Ακολουθήστε μας

Ιστορία - Πολιτισμός

Δύο ατρόμητοι πολεμιστές του 1821

Δημοσιεύτηκε στις

Οι ήρωες της Επανάστασης δεν είναι μόνο αυτοί που βλέπουμε στα πορτρέτα που κρέμονται στις τάξεις των σχολείων. Υπάρχουν πάρα πολλοί που δεν τους γνωρίζουμε καλά, αν και το οφείλουμε. Διαβάστε εδώ για την άγνωστη στους πολλούς δράση δύο Μαυρομιχάληδων, του Κυριακούλη, αδελφού του Πετρόμπεη και του Ηλία, πρωτότοκου γιου του άρχοντα της Μάνης

Γράφει ο Αριστείδης Χατζής

Η Ελληνική Επανάσταση βρίθει από ήρωες. Δεν είναι μόνο αυτοί που βλέπουμε στα πορτρέτα που κρέμονται στις τάξεις των σχολείων. Υπάρχουν πάρα πολλοί που δεν τους γνωρίζουμε καλά, αν και το οφείλουμε. Ήρθε η ώρα να τους μάθουμε. Στις 4 Ιουλίου του 1822, σκοτώθηκε στη σημερινή Αμμουδιά της Πρέβεζας (που τότε την έλεγαν Σπλάντζα ή Σπιάτζα Φαναρίου) ένας από τους μεγαλύτερους ήρωες της Επανάστασης, ο Κυριακούλης Μαυρομιχάλης. Δυστυχώς ο Κυριακούλης παραμένει μάλλον άγνωστος για τους περισσότερους Έλληνες. Ήταν όμως ένας από εκείνους τους γνήσιους πατριώτες για τους οποίους πρέπει να είμαστε περήφανοι. Είναι ο αγαπημένος μου ήρωας και θα σας εξηγήσω γιατί καθώς διηγούμαι την ιστορία του στο σημερινό άρθρο.

Πώς ο Καποδίστριας έκλεισε τις εκκλησίες και νίκησε την επιδημία Πατήστε εδώ Ο Κυριακούλης ήταν μικρός αδελφός του Πετρόμπεη. Δεν ξέρουμε πότε γεννήθηκε αλλά γνωρίζουμε πού, στο Λιμένι της Μάνης. Ήδη πριν από την Επανάσταση ο αδελφός του, τού είχε αναθέσει διοικητικά καθήκοντα στη Μάνη. Όσοι τον γνώριζαν τον παρομοίαζαν με λιοντάρι, με τα μακριά πυκνά μαλλιά του και τα τεράστια μουστάκια που τα έδενε πίσω από τον σβέρκο. Όταν ξεκίνησε η Επανάσταση συμμετείχε σε πολλές επιχειρήσεις: στην απελευθέρωση της Καλαμάτας, σε εκκαθαριστικές επιχειρήσεις στον Ταΰγετο, στις πολιορκίες της Κορώνης και της Μεθώνης, στη μάχη στο Βαλτέτσι (όπου πρωταγωνίστησε), στην πολιορκία της Τριπολιτσάς και αμέσως μετά σε πολλές επιχειρήσεις στην Ανατολική Στερεά (Μέγαρα, Βοιωτία, Αττική) και στην Εύβοια.

Δεν συμπαθούσε καθόλου τον Κολοκοτρώνη, είχε προσωπική κόντρα μαζί του και κάποτε πιάστηκαν και στα χέρια. Στις μάχες πολεμούσε πολύ συχνά κοντά στον 26χρονο ανιψιό του, τον πρωτότοκο γιο του Πετρόμπεη, τον Λιάκο (Ηλία) που τον έλεγαν και Μπεηζαντέ (δηλαδή γιο του ηγεμόνα, πριγκιπόπουλο). Θείος και ανιψιός ήταν στενά συνδεδεμένοι, αχώριστοι, πολεμούσαν σχεδόν πάντα μαζί. Ο Ηλίας ήταν ο διάδοχος του Πετρόμπεη και πολλοί θεωρούσαν ότι θα αναδειχθεί σε ηγετική στρατιωτική μορφή της Επανάστασης, παρά τη σεμνότητά του. Ήταν πολύ όμορφος, όπως σχεδόν όλοι οι Μαυρομιχάληδες: με μακριά ξανθά μαλλιά που τα γυάλιζε κάθε μέρα με ειδική αλοιφή που έφτιαχνε με μεδούλι και βότανα (μεδουλάρι). Τον ονόμαζαν «νεραϊδογέννητο» καθώς έμοιαζε τόσο με την πανέμορφη, στα νιάτα της, γιαγιά του. Ήταν όμως ατρόμητος και ικανός πολεμιστής. Ορμούσε στους Τούρκους με το φοβερό τσεκούρι του προκαλώντας τους τρόμο. Ο Κολοκοτρώνης, που δεν συμπαθούσε τον Κυριακούλη, θαύμαζε τον Ηλία για τη γενναιότητά του αλλά επίσης για το κοφτερό μυαλό και τη φρόνησή του. Ο Ηλίας ήταν αυτός, κυρίως, που έπεισε τον πατέρα του να μπει στην Επανάσταση – γιατί ο Πετρόμπεης είχε πολλές αμφιβολίες. Ο ενθουσιασμός του Ηλία, όμως, ήταν μεγάλος, δεν έβλεπε την ώρα να ξεσπάσει η Επανάσταση. Έτσι ήταν αυτός που απελευθέρωσε την Καλαμάτα επικεφαλής των Μανιατών. Ο Ηλίας (όπως και ο Κυριακούλης) ήταν έτοιμοι να πολεμήσουν σε κάθε μέρος της Ελλάδας. Έτσι πέρασαν στη Στερεά, στα τέλη του 1821.

«Ανυπομονώ να επιτεθώ στους Τούρκους ξανά», έγραφε στον πατέρα του. Ο Ηλίας ήθελε πολύ να απελευθερώσει ο ίδιος την Ακρόπολη. Αλλά χρειάστηκε να μεταβεί στην Εύβοια για μια στρατιωτική επιχείρηση μαζί με τον θείο του και τον Βάσο Μαυροβουνιώτη. Και εκεί συνέβη το κακό, τον Ιανουάριο του 1822. Σε μια άτυχη στιγμή, στα Στύρα της Εύβοιας, ο Ηλίας με επτά γενναίους συντρόφους του παγιδεύτηκε σε έναν ανεμόμυλο από τους Τούρκους, ενώ οι περισσότεροι Μανιάτες είχαν ήδη διαφύγει. Ο θείος του ο Κυριακούλης δεν θα τον άφηνε ποτέ μόνο γιατί είχε υποσχεθεί στον Πετρόμπεη να τον προσέχει σαν τα μάτια του. Αλλά ο Ηλίας τον είχε πείσει να αναλάβει μια αποστολή στα Κάψαλα, 2,5 χιλιόμετρα μακριά. Όταν πλησίασαν οι Τούρκοι στον Κοκκινόμυλο όπου είχε κλειστεί ο Ηλίας, αυτός έδεσε τα μακριά μαλλιά του σε κότσο με ένα άσπρο μαντήλι για να μην τον ενοχλούν και ετοιμάστηκε να πεθάνει.

Οι οκτώ Μανιάτες πολέμησαν σαν λιοντάρια για δύο ώρες αλλά τελείωσαν τα πυρομαχικά τους και άρχισαν να ρίχνουν πέτρες στους αντιπάλους τους. Οι Τούρκοι έκαναν το ίδιο και σιγά-σιγά με όπλα και πέτρες σκότωσαν όλους τους αποκλεισμένους Μανιάτες – ή έτσι νόμιζαν. Ένας Μανιάτης είχε κατορθώσει ήδη να διαφύγει. Όταν οι Τούρκοι μπήκαν στον Μύλο βρήκαν επτά πτώματα. Ο Ηλίας όμως δεν είχε πεθάνει αλλά παρίστανε τον νεκρό, μισοθαμένος κάτω από τα χαλάσματα και τις κοτρόνες. Όταν πήγαν να τον σκυλέψουν και τον ξέθαψαν, πετάχτηκε ξαφνικά και με το σπαθί και το τσεκούρι όρμησε ελπίζοντας να σπάσει τον κλοιό και να διαφύγει αλλά δεν τα κατάφερε. Έπεσε νεκρός ενώ ο Τούρκος σημαιοφόρος τού έκοψε αμέσως το κεφάλι. Οι Τούρκοι αποκεφάλισαν και τα πτώματα των άλλων Μανιατών και τα κάρφωσαν πάνω σε πασάλους που έστησαν στα Στύρα. Κράτησαν για λάφυρα τα όπλα του Ηλία, τα κοσμήματά του, κυρίως τον ασημένιο σταυρό του, και τη μεταξωτή ζώνη του. Το κεφάλι του Ηλία το έστειλαν ως δώρο στον Σουλτάνο στην Κωνσταντινούπολη. Όχι μόνο γιατί ήταν ο γιος του Πετρόμπεη αλλά και γιατί ήταν τόσο εντυπωσιακά όμορφος. Τις ημέρες που η Ελλάδα γιόρταζε το πρώτο Σύνταγμά της, τον Ιανουάριο του 1822, η οικογένεια Μαυρομιχάλη έχανε τον διάδοχο του Πετρόμπεη. Ο Κυριακούλης, συντετριμμένος από το θάνατο του αγαπημένου του ανιψιού, ζήτησε τη βοήθεια του Οδυσσέα Ανδρούτσου για να εκδικηθεί.

Πέρασε όμως ένας μήνας χωρίς αποτέλεσμα, πριν αναγκαστεί να γυρίσει στη Μάνη άπραγος. Νωρίτερα το νέο ανέλαβε να μεταφέρει στον Πετρόμπεη ο ίδιος ο Δημήτριος Υψηλάντης: – Μπέη μου, εσύ είσαι Σπαρτιάτης. Οι πρόγονοί σου ήταν τόσο γενναίοι που χαίρονταν και ένιωθαν περήφανοι όταν μάθαιναν ότι τα παιδιά τους σκοτώθηκαν στη μάχη. Ο Πετρόμπεης κατάλαβε αμέσως… – Σκοτώθηκε ο Ηλίας μου; Αλλά συνήλθε γρήγορα. Προσπαθώντας με δυσκολία να μην κλάψει, είπε σε αυτούς που ήρθαν να του συμπαρασταθούν: – Μη με λυπάστε. Ο γιος μου ήταν στρατιώτης. Έκανε το χρέος του προς την πατρίδα. Γραφεί ο Ιωάννης Φιλήμων, ο γραμματέας του Υψηλάντη, για τον Ηλία: «Ωραιότης ελληνική και πλήρης, πρόσωπον ροδόχρουν, χαρακτήρ εύχαρις, ανάστημα μεσαίον και βήμα ανδρικόν· φρόνησις δε και καρδία γενναία, πατριωτισμός και φιλοτιμία απεριόριστος, χείρες αγναί και προαιρέσεις μεγαλοπραγμοσύνης, ιδού ο τοις πάσιν υπέρτατος Ηλίας, ο πρωταγωνιστής της γενικής μάχης του Βαλτετσίου και το θύμα μιας γωνίας της Εύβοιας». Επιστρέφουμε στον Κυριακούλη.

Όπως ξέρετε οι Μανιάτες (όπως και οι Σουλιώτες) δεν έκαναν βήμα αν δεν πληρώνονταν. Το τονίζει ο Κολοκοτρώνης στα απομνημονεύματά του και προσθέτει: «Οι Μανιάται λησμονούν όλα δια τα γρόσια». Ο Κυριακούλης όμως αυτό δεν το ανεχόταν. Όταν έβλεπε Μανιάτες να κάνουν μαύρο εμπόριο με Τούρκους στις πολιορκίες ή να προσπαθούν να κερδίσουν από τις εχθροπραξίες, τους πυροβολούσε, κυριολεκτικά, στο ψαχνό. Ο ίδιος πλήρωνε τα παλληκάρια του συχνά από την τσέπη του. Οι Μανιάτες (όπως και οι Σπαρτιάτες) δεν εγκατέλειπαν ποτέ την Πελοπόννησο. Ο Κυριακούλης όμως ήταν έτοιμος να πάει όπου η πατρίδα τον χρειαζόταν. Έτσι όταν τον Μάιο του 1822 ο Αλέξανδρος Μαυροκορδάτος (ο Πρόεδρος του Εκτελεστικού, δηλαδή ουσιαστικά ο πρώτος Έλληνας πρωθυπουργός), του ζήτησε να βοηθήσει τους Σουλιώτες, αυτός δέχτηκε πρόθυμα. Ήθελε να φέρει μαζί του τουλάχιστον 1.000 Μανιάτες αλλά αυτοί ζήτησαν πρώτα να πληρωθούν τους μισθούς τους.

Η κυβέρνηση δεν είχε χρήματα να τους δώσει και έτσι ο Κυριακούλης μπόρεσε να φέρει μαζί του μόνο 150, όσους μπόρεσε να πληρώσει ή να υποσχεθεί πληρωμή, ο ίδιος. Σας παρακαλώ να προσέξετε πολύ εδώ για να καταλάβετε γιατί ο Κυριακούλης είναι τόσο σημαντική προσωπικότητα. Ένας Μανιάτης αποφασίζει να πάει να πολεμήσει μακριά από τον τόπο του, στην άλλη άκρη της Ελλάδας, στην Ήπειρο. Ενώ έχει μάθει να λειτουργεί ως μισθοφόρος και θα πάει να βοηθήσει άλλους μισθοφόρους, τους Σουλιώτες, όχι μόνο δεν ζητά αμοιβή αλλά πληρώνει ο ίδιος από την τσέπη του τα έξοδα και τους μισθούς των ανδρών του. Αποφασίζει μάλιστα να το κάνει όταν του το ζητά ο Πρόεδρος ενός εκλεγμένου δημοκρατικού συλλογικού οργάνου της νέας του πατρίδας. Ο Κυριακούλης κάνει κάτι που έρχεται σε αντίθεση με τον κόσμο στον οποίο γεννήθηκε, μεγάλωσε και ανατράφηκε. Ο παραδοσιακός άνθρωπος μετατρέπεται σε νεωτερικό υποκείμενο. Ο Μανιάτης αισθάνεται τώρα κυρίως και πρώτα απ’ όλα Έλληνας.

Ο μισθοφόρος γίνεται μέρος ενός εθνικού στρατού. Δεν θα θυσιαστεί για τη φάρα ή για να συνεχίσει μια βεντέτα, αλλά για μια νεωτερική ιδέα: την εθνική ανεξαρτησία. Ο Κυριακούλης συμπυκνώνει και συμβολίζει, περισσότερο από οποιονδήποτε άλλον, αυτή τη ριζική μετάλλαξη που θα συμβεί στους Έλληνες το 1821. Γι’ αυτό είναι ο αγαπημένος μου ήρωας. Επιστρέφουμε στη μοιραία αποστολή του στην Ήπειρο. Για να καταλάβετε πώς και γιατί βρέθηκε εκεί, θα πρέπει να σας εξηγήσω συνοπτικά το πλαίσιο. Ο Αλέξανδρος Μαυροκορδάτος είχε στρατηγική συμμαχία με τους Σουλιώτες (ιδιαίτερα με τον Μάρκο Μπότσαρη) και είχε υποσχεθεί να τους βοηθήσει να κρατήσουν τα εδάφη τους που τα είχαν πάρει πίσω μετά από συμφωνία που έκαναν με τον Αλή Πασά τον Δεκέμβριο του 1820. Αλλά μετά την ήττα και τον θάνατο του Αλή κινδύνευαν και πάλι να τα χάσουν.

Ο Μαυροκορδάτος υποσχέθηκε να τους βοηθήσει και αποφάσισε να εκστρατεύσει ο ίδιος (όταν αρνήθηκε ο Κολοκοτρώνης) με σκοπό να προστατεύσει το Σούλι και να καταλάβει την Άρτα. Όμως τον πρόδωσαν οι περισσότεροι από τους έλληνες καπεταναίους της περιοχής που εγκατέλειψαν τους 3.000 περίπου έλληνες και φιλέλληνες γενναίους εθελοντές στη μοίρα τους απέναντι σε 7.000 Τούρκους που διοικούσε ο ίδιος ο Κιουταχής, ο ικανότατος δηλαδή Μεχμέτ Ρεσίτ Πασάς. Πιστοί στον Μαυροκορδάτο έμειναν βέβαια ο Μάρκος Μπότσαρης, οι Επτανήσιοι και οι φιλέλληνες. Η ήττα στο Πέτα ήταν βαριά, φοβερή, χάθηκε το ένα τρίτο του τακτικού στρατού, το μισό των Επτανήσιων και τα δύο τρία των άτυχων φιλελλήνων. Από τους νεκρούς φιλέλληνες οι περισσότεροι (οι 7 στους 10!) ήταν Γερμανοί. Ένας από αυτούς, ο Wilhelm Teichmann από το Βερολίνο, πέθανε προσπαθώντας να προστατεύσει τη σημαία που κρατούσε.

Οι Τούρκοι αποκεφάλισαν όλους τους αιχμαλώτους που συνέλαβαν αφού τους υποχρέωσαν πρώτα να περπατήσουν μέχρι την Άρτα κρατώντας τα κομμένα κεφάλια των νεκρών συμπολεμιστών τους. Η ήττα οφείλεται σε πολλούς λόγους, όχι μόνο σε όσους εγκατέλειψαν τον Μαυροκορδάτο και στα λάθη του ίδιου. Καθώς γίνονταν αυτά στο Πέτα, ο Κυριακούλης με 500 περίπου άνδρες (Μανιάτες και Στερεοελλαδίτες με επικεφαλής τον Γιάννη Ραζηκότσικα) έλαβε εντολή να ενισχύσει τους Σουλιώτες στην Κιάφα, όπου είχαν οχυρωθεί. Στα μέσα Ιουνίου, τέσσερα υδραίικα καράβια, με καπετάνιο τον Νικόλαο Βώκο, τους μετέφεραν στις ακτές της Ηπείρου και επιτέθηκαν στο λιμάνι του Μούρτου (στα σημερινά Σύβοτα) καίγοντας ολοσχερώς το χωριό και συλλαμβάνοντας 150 Τούρκους. Οι Άγγλοι διαμαρτυρήθηκαν για τις πολεμικές δραστηριότητες τόσο κοντά στην Κέρκυρα και απαίτησαν να σταματήσουν οι επιχειρήσεις αμέσως, έστειλαν μάλιστα και ένα πλοίο τους για να επιβλέψει την κατάσταση. Τότε ο Κυριακούλης αποφάσισε να μετακινηθεί 30 χιλιόμετρα νοτιότερα στην περιοχή της Σπλάντζας, στις εκβολές του Αχέροντα και να χρησιμοποιήσει ως ορμητήριο τη Μονή της Αγίας Ελένης.

Η περιοχή είναι η σημερινή, μαγευτική, Αμμουδιά, απέναντι από τους Παξούς. Εκεί τον συνάντησαν τρία μικρά σώματα 170 Σουλιωτών που θα τους βοηθούσαν να δράσουν στην άγνωστη για τους Μανιάτες περιοχή και να φτάσουν τελικά στην Κιάφα που απείχε επτά ώρες με τα πόδια. Ανάμεσα στους Σουλιώτες ήταν και ο αδελφός της Βασιλικής του Αλή Πασά, ο Γιώργος Κίτσος (Πλεσιβιτσιώτης). Την ίδια μέρα με τη μάχη στο Πέτα (στις 4 Ιουλίου του 1822) 4.500 Τούρκοι και Τσάμηδες επιτέθηκαν στους Μανιάτες και τους Σουλιώτες. Οι Τούρκοι έλπιζαν να τους αιφνιδιάσουν αλλά δεν τα κατάφεραν. Όταν, την προηγούμενη μέρα, οι Μανιάτες, που δεν είχαν ακόμα κατασκευάσει τα ταμπούρια τους, έμαθαν ότι πλησίαζαν οι Τούρκοι από τρεις διαφορετικές πλευρές θεώρησαν ότι απέτυχαν και κινδύνευαν και ότι θα έπρεπε να εγκαταλείψουν τη θέση. Τα υδραίικα καράβια ήταν εκεί, θα μπορούσαν να επιβιβαστούν αμέσως και να μεταφερθούν αλλού. Ο Κυριακούλης όμως δεν υπήρχε περίπτωση να υποχωρήσει και να ταπεινωθεί. Έδωσε εντολή στον Βώκο να μην δεχτεί κανέναν που θα υποχωρούσε.

Ή θα νικούσαν ή θα πέθαιναν όλοι εκεί. Μέσα στη νύχτα έβαλε τους άνδρες του να κτίσουν ένα λίθινο ταμπούρι μήκους 200 μέτρων με ένα μέτρο ύψος και έτσι ήταν πανέτοιμοι, αν και εξαντλημένοι, όταν επιτέθηκαν οι Τούρκοι το πρωί. Ίσως να είχαν κερδίσει τη μάχη αν δεν συνέβαινε κάτι φοβερό. Οι Τούρκοι επιτέθηκαν πρώτα στους Σουλιώτες. Οι Μανιάτες παρακολουθούσαν από μακριά τις αψιμαχίες. Ο Κυριακούλης, όμως, δεν άντεχε να παραμένει θεατής. Από τη μια ανυπόμονος, από την άλλη για να βοηθήσει τους Σουλιώτες, πήρε 2-3 παλληκάρια μαζί του και βγήκε από τα οχυρώματα για να πολεμήσει σώμα με σώμα με τους Τούρκους. Τους επιτέθηκε με μεγάλη ορμή σκοτώνοντας έξι, όταν εντόπισε τον αρχηγό τους, τον Μουσταφάμπεη. Οι δυο τους γνωρίζονταν πολύ καλά, είχαν συναντηθεί στο πεδίο της μάχης, έξω από την Τρίπολη. Οι Έλληνες είχαν πιάσει τότε αιχμάλωτο τον Μουσταφάμπεη αλλά τον άφησαν ελεύθερο αφού τον έβαλαν να ορκιστεί ότι δεν θα πολεμούσε ξανά εναντίον τους.

Ο Κυριακούλης όταν τον είδε πάνω στο άλογό του να δίνει εντολές αγανάκτησε που ο Τούρκος πάτησε τον όρκο του και άρχισε να τον βρίζει. Ο Μουσταφάμπεης απάντησε ανάλογα και ο Κυριακούλης του υποσχέθηκε ότι ήρθε η ώρα του. Όρμησε οργισμένος καταπάνω του χωρίς να προσέχει. Και τότε μια σφαίρα τον βρήκε στη μασχάλη. Από τον πόνο λιποθύμησε αλλά το χειρότερο ήταν ότι καθώς η σφαίρα σφηνώθηκε στο στήθος, του προκάλεσε εσωτερική αιμορραγία. Ξαφνικά οι άνδρες του τον είδαν να βγάζει ποτάμι το αίμα από το στόμα και να καταρρέει. Οι Τούρκοι προσπάθησαν να τον αποτελειώσουν αλλά οι σύντροφοί του κατάφεραν να τον αρπάξουν και να το μεταφέρουν πίσω από το οχύρωμα. Δεν του έμενε πολύς χρόνος. Μοίρασε τα όπλα του στους συντρόφους του και ζήτησε από τον ιπποκόμο του να μεταφέρει την αιματοβαμμένη ζώνη του στην οικογένειά του στη Μάνη. Τους συμβούλεψε να φύγουν το βράδυ για να σωθούν και σύρθηκε με τη βοήθειά τους μέχρι το ταμπούρι για να βλέπει από εκεί τη μάχη μέχρι να πεθάνει.

Αλλά και για να μην καταλάβουν οι Τούρκοι ότι οι Έλληνες έμειναν ακέφαλοι. Εκεί ξεψύχησε. Οι σύντροφοί του (θυμίζω, Μανιάτες) συνέχισαν τη μάχη μέχρι να εξοντώσουν τον Μουσταφάμπεη. Ένας δεινός σκοπευτής τον πέτυχε τελικά και τον σκότωσε. Οι Τούρκοι τότε λιγοψύχησαν και υποχώρησαν. Η μάχη κράτησε συνολικά τρεις ώρες. Οι Τούρκοι έχασαν 43 και οι Έλληνες μόνο 3 πολεμιστές αλλά ανάμεσά τους και τον Κυριακούλη. Οι Μανιάτες είχαν πιάσει πέντε αιχμαλώτους που τους έριξαν από ένα γκρεμό για να εκδικηθούν το θάνατο του αρχηγού τους. Το βράδυ επιβιβάστηκαν στα πλοία και επέστρεψαν στο Μεσολόγγι. Ο Κυριακούλης θάφτηκε στο σημείο εκείνο που σήμερα βρίσκεται το Ηρώο, στον ιερό Κήπο των Ηρώων. Η κηδεία του ήταν η κηδεία ενός μεγάλου ήρωα.

Το Μεσολόγγι κήρυξε βαρύ πένθος και ονόμασε μια από τις επάλξεις στο τείχος του (ντάπιες) «Κανονιοστάσιο του Κυριακούλη». Οι Επαναστάτες ποτέ δεν τον ξέχασαν. Όταν, δέκα χρόνια αργότερα, ο αδελφός του και ο ανιψιός του θα δολοφονήσουν τον Καποδίστρια, το ψήφισμα/ανάθεμα της Ε´ Εθνοσυνέλευσης κατά των Μαυρομιχαλαίων (8/2/1832) θα αφήσει «άμεμπτον την μνήμην των αγαθών και γενναίων πολιτών του μακαρίτου Κυριακούλη, Ηλία και λοιπών Μαυρομιχαλέων, όσοι απέθανον υπέρ πατρίδος». Και δεν ήταν λίγοι. Οι Μαυρομιχάληδες έδωσαν τον μεγαλύτερο φόρο αίματος στην Επανάσταση από όλες τις μεγάλες οικογένειες. Ο Thomas Gordon, o σκωτσέζος στρατιωτικός και φιλέλληνας που είχε πολεμήσει μαζί του στην Τριπολιτσά, γράφει στο βιβλίο του (History of the Greek Revolution, 1832) γι’ αυτόν: “Η Ελλάδα έχασε έναν από τους πιο ικανούς και ατρόμητους πολεμιστές της.” Μετά από όλα αυτά οι Σουλιώτες συνειδητοποίησαν ότι δεν μπορούσαν να κρατήσουν το Σούλι.

Αποφάσισαν να το εγκαταλείψουν και έκαναν ανακωχή με τους Τούρκους με μεσολαβητή τον άγγλο πρόξενο στην Πρέβεζα, William Meyer. Επιβιβάστηκαν σε αγγλικά πλοία και πέρασαν στα βρετανικά Επτάνησα όπου οι βρετανικές αρχές τους αντιμετώπισαν ως πρόσφυγες. Η οικογένεια Μαυρομιχάλη θρηνούσε άλλον ένα νεκρό, ο Πετρόμπεης τον αγαπημένο του μικρό αδελφό, έξι μήνες μετά το θάνατο του γιου του. Σε ένα σπαρακτικό δημοτικό τραγούδι που γράφτηκε την εποχή εκείνη, ο Πετρόμπεης ανακοινώνει τον θάνατο του Κυριακούλη στη σύζυγο του αγαπημένου του αδελφού: Πετρόμπεης καθότανε ψηλά στο Πετροβούνι κι εσφούγγιζε τα μάτια του μ’ ένα χρυσό μαντήλι – Τι έχεις Μπέη και χλίβεσαι και χύνεις μαύρα δάκρυα; – Σα με ρωτάς Κυριάκαινα και θέλεις για να μάθης απόψε μου ‘ρθαν γράμματα από το Μεσολόγγι τον Κυριακούλη σκότωσαν, τον πρώτο καπετάνιο και στάζουνε τα μάτια μου και τρέχουν μαύρα δάκρυα * Ο Αριστείδης Χατζής είναι Καθηγητής Φιλοσοφίας Δικαίου & Θεωρίας Θεσμών στο Εθνικό & Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών. Είναι μέλος της επιτροπής «Ελλάδα 2021» και Διευθυντής Ερευνών στο Κέντρο Φιλελεύθερων Μελετών (ΚΕΦίΜ) όπου διευθύνει το εκπαιδευτικό πρόγραμμα του ΚΕΦίΜ με θέμα «Ελλάδα 2021: Διακόσια χρόνια από τη Φιλελεύθερη Επανάσταση». Το βιβλίο του για την Επανάσταση του 1821 θα κυκλοφορήσει στις ΗΠΑ το 2021.

Πηγή: Protagon.gr

Είναι ο άγνωστος Χ, αλλά φυσικό πρόσωπο που βοηθάει στην παραγωγή ειδήσεων στο Geopolitico.gr, αλλά και τη δημιουργία βίντεο στο κανάλι του Σάββα Καλεντερίδη. Πολλοί τον χαρακτηρίζουν ως ανθρώπινο αλγόριθμο λόγω του όγκου των δεδομένων και πληροφοριών που αφομοιώνει καθημερινώς. Είναι καταδρομέας με ειδικότητα Χειριστή Ασυρμάτων Μέσων.

Συνέχεια ανάγνωσης

GEOPOLITICO

Σμαραγδής: «Στην Ελλάδα είναι επικίνδυνο να είσαι Έλληνας» – Ο Κολοκοτρώνης, η εθνική ταυτότητα και η απάντηση στους επικριτές

Ο σκηνοθέτης μίλησε στην Όλγα Λαθύρη στον Star Κεντρικής Ελλάδας για τη νέα ταινία με επίκεντρο τον Γέρο του Μωριά, την ανάγκη εθνικής ενότητας και τον πολιτισμό ως δύναμη αντίστασης στην ομογενοποίηση.

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Με αιχμηρές αναφορές στην παγκοσμιοποίηση, στην υποχώρηση της ελληνικής αυτοπεποίθησης και στις αρνητικές κριτικές που δέχθηκε ο «Καποδίστριας», ο Γιάννης Σμαραγδής παρουσίασε το σκεπτικό της επόμενης κινηματογραφικής του προσπάθειας. Στη συνέντευξή του στην Όλγα Λαθύρη για τον Star Κεντρικής Ελλάδας, αποκάλυψε ότι έχει ολοκληρωθεί η πρώτη μορφή του σεναρίου για τον Θεόδωρο Κολοκοτρώνη, τον οποίο αντιμετωπίζει ως φορέα της ελληνικής λαϊκής ψυχής και ως πρότυπο προσφοράς στην πατρίδα.

«Στην ουσία, στην Ελλάδα είναι επικίνδυνο να είσαι Έλληνας», ανέφερε χαρακτηριστικά, διευκρινίζοντας ότι εννοεί την υπεράσπιση μιας «ανώτερης Ελλάδας». Συνέδεσε την τοποθέτησή του με το όραμα του Καποδίστρια και με τις αντιδράσεις απέναντι στην ταινία του, υποστηρίζοντας ότι η ανάδειξη της ελληνικής ιστορίας και ταυτότητας συναντά αντιστάσεις.

Η σύγκρουση με τους κριτικούς και τα ξένα πρότυπα

Ο Σμαραγδής επιτέθηκε σε μεγάλο μέρος της ελληνικής κινηματογραφικής κριτικής, αναγνωρίζοντας πάντως ότι υπάρχουν εξαιρέσεις. Χρησιμοποίησε τον όρο «σύνδρομο της Στοκχόλμης» για να περιγράψει αυτό που ο ίδιος θεωρεί θαυμασμό προς τον «επικυρίαρχο».

Στη δική του ανάγνωση, η παγκοσμιοποίηση επιδιώκει την πολιτισμική ομοιομορφία, με τον αμερικανικό κινηματογράφο να λειτουργεί ως όχημα επιβολής προτύπων. Υποστήριξε ότι η άκριτη υιοθέτησή τους μπορεί να οδηγήσει σε πολιτισμική εξάρτηση, ενώ αντιπαρέβαλε τη δυνατότητα του ελληνικού κινηματογράφου να αναδεικνύει ιστορικές προσωπικότητες και να ενισχύει την αυτογνωσία του κοινού.

«Μας έχουν πείσει ότι είμαστε αδύνατοι να ξαναγίνουμε μεγάλοι», είπε. Κατά τον ίδιο, οι ταινίες του επιχειρούν να αμφισβητήσουν αυτή την εικόνα, υπενθυμίζοντας στους θεατές τις δυνάμεις και τις αξίες που διαθέτουν.

«Ο Κολοκοτρώνης είναι η ελληνική ψυχή»

Για τον Γέρο του Μωριά, ο σκηνοθέτης έδωσε ιδιαίτερο βάρος στον λαϊκό πολιτισμό, στην πίστη, στην παράδοση και στη μετάδοση των αξιών από γενιά σε γενιά.

«Πρώτα απ’ όλα, ο Κολοκοτρώνης είναι η ελληνική ψυχή», υπογράμμισε. Εξήγησε ότι θέλει να φωτίσει, πέρα από τη στρατιωτική του δράση, την εσωτερική διαδρομή ενός ανθρώπου που έφθασε να υπηρετεί κάτι μεγαλύτερο από τον εαυτό του.

Ως κεντρικό νόημα της ταινίας περιέγραψε την υπέρβαση της ατομικής επιδίωξης χάριν μιας ανώτερης αποστολής. Στο πλαίσιο αυτό, αναφέρθηκε σε περιστατικά συγχώρεσης και αποφυγής της εκδίκησης, όπως ο ίδιος τα έχει εντάξει στην προσέγγισή του για τον ήρωα.

Παρουσίασε, επίσης, τον Κολοκοτρώνη ως το «alter ego» του Καποδίστρια: τον άνθρωπο της στρατιωτικής πράξης δίπλα στον άνθρωπο του πολιτικού οράματος. Η νέα ταινία, όπως εξήγησε, αποτελεί προέκταση της προηγούμενης, με κοινό άξονα την αφύπνιση της ελληνικής αυτοσυνειδησίας.

Εθνική ενότητα απέναντι στον διχασμό

Η αναφορά στους εμφύλιους της Επανάστασης έφερε τη συζήτηση στη σημερινή Ελλάδα. Ο Σμαραγδής χαρακτήρισε τους εμφύλιους «κατάρα των Ελλήνων» και ζήτησε υπέρβαση της εσωτερικής αντιπαλότητας.

«Να ενωθούμε», τόνισε, εκφράζοντας την απογοήτευσή του για τον κατακερματισμό και τις κομματικές συγκρούσεις. Συνέδεσε το μήνυμα της ενότητας με την ανάγκη να αποκτήσουν οι νεότερες γενιές ουσιαστική σχέση με την ιστορία τους.

Ενδεικτική ήταν η αφήγησή του για ένα παιδικό πάρτι στις Λιβανάτες, όπου είδε να χρησιμοποιείται ο Spider-Man ως πρότυπο ψυχαγωγίας. Με αφορμή το περιστατικό, εξήγησε ότι επιθυμεί να αναδείξει τον Καποδίστρια και τον Κολοκοτρώνη ως ελληνικά πρότυπα για τα παιδιά.

Η τοποθέτηση για την Τριπολιτσά

Στο τέλος της συνέντευξης, όταν η Όλγα Λαθύρη έθεσε το ζήτημα των τουρκικών αναφορών στη σφαγή της Τριπολιτσάς, ο Σμαραγδής υποστήριξε ότι ο Κολοκοτρώνης απουσίαζε κατά τη σφαγή, συνδέοντας την απουσία του με τη συμφωνία αποχώρησης των Αλβανών.

Απέδωσε τη βία στη συσσωρευμένη οργή από την οθωμανική κυριαρχία, δηλώνοντας παράλληλα ότι η σφαγή «δεν έπρεπε να γίνει». Στην επιχειρηματολογία του επικαλέστηκε τις διώξεις των Ελλήνων, τις γενοκτονίες και την Κύπρο. Οι συγκεκριμένες ιστορικές αναφορές παρουσιάστηκαν ως δικές του εκτιμήσεις στη συνέντευξη.

Το σενάριο και το ζητούμενο της χρηματοδότησης

Στο πρακτικό σκέλος, ο Σμαραγδής ανέφερε ότι συνεργάζεται με τον Μελέτη Μελετόπουλο και τον ιστορικό Νίκο Γιαννόπουλο για την οργάνωση του ιστορικού υλικού. Δήλωσε ότι στόχος του είναι η δραματουργία να στηριχθεί στα πραγματικά περιστατικά.

Η πρώτη μορφή του σεναρίου έχει ολοκληρωθεί, αλλά προηγείται η εξασφάλιση της χρηματοδότησης. Ο σκηνοθέτης έχει τρεις ηθοποιούς στο μυαλό του για τον πρωταγωνιστικό ρόλο, χωρίς να τους έχει ενημερώσει.

Παράλληλα, ανέφερε ότι τον «Καποδίστρια» έχουν παρακολουθήσει περίπου ένα εκατομμύριο άνθρωποι και μίλησε για δωρεάν προβολές σε σχολεία και για προβολές σε πολιτιστικά κέντρα διεθνώς. Για τον ίδιο, η συνέχεια αυτής της προσπάθειας έχει σαφή προορισμό: να μεταφέρει στις επόμενες γενιές την ιστορική μνήμη και την πίστη ότι η Ελλάδα μπορεί να δημιουργήσει ξανά.

Συνέχεια ανάγνωσης

GEOPOLITICO

Ο Σαμουήλ παραδίδεται στους Βουλγάρους: Μας κατέκλεψαν και τους επιβραβεύουμε!

Το λείψανο του Σαμουήλ είναι ένα όπλο στα χέρια των σημερινών Βουλγάρων να γίνουν ακόμη πιο επιθετικοί, αντί να φροντίσουμε να λογικεύσουμε τους Σκοπιανούς. Άρθρο του βυζαντινολόγου Σταύρου Γουλούλη

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Γράφει ο Σταύρος Γουλούλης, Δρ. βυζαντινολόγος ” Εφημ. Ελευθερία, Λάρισα 04 Οκτωβρίου 2026, σελ. 15.

Τελικά η κυβέρνηση προέβη αιφνίδια σε συμφωνία με την Βουλγαρία, ανταλλαγή του (υποτιθέμενου) λειψάνου του κατακτητή της Λάρισας Σαμουήλ με 48 κειμήλια. Είναι γνωστό πως βρέθηκε στον τάφο Γ στο νότιο κλίτος της βασιλικής του Αγίου Αχιλλίου (προορισμένη για Αρχιεπισκοπή του κράτους του Σαμουήλ, ο μεγαλύτερος ναός στα Βαλκάνια στην βυζαντινή περίοδο!) στο νησί της Πρέσπας την δεκαετία του ’60 και ταυτίσθηκε από τον καθηγητή της Αρχιτεκτονικής ΑΠΘ Νικ. Μουτσόπουλο. Για την ακρίβεια ο αείμνηστος, μέγας επιστήμων στον τομέα του, εδώ χωρίς να είναι Ειδικός, προχώρησε σε ταύτιση που δεν έχουν αποδεχτεί όλοι οι Ιστορικοί. Δημοσίευσε δε την σχετική πρόταση σε βουλγαρικό περιοδικό! Τον θεωρούσε Βούλγαρο και το κράτος του βουλγαρικό. Κακώς, αφού υπάρχουν πολλά κενά σε έναν τάφο χωρίς επιγραφική μαρτυρία. Ο Σαμουήλ πέθανε στην Πρίλαπο (Πρίλεπ) βορείως των Σκοπίων (Οκτ. 1014), βλέποντας στρατιώτες του τυφλωμένους από τον Βασίλειο Β΄.

Ας δεχτούμε όμως ότι το λείψανο είναι γνήσιο. Εδώ διαφωνούν οι Σκοπιανοί. Δέχονται, εύλογα, ότι ο Σαμουήλ και τα αδέλφια του, τέκνα του κόμη Νικολάου (Κομητόπουλοι), συγκρότησαν δυναστεία με κέντρο την Πρέσπα και την Αχρίδα. Ως Αρμένιοι στην καταγωγή, υπήρξαν αξιωματούχοι του Βυζαντίου (Ρωμανίας) κι εκμεταλλεύτηκαν ότι οι παλαιοί Βούλγαροι επί Τσιμισκή παρέδωσαν τα βασιλικά σύμβολα στην Κων/πολη το 971, οπότε δημιούργησαν μία κεντρική βαλκανική αυτοκρατορία (997 κ.ε.), πρόδρομο του ‘μακεδονικού’ έθνους. (Μάλιστα ο τελευταίος Βούλγαρος βασιλικός γόνος, ο Ρωμανός, ήταν απλός αξιωματούχος τους στα Σκόπια). Ο Σαμουήλ θεωρείται κάτι σαν ο ιδρυτής (founder) του κράτους των.

Οι δύο βόρειοι γείτονες, λοιπόν, ερίζουν, για έναν βασιλιά, αλλά όπως θα δείξω, μάλλον σε ‘ξένον αχυρώνα’, αφού αυτός εντάσσεται και στον βυζαντινό πολιτισμό. Εμείς τον μάθαμε βέβαια σε εποχή αντικομμουνισμού ως Σλάβο μέγα εχθρό του Βυζαντίου, αλλά δεν είναι ακριβώς έτσι, είχε συνεργασία με τον Βασίλειο Β΄.

Προφανώς το λείψανό του αποκτά υπεραξία για τις δύο χώρες. Aξίζει όχι 48 κειμήλια, που τέτοια έχουμε χιλιάδες, αλλά πολύ περισσότερο. Δεν εισέρχεται στην ανταλλακτική λογική. Αποτελεί πολιτικό κεφάλαιο πρώτου μεγέθους, δεν είναι κειμήλιο. Είναι συνδεδεμένο με μνημείο της Ελλάδας, συνδέεται με την ελληνική ιστορία (και την Λάρισα!). Δεν συγκρίνεται ούτε με τα πολύ περισσότερα από τα 48 κειμήλια που έκλεψαν οι Βούλγαροι στο α΄μισό του 20ού αιώνα ή τα περιβόητα μακεδονικά χειρόγραφα. Οι Βούλγαροι είναι σαν να κόβουν τα πόδια των Σκοπιανών, θα είναι σε θέση ακόμη και να αφομοιώσουν τα Σκόπια. (Εμποδίζουν τα Σκόπια να εισέλθουν στην Ευρωπαϊκή Ένωση, δεν τους αναγνωρίζουν γλώσσα, εθνότητα, τίποτα). Στην ουσία χαρίζουμε στους Βουλγάρους το πιο σημαντικό πλεονέκτημα και μπορεί να δούμε να ενώνονται τα δύο κράτη, ενώ εμείς θα μείνουμε στα 48 «κειμήλια». Κι ενώ χαρίσαμε στα Σκόπια το όνομα της Μακεδονίας, ακριβώς για να είναι αντίβαρο στην Μεγάλη Βουλγαρία, τώρα χαρίζουμε στην Βουλγαρία το πιο σημαντικό τεκμήριο αλλά και το επιστημονικό και ηθικό πλεονέκτημα να πετύχει αυτό που δεν θέλουμε. Είμαστε σχιζοφρενείς ;

Δεν πιστεύουμε τους Σκοπιανούς γιατί ενέταξαν τα επιχειρήματά τους στον αλυτρωτισμό τους και βλέπουν τον Σαμουήλ ως ‘Μακεδόνα’. Αλλά είναι ανάγκη να πάμε στο άλλο άκρο; Βασικό επιχείρημά τους είναι ότι στην διάρκεια των πολέμων που διεξήγαγε η δυναστεία των Κομητοπούλων οι σύγχρονοι βυζαντινοί συγγραφείς ποτέ δεν αποκαλούν το κράτος αυτών Βουλγαρία ή τους κατοίκους «Βουλγάρους» (βλ. Mitko Panov, The Blinded State, εκδ. Brill, Leiden, 2019, σσ. 9-10, 29 κ.ε.: «το τυφλωμένο κράτος, το κράτος που το τύφλωσαν»). Τους λένε Μυσούς, Σκύθες, βαρβάρους, Κομητόπουλους. Οι Βυζαντινοί μόνον μετά το 1018, την οριστική νίκη από τον Βασίλειο Β΄ Βουλγαροκτόνο, αποκαλούν (Νέο)Βουλγάρους όλους τους Σλάβους (Σλαβόφωνους) από τον Δούναβη μέχρι την Νότια Ελλάδα (όσους δεν έδιωξαν οι Βυζαντινοί). Υπήρχε πολιτική σκοπιμότητα γι’ αυτό, δεν είναι της ώρας. Θέμα (=διοικητικό διαμέρισμα) Βουλγαρίας τότε οργάνωσαν στην περιοχή των Σκοπίων. Η Αρχιεπισκοπή Βουλγαρίας, διάδοχος της παλαιάς, είχε πλέον έδρα την Αχρίδα και έπιανε μόνον την ΒΔ Βαλκανική.

Ο Σαμουήλ έφτιαξε μία αυτοκρατορία (997 κ.ε.) (νέο)Βουλγάρων/Σλάβων και Ρωμαίων μαζί με τους Λατινόφωνους (Βλάχους). Γι΄αυτό κατέλαβε την Λάρισα (985/6) όπου η πλειοψηφία των κατοίκων ήταν Βλάχοι, ιδίως αφότου το 980 ο Βασίλειος Β΄ έδωσε στον αρχηγό τους Νικουλιτζά τον τίτλο του άρχοντα των Βλάχων της Ελλάδος. Μετέφερε τους κατοίκους στην πρωτεύουσα Πρέσπα (βλ. Στ. Γουλούλης, δες Θεσσαλικό Ημερολόγιο 90, Σεπ. 2026), όπου έχτισε τον αρχιεπισκοπικό ναό αφιερωμένο στον Άγιο Αχίλλιο. Ο πολιούχος άγιος της Λάρισας συμμετείχε στην Α΄ Οικουμενική Σύνοδο, αυτή που νομιμοποίησε ως θεσμό, δόγμα και οργάνωση την χριστιανική Εκκλησία. Ήθελε οι αρχιεπισκοπικός ναός να συνδέεται με το ρωμαϊκό κράτος. Η βασιλική του Αγίου Αχιλλίου κτίσθηκε στην δεκαετία 1004/5-1014 με την συνδρομή του Βυζαντίου, εκφράζει τον βυζαντινό πολιτισμό, καμία σχέση με ναούς του βουλγαρικού κράτους προ του 971 (βλ. μελέτες: Γουλούλης Academia.edu).

Ο Άγιος Αχίλλιος Πρέσπας όπως δέχονται όλοι συνδέεται και με το ρωμαϊκό κράτος, περισσότερο τον κόσμο των λατινοφώνων-Βλάχων. Άλλωστε στο κράτος του Σαμουήλ υπήρχαν αντίπαλοι αλλά οι «φρονούντες τα των Ρωμαίων», όσοι ήθελαν να υπαχθούν στον αυτοκράτορα. Εκκλησιαστικώς πάντως δεν υπήρξε σχίσμα.

Οι σημερινοί Βλάχοι (Λατινόφωνοι) των Σκοπίων και της Αλβανίας υπήρξαν πολίτες αυτού του κράτους, και είναι γνωστό ότι αισθάνονται Ρωμιοί, αποβλέποντας στην Ελλάδα, την κληρονόμο του ελληνόφωνου Βυζαντίου. Αναγνωρίζοντας Βούλγαρο τον Σαμουήλ, αποβάλλουμε την ρωμαϊκή ταυτότητά του και του ηγεμόνα και των πολιτών του.

Γίνεται φανερό ότι το λείψανο του Σαμουήλ είναι ένα όπλο στα χέρια των σημερινών Βουλγάρων να γίνουν ακόμη πιο επιθετικοί, αντί να φροντίσουμε να λογικεύσουμε τους Σκοπιανούς. Κανονικά η κ. Μενδώνη όφειλε να συγκαλέσει ένα επιστημονικό συνέδριο για τον Σαμουήλ, να κατατεθούν οι απόψεις (Βουλγάρων, Σκοπιανών, Ελλήνων) κι όχι στα ξαφνικά (λέγε με ‘πονηρά’) να προχωρήσει σε αυθαίρετη ανταλλαγή. Με την επιστήμη λύνονται τα εθνικιστικά πάθη, ούτε με φοβίες (π.χ. για το βλαχικό) ούτε με φωνάρες. «Αυτό το χώμα είναι δικό τους και δικό μας».

Συνέχεια ανάγνωσης

GEOPOLITICO

Το αφήγημα της Τριπολιτσάς και όχι μόνο

Το αφήγημα της Τριπολιτσάς δεν στέκεται μόνο στο συγκεκριμένο γεγονός, αλλά άγει και σε άλλα πολύ σοβαρά.

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Γράφει ο Αριστόβουλος

Πολύ συχνά ο ερευνητής/σχολιαστής της ιστορίας κι των διεθνών σχέσεων, οφείλει να απομακρύνεται και να παρακολουθεί τα γεγονότα ώστε να τοποθετηθεί περισσότερο εμπεριστατωμένα επί των διαφόρων θεμάτων. Μας έκανε αλγεινή εντύπωση η ένταση της ανακοίνωσης του τουρκικού ΥΠΕΞ κατά την πρόσφατη επέτειο Αλώσεως της Τριπολιτσάς. Ανερυθρίαστα δήλωσε πως στις 23 Σεπτεμβρίου 1821 συντελέσθηκε γενοκτονία κατά του τουρκικού πληθυσμού της πόλης. Διατείνεται δε, περί περαιτέρω ενεργειών σε διεθνές επίπεδο για σχετική αναγνώριση. Ενδιαφέρον ακούγεται….

Για την ιστορία όμως και την αλήθεια, ας βάλουμε τα πράγματα στη θέση τους. Η Άλωση της Τριπολιτσάς εδραίωσε την Επανάσταση των Ελλήνων και είχε ως νόημα την αφύπνιση ενός λαού που είχε μάθει να ζει κατά τις βουλήσεις της εκάστοτε τοπικής τουρκικής διοίκησης. Ενός λαού που ανήκε καθ΄ ολοκληρίαν στον πασά, τον αγά και που του όριζε την μοίρα ο δερβέναγας, ο γενίτσαρος κι ο τσαούσης. Αυτός ο κόσμος πολιόρκησε την Τριπολιτσά κι αυτός την άλωσε. Η όποια βιαιότητα αναπτύχθηκε, δεν ήτανε τίποτε περισσότερο από την δικαιολογημένη οργή μιας κοινωνίας υπόδουλης για αιώνες. Πολλοί λοιπόν είναι οι λόγοι που καθιστούν έωλο το αφήγημα της γείτονος.

Αρχικά, μπορεί κάποιος να μας πει που αλλού στην Επανάσταση υπήρξε ανάλογη πρακτική από πλευράς Ελλήνων? Π ο υ θ ε ν ά. Υπήρξαν πολλές πολιορκίες και πέσανε αρκετά κάστρα. Μπορεί να πει άραγε το τουρκικό ΥΠΕΞ τι έπραξαν οι Οθωμανοί όταν ανέκτησαν την Τριπολιτσά από τους Έλληνες που αλληλοεξοντώνονταν? Μια πόλη Νάουσα, σας λέει τίποτε ευαίσθητοι γείτονες? Μήπως κάποιο Σούλι λίγο νωρίτερα? Μπορεί να μας περιγράψει κάποιος τούρκος αξιωματούχος τι συνέβη στην Έξοδο του Μεσολογγίου? Η δράση του Ιμπραήμ στον Μωριά ήτανε πολιτισμένη? Πόσοι νέοι και νέες μεταφέρθηκαν στα σκλαβοπάζαρα της Αιγύπτου και παρά τις προσπάθειες του Κόδρινγκτον μετά το Ναυαρίνο δεν επέστρεψαν ποτέ? Αν μη τι άλλο, είναι ένα καθαρό παράδειγμα εθνοκάθαρσης. Η Χίος του ολοκληρωτικού αφανισμού 100 και πλέον χιλιάδων, σας λέει κάτι κύριοι του τουρκικού ΥΠΕΞ? Τα Ψαρά που βρίσκονται λίγο παραδίπλα? Η Κάσος νοτιότερα? Πως κόπτεσθε περί Τριπολιτσάς όταν λίγους μήνες νωρίτερα με την έκρηξη της Επανάστασης κατασφάχθηκε η Σμύρνη και η Λευκωσία? Μάλλον δεν δικαιούσθε δια να ομιλείτε….

Μπορούμε όμως να πάμε το θέμα και παραπίσω στην Ιστορία. Από το Ματζικέρτ το 1071 μέχρι την Άλωση του 1453 και τους μετέπειτα αιώνες της οθωμανικής υπερεξάπλωσης, μπορείτε να μας πείτε πως οι ολίγες χιλιάδες σελτζούκων και οθωμανών υπερίσχυσαν των εκατομμυρίων Ελλήνων του Πόντου και της Μικράς Ασίας? Πως ανατράπηκαν αυτά τα αριθμητικά δεδομένα? Φυσικά μπορούμε να πάμε και στις αρχές του 20ου αιώνα. Όταν τα 8 εκατομμύρια γνήσιων τούρκων μέσα σε εκατό χρόνια έγιναν 80…. Ξέρετε τα νούμερα δεν βγαίνουν. Και το λέει και η γενετική αυτό, από τον πληθυσμό σας, το 11% είναι γνήσια τουρκικό, για το υπόλοιπο ένα τεστ dna μπορεί να δώσει κατάλληλα τις απαντήσεις. Χωρίς βέβαια να μπαίνει σε ζυγαριά ο ανθρώπινος πόνος από όπου κι αν προέρχεται, δεν θα αποφύγουμε να συγκρίνουμε τα γεγονότα της Τριπολιτσάς με τα όσα διαδραματίσθηκαν στην προκυμαία της Σμύρνης. Μάλλον δεν υπάρχει σύγκριση.

Μεταφερόμενοι βέβαια στα καθ΄ημάς, δεν μπορούμε να μην προβληματισθούμε. Καμία απάντηση από τα δικά μας θεσμικά όργανα, καμία ένσταση από τους ένθεν κακείθεν πολιτικούς φορείς. Λες και το θέμα αφορά κάποιους άλλους κι όχι τον οίκο μας. Σε επίπεδο κοινωνίας κι εκεί υποτονική αντίδραση. Τα φαινόμενα αυτά δυστυχώς δεν περνούν απαρατήρητα από το τουρκικό κράτος. Από την στήλη αυτή και ήδη προς ενός έτους (25/09/25) έχουμε επισημάνει πως τα «ήρεμα νερά βρωμάνε». Το χειρότερο είναι πως μετά τα περί συνωστισμού στην προκυμαία της Σμύρνης, αναπτύχθηκε στο εσωτερικό μια ιδιότυπη «αυτοκριτική» με κεντρικό θέμα (κι όχι μόνο) την πολιορκία κι άλωση της Τριπολιτσάς, φθάνοντας να λοιδωρηθούν ο Κολοκοτρώνης κι η Μπουμπουλίνα (…). Τέτοια σημάδια θεσμικής ατονίας και κοινωνικής αφασίας, είναι βέβαιο πως δεν περνάνε απαρατήρητα από τους γείτονες. Οι οποίοι ανάλογα προσαρμόζουν τις πρακτικές τους.

Μένοντας απαθείς όμως απέναντι στις τουρκικές ιστορικές ουτοπίες, περνάμε εντελώς λάθος μηνύματα και στους «συμμάχους» μας, πάσης λογής και φύσεως. Φαινομενικά ασύνδετο αλλά νοηματικά απόλυτα συνδεδεμένο, είναι το γεγονός της υπογραφής αμυντικής συμφωνίας Γαλλίας και Τουρκίας. Στο πρόσφατο παρελθόν πανηγυρίσαμε την ελληνογαλλική προσέγγιση (από το 2019 κι εντεύθεν), την οποία και χρηματοδοτήσαμε αδρότατα. Κι απ΄ ότι αποδεικνύεται χωρίς καμιά δικλείδα ασφαλείας υπέρ ημών. Σχετικά είχαμε συστηθεί με το πρώτο μας άρθρο (06/03/25) περί της τοποθέτησης πυραύλων meteor στα τουρκικά Eurofighter. Έχουμε επίσης τοποθετηθεί πως μας αντιμετωπίζουν οι Γάλλοι με σχετικό άρθρο στις 03/02/26. Όταν λοιπόν οι Γάλλοι μας βλέπουν χαλαρούς κι υπεράνω σε ιστορικά θέματα στα οποία είχανε άμεση εμπλοκή, τότε καταλαβαίνουν πως πίσω από την αποφυγή της ξεκάθαρης απάντησης σε μια ιστορική ανακρίβεια υπάρχει σοβαρό πνευματικό κενό.

Να γιατί δεν είναι μόνο του το αφήγημα της Τριπολιτσάς. Διότι περνάει στους άλλους την εντύπωση της χαλαρής αντιμετώπισης των καταστάσεων. Από την στήλη πολύ επιθυμούμε την εγρήγορση και την αφύπνιση. Μην ξεχνάμε πως από τα πλέον σοβαρά που έχουμε να αντιμετωπίσουμε ως χώρα είναι το καλώδιο ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδος – Κύπρου. Επ΄ αυτού έχουμε σχετικά τοποθετηθεί από πέρυσι (04/11/25) για την σοβαρότητα του θέματος. Στο οποίο υπήρξε η εξέλιξη της συμμετοχής σε πλειοψηφικό μετοχικό πακέτο γαλλικής εταιρείας. Με εκκωφαντική σιωπή σε ιστορική διαστρέβλωση θα πορευθούμε, ελπίζοντας σε ξένη λύση? Το ένα είναι μια απλή τοποθέτηση σε γεγονότα, το άλλο είναι τοποθέτηση στο διεθνές γίγνεσθαι. Το ένα αφορά πράγματα που έγιναν, το άλλο εκείνα που επέρχονται.

Κλείνοντας θα συμπεράνουμε (για μια φορά ακόμα) ότι οι τουρκικές πρακτικές ακολουθούν συγκεκριμένο κι αναλλοίωτο μοτίβο. Υπέχουν δηλαδή θέση προβιάς λύκου, με τις γνωστές ιδιότητες. Δεν μπορούμε να προσδοκάμε τίποτε όταν σιωπούμε. Τουναντίον, οι «φίλοι» θα βρίσκουν ευκαιρίες για παίγνια στην πλάτη μας κι σε βάρος ημών. Να διευκρινίσουμε δε, πως επειδή βρισκόμαστε σε άτυπη προεκλογική περίοδο, ότι δεν τοποθετούμαστε πολιτικά. Όπως πάντα τοποθετούμαστε εθνικά κι η πολιτική απουσία μας θλίβει, αν όχι καταθλίβει λόγω της γενικής αντιμετώπισης. Να γιατί το αφήγημα της Τριπολιτσάς δεν στέκεται μόνο στο συγκεκριμένο γεγονός, αλλά άγει και σε άλλα πολύ σοβαρά.

Συνέχεια ανάγνωσης

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

school of gray fish school of gray fish
GEOPOLITICO2 ώρες πριν

Θεσσαλονίκη: Αλιείς «έσπασαν» την απεργία και αγόρασαν ψάρια από τουρκικό φορτηγό

Ένταση προκαλεί στη Θεσσαλονίκη υπόθεση αγοραπωλησίας αλιευμάτων εκτός ιχθυόσκαλας, την ώρα που ο κλάδος βρίσκεται σε κινητοποιήσεις. Βίντεο που παρουσίασε...

GEOPOLITICO3 ώρες πριν

Σμαραγδής: «Στην Ελλάδα είναι επικίνδυνο να είσαι Έλληνας» – Ο Κολοκοτρώνης, η εθνική ταυτότητα και η απάντηση στους επικριτές

Ο σκηνοθέτης μίλησε στην Όλγα Λαθύρη στον Star Κεντρικής Ελλάδας για τη νέα ταινία με επίκεντρο τον Γέρο του Μωριά,...

GEOPOLITICO4 ώρες πριν

Κάλλιο να πείσεις την Ουάσιγκτον να δεχθεί τα Εθνικά Χωρικά Ύδατα σου στα 12 ν.μ. στο Αιγαίο, παρά να κινδυνεύουν τα κυριαρχικά δικαιώματά σου από την Άγκυρα…

Του ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ ΠΑΥΛΟΥ, Hellas Journal – Όσλο Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο έρχεται στην Ελλάδα στον απόηχο του θορύβου...

Διεθνή4 ώρες πριν

Ένοπλος Αζέρος πέρασε στην Αρμενία και πυροβόλησε μητέρα μπροστά στα παιδιά της! Σε πόλη αδελφοποιημένη με τη Νέα Σμύρνη το περιστατικό

Απαγγέλθηκαν συνολικά πέντε κατηγορίες, μεταξύ των οποίων παράνομη διέλευση των κρατικών συνόρων της Αρμενίας, λαθρεμπόριο στρατιωτικού υλικού, πυροβόλων όπλων και...

Πολιτική7 ώρες πριν

Μονή Σινά: Στο Ευρωκοινοβούλιο το ζήτημα – Ο διπλωματικός αγώνας

Υστερα από την επίσκεψη του ευρωβουλευτή Νικόλα Φαραντούρη στο Σινά και στο Υπουργείο Εξωτερικών της Αιγύπτου.

Δημοφιλή