η απόκτηση του συστήματος θα αποτελούσε ξεχωριστή εξοπλιστική απόφαση, με διαφορετικές οικονομικές και επιχειρησιακές παραμέτρους.

Το μεγάλο διακύβευμα για την ελληνική αμυντική βιομηχανία

Η συμφωνία για το X-BAT δημιουργεί μια σημαντική ευκαιρία, αλλά η αξιοποίησή της θα εξαρτηθεί από το περιεχόμενο των οριστικών συμβάσεων.

Για την Ελλάδα, η ουσία δεν βρίσκεται μόνο στη δυνατότητα συναρμολόγησης ενός προηγμένου αεροσκάφους. Βρίσκεται στη συμμετοχή ελληνικών επιχειρήσεων στην παραγωγή εξαρτημάτων, στην ανάπτυξη τεχνολογίας, στην τεχνική υποστήριξη και στη δημιουργία εγχώριας τεχνογνωσίας.

Η εμπλοκή του ελληνικού βιομηχανικού οικοσυστήματος σε προγράμματα που συνδέονται με την τεχνητή νοημοσύνη, τον ηλεκτρονικό πόλεμο και την αυτονομία μπορεί να προσφέρει μακροπρόθεσμα οφέλη, εφόσον εξασφαλιστεί ουσιαστικό βιομηχανικό έργο.

Ειδικά για την ελληνική άμυνα, η δυνατότητα εγχώριας υποστήριξης και συντήρησης ενός συστήματος αποκτά στρατηγική σημασία σε περιόδους κρίσης, όταν η εξάρτηση από εξωτερικές εφοδιαστικές αλυσίδες μπορεί να δημιουργήσει επιχειρησιακούς περιορισμούς.

Το επόμενο διάστημα θα δείξει εάν το αρχικό μνημόνιο συνεργασίας θα μετατραπεί σε συγκεκριμένο πρόγραμμα βιομηχανικής παραγωγής με ουσιαστική ελληνική προστιθέμενη αξία.

Το X-BAT δεν έχει ακόμη αποδείξει τις πλήρεις επιχειρησιακές δυνατότητές του. Η συμφωνία, όμως, ανοίγει στην Ελλάδα μια νέα δυνατότητα συμμετοχής στην αμυντική τεχνολογία της επόμενης δεκαετίας — και αυτό είναι το πραγματικό στρατηγικό της ενδιαφέρον.

Συνέχεια ανάγνωσης

GEOPOLITICO

Αναβρασμός στην Τουρκία για τις δηλώσεις Ρούμπιο! Τα F-35, η κριτική στον Ερντογάν και το παρασκήνιο του καλωδίου

Αντιδράσεις στην Άγκυρα προκαλούν οι δηλώσεις του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο για τους περιορισμούς που αντιμετωπίζει η Τουρκία στο πρόγραμμα των F-35. Ο τουρκικός Τύπος αναδεικνύει το ζήτημα, ενώ η αντιπολίτευση κατηγορεί την κυβέρνηση Ερντογάν για τη διαχείριση των εξοπλιστικών προτεραιοτήτων. Την ίδια στιγμή, τουρκικές πηγές επιχειρούν να ερμηνεύσουν υπέρ των θέσεων της Άγκυρας τις αναφορές Ρούμπιο στη διακριτική διπλωματία για το Great Sea Interconnector.

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Πολιτική συζήτηση στην Τουρκία προκάλεσαν οι τοποθετήσεις του επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας Μάρκο Ρούμπιο, κατά την επίσκεψή του στην Αθήνα, σχετικά με την προοπτική επανένταξης της Άγκυρας στο πρόγραμμα των αμερικανικών μαχητικών πέμπτης γενιάς F-35.

Οι δηλώσεις του Αμερικανού υπουργού προκάλεσαν ενόχληση στην τουρκική πλευρά, καθώς επανέφεραν στο προσκήνιο τους περιορισμούς που αντιμετωπίζει η Τουρκία στην πρόσβαση σε συγκεκριμένα αμερικανικά εξοπλιστικά προγράμματα.

Habertürk, Haber Global και T24 αναδεικνύουν το ζήτημα

Τα τουρκικά μέσα ενημέρωσης Habertürk, Haber Global και T24 έδωσαν δημοσιότητα στις δηλώσεις Ρούμπιο, εστιάζοντας στα εμπόδια που εξακολουθούν να υπάρχουν στην αμερικανοτουρκική αμυντική συνεργασία.

Το βασικό πρόβλημα παραμένει η απόκτηση των ρωσικών αντιαεροπορικών συστημάτων S-400 από την Άγκυρα, που οδήγησε στον αποκλεισμό της Τουρκίας από το πρόγραμμα των F-35.

Παρά τις προσπάθειες επαναπροσέγγισης της κυβέρνησης Ερντογάν με την Ουάσιγκτον, δεν έχει ανακοινωθεί οριστική συμφωνία που να επιτρέπει την επιστροφή της χώρας στο πρόγραμμα.

Η Τουρκία επιδιώκει να ενισχύσει επειγόντως τις αεροπορικές της δυνατότητες, σε μια περίοδο κατά την οποία η Ελλάδα προχωρά στην προμήθεια F-35 και στην αναβάθμιση των F-16.

Κριτική από το CHP στην κυβέρνηση Ερντογάν

Η υπόθεση απέκτησε και εσωτερική πολιτική διάσταση.

Ο αντιπρόεδρος του Ρεπουμπλικανικού Λαϊκού Κόμματος (CHP), Yankı Bağcıoğlu, άσκησε κριτική στην τουρκική κυβέρνηση, υποστηρίζοντας ότι οι άμεσες ανάγκες της τουρκικής Πολεμικής Αεροπορίας δεν μπορούν να εξαρτώνται από χρονοβόρες διαδικασίες και υποσχέσεις Αμερικανών αξιωματούχων.

Η παρέμβαση αυτή αναδεικνύει τις ανησυχίες που υπάρχουν στην Τουρκία για τον χρόνο που απαιτείται προκειμένου η χώρα να ανανεώσει τον στόλο των μαχητικών της.

Η επίλυση του ζητήματος των S-400 εξακολουθεί να αποτελεί βασική προϋπόθεση για οποιαδήποτε ουσιαστική μεταβολή της αμερικανικής στάσης.

Η τουρκική ανάγνωση για το Great Sea Interconnector

Αξιοσημείωτο είναι ότι η Άγκυρα εμφανίζεται να αντιμετωπίζει διαφορετικά τις δηλώσεις Ρούμπιο για το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου.

Σύμφωνα με την Καθημερινή, τουρκικές πηγές αξιολόγησαν θετικά την αναφορά του Αμερικανού υπουργού στη διακριτική διπλωματία για τα ζητήματα που αφορούν τρίτες χώρες.

Η τουρκική πλευρά επιχειρεί να παρουσιάσει την τοποθέτηση αυτή ως επιβεβαίωση της δικής της επιδίωξης να προηγείται συντονισμός πριν από την πραγματοποίηση εργασιών στην Ανατολική Μεσόγειο.

Ωστόσο, η αμερικανική αναφορά στη διπλωματική αντιμετώπιση διαφορών δεν συνιστά αναγνώριση των τουρκικών θαλάσσιων διεκδικήσεων ούτε αποδοχή απαίτησης για προηγούμενη τουρκική άδεια.

Αυτή η διάκριση αποκτά ιδιαίτερη σημασία ενόψει της πιθανής επανέναρξης των ερευνών ανατολικά της Κάσου και της Καρπάθου.

Γκιουλέρ: Κύπρος και Ανατολική Μεσόγειος στην πρώτη γραμμή

Στο ίδιο περιβάλλον, ο Τούρκος υπουργός Άμυνας Γιασάρ Γκιουλέρ χαρακτήρισε την Κύπρο και την Ανατολική Μεσόγειο ζητήματα ύψιστης σημασίας για την τουρκική εθνική ασφάλεια.

Παράλληλα, ανέφερε ότι η Άγκυρα παρακολουθεί στενά την ενίσχυση των στρατιωτικών δυνατοτήτων της Κυπριακής Δημοκρατίας με τη βοήθεια ξένων χωρών.

Οι δηλώσεις αυτές δείχνουν ότι η Τουρκία εξακολουθεί να αντιμετωπίζει την αμυντική και ενεργειακή δραστηριότητα Ελλάδας και Κύπρου μέσα από το πρίσμα της δικής της στρατηγικής ασφάλειας.

Δύο παράλληλα μέτωπα για την Άγκυρα

Οι εξελίξεις αποτυπώνουν δύο διαφορετικές προκλήσεις για την τουρκική κυβέρνηση.

Η πρώτη αφορά την προσπάθεια αποκατάστασης της πρόσβασης στην αμερικανική αμυντική τεχνολογία, με αιχμή τα F-35.

Η δεύτερη σχετίζεται με την επιδίωξη της Άγκυρας να διατηρήσει ρόλο στις ενεργειακές εξελίξεις της Ανατολικής Μεσογείου, ακόμη και σε έργα στα οποία δεν συμμετέχει.

Η επίσκεψη Ρούμπιο στην Αθήνα ανέδειξε εκ νέου αυτές τις εκκρεμότητες, χωρίς να προκύπτει από τις δημόσιες δηλώσεις κάποια καθοριστική μεταβολή στην αμερικανική πολιτική.

Το ενδιαφέρον επικεντρώνεται πλέον στον τρόπο με τον οποίο η Τουρκία θα επιχειρήσει να διαχειριστεί τα δύο ζητήματα στις επόμενες επαφές της με την Ουάσιγκτον.

Συνέχεια ανάγνωσης

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

Αναλύσεις23 λεπτά πριν

Η Κίνα βρίσκει δρόμο που παρακάμπτει το Πακιστάν – Ο διάδρομος Ουαχάν αλλάζει τις γεωπολιτικές ισορροπίες

Μία νέα οδική αρτηρία μήκους 121 χιλιομέτρων στο βορειοανατολικό Αφγανιστάν δημιουργεί τις προϋποθέσεις για απευθείας χερσαία σύνδεση με την Κίνα,...

Ιστορία - Πολιτισμός53 λεπτά πριν

Σήμερα γιορτάζουν τα Σέρβια της Μακεδονίας!

Μετά τη νίκη στο Σαραντάπορο και στα Στενά Πόρτας, η απελευθέρωσή των Σερβίων στις 10 Οκτωβρίου άνοιξε τον δρόμο για...

Αναλύσεις1 ώρα πριν

Συρία: Μυστικές υπηρεσίες και διπλωματία στο προσκήνιο – Η Τουρκία επιχειρεί να εδραιώσει τον ρόλο της απέναντι στο Ισραήλ

Σημαντική διπλωματική κινητικότητα καταγράφεται στον άξονα Άγκυρας–Δαμασκού, με τον υπουργό Εξωτερικών της Συρίας Ασάαντ αλ Σαϊμπάνι να πραγματοποιεί διαδοχικές επαφές...

Διεθνή2 ώρες πριν

Γερμανία: Το ρωσικό φυσικό αέριο επιστρέφει έμμεσα μέσω των λιπασμάτων, παρά τους ευρωπαϊκούς δασμούς

Οι εισαγωγές ρωσικών αζωτούχων λιπασμάτων μειώθηκαν κατά 66% το 2025-2026, αλλά παραμένουν 53% υψηλότερες από τα επίπεδα πριν από τον...

Πολιτική2 ώρες πριν

Ευρωκοινοβούλιο: Σφοδρές καταγγελίες κατά της Τουρκίας για Αιγαίο, Κύπρο και «Γαλάζια Πατρίδα» – Στο επίκεντρο ο GSI

Στο επίκεντρο της Ολομέλειας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου βρέθηκαν στις 8 Οκτωβρίου οι τουρκικές διεκδικήσεις στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο,...

Δημοφιλή