Ακολουθήστε μας

Ιστορία - Πολιτισμός

Σάββας Καλεντερίδης: «Ο Πούτιν άσκησε πιέσεις στον Οτζαλάν – Η λέξη φόβος δεν υπάρχει στο λεξιλόγιο μου»

Δημοσιεύτηκε στις

Συνέντευξη στον Χρήστο Κωνσταντινίδη

Το πρωινό της 16ης Φεβρουαρίου 1999 η κοινή γνώμη συγκλονίζεται παρακολουθώντας πλάνα που θυμίζουν σκηνές ταινιών χολιγουντιανής δράσης, τα οποία μεταφέρουν στους τηλεοπτικούς δέκτες εγχώρια και διεθνή ΜΜΕ. Οι εικόνες ντροπής παρουσιάζουν έναν άνδρα μέσα σε ιδιωτικό αεροσκάφος, δεμένο χειροπόδαρα με τα μάτια του καλυμμένα με μονωτική ταινία, ενώ κουκουλουφόροι στρατιωτικοί ποζάρουν μπροστά του βγάζοντας φωτογραφίες και επιδεικνύοντας το τρόπαιο τους.

Είναι ο ηγέτης του εθνικού απελευθερωτικού κινήματος των Κούρδων, Αμπντουλάχ Οτζαλάν, ο οποίος μία μέρα πριν είχε παραδοθεί στις τουρκικές μυστικές υπηρεσίες, ύστερα από 13ήμερη παραμονή του στην ελληνική πρεσβεία της Κένυα στο Ναϊρόμπι. Ο Άπο μεταφέρθηκε στην Τουρκία όπου κρατείται από τότε σε φυλακή υψίστης ασφαλείας στο νησί Ιμραλί, στα νότια της θάλασσας του Μαρμαρά.

Η εικόνα της Ελλάδας κηλιδώνεται διεθνώς. Άθελά της εμπλέκεται στην υπόθεση, με τις ευθύνες για τους τραγικούς χειρισμούς της να «πνίγουν» την τότε κυβέρνηση ΠΑΣΟΚ με πρωθυπουργό τον Κώστα Σημίτη, που υπό το βάρος των έντονων αντιδράσεων της ελληνικής κοινής γνώμης, η οποία δεν δέχτηκε ως αποδιοπομπαίους τράγους τους αξιωματούχους που τους ανατέθηκε να χειριστούν την υπόθεση, «ξηλώνει» τρεις υπουργούς (Πάγκαλο, Παπαδόπουλο, Πετσάλνικο).

21 χρόνια μετά, η υπόθεση Οτζαλάν παραμένει ζωντανή και πιο επίκαιρη από ποτέ, διότι περικλείει γεωστρατηγικές και γεωπολιτικές προεκτάσεις, η σημαντικότητα των οποίων επηρεάζει και τη χώρα μας. Σύμφωνα μάλιστα με τον Σάββα Καλεντερίδη η πορεία του κουρδικού ζητήματος θα καθορίσει την έκβαση των προβλημάτων που αντιμετωπίζει η Ελλάδα με την Τουρκία.

Το Newpost μίλησε με τον πρώην αξιωματικό της ΕΥΠ και εκ των πρωταγωνιστών στην υπόθεση Οτζαλάν, προκειμένου να θυμίσει στους παλαιούς τι είχε συμβεί και να διδάξει τους νεώτερους. Εξάλλου ο στρατηγικός αναλυτής και ιδρυτής των Εκδόσεων «Ινφογνώμων» έχει συγγράψει από το 2007 βιβλίο (Παράδοση Οτζαλάν: Η ώρα της αλήθειας), στο οποίο καταθέτει όλη την ιστορία, όπως την έζησε, με αποκορύφωμα τις ημέρες αγωνίας που βίωσε ο ίδιος δίπλα στον Άπο, στο Ναϊρόμπι και εξηγεί πως οι Τούρκοι τον άρπαξαν και τον συνέλαβαν με τη βοήθεια των μεγάλων δυνάμεων.

Η ΕΛΛΑΔΑ ΔΕΝ ΕΧΕΙ ΠΑΡΑΔΟΣΗ ΣΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΡΙΣΕΩΝ

«Το να κάνω εγώ ο ίδιος αναφορά στην υπόθεση εμπεριέχει ένα διπλό κίνδυνο, είτε να ηρωοποιήσω είτε να θυματοποιήσω τον εαυτό μου. Αυτό είναι το τελευταίο πράγμα που θα ήθελα στη ζωή μου», ξεκαθαρίζει στην αρχή της συζήτησης που είχε με το Newpost ο Σάββας Καλεντερίδης. «Η Ελλάδα γενικώς δεν έχει παράδοση στη διαχείριση κρίσεων. Το είδαμε στα Ίμια το ’96. Επιβεβαιώθηκε το καλοκαίρι του 2018 με τη φωτιά στο Μάτι. Δεν έχει παράδοση και συνεχίζει δυστυχώς να μην έχει», παραδέχεται και θέτει εαυτόν στη διάθεση μας για ερωτήσεις.

Ο κόσμος έχει πλάσει μία εικόνα υπερηρώων για τους ανθρώπους των μυστικών υπηρεσιών. Ποια είναι η πραγματικότητα; «Οι άνθρωποι που υπηρετούν σε τέτοιες θέσεις θεωρητικά πάντα πρέπει να κατέχουν ορισμένα προσόντα. Τα προσόντα αυτά είναι γεωπολιτική γνώση και αντίληψη, για να μπορούν να διαχειρίζονται καταστάσεις. Απαιτείται σχετική εμπειρία επιχειρησιακή. Σε τέτοιες περιπτώσεις όπως η υπόθεση Οτσαλάν χρειάζεται δεινότητα στη διαχείριση μίας κρίσης. Γιατί; Επειδή η ζωή και η δουλειά ενός επιχειρησιακού ατόμου σε υπηρεσίες πληροφοριών είναι η συνεχής διαχείριση κρίσεων. Ο,τι συμβαίνει πρέπει να το διαχειριστείς στον ταχύτατο χρόνο και αποτελεσματικά. Αυτό είναι το θεωρητικό πλαίσιο», απαντά.

Φοβήθηκε ο Σάββας Καλεντερίδης για τη ζωή του κατά τη διάρκεια της συγκεκριμένης αποστολής και μετά την επιστροφή του στην Ελλάδα; «Όσοι διαβάσουν το βιβλίο μου θα καταλάβουν, ότι ο “φόβος” δεν υπάρχει στο λεξιλόγιο μου», λέει και συνεχίζει λέγοντας: «Η υπόθεση ήταν δύσκολη με γεωπολιτικές πτυχές και εμπλοκή είτε θετική είτε αρνητική όλων των μεγάλων δυνάμεων του πλανήτη. Σε αυτήν την υπόθεση ενεπλάκη η Ελλάδα, χωρίς να το επιδιώξει και εκεί φάνηκαν οι αδυναμίες στη διαχείριση κρίσεων της χώρας. Φάνηκαν και οι αδυναμίες του πολιτικού προσωπικού να αντιμετωπίσει έξωθεν πιέσεις, το οποίο είναι ένα μείζον, διαχρονικό πρόβλημα για την πατρίδα μας».

Γιατί υπάρχει διαχρονικά αυτή η υποχωρητικότητα στην εξωτερική πολιτική της Ελλάδας, σε σημείο επικοινωνιακά να μεταφράζεται ως δειλία; Τελευταίο παράδειγμα αποτελεί το ζήτημα της ονοματοδοσίας των Σκοπίων. «Κατά την άποψη μου η κακοδαιμονία της πατρίδας μας κρύβεται σε δύο λόγους. Ο ένας είναι συστημικός, δηλαδή το ίδιο το σύστημα δεν επιτρέπει στην Ελλάδα να σηκωθεί όρθια και να έχει μία ανεξάρτητη κατά το δυνατόν εξωτερική πολιτική. Ο δεύτερος μεταφράζεται με δύο λέξεις: ηττημένα μυαλά. Αυτό το σύστημα είτε θέλει είτε διαμορφώνει τη συμπεριφορά των πολιτικών ούτως ώστε να συμπεριφέρονται με ηττοπάθεια», τονίζει.

Η ΠΑΓΙΔΑ ΚΑΙ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΠΟΥΤΙΝ

Ήταν λάθος του Οτζαλάν που επέλεξε ως χώρα διαφυγής την Ελλάδα, μετά τη Ρωσία; «Δεν έχει σημασία αν εμείς κρίνουμε, ότι ήταν λάθος. Τον είχαμε προειδοποιήσει όταν ήταν στην Ιταλία, να μην έρθει στην Ελλάδα γιατί δεν μπορούσε να τον υποστηρίξει. Του είπαμε, ότι αν τελικώς κινδύνευε η ζωή του και ήθελε να έρθει, να χρησιμοποιούσε ως δίαυλο τον αντιπρόεδρο τη Βουλής, τον κ. Σγουρίδη. Δεν το έπραξε. Στηρίχθηκε σε άλλους και έφερε προ τετελεσμένων γεγονότων την ελληνική κυβέρνηση. Αυτή είναι η πραγματικότητα. Δεν μπορούμε να το χαρακτηρίσουμε ως λάθος γιατί η κατάσταση που βρέθηκε στη Ρωσία ήταν τέτοια που δεν υπήρχε άλλη διέξοδος. Τον παγίδεψαν, δεν του άφησαν άλλη δίοδο παρά αυτή προς την Ελλάδα. Ήταν η μοναδική επιλογή», αναφέρει και υπογραμμίζει:

«Εδώ δεν πρέπει να ξεχνάμε και το εξής: Ο άνθρωπος που διαχειρίστηκε υπηρεσιακά την υπόθεση αυτή στη Ρωσία ήταν ο Βλαδιμίρ Πούτιν ως αρχηγός της KGB. Του άσκησαν απίστευτες πιέσεις σε βαθμό ύβρεως. Κάτω από αυτή την ασφυκτική ψυχολογική ίσως και φυσική πίεση αναγκάστηκε να έρθει στην Ελλάδα. Επαναλαμβάνω ο επικεφαλής της υπηρεσίας μυστικών πληροφοριών της Ρωσίας ήταν ο Βλαδιμίρ Πούτιν που στη συνέχεια έγινε πρόεδρος. Είχαν εμπλακεί όλες οι πλανητικές δυνάμεις, οι ΗΠΑ, Ρωσία, Γερμανία,Ευρωπαϊκή Ένωση, Ισραήλ, Τουρκία. Ακριβώς αυτό δείχνει το πόσο δύσκολο ήταν για την Ελλάδα από τη στιγμή που αποφάσισαν κάποιοι από το κυβερνόν κόμμα να τον φέρουν ερήμην της ελληνικής κυβέρνησης (σ.σ. τα 2/3 της κοινοβουλευτικής ομάδας του ΠΑΣΟΚ, ανάμεσά τους και υπουργοί, είχαν υπογράψει ψήφισμα με το οποίο καλούσαν τον Οτσαλάν να έρθει στην Ελλάδα για να βρει άσυλο). Το ζήτημα ήταν εν γνώσει των πάντων. Η Ρωσία όταν τον έστειλε εδώ ήξερε που πηγαίνει. Και αφού ήξερε η Ρωσία το ήξεραν και οι άλλες πλανητικές δυναμεις που είχαν επικεντρωθεί σε αυτό το ζήτημα δηλαδή στη σύλληψη του Κούρδου ηγέτη».

Υπήρχε τρόπος διάσωσης του Οτζαλάν; Ο Σάββας Καλεντερίδης ισχυρίζεται πως υπήρχε αλλά δεν τέθηκε ποτέ υπόψιν των ελληνικών αρχών. «Πρέπει να αναγνωρίσουμε, ότι ήταν μία εξαιρετικά δύσκολη υπόθεση, χωρίς να σημαίνει, ότι δεν υπήρχε τρόπος να μην πέσει στα χέρια των Τούρκων. Προβλέποντας κάποια στιγμή, ότι ο κύκλος θα έκλεινε και ότι κάποια στιγμή θα μας τον “έφερναν”, είχα υποβάλλει στην υπηρεσία δύο σχέδια προς ενημέρωση της κυβέρνησης. Σε περίπτωση που ερχόταν στην Ελλάδα να υπήρχαν έτοιμες λύσεις που θα εφαρμόζονταν, ώστε να μη δημιουργηθεί κρίση. Άρα ναι μπορούσε να σωθεί αν εφαρμόζαμε αυτό που λέει ο λαός “κάλλιο γαϊδουρόδενε παρά γαϊδουρογύρευε” ή το αρχαιοελληνικό ρητό “διοικείν εστίν προβλέπειν”. Αν είχαμε υλοποιήσει μια εκ των προτάσεων που είχα καταθέσει πιστεύω, ότι ο Οτσαλάν δεν θα βρισκοταν στα χέρια της Τουρκίας ή τουλάχιστον αυτό δεν θα γινόταν με την εμπλοκή της Ελλάδας», αποκαλύπτει.

Διαβάζοντας την «Παράδοση Οτζαλάν: Η ώρα της αλήθειας» συνειδητοποιεί κανείς ότι η υπόθεση… μύριζε αποτυχία εξ αρχής. Εκτός από τους τραγικούς χειρισμούς των κυβερνώντων υπήρχε και έλλειψη των κατάλληλων Μέσων επικοινωνίας, κάτι που μαρτυρά πολλά για τις ελλείψεις σε τεχνολογικούς τομείς. «Μιλάμε για ενεργό και συνεχή εμπλοκή όλων των μεγάλων δυνάμεων με ό,τι συνεπάγεται αυτό σε επίπεδο παρακολουθήσεων με τα τεχνικά Μέσα που διέθεταν, όπως οι τηλεφωνικές υποκλοπές και τα δορυφορικά συστήματα. Άρα ήταν δύσκολο για την Ελλάδα μέσα σε αυτόν τον κλοιό να διαχειριστεί το ζήτημα. Εκείνη την εποχή, το ’99, δεν υπήρχε εθνικό σύστημα κρυπτογράφισης των κινητών. Η απόδειξη ότι είχαμε διαρροές ή υποκλοπές ήταν, ότι ακόμα και από την Κέρκυρα, όταν έκανα το σχέδιο να τον μεταφέρουμε στην Ιταλία, μόλις εξήγησα το σχέδιο, είδα και στην Ιταλία και στην Τουρκία δημοσιεύματα που είχαν σχέση με αυτό που είχα προτείνει. Αυτό σημαίνει, ότι κάποιος διέρρεε ή το πιθανότερο να γίνονταν υποκλοπές», αναφέρει ο Σάββας Καλεντερίδης.

«ΓΙ’ΑΥΤΟ ΑΡΝΗΘΗΚΑ ΝΑ ΤΟΝ ΠΕΤΑΞΩ ΕΞΩ»

Αν γυρίζατε τον χρόνο 20 χρόνια πίσω ποιους διαφορετικούς χειρισμούς θα κάνατε; «Ένας αξιωματικός στον βαθμό του ταγματάρχη δεν έχει τη δυνατότητα να πάρει πρωτοβουλίες. Αυτά λειτουργούν με τέτοιο τρόπο, επειδή είναι τόσο σοβαρό το ζήτημα, που το μόνο που μένει είναι να εφαρμόσεις σωστά και αποτελεσματικά τις εντολές. Επιχειρησιακό λάθος κανείς δεν μπορεί να μου καταλογίσει. Τα πράγματα είναι ανοιχτά και μπορώ να δεχτώ κριτική. Ίσα ίσα και εδώ ελλοχεύει ο κίνδυνος της ηρωοποίησης, πήρα μεγαλύτερες ευθύνες στις πλάτες μου απ’ότι θα έπρεπε. Αρνήθηκα να τον πετάξω έξω όπως μου διέτασαν κάτι που πληρώνω μέχρι σήμερα. Γιατί η σύγκρουση δεν ήταν μόνο με την ελληνική κυβέρνηση. Η σύγκρουση ήταν και με την κενυάτικη, την αμερικάνικη και την τουρκική. Ήταν μία σύγκρουση μέχρις εσχάτων. Τον Οτζαλάν μαζί με τον πρέσβη Κωστούλα προσπαθήσαμε να τον σώσουμε μέχρι την τελευταία μέρα. Απλά ο αγώνας ήταν εξαιρετικά άνισος», δηλώνει.

Συγκρούστηκε μέσα σας ο στρατιωτικός που έπρεπε να εκτελέσει εντολές με τον άνθρωπο Καλεντερίδη; Γιατί δεν υπακούσατε στην εντολή του Πάγκαλου «πέταξέ τον έξω»; «Οι εντολές αυτές δεν δόθηκαν με σωστό τρόπο γι’αυτό και δεν τις εκτέλεσα. Αν έρχονταν γραπτές εντολές, μέσω του πρέσβη, τότε δεν ξέρω τι θα έκανα. Έτσι όπως έπαιρνα τις εντολές, προφορικά, δεν θα μπορούσα να τις επικαλεστώ την επόμενη μέρα. Ούτε εγώ ούτε ο πρέσβης. Αυτό που μου ζητούσαν ήταν παράνομο. Παράνομο ή νόμιμο ορισμένες φορές μπορεί να χρειαστεί σε αυτές τις θέσεις να κάνεις κάτι παράνομο αν προέχει το εθνικό συμφέρον. Εδώ υπήρχε το εξής: Είναι προφανές, ότι δεν εξυπηρετούνταν το εθνικό συμφέρον. Με την παράδοση Οτζαλάν εξυπηρετούνταν τα συμφέροντα της Τουρκίας. Γι’αυτό είχα πει στους ανωτέρους μου “εγώ δεν τα κάνω αυτά, Γενίτσαρο δεν θα με κάνετε”. Άρα δεν παρενέβην κάποια εντολή. Δεν δέχτηκα να εκτελέσω εντολές που ήταν παράνομες και δεν μου μεταβιβάστηκαν με νόμιμο τρόπο. Θα διέπραττα δηλαδή διπλή παρανομία», απαντά ο Σάββας Καλεντερίδης ο οποίος κληθείς να απαντήσει αν κρατούσαν στο Ναϊρόμπι αρχείο κάθε ημέρας αποκάλυψε πως είχε συνειδητοποιήσει τη σκευωρία που ετοιμαζόταν εις βάρος των ανθρώπων που χειρίζονταν σε επιχειρησιακό βαθμό την υπόθεση.

«Κρατούσαμε πάντα. Μας έλεγαν να μη στέλνουμε τίποτα γραπτώς υπηρεσιακά για αυτήν την υπόθεση. Αντιλήφθηκα, ότι δεν θέλουν να υπάρχει τίποτα γραπτώς για να μην το επικαλεστούμε και να τα φορτώσουν όλα σε εμάς. Γι’αυτό κρατήσαμε το ημερολόγιο όλων των εξελίξεων. Από εκεί προέκυψε η έκθεση Κωστούλα στην οποία οφείλουμε και την ηθική σωτηρία μας. Γιατί είχαν ετοιμαστεί να μας εκτελέσουν ηθικά. Σωθήκαμε επειδή ο συγχωρεμένος Γιάννος Κρανιδιώτης διέταξε να γράψουμε, ότι δεν είχε γραφτεί τις προηγούμενες ημέρες. Και έτσι προέκυψε η έκθεση Κωστούλα, ένα δημόσιο έγγραφο που ήταν και η θωράκισή μας», αναφέρει.

Στο βιβλίο του Σάββα Καλεντερίδη αναφέρεται, ότι στην προσπάθεια να του φορτώσουν ευθύνες «κατασκεύσαν» την ύπαρξη ομάδας Ποντίων στην ΕΥΠ που «δούλευε» υπέρ του κουρδικού ζητήματος. Ποια είναι η αλήθεια; «Αυτή η παράνοια υπήρχε σε ένα δημοσίευμα. Όταν λειτούργησαν τα χαλκεία έψαχναν να βρούνε σε βάρος μου στοιχεία, για να με χτυπήσουν, να λειτουργήσω ως αποδιοπομπαίος τράγος και να καλυφθούν οι ευθύνες των άλλων. Ένα από αυτά ήταν και αυτό. Δεν υπήρχε άλλος Πόντιος ήμουν ο μοναδικός στην υπηρεσία», αναφέρει και κληθείς να σχολιάσει τις «εμμονές περί Ποντίων» που καταγράφει στο βιβλίο του σε συνδυασμό με τον πύρινο πατριωτισμό που επιδεικνύουν οι απόγονοι των προσφύγων που ήρθαν από τη Μαύρη Θάλλασα το 1923 εξηγεί: «Το ανέφερε και πρόσφατα ο υπουργός εξωτερικών για το Σκοπιανό. Ο Κοτζιάς είπε, ότι οι άλλοι Έλληνες δεν αντιδρούν τόσο όσο οι Πόντιοι. Υπάρχει ιστορικοκοινωνική ερμηνεία για ποιο λόγο οι Πόντιοι είναι τόσο οργανωμένοι και έχουν συγκεκριμένη συμπεριφορά για μια σειρά από ζητήματα. Δεν είναι περίεργο».

Ο ΓΑΠ «ΚΕΡΔΙΣΕ» ΑΠΟ ΤΗΝ ΥΠΟΘΕΣΗ ΟΤΖΑΛΑΝ

Στην Ελλάδα κέρδισε κανείς από την παράδοση Οτζαλάν; «Κανένας. Όλοι είναι χαμένοι. Ο Πάγκαλος ήταν ο πρώτος χαμένος. Σε υπηρεσιακό επίπεδο μεγάλοι χαμένοι ήταν ο Κωστούλας και εγώ. Ο πρέσβης χτυπήθηκε ανελέητα από το υπουργείο εξωτερικών. Εγώ υποχρεώθηκα σε παραίτηση λίγο μετά την υπόθεση. Ο μόνος κερδισμένος ήταν ο Γιώργος Παπανδρέου, γιατί με την απόλυση-παραίτηση Πάγκαλου, τον διαδέχτηκε στο υπουργείο εξωτερικών και στη συνέχεια άνοιξε ο δρόμος για την ανάληψη της προεδρίας του ΠΑΣΟΚ και της διακυβέρνησης ως πρωθυπουργός μετέπειτα», υποστηρίζει.

Πριν τη σύλληψή του ο Αμντουλάχ Οτσαλάν σε συζήτηση που είχε με τον Έλληνα αξιωματικό του είχε εκμυστηρευτεί τη βεβαιότητα της συνέχισης του αγώνα των Κούρδων ακόμα και αν οι Τούρκοι τον έβγαζαν από τη μέση. Ζητήσαμε από τον κ. Καλεντερίδη να μας μεταφέρει αυτήν την κουβέντα, καθώς όπως βλέπουμε, το κουρδικό ζήτημα 20 χρόνια μετά είναι ζωντανό και αποτελεί νούμερο ένα πρόβλημα για την Τουρκία. «Με έβλεπε να αγωνιώ για τον αγώνα των Κούρδων και για εθνικούς λόγους. Γιατί οι Κούρδοι είναι φυσικός και στρατηγικός σύμμαχος της Ελλάδας. Ήταν, είναι και θα είναι, άσχετα πως συμπεριφέρθηκε η ελληνική πολιτική ηγεσία στον Οτσαλάν και πως συμπεριφέρεται από τότε μέχρι σήμερα. Οι Κούρδοι είναι μια καινούρια παράμετρος στη δύσκολη εξίσωση της Μέσης Ανατολής και της Ανατολίας. Αυτοί πλέον είναι ο ρυθμιστικός παράγοντας. Η πορεία που θα έχει το κυπριακό, αλλά και η ίδια η πατρίδα μας τις επόμενες δεκαετίες θα εξαρτηθεί από την πορεία του κουρδικού ζητήματος, πρώτα στη Συρία και μετέπειτα στο εσωτερικό της Τουρκίας», αναφέρει και συμπληρώνει:

«Μου είπε λοιπόν εκείνο το βράδυ “μην ανησυχείς και να συλληφθώ έχω χτίσει το PKK με τέτοιο τρόπο που του έκανα διπλή, τριπλή και τετραπλή θωράκιση. Θα τρυπάνε τη μία θωράκιση και θα πέφτουν πάνω στην άλλη. Το PKK δεν πρόκειται να το διαλύσουν”. Γιατί σττο PKK κυριαρχεί το πνεύμα του PKK. Τους μπόλιασε με αυτό. Ο καθένας από τα στελέχη είναι ένας μικρός Αμπντουλάχ Οτσαλάν αλύγιστος, ανίκητος, αγωνιστής για την ελευθερια του κούρδικου λαού. Όλοι περίμεναν ότι θα διαλυθεί, η απόδειξη όμως των λεγομένων του Άπο είναι αυτό που ζούμε σήμερα. Τελικώς κατόρθωσε το απελευθερωτικό κίνημα των Κούρδων με τις οδηγίες του έγκλειστου Οτζαλάν να είναι συνεργάτες των ΗΠΑ, της Γαλλίας και άλλων χωρών που συμμετέχουν στον συνασπισμό για την καταπολέμηση του Ισλαμικού Κράτους».

Σας πλήγωσαν οι χαρακτηρισμοί που σας απέδωσε ο Οτζαλάν και η άποψή του ότι γνωρίζατε το σχέδιο παράδοσής του, σε συνομιλία του με τους δικηγόρους του, την οποία έφερε στη δημοσιότητα η εφημερίδα «Οζγκιούρ Πολίτικα»; «Όχι δεν με πλήγωσε καθόλου,γιατί ήμουν καθαρός», απαντά και συμπληρώνει: «Όταν έγραψε ένα βιβλίο στη συνέχεια δεν επανέλαβε αυτούς τους χαρακτηρισμούς. Είπε, ότι πρέπει να εξιχνιαστεί ο ρόλος του Σάββα Καλεντερίδη. Όταν έγραψα το δικό μου βιβλίο το μετέφρασα στα τουρκικά και το έστειλα στο Ιμραλί και στην ηγεσία του κουρδικού απελευθερωτικού κινήματος. Μετά από έξι μήνες έλαβα επιστολή, στην οποία έδειξαν την ευαρέσκια τους για το ότι αποφάσισα να γράψω και επιβράβευσαν αυτήν την ενέργεια. Επειδή ξέρω πως λειτουργούν, αυτή η επιστολή είναι απίθανο να στάλθηκε χωρίς την έγκριση του Οτζαλάν. Το βιβλίο μου εκδόθηκε από ένα φιλικό εκδοτικό οίκο προς τους Κούρδους και στην Τουρκία. Αυτό πιστεύω είναι η τελική κατάληξη αυτής της αμφισβήτησης και πίεσης που δέχτηκα. Στην ουσία όλες αυτές οι κατηγορίες, αυτό είχαν ως σκοπό: να βγώ να μιλήσω και να κατονομάσω τους πραγματικούς υπεύθυνους. Μου το είπαν άλλωστε οι δικηγόροι του “βγες και πες τα όλα και θα είστε φίλοι με τον Άπο για πάντα”».

ΤΟ ΚΟΥΡΔΙΚΟ ΖΗΤΗΜΑ ΘΑ ΚΑΘΟΡΙΣΕΙ ΤΟ ΚΥΠΡΙΑΚΟ

Ποια κατάληξη πιστεύετε, ότι θα έχει το κουρδικό ζήτημα και ποια θα είναι τα οφέλη για την Ελλάδα; «Η Τουρκία του Ερντογάν παρότι στην αρχή φάνηκε, ότι θα ακολουθήσει μία πολιτική που θα εξυπηρετούσε τις ΗΠΑ, από το 2009 και μετά ο Τούρκος πρόεδρος αποστασιοποιήθηκε και πλέον συγκρούεται με τις ΗΠΑ, για να τις υποχρεώσει να αλλάξουν την πολιτική τους στο κουρδικό. Γιατί η πολιτική που ακολουθούσαν τουλαχιστον μέχρι την απόφαση του Τραμπ να αποσύρουν τα στρατεύματα από τη Συρία ήταν η δημιουργία ενός δεύτερου κουρδικού κράτους στη Συρία, μετά από αυτό του Βόρειου Ιράκ. Αυτό εκτιμώ ότι θα γίνει. Υπάρχουν μεγάλες πιθανότητες να το δούμε. Λειτουργεί ήδη de facto και συνεχίζει να υπάρχει, γιατί η Τουρκία απειλεί με εισβολή. Αν αποκτήσει και συνταγματική κατοχύρωση με το νέο σύνταγμα της Συρίας τότε το επόμενο βήμα θα είναι να γίνει μέσα στην Τουρκια το τρίτο αυτόνομο κουρδικό κράτος και το τέταρτο στο Ιράν, σε επόμενο χρόνο» υπογραμμίζει ο Σάββας Καλεντερίδης και συνεχίζει λέγοντας:

«Σε μία τέτοια περίπτωση που η Τουρκία υποχρεωθεί να παραχωρήσει αυτονομία και να ομοσπονδιοποιηθεί τότε πιστεύω, ότι πραγματικά δημιουργούνται κατάλληλες συνθήκες για δίκαιη λύση του κυπριακού και στα ζητήματα που αφορούν τις δύο χώρες, όπως η οριοθέτηση της υφαλοκρυπίδας. Με μία ομοσπονδιοποιημένη Τουρκία που θα παίζουν ρόλο αυτοί που απαρτίζουν τη νέα Τουρκία, δηλαδή και οι Κούρδοι και οι αλεβήτες και όσοι άλλοι υπάρχουν, η Ελλάδα θα μπορέσει να επιδιώξει επίλυση των προβλημάτων, κυπριακό, Αιγαίο, Θράκη, ακόμα και μια ουσιαστική φιλία. Θα έλεγα και συμμαχία με μία Τουρκία που δεν θα διεκδικεί και θα επιδιώκει την ειρήνη και τη σταθερότητα στην περιοχή. Αυτά είναι τα οφέλη της Ελλάδας από τη θετική πορεία του κουρδικού στον χρόνο».

Πως μπορεί να ξεπλυθεί η ντροπή για την Ελλάδα από την παράδοση Οτζαλάν; «Υπάρχει τρόπος. Μία γενναία κυβέρνηση και πρωθυπουργός να εκφράσει επίσημα τη λύπη του προς τον κουρδικό λαό και τον ίδιο τον Οτζαλάν για την εμπλοκή της χώρας και τις ευθύνες που είχε η τότε κυβέρνηση. Να ζητήσουμε συγγνώμη και τότε πιστεύω ξεπλένεται σε πολύ μεγάλο βαθμό αυτή η ντροπή από το πρόσωπο της Ελλάδας. Δημιουργούνται προϋποθέσεις και συνθήκες η στρατηγική συμμαχία που υπάρχει φύσει και δυνάμει να πάρει και μορφή με ουσιαστικά βήματα», απαντά.

Στο τέλος ζητήθηκε από τον Σάββα Καλεντερίδη να χαρακτηρίσει με λίγα λόγια τέσσερα πρόσωπα που έπαιξαν ρόλο στην υπόθεση Οτζαλάν…

Χαράλαμπος Σταυρακάκης (επικεφαλής της ΕΥΠ): Ήταν φλογερός πατριώτης. Νομίζω όμως, ότι στην υπόθεση αυτή δεν είπε το μεγάλο όχι. Ίσως θα μπορούσε να το πει λόγω της θέσης του. Εγώ το είπα.

Γιώργος Κωστούλας (πρέσβης Ελλάδας στην Κένυα): Μεγάλος πατριώτης και ευπατρίδης με τα χαρακτηριστικά των Ηπειρωτών ευεργετών της πατρίδας μας. Από την αρχή μέχρι τελους ήταν άψογος. Θυσίασε την καριέρα του ισορροπώντας μεταξύ σφύρας και άκμονος.

Θεόδωρος Πάγκαλος (υπουργός Εξωτερικών) : Ήταν ένας πολύ καλός υπουργός εξωτερικών. Σε αυτήν την υπόθεση ήταν θύμα και αυτός. Δεν έπρεπε να του τη χρεώσει ο πρωθυπουργός. Ίσως τη του χρέωσε για να τον τιμωρήσει. Εμείς οι Πόντιοι του χρωστάμε πολλά. Ήταν ο μόνος υπουργός εξωτερικών από το 1923 που έδειξε ενδιαφέρον για τους ελληνόφωνους του Πόντου. Είναι ο πρώτος που έβαλε στην επίσημη ατζέντα των ελληνοτουρκικών σχέσεων το άνοιγμα προξενείου στην Τραπεζούντα. Άρα, ναι, όταν κινδύνεψε το κεφάλι του έγινε σκληρός, αιχμηρός και αναιδής απέναντι στον Οτζαλάν και σε εμένα. Εγώ όμως οφείλω να είμαι δίκαιος και να αποδίδω τα του Καίσαρος τω Καίσαρι.

Κώστας Σημίτης (πρωθυπουργός): Ηττημένο μυαλό.

Η συνέντευξη δημοσιεύτηκε στις 16 Φεβρουαρίου 2019 στο Newpost.gr

Είναι ο άγνωστος Χ, αλλά φυσικό πρόσωπο που βοηθάει στην παραγωγή ειδήσεων στο Geopolitico.gr, αλλά και τη δημιουργία βίντεο στο κανάλι του Σάββα Καλεντερίδη. Πολλοί τον χαρακτηρίζουν ως ανθρώπινο αλγόριθμο λόγω του όγκου των δεδομένων και πληροφοριών που αφομοιώνει καθημερινώς. Είναι καταδρομέας με ειδικότητα Χειριστή Ασυρμάτων Μέσων.

Συνέχεια ανάγνωσης

GEOPOLITICO

Σμαραγδής: «Στην Ελλάδα είναι επικίνδυνο να είσαι Έλληνας» – Ο Κολοκοτρώνης, η εθνική ταυτότητα και η απάντηση στους επικριτές

Ο σκηνοθέτης μίλησε στην Όλγα Λαθύρη στον Star Κεντρικής Ελλάδας για τη νέα ταινία με επίκεντρο τον Γέρο του Μωριά, την ανάγκη εθνικής ενότητας και τον πολιτισμό ως δύναμη αντίστασης στην ομογενοποίηση.

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Με αιχμηρές αναφορές στην παγκοσμιοποίηση, στην υποχώρηση της ελληνικής αυτοπεποίθησης και στις αρνητικές κριτικές που δέχθηκε ο «Καποδίστριας», ο Γιάννης Σμαραγδής παρουσίασε το σκεπτικό της επόμενης κινηματογραφικής του προσπάθειας. Στη συνέντευξή του στην Όλγα Λαθύρη για τον Star Κεντρικής Ελλάδας, αποκάλυψε ότι έχει ολοκληρωθεί η πρώτη μορφή του σεναρίου για τον Θεόδωρο Κολοκοτρώνη, τον οποίο αντιμετωπίζει ως φορέα της ελληνικής λαϊκής ψυχής και ως πρότυπο προσφοράς στην πατρίδα.

«Στην ουσία, στην Ελλάδα είναι επικίνδυνο να είσαι Έλληνας», ανέφερε χαρακτηριστικά, διευκρινίζοντας ότι εννοεί την υπεράσπιση μιας «ανώτερης Ελλάδας». Συνέδεσε την τοποθέτησή του με το όραμα του Καποδίστρια και με τις αντιδράσεις απέναντι στην ταινία του, υποστηρίζοντας ότι η ανάδειξη της ελληνικής ιστορίας και ταυτότητας συναντά αντιστάσεις.

Η σύγκρουση με τους κριτικούς και τα ξένα πρότυπα

Ο Σμαραγδής επιτέθηκε σε μεγάλο μέρος της ελληνικής κινηματογραφικής κριτικής, αναγνωρίζοντας πάντως ότι υπάρχουν εξαιρέσεις. Χρησιμοποίησε τον όρο «σύνδρομο της Στοκχόλμης» για να περιγράψει αυτό που ο ίδιος θεωρεί θαυμασμό προς τον «επικυρίαρχο».

Στη δική του ανάγνωση, η παγκοσμιοποίηση επιδιώκει την πολιτισμική ομοιομορφία, με τον αμερικανικό κινηματογράφο να λειτουργεί ως όχημα επιβολής προτύπων. Υποστήριξε ότι η άκριτη υιοθέτησή τους μπορεί να οδηγήσει σε πολιτισμική εξάρτηση, ενώ αντιπαρέβαλε τη δυνατότητα του ελληνικού κινηματογράφου να αναδεικνύει ιστορικές προσωπικότητες και να ενισχύει την αυτογνωσία του κοινού.

«Μας έχουν πείσει ότι είμαστε αδύνατοι να ξαναγίνουμε μεγάλοι», είπε. Κατά τον ίδιο, οι ταινίες του επιχειρούν να αμφισβητήσουν αυτή την εικόνα, υπενθυμίζοντας στους θεατές τις δυνάμεις και τις αξίες που διαθέτουν.

«Ο Κολοκοτρώνης είναι η ελληνική ψυχή»

Για τον Γέρο του Μωριά, ο σκηνοθέτης έδωσε ιδιαίτερο βάρος στον λαϊκό πολιτισμό, στην πίστη, στην παράδοση και στη μετάδοση των αξιών από γενιά σε γενιά.

«Πρώτα απ’ όλα, ο Κολοκοτρώνης είναι η ελληνική ψυχή», υπογράμμισε. Εξήγησε ότι θέλει να φωτίσει, πέρα από τη στρατιωτική του δράση, την εσωτερική διαδρομή ενός ανθρώπου που έφθασε να υπηρετεί κάτι μεγαλύτερο από τον εαυτό του.

Ως κεντρικό νόημα της ταινίας περιέγραψε την υπέρβαση της ατομικής επιδίωξης χάριν μιας ανώτερης αποστολής. Στο πλαίσιο αυτό, αναφέρθηκε σε περιστατικά συγχώρεσης και αποφυγής της εκδίκησης, όπως ο ίδιος τα έχει εντάξει στην προσέγγισή του για τον ήρωα.

Παρουσίασε, επίσης, τον Κολοκοτρώνη ως το «alter ego» του Καποδίστρια: τον άνθρωπο της στρατιωτικής πράξης δίπλα στον άνθρωπο του πολιτικού οράματος. Η νέα ταινία, όπως εξήγησε, αποτελεί προέκταση της προηγούμενης, με κοινό άξονα την αφύπνιση της ελληνικής αυτοσυνειδησίας.

Εθνική ενότητα απέναντι στον διχασμό

Η αναφορά στους εμφύλιους της Επανάστασης έφερε τη συζήτηση στη σημερινή Ελλάδα. Ο Σμαραγδής χαρακτήρισε τους εμφύλιους «κατάρα των Ελλήνων» και ζήτησε υπέρβαση της εσωτερικής αντιπαλότητας.

«Να ενωθούμε», τόνισε, εκφράζοντας την απογοήτευσή του για τον κατακερματισμό και τις κομματικές συγκρούσεις. Συνέδεσε το μήνυμα της ενότητας με την ανάγκη να αποκτήσουν οι νεότερες γενιές ουσιαστική σχέση με την ιστορία τους.

Ενδεικτική ήταν η αφήγησή του για ένα παιδικό πάρτι στις Λιβανάτες, όπου είδε να χρησιμοποιείται ο Spider-Man ως πρότυπο ψυχαγωγίας. Με αφορμή το περιστατικό, εξήγησε ότι επιθυμεί να αναδείξει τον Καποδίστρια και τον Κολοκοτρώνη ως ελληνικά πρότυπα για τα παιδιά.

Η τοποθέτηση για την Τριπολιτσά

Στο τέλος της συνέντευξης, όταν η Όλγα Λαθύρη έθεσε το ζήτημα των τουρκικών αναφορών στη σφαγή της Τριπολιτσάς, ο Σμαραγδής υποστήριξε ότι ο Κολοκοτρώνης απουσίαζε κατά τη σφαγή, συνδέοντας την απουσία του με τη συμφωνία αποχώρησης των Αλβανών.

Απέδωσε τη βία στη συσσωρευμένη οργή από την οθωμανική κυριαρχία, δηλώνοντας παράλληλα ότι η σφαγή «δεν έπρεπε να γίνει». Στην επιχειρηματολογία του επικαλέστηκε τις διώξεις των Ελλήνων, τις γενοκτονίες και την Κύπρο. Οι συγκεκριμένες ιστορικές αναφορές παρουσιάστηκαν ως δικές του εκτιμήσεις στη συνέντευξη.

Το σενάριο και το ζητούμενο της χρηματοδότησης

Στο πρακτικό σκέλος, ο Σμαραγδής ανέφερε ότι συνεργάζεται με τον Μελέτη Μελετόπουλο και τον ιστορικό Νίκο Γιαννόπουλο για την οργάνωση του ιστορικού υλικού. Δήλωσε ότι στόχος του είναι η δραματουργία να στηριχθεί στα πραγματικά περιστατικά.

Η πρώτη μορφή του σεναρίου έχει ολοκληρωθεί, αλλά προηγείται η εξασφάλιση της χρηματοδότησης. Ο σκηνοθέτης έχει τρεις ηθοποιούς στο μυαλό του για τον πρωταγωνιστικό ρόλο, χωρίς να τους έχει ενημερώσει.

Παράλληλα, ανέφερε ότι τον «Καποδίστρια» έχουν παρακολουθήσει περίπου ένα εκατομμύριο άνθρωποι και μίλησε για δωρεάν προβολές σε σχολεία και για προβολές σε πολιτιστικά κέντρα διεθνώς. Για τον ίδιο, η συνέχεια αυτής της προσπάθειας έχει σαφή προορισμό: να μεταφέρει στις επόμενες γενιές την ιστορική μνήμη και την πίστη ότι η Ελλάδα μπορεί να δημιουργήσει ξανά.

Συνέχεια ανάγνωσης

GEOPOLITICO

Ο Σαμουήλ παραδίδεται στους Βουλγάρους: Μας κατέκλεψαν και τους επιβραβεύουμε!

Το λείψανο του Σαμουήλ είναι ένα όπλο στα χέρια των σημερινών Βουλγάρων να γίνουν ακόμη πιο επιθετικοί, αντί να φροντίσουμε να λογικεύσουμε τους Σκοπιανούς. Άρθρο του βυζαντινολόγου Σταύρου Γουλούλη

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Γράφει ο Σταύρος Γουλούλης, Δρ. βυζαντινολόγος ” Εφημ. Ελευθερία, Λάρισα 04 Οκτωβρίου 2026, σελ. 15.

Τελικά η κυβέρνηση προέβη αιφνίδια σε συμφωνία με την Βουλγαρία, ανταλλαγή του (υποτιθέμενου) λειψάνου του κατακτητή της Λάρισας Σαμουήλ με 48 κειμήλια. Είναι γνωστό πως βρέθηκε στον τάφο Γ στο νότιο κλίτος της βασιλικής του Αγίου Αχιλλίου (προορισμένη για Αρχιεπισκοπή του κράτους του Σαμουήλ, ο μεγαλύτερος ναός στα Βαλκάνια στην βυζαντινή περίοδο!) στο νησί της Πρέσπας την δεκαετία του ’60 και ταυτίσθηκε από τον καθηγητή της Αρχιτεκτονικής ΑΠΘ Νικ. Μουτσόπουλο. Για την ακρίβεια ο αείμνηστος, μέγας επιστήμων στον τομέα του, εδώ χωρίς να είναι Ειδικός, προχώρησε σε ταύτιση που δεν έχουν αποδεχτεί όλοι οι Ιστορικοί. Δημοσίευσε δε την σχετική πρόταση σε βουλγαρικό περιοδικό! Τον θεωρούσε Βούλγαρο και το κράτος του βουλγαρικό. Κακώς, αφού υπάρχουν πολλά κενά σε έναν τάφο χωρίς επιγραφική μαρτυρία. Ο Σαμουήλ πέθανε στην Πρίλαπο (Πρίλεπ) βορείως των Σκοπίων (Οκτ. 1014), βλέποντας στρατιώτες του τυφλωμένους από τον Βασίλειο Β΄.

Ας δεχτούμε όμως ότι το λείψανο είναι γνήσιο. Εδώ διαφωνούν οι Σκοπιανοί. Δέχονται, εύλογα, ότι ο Σαμουήλ και τα αδέλφια του, τέκνα του κόμη Νικολάου (Κομητόπουλοι), συγκρότησαν δυναστεία με κέντρο την Πρέσπα και την Αχρίδα. Ως Αρμένιοι στην καταγωγή, υπήρξαν αξιωματούχοι του Βυζαντίου (Ρωμανίας) κι εκμεταλλεύτηκαν ότι οι παλαιοί Βούλγαροι επί Τσιμισκή παρέδωσαν τα βασιλικά σύμβολα στην Κων/πολη το 971, οπότε δημιούργησαν μία κεντρική βαλκανική αυτοκρατορία (997 κ.ε.), πρόδρομο του ‘μακεδονικού’ έθνους. (Μάλιστα ο τελευταίος Βούλγαρος βασιλικός γόνος, ο Ρωμανός, ήταν απλός αξιωματούχος τους στα Σκόπια). Ο Σαμουήλ θεωρείται κάτι σαν ο ιδρυτής (founder) του κράτους των.

Οι δύο βόρειοι γείτονες, λοιπόν, ερίζουν, για έναν βασιλιά, αλλά όπως θα δείξω, μάλλον σε ‘ξένον αχυρώνα’, αφού αυτός εντάσσεται και στον βυζαντινό πολιτισμό. Εμείς τον μάθαμε βέβαια σε εποχή αντικομμουνισμού ως Σλάβο μέγα εχθρό του Βυζαντίου, αλλά δεν είναι ακριβώς έτσι, είχε συνεργασία με τον Βασίλειο Β΄.

Προφανώς το λείψανό του αποκτά υπεραξία για τις δύο χώρες. Aξίζει όχι 48 κειμήλια, που τέτοια έχουμε χιλιάδες, αλλά πολύ περισσότερο. Δεν εισέρχεται στην ανταλλακτική λογική. Αποτελεί πολιτικό κεφάλαιο πρώτου μεγέθους, δεν είναι κειμήλιο. Είναι συνδεδεμένο με μνημείο της Ελλάδας, συνδέεται με την ελληνική ιστορία (και την Λάρισα!). Δεν συγκρίνεται ούτε με τα πολύ περισσότερα από τα 48 κειμήλια που έκλεψαν οι Βούλγαροι στο α΄μισό του 20ού αιώνα ή τα περιβόητα μακεδονικά χειρόγραφα. Οι Βούλγαροι είναι σαν να κόβουν τα πόδια των Σκοπιανών, θα είναι σε θέση ακόμη και να αφομοιώσουν τα Σκόπια. (Εμποδίζουν τα Σκόπια να εισέλθουν στην Ευρωπαϊκή Ένωση, δεν τους αναγνωρίζουν γλώσσα, εθνότητα, τίποτα). Στην ουσία χαρίζουμε στους Βουλγάρους το πιο σημαντικό πλεονέκτημα και μπορεί να δούμε να ενώνονται τα δύο κράτη, ενώ εμείς θα μείνουμε στα 48 «κειμήλια». Κι ενώ χαρίσαμε στα Σκόπια το όνομα της Μακεδονίας, ακριβώς για να είναι αντίβαρο στην Μεγάλη Βουλγαρία, τώρα χαρίζουμε στην Βουλγαρία το πιο σημαντικό τεκμήριο αλλά και το επιστημονικό και ηθικό πλεονέκτημα να πετύχει αυτό που δεν θέλουμε. Είμαστε σχιζοφρενείς ;

Δεν πιστεύουμε τους Σκοπιανούς γιατί ενέταξαν τα επιχειρήματά τους στον αλυτρωτισμό τους και βλέπουν τον Σαμουήλ ως ‘Μακεδόνα’. Αλλά είναι ανάγκη να πάμε στο άλλο άκρο; Βασικό επιχείρημά τους είναι ότι στην διάρκεια των πολέμων που διεξήγαγε η δυναστεία των Κομητοπούλων οι σύγχρονοι βυζαντινοί συγγραφείς ποτέ δεν αποκαλούν το κράτος αυτών Βουλγαρία ή τους κατοίκους «Βουλγάρους» (βλ. Mitko Panov, The Blinded State, εκδ. Brill, Leiden, 2019, σσ. 9-10, 29 κ.ε.: «το τυφλωμένο κράτος, το κράτος που το τύφλωσαν»). Τους λένε Μυσούς, Σκύθες, βαρβάρους, Κομητόπουλους. Οι Βυζαντινοί μόνον μετά το 1018, την οριστική νίκη από τον Βασίλειο Β΄ Βουλγαροκτόνο, αποκαλούν (Νέο)Βουλγάρους όλους τους Σλάβους (Σλαβόφωνους) από τον Δούναβη μέχρι την Νότια Ελλάδα (όσους δεν έδιωξαν οι Βυζαντινοί). Υπήρχε πολιτική σκοπιμότητα γι’ αυτό, δεν είναι της ώρας. Θέμα (=διοικητικό διαμέρισμα) Βουλγαρίας τότε οργάνωσαν στην περιοχή των Σκοπίων. Η Αρχιεπισκοπή Βουλγαρίας, διάδοχος της παλαιάς, είχε πλέον έδρα την Αχρίδα και έπιανε μόνον την ΒΔ Βαλκανική.

Ο Σαμουήλ έφτιαξε μία αυτοκρατορία (997 κ.ε.) (νέο)Βουλγάρων/Σλάβων και Ρωμαίων μαζί με τους Λατινόφωνους (Βλάχους). Γι΄αυτό κατέλαβε την Λάρισα (985/6) όπου η πλειοψηφία των κατοίκων ήταν Βλάχοι, ιδίως αφότου το 980 ο Βασίλειος Β΄ έδωσε στον αρχηγό τους Νικουλιτζά τον τίτλο του άρχοντα των Βλάχων της Ελλάδος. Μετέφερε τους κατοίκους στην πρωτεύουσα Πρέσπα (βλ. Στ. Γουλούλης, δες Θεσσαλικό Ημερολόγιο 90, Σεπ. 2026), όπου έχτισε τον αρχιεπισκοπικό ναό αφιερωμένο στον Άγιο Αχίλλιο. Ο πολιούχος άγιος της Λάρισας συμμετείχε στην Α΄ Οικουμενική Σύνοδο, αυτή που νομιμοποίησε ως θεσμό, δόγμα και οργάνωση την χριστιανική Εκκλησία. Ήθελε οι αρχιεπισκοπικός ναός να συνδέεται με το ρωμαϊκό κράτος. Η βασιλική του Αγίου Αχιλλίου κτίσθηκε στην δεκαετία 1004/5-1014 με την συνδρομή του Βυζαντίου, εκφράζει τον βυζαντινό πολιτισμό, καμία σχέση με ναούς του βουλγαρικού κράτους προ του 971 (βλ. μελέτες: Γουλούλης Academia.edu).

Ο Άγιος Αχίλλιος Πρέσπας όπως δέχονται όλοι συνδέεται και με το ρωμαϊκό κράτος, περισσότερο τον κόσμο των λατινοφώνων-Βλάχων. Άλλωστε στο κράτος του Σαμουήλ υπήρχαν αντίπαλοι αλλά οι «φρονούντες τα των Ρωμαίων», όσοι ήθελαν να υπαχθούν στον αυτοκράτορα. Εκκλησιαστικώς πάντως δεν υπήρξε σχίσμα.

Οι σημερινοί Βλάχοι (Λατινόφωνοι) των Σκοπίων και της Αλβανίας υπήρξαν πολίτες αυτού του κράτους, και είναι γνωστό ότι αισθάνονται Ρωμιοί, αποβλέποντας στην Ελλάδα, την κληρονόμο του ελληνόφωνου Βυζαντίου. Αναγνωρίζοντας Βούλγαρο τον Σαμουήλ, αποβάλλουμε την ρωμαϊκή ταυτότητά του και του ηγεμόνα και των πολιτών του.

Γίνεται φανερό ότι το λείψανο του Σαμουήλ είναι ένα όπλο στα χέρια των σημερινών Βουλγάρων να γίνουν ακόμη πιο επιθετικοί, αντί να φροντίσουμε να λογικεύσουμε τους Σκοπιανούς. Κανονικά η κ. Μενδώνη όφειλε να συγκαλέσει ένα επιστημονικό συνέδριο για τον Σαμουήλ, να κατατεθούν οι απόψεις (Βουλγάρων, Σκοπιανών, Ελλήνων) κι όχι στα ξαφνικά (λέγε με ‘πονηρά’) να προχωρήσει σε αυθαίρετη ανταλλαγή. Με την επιστήμη λύνονται τα εθνικιστικά πάθη, ούτε με φοβίες (π.χ. για το βλαχικό) ούτε με φωνάρες. «Αυτό το χώμα είναι δικό τους και δικό μας».

Συνέχεια ανάγνωσης

GEOPOLITICO

Το αφήγημα της Τριπολιτσάς και όχι μόνο

Το αφήγημα της Τριπολιτσάς δεν στέκεται μόνο στο συγκεκριμένο γεγονός, αλλά άγει και σε άλλα πολύ σοβαρά.

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Γράφει ο Αριστόβουλος

Πολύ συχνά ο ερευνητής/σχολιαστής της ιστορίας κι των διεθνών σχέσεων, οφείλει να απομακρύνεται και να παρακολουθεί τα γεγονότα ώστε να τοποθετηθεί περισσότερο εμπεριστατωμένα επί των διαφόρων θεμάτων. Μας έκανε αλγεινή εντύπωση η ένταση της ανακοίνωσης του τουρκικού ΥΠΕΞ κατά την πρόσφατη επέτειο Αλώσεως της Τριπολιτσάς. Ανερυθρίαστα δήλωσε πως στις 23 Σεπτεμβρίου 1821 συντελέσθηκε γενοκτονία κατά του τουρκικού πληθυσμού της πόλης. Διατείνεται δε, περί περαιτέρω ενεργειών σε διεθνές επίπεδο για σχετική αναγνώριση. Ενδιαφέρον ακούγεται….

Για την ιστορία όμως και την αλήθεια, ας βάλουμε τα πράγματα στη θέση τους. Η Άλωση της Τριπολιτσάς εδραίωσε την Επανάσταση των Ελλήνων και είχε ως νόημα την αφύπνιση ενός λαού που είχε μάθει να ζει κατά τις βουλήσεις της εκάστοτε τοπικής τουρκικής διοίκησης. Ενός λαού που ανήκε καθ΄ ολοκληρίαν στον πασά, τον αγά και που του όριζε την μοίρα ο δερβέναγας, ο γενίτσαρος κι ο τσαούσης. Αυτός ο κόσμος πολιόρκησε την Τριπολιτσά κι αυτός την άλωσε. Η όποια βιαιότητα αναπτύχθηκε, δεν ήτανε τίποτε περισσότερο από την δικαιολογημένη οργή μιας κοινωνίας υπόδουλης για αιώνες. Πολλοί λοιπόν είναι οι λόγοι που καθιστούν έωλο το αφήγημα της γείτονος.

Αρχικά, μπορεί κάποιος να μας πει που αλλού στην Επανάσταση υπήρξε ανάλογη πρακτική από πλευράς Ελλήνων? Π ο υ θ ε ν ά. Υπήρξαν πολλές πολιορκίες και πέσανε αρκετά κάστρα. Μπορεί να πει άραγε το τουρκικό ΥΠΕΞ τι έπραξαν οι Οθωμανοί όταν ανέκτησαν την Τριπολιτσά από τους Έλληνες που αλληλοεξοντώνονταν? Μια πόλη Νάουσα, σας λέει τίποτε ευαίσθητοι γείτονες? Μήπως κάποιο Σούλι λίγο νωρίτερα? Μπορεί να μας περιγράψει κάποιος τούρκος αξιωματούχος τι συνέβη στην Έξοδο του Μεσολογγίου? Η δράση του Ιμπραήμ στον Μωριά ήτανε πολιτισμένη? Πόσοι νέοι και νέες μεταφέρθηκαν στα σκλαβοπάζαρα της Αιγύπτου και παρά τις προσπάθειες του Κόδρινγκτον μετά το Ναυαρίνο δεν επέστρεψαν ποτέ? Αν μη τι άλλο, είναι ένα καθαρό παράδειγμα εθνοκάθαρσης. Η Χίος του ολοκληρωτικού αφανισμού 100 και πλέον χιλιάδων, σας λέει κάτι κύριοι του τουρκικού ΥΠΕΞ? Τα Ψαρά που βρίσκονται λίγο παραδίπλα? Η Κάσος νοτιότερα? Πως κόπτεσθε περί Τριπολιτσάς όταν λίγους μήνες νωρίτερα με την έκρηξη της Επανάστασης κατασφάχθηκε η Σμύρνη και η Λευκωσία? Μάλλον δεν δικαιούσθε δια να ομιλείτε….

Μπορούμε όμως να πάμε το θέμα και παραπίσω στην Ιστορία. Από το Ματζικέρτ το 1071 μέχρι την Άλωση του 1453 και τους μετέπειτα αιώνες της οθωμανικής υπερεξάπλωσης, μπορείτε να μας πείτε πως οι ολίγες χιλιάδες σελτζούκων και οθωμανών υπερίσχυσαν των εκατομμυρίων Ελλήνων του Πόντου και της Μικράς Ασίας? Πως ανατράπηκαν αυτά τα αριθμητικά δεδομένα? Φυσικά μπορούμε να πάμε και στις αρχές του 20ου αιώνα. Όταν τα 8 εκατομμύρια γνήσιων τούρκων μέσα σε εκατό χρόνια έγιναν 80…. Ξέρετε τα νούμερα δεν βγαίνουν. Και το λέει και η γενετική αυτό, από τον πληθυσμό σας, το 11% είναι γνήσια τουρκικό, για το υπόλοιπο ένα τεστ dna μπορεί να δώσει κατάλληλα τις απαντήσεις. Χωρίς βέβαια να μπαίνει σε ζυγαριά ο ανθρώπινος πόνος από όπου κι αν προέρχεται, δεν θα αποφύγουμε να συγκρίνουμε τα γεγονότα της Τριπολιτσάς με τα όσα διαδραματίσθηκαν στην προκυμαία της Σμύρνης. Μάλλον δεν υπάρχει σύγκριση.

Μεταφερόμενοι βέβαια στα καθ΄ημάς, δεν μπορούμε να μην προβληματισθούμε. Καμία απάντηση από τα δικά μας θεσμικά όργανα, καμία ένσταση από τους ένθεν κακείθεν πολιτικούς φορείς. Λες και το θέμα αφορά κάποιους άλλους κι όχι τον οίκο μας. Σε επίπεδο κοινωνίας κι εκεί υποτονική αντίδραση. Τα φαινόμενα αυτά δυστυχώς δεν περνούν απαρατήρητα από το τουρκικό κράτος. Από την στήλη αυτή και ήδη προς ενός έτους (25/09/25) έχουμε επισημάνει πως τα «ήρεμα νερά βρωμάνε». Το χειρότερο είναι πως μετά τα περί συνωστισμού στην προκυμαία της Σμύρνης, αναπτύχθηκε στο εσωτερικό μια ιδιότυπη «αυτοκριτική» με κεντρικό θέμα (κι όχι μόνο) την πολιορκία κι άλωση της Τριπολιτσάς, φθάνοντας να λοιδωρηθούν ο Κολοκοτρώνης κι η Μπουμπουλίνα (…). Τέτοια σημάδια θεσμικής ατονίας και κοινωνικής αφασίας, είναι βέβαιο πως δεν περνάνε απαρατήρητα από τους γείτονες. Οι οποίοι ανάλογα προσαρμόζουν τις πρακτικές τους.

Μένοντας απαθείς όμως απέναντι στις τουρκικές ιστορικές ουτοπίες, περνάμε εντελώς λάθος μηνύματα και στους «συμμάχους» μας, πάσης λογής και φύσεως. Φαινομενικά ασύνδετο αλλά νοηματικά απόλυτα συνδεδεμένο, είναι το γεγονός της υπογραφής αμυντικής συμφωνίας Γαλλίας και Τουρκίας. Στο πρόσφατο παρελθόν πανηγυρίσαμε την ελληνογαλλική προσέγγιση (από το 2019 κι εντεύθεν), την οποία και χρηματοδοτήσαμε αδρότατα. Κι απ΄ ότι αποδεικνύεται χωρίς καμιά δικλείδα ασφαλείας υπέρ ημών. Σχετικά είχαμε συστηθεί με το πρώτο μας άρθρο (06/03/25) περί της τοποθέτησης πυραύλων meteor στα τουρκικά Eurofighter. Έχουμε επίσης τοποθετηθεί πως μας αντιμετωπίζουν οι Γάλλοι με σχετικό άρθρο στις 03/02/26. Όταν λοιπόν οι Γάλλοι μας βλέπουν χαλαρούς κι υπεράνω σε ιστορικά θέματα στα οποία είχανε άμεση εμπλοκή, τότε καταλαβαίνουν πως πίσω από την αποφυγή της ξεκάθαρης απάντησης σε μια ιστορική ανακρίβεια υπάρχει σοβαρό πνευματικό κενό.

Να γιατί δεν είναι μόνο του το αφήγημα της Τριπολιτσάς. Διότι περνάει στους άλλους την εντύπωση της χαλαρής αντιμετώπισης των καταστάσεων. Από την στήλη πολύ επιθυμούμε την εγρήγορση και την αφύπνιση. Μην ξεχνάμε πως από τα πλέον σοβαρά που έχουμε να αντιμετωπίσουμε ως χώρα είναι το καλώδιο ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδος – Κύπρου. Επ΄ αυτού έχουμε σχετικά τοποθετηθεί από πέρυσι (04/11/25) για την σοβαρότητα του θέματος. Στο οποίο υπήρξε η εξέλιξη της συμμετοχής σε πλειοψηφικό μετοχικό πακέτο γαλλικής εταιρείας. Με εκκωφαντική σιωπή σε ιστορική διαστρέβλωση θα πορευθούμε, ελπίζοντας σε ξένη λύση? Το ένα είναι μια απλή τοποθέτηση σε γεγονότα, το άλλο είναι τοποθέτηση στο διεθνές γίγνεσθαι. Το ένα αφορά πράγματα που έγιναν, το άλλο εκείνα που επέρχονται.

Κλείνοντας θα συμπεράνουμε (για μια φορά ακόμα) ότι οι τουρκικές πρακτικές ακολουθούν συγκεκριμένο κι αναλλοίωτο μοτίβο. Υπέχουν δηλαδή θέση προβιάς λύκου, με τις γνωστές ιδιότητες. Δεν μπορούμε να προσδοκάμε τίποτε όταν σιωπούμε. Τουναντίον, οι «φίλοι» θα βρίσκουν ευκαιρίες για παίγνια στην πλάτη μας κι σε βάρος ημών. Να διευκρινίσουμε δε, πως επειδή βρισκόμαστε σε άτυπη προεκλογική περίοδο, ότι δεν τοποθετούμαστε πολιτικά. Όπως πάντα τοποθετούμαστε εθνικά κι η πολιτική απουσία μας θλίβει, αν όχι καταθλίβει λόγω της γενικής αντιμετώπισης. Να γιατί το αφήγημα της Τριπολιτσάς δεν στέκεται μόνο στο συγκεκριμένο γεγονός, αλλά άγει και σε άλλα πολύ σοβαρά.

Συνέχεια ανάγνωσης

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

school of gray fish school of gray fish
GEOPOLITICO2 ώρες πριν

Θεσσαλονίκη: Αλιείς «έσπασαν» την απεργία και αγόρασαν ψάρια από τουρκικό φορτηγό

Ένταση προκαλεί στη Θεσσαλονίκη υπόθεση αγοραπωλησίας αλιευμάτων εκτός ιχθυόσκαλας, την ώρα που ο κλάδος βρίσκεται σε κινητοποιήσεις. Βίντεο που παρουσίασε...

GEOPOLITICO3 ώρες πριν

Σμαραγδής: «Στην Ελλάδα είναι επικίνδυνο να είσαι Έλληνας» – Ο Κολοκοτρώνης, η εθνική ταυτότητα και η απάντηση στους επικριτές

Ο σκηνοθέτης μίλησε στην Όλγα Λαθύρη στον Star Κεντρικής Ελλάδας για τη νέα ταινία με επίκεντρο τον Γέρο του Μωριά,...

GEOPOLITICO4 ώρες πριν

Κάλλιο να πείσεις την Ουάσιγκτον να δεχθεί τα Εθνικά Χωρικά Ύδατα σου στα 12 ν.μ. στο Αιγαίο, παρά να κινδυνεύουν τα κυριαρχικά δικαιώματά σου από την Άγκυρα…

Του ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ ΠΑΥΛΟΥ, Hellas Journal – Όσλο Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο έρχεται στην Ελλάδα στον απόηχο του θορύβου...

Διεθνή5 ώρες πριν

Ένοπλος Αζέρος πέρασε στην Αρμενία και πυροβόλησε μητέρα μπροστά στα παιδιά της! Σε πόλη αδελφοποιημένη με τη Νέα Σμύρνη το περιστατικό

Απαγγέλθηκαν συνολικά πέντε κατηγορίες, μεταξύ των οποίων παράνομη διέλευση των κρατικών συνόρων της Αρμενίας, λαθρεμπόριο στρατιωτικού υλικού, πυροβόλων όπλων και...

Πολιτική7 ώρες πριν

Μονή Σινά: Στο Ευρωκοινοβούλιο το ζήτημα – Ο διπλωματικός αγώνας

Υστερα από την επίσκεψη του ευρωβουλευτή Νικόλα Φαραντούρη στο Σινά και στο Υπουργείο Εξωτερικών της Αιγύπτου.

Δημοφιλή