Άμυνα
Το Σχέδιο «1453», οι Βασιβοζούκοι και η «Γκρίζα Ζώνη» Ελλάδος και Τουρκίας.
Του Ιωάννη Αθ. Μπαλτζώη*
Τα γεγονότα στον Έβρο και δη στο τρίγωνο του Κάραγατς από τις 28 Φεβρουαρίου μέχρι πρόσφατα, που ο Σουλτάνος αποφάσισε για διάφορους λόγους (εσωτερικούς, απογοήτευση, κορονοϊός κλπ.) να αποσύρει από την περιοχή τους καθοδηγούμενους «πολιορκητές» και βαζιβοζούκους του, έφερε νέα δεδομένα σε αυτόν τον ακήρυχτο πόλεμο της Τουρκίας κατά της Ελλάδος. Η ανεπάντεχη και πρωτόγνωρη για την Τουρκία, σθεναρή αντίσταση της μέχρι τώρα κατευναστικής Ελλάδος απογοήτευσε το επιτελείο του Σουλτάνου, που θεωρούσε βέβαιη την επιτυχία του σχεδίου για την διάλυση της αμυντικής αποτροπής της χώρας και που θεωρούσε την Ελλάδα ως τον αδύναμο κρίκο για τις έκνομες μαξιμαλιστικές εθνικιστικές της επιδιώξεις. Και οι εξελίξεις γενικά ξάφνιασαν δυσάρεστα τον Σουλτάνο και τα «πρωτοπαλίκαρά» του σε αυτόν τον πρωτόγνωρο πόλεμο που εξαπέλυσε εναντίον της Ελλάδος.
Το «Σχέδιο 1453» και οι Απανωτές Ήττες
Το τελευταίο διάστημα, παρά τις στομφώδεις βερμπαλιστικές δηλώσεις του προέδρου της , η Τουρκία γνώρισε για πρώτη φορά τόσες απανωτές ήττες. Η πυροδότηση των ηττών ξεκίνησε από την επαρχία της Ιντλίμπ στην Τουρκία, με μια πραγματική πανωλεθρία για την Τουρκία. Εκεί για πρώτη φορά ο τουρκικός στρατός αντιμετώπισε έναν κανονικό στρατό, τον Συριακό Αραβικό Στρατό, ταλαιπωρημένο και αποδεκατισμένο από τον πολυετή πόλεμο, όπου με την βοήθεια της Ρωσικής αεροπορίας, με αποτέλεσμα να υποστεί απανωτές ήττες με δεκάδες νεκρούς και τραυματίες, να απωλέσει περίπου το 1/3 του εδάφους της επαρχίας Ιντλίμπ και να βρεθούν 8 τουρκικά παρατηρητήρια εγκλωβισμένα στο έλεος του Συριακού στρατού, ένα πραγματικό σοκ για τον επαρμένο Σουλτάνο, τον Τουρκικό στρατό και την τουρκική κοινωνία.
Και τότε ο Σουλτάνος αποφάσισε να εφαρμόσει το από καιρό οργανωμένο σχέδιό του με την ονομασία «1453», όπως αποκάλυψε η εφημερίδα Τζουμχουριέτ. Εισβολή στην Ελλάδα, με «οπλοποίηση» των μεταναστευτικών ροών, διάσπαση των συνόρων με την βίαιη εισροή μεταναστών, πλήρη αποσταθεροποίηση της Ελλάδος, απειλώντας έτσι και εκβιάζοντας την Ευρώπη, κάτι που τελικά δεν πέτυχε. Παράλληλα ο Σουλτάνος υπέστη στην κυριολεξία συνεχείς διπλωματικές ήττες, αφού αφενός το ΝΑΤΟ δεν έδειξε διάθεση να εμπλακεί στον βάλτο της Συρίας, η δε Ευρώπη δεν δέχθηκε τα αιτήματα της Τουρκίας (οικονομική βοήθεια , κατανόηση στην Συρία, βίζα για τους τούρκους υπηκόους). Η κυριότερη διπλωματική ήττα που υπέστη η Τουρκία και πονάει πολύ, συνέβη στην Μόσχα, όπου υποχρεώθηκε από τον «Τσάρο της Ρωσίας», τον πρόεδρο Πούτιν και μπροστά από το άγαλμα της Μεγάλης Αικατερίνης (θυμήσου την Συμφωνία Κιουτσούκ Καϊναρτζή, 1774), να υπογράψει μια ταπεινωτική συμφωνία για την Ιντλίμπ, βάζοντας τέλος στις μεγαλοιδεατικές αναθεωρητικές επιδιώξεις του στην περιοχή. Έτσι το σχέδιο «1453», με το συμβολικό αυτό όνομα, αποτελούσε το σωσίβιο σωτηρίας του για τις απανωτές ήττες, που έπρεπε να δικαιολογήσει, στο εσωτερικό της χώρας του, που έχουν αρχίσει πλέον να αμφιβάλλουν και να τον αμφισβητούν. Φυσικά έπρεπε να επιτύχει κάτι που τελικά δεν επετεύχθη.
Η επιχείρηση αυτή που άρχισε την 28η Φεβρουαρίου 2020, θεωρείται και είναι η επιτομή του Υβριδικού πολέμου, οργανώθηκε και εκτελέσθηκε από δύο τουρκικές κρατικές δομές, το Υπουργείο Εσωτερικών με την Στρατοχωροφυλακή (Τζαντάρμα) και την Τουρκική Υπηρεσία πληροφοριών (ΜΙΤ) και τα «πρωτοπαλίκαρα του Ερντογάν», τον Σουλειμάν Σοϊλού και Χακάν Φιντάν αντίστοιχα. Σκοπός η διάτρηση των Ελληνικών συνόρων με το μεταφερόμενο και καθοδηγούμενο από το τουρκικό καθεστώς μεταναστευτικό πλήθος, που έχει συσσωρεύσει σκόπιμα το καθεστώς Ερντογάν στην Τουρκία για ιδιαίτερους σκοπούς και επιδιώξεις. Αναφέρομαι στην σκόπιμη πρόσκληση μεταναστευτικών ροών από το Σουνιτικό Ισλάμ, για τους επιδιωκόμενους εθνικιστικούς-αναθεωρητικούς σκοπούς του Εθνικού όρκου (Misaak I Mili), που ο νέος Ατατούρκ, ο Ερντογάν οφείλει να υλοποιήσει. Καταργώντας την visa και με ένα φθηνό εισιτήριο της Turkish Airlines (35-50 δολάρια) , κάθε σουνίτης μουσουλμάνος από το Πακιστάν, Μπαγκλαντές, Αφγανιστάν, τις χώρες του Μαγκρέμπ, μπορούσε να υλοποιήσει το όνειρό του και έλθει στην Ευρώπη μέσω του κράτους στόχου του, την Ελλάδα. Δεν θα αναλύσουμε εδώ τα τραγικά και ολέθρια λάθη που διέπραξε η Ελλάδα στην αντιμετώπιση αυτής της μεταναστευτικής απειλής, που αποτέλεσε την αρχή του μεγαλύτερου κινδύνου που υφίσταται η Ελλάδα, με κίνδυνο αλλοίωσης της εθνοτικής της σύνθεσης, αφού η Ευρώπη έκλεισε τα σύνορα και αυτοί έμειναν εδώ. Και εδώ να αναφέρω ότι όλοι οι «προσκληθέντες» μετανάστες στην Τουρκία , από τις προαναφερθέντες χώρες είναι μόνο Σουνίτες Μουσουλμάνοι και ουδείς Χριστιανός.
Οι Βασιβοζούκοι
Τις πρώτες ημέρες της εισβολής και ιδιαίτερα στην εμπροσθοφυλακή των «επιτιθέμενων» μαζών χρησιμοποιήθηκαν οικογένειες μεταναστών, μαζί με νεαρούς άνδρες, που καθοδηγούσαν τις επιθέσεις και εκτόξευαν καπνογόνα, δακρυγόνα, κροτίδες , είχαν εργαλεία κοπής κλπ. Ευτυχώς η Ελλάδα αντέδρασε όπως όριζαν το Διεθνές Δίκαιο, το Σύνταγμα της Ελλάδος και τα Εθνικά κυριαρχικά δικαιώματα μιας κρατικής οντότητας. Και η Ελλάδα άντεξε και ο Έβρος δεν έπεσε.
Ο Ερντογάν υπέστη μια ακόμη ήττα, μια ήττα που είναι η χειρότερη για τον Σουλτάνο, γιατί δεν την περίμενε και ήταν βέβαιος για την επιτυχία του σχεδίου του. Έτσι αποφάσισε να συνεχίσει την πολιορκία της Ελλάδος, για εσωτερική κατανάλωση, καθόσον εμφανώς πλέον αμφισβητείται η αυθεντία του. Αυτή την φορά, αποφάσισε να χρησιμοποιήσει αντιπροσώπους (proxy powers), εξτρεμιστές που χρησιμοποιεί χρόνια τώρα. Τις τελευταίες ημέρες παρατηρήθηκε ότι οι επιθέσεις στον Έβρο γίνονται από νεαρά άτομα, δεν υπήρχαν γυναίκες ή οικογένειες, οι οποίες είχαν φύγει από την περιοχή, αντιλαμβανόμενοι την απάτη, περί ανοιχτών συνόρων, που η τουρκική πέμπτη φάλαγγα είχε ψευδώς δημιουργήσει και μάλιστα όπως καταγράφηκε , αλλάζαν συχνά οι φυσιογνωμίες. Καταγράφονταν συνεχώς νέα πρόσωπα να πρωταγωνιστούν στα επεισόδια στον φράχτη του τριγώνου Κάραγατς, απόδειξη της μεταφοράς ισλαμιστών εξτρεμιστών και τζιχαντιστών από την Συρία, δηλαδή έχουμε την χρήση μεθοδολογίας από την Οθωμανική αυτοκρατορία με τους γνωστούς- άγνωστους ιστορικά Βαζιβοζούκους.
Η λέξη βασιβουζούκος και πιο σωστά μπασιμποζούκος προέρχεται από την σύνθετη τούρκικη λέξη μπας (κεφαλή) και μποζούκ (χαλασμένος) δηλαδή κακoκέφαλος (βλαμμένος) και χρησιμοποιείται για τον ιδιαίτερα απείθαρχο, άγριο, θηριώδη. Κατ΄ επέκταση η λέξη βασιβουκισμός υπονοεί πράξη που υπενθυμίζει τις αυθαιρεσίες και τις θηριωδίες των βασιβουζούκων. Η λέξη βασιβουζούκος κατάντησε συνώνυμη προς τον ληστή και τον κακούργο, που εμπνέει τρόμο για τις θηριωδίες του. Οι Βασιβουζούκοι ήταν ασιατική, τουρανική φυλή, που χρησιμοποιήθηκε από τον Μωάμεθ τον Πορθητή σαν προφυλακή κατά την άλωση της Κωνσταντινούπολης. Αργότερα στην Οθωμανική αυτοκρατορία, την λέξη μπασή-μποζούκ την χρησιμοποιούσαν για να υποδηλώσουν κάθε ένα μη στρατιωτικό, δηλαδή κατ΄ αντιδιαστολή προς το στρατιώτης. Κατά τον 19ο αιώνα βασιβουζούκοι ονομάζονται οι άτακτοι, που δεν υπόκεινται σε τακτική στρατιωτική πειθαρχία. Οι βασιβουζούκοι αντικαθιστούν την εποχή εκείνη τους ακιντζήδες, που στα πρώτα χρόνια της τούρκικης ιστορίας καταδυναστεύουν τον απλό λαό.
Ο Έβρος μας έδειξε τον Δρόμο.
Στον Έβρο είχαμε την μητέρα των μαχών, στον Υβριδικό πόλεμο που εξαπέλυσε ο Ερντογάν κατά της Ελλάδος. Ο Έβρος άντεξε στον Υβριδικό πόλεμο της Τουρκίας, γιατί για πρώτη φορά εισακούσθηκαν οι αρμόδιοι, δηλαδή η πολιτική και η στρατιωτική ηγεσία του Υπουργείου Άμυνας και του Υπουργείου Προστασίας του Πολίτη, οι οποίοι πήραν την έγκριση να κάνουν την δουλειά τους. Ο πόλεμος, έχει πολλές φάσεις, μέχρι να φθάσουμε στην ένοπλη σύρραξη. Έτσι θα πρέπει να συνειδητοποιήσουμε ότι η Ελλάδα και η Τουρκία ήδη ευρισκόμαστε στην «γκρίζα ζώνη» μεταξύ ειρήνης και συμβατικού πολέμου, δοκιμαζόμαστε συνεχώς και αν αποτύχουμε τότε οι επιπτώσεις θα είναι καταλυτικές για το μέλλον μας. Ο Ερντογάν έκανε λάθος, γιατί μας θεώρησε δεδομένους, την δε αντίδραση της Ελλάδος, ως μέχρι τούδε κατευναστική, άτολμη και φοβική. Η διαφορετική αντίδραση, το σχέδιο, η ψυχραιμία, η αποφασιστικότητα, η ικανότητα, η συνεργασία και ομοψυχία ήταν οι κρίσιμες συνιστώσες που έφεραν αυτά τα αποτελέσματα. Οι εξελίξεις στον Έβρο εκτός από την απόδειξη της υψηλής ικανότητας των Ενόπλων μας δυνάμεων, αφύπνισε και το εθνικό συναίσθημα των Ελλήνων, διώχνοντας από πάνω μας αυτό το αίσθημα της τουρκοφοβίας και ίσως «τουρκολαγνείας», που διακατείχε μέρος του Ελληνικού λαού. Θα πρέπει να ευχαριστούμε αφενός τις Ένοπλες Δυνάμεις και τα Σώματα Ασφαλείας για την επαρκή ικανότητα, τον επαγγελματισμό, το ηθικό και φρόνημα που επέδειξαν και τον Σουλτάνο Ερντογάν που με άγαρμπο τρόπο αφύπνισε τις εν υπνώσει ηθικές δυνάμεις και ικανότητες των Ελλήνων γενικά. Μπορούμε να αντιμετωπίσουμε με επιτυχία την Τουρκία, σε κάθε τι που σχεδιάζει εναντίον μας. Ο Έβρος μας έδειξε τον δρόμο.
Πρώτη δημοσίευση στο https://slpress.gr/ (28/3/20)
* Ο Ιωάννης Αθαν. Μπαλτζώης είναι αντιστράτηγος (ε.α.), πρόεδρος του Ελληνικού Ινστιτούτου Στρατηγικών Μελετών (ΕΛΙΣΜΕ), πρώην Ακόλουθος Άμυνας στο Τελ Αβίβ, πρώην Αξιωματικός επιχειρήσεων της ECMM στον πόλεμο της Βοσνίας, Απόφοιτος ΑΣΠ, ΣΕΘΑ, Tactical Intelligence School (U.S. Army), κατέχων Μεταπτυχιακό Δίπλωμα (M.Sc.) στην Γεωπολιτική Ανάλυση, Γεωστρατηγική Σύνθεση και Σπουδές Άμυνας και Διεθνούς Δικαίου του Εθνικού Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών.
GEOPOLITICO
Η Ινδία ανοίγει αμυντική αγορά στην Κεντρική Ασία: Τατζικιστάν και Τουρκμενιστάν επιλέγουν Akash
Νέους πελάτες στην Κεντρική Ασία αποκτά η ινδική αμυντική βιομηχανία, με το Τατζικιστάν και το Τουρκμενιστάν να προστίθενται στους αγοραστές του αντιαεροπορικού συστήματος Akash. Η εξέλιξη ενισχύει την εξαγωγική παρουσία του Νέου Δελχί σε μια περιοχή όπου κυριαρχεί ακόμη ο σοβιετικός και ρωσικός εξοπλισμός.
Την εξαγωγή των συστημάτων στις δύο χώρες επιβεβαίωσε ο γραμματέας Άμυνας της Ινδίας, Ρατζές Κουμάρ Σινγκ, σε δηλώσεις του στο πρακτορείο Asian News International στις αρχές Οκτωβρίου, σύμφωνα με δημοσίευμα της Catherine Putz στο The Diplomat, στις 13 Οκτωβρίου 2026.
Ο Ινδός αξιωματούχος παρουσίασε το εγχώριας σχεδίασης και παραγωγής κινητό αντιαεροπορικό σύστημα μέσου βεληνεκούς ως παράδειγμα της προόδου της αμυντικής βιομηχανίας της χώρας.
Όπως ανέφερε, πρώτη πελάτισσα ήταν η Αρμενία, η οποία απέκτησε πολλαπλές πυροβολαρχίες. Ακολούθησαν οι εξαγωγές προς το Τατζικιστάν και το Τουρκμενιστάν. Ο ίδιος πρόσθεσε ότι η παραγωγή έχει σταθεροποιηθεί, υπάρχουν επιπλέον παραγγελίες για τις ινδικές Ένοπλες Δυνάμεις και αναμένονται νέοι πελάτες από άλλες περιοχές του κόσμου.
Επιβεβαίωση από την Ινδία, χωρίς λεπτομέρειες για τις συμφωνίες
Οι δηλώσεις Σινγκ επιβεβαιώνουν προηγούμενο δημοσίευμα του ινδικού επιχειρηματικού περιοδικού BW Businessworld, τον Ιούλιο, το οποίο επικαλούνταν επίσημα στοιχεία και περιλάμβανε τις δύο χώρες στους εξαγωγικούς προορισμούς του Akash.
Σύμφωνα με το ANI, την προσθήκη τους στον κατάλογο των αγοραστών επιβεβαίωσαν τόσο ο Οργανισμός Αμυντικής Έρευνας και Ανάπτυξης της Ινδίας, DRDO, όσο και το ινδικό υπουργείο Άμυνας.
Ωστόσο, ούτε το Τατζικιστάν ούτε το Τουρκμενιστάν έχουν τοποθετηθεί δημοσίως, σύμφωνα με το δημοσίευμα. Δεν έχουν γνωστοποιηθεί ο αριθμός των συστημάτων, η αξία των συμφωνιών και τα χρονοδιαγράμματα παραδόσεων. Συνεπώς, η ινδική επιβεβαίωση δεν αρκεί για να προσδιοριστεί σε ποιο στάδιο βρίσκεται η παραλαβή και η επιχειρησιακή ένταξή τους.
Περισσότεροι προμηθευτές στην Κεντρική Ασία
Η επιλογή ινδικών συστημάτων εντάσσεται στη σταδιακή διαφοροποίηση των προμηθευτών των κρατών της Κεντρικής Ασίας. Παρότι μεγάλο μέρος του εξοπλισμού τους παραμένει σοβιετικής ή ρωσικής προέλευσης, στις ένοπλες δυνάμεις της περιοχής προστίθενται κινεζικά, τουρκικά, ινδικά και δυτικά μέσα.
Το The Diplomat, επικαλούμενο σχετικό ρεπορτάζ του RFE/RL, αναφέρει ότι το Τουρκμενιστάν παρουσίασε στην παρέλαση της ανεξαρτησίας του, στις 27 Σεπτεμβρίου, το κινεζικό σύστημα αεράμυνας FK-2000. Παρουσιάστηκαν επίσης βραζιλιάνικα αεροσκάφη A-29 Super Tucano και ιταλικά εκπαιδευτικά Leonardo M-346.
Το Τατζικιστάν έχει εμφανίσει κινεζικά συστήματα αεράμυνας HQ-17AE και τεθωρακισμένα οχήματα κινεζικής κατασκευής, ενώ το Κιργιστάν έχει αποκτήσει τα τελευταία χρόνια διάφορους τύπους τουρκικών στρατιωτικών drones.
Η εικόνα δείχνει ότι οι κυβερνήσεις της περιοχής αναζητούν περισσότερες επιλογές για την κάλυψη των αμυντικών αναγκών τους. Αυτό δεν σημαίνει άμεση ανατροπή της θέσης της Ρωσίας, αλλά διεύρυνση των διαθέσιμων συνεργασιών.
Το προηγούμενο της Αρμενίας
Η Αρμενία αποτελεί το προηγούμενο εξαγωγικό παράδειγμα για το Akash. Σύμφωνα με το δημοσίευμα, η πρώτη πυροβολαρχία παραδόθηκε τον Νοέμβριο του 2024 και περιλάμβανε τέσσερις εκτοξευτές και ένα ραντάρ Rajendra. Δεύτερη παράδοση φέρεται να πραγματοποιήθηκε τον Ιούλιο του 2025.
Τα στοιχεία αυτά προσφέρουν μια εικόνα της εξαγωγικής πορείας του συστήματος, χωρίς να επιτρέπουν συμπεράσματα για το μέγεθος ή τη σύνθεση των παραγγελιών του Τατζικιστάν και του Τουρκμενιστάν.
Η παλαιότερη σχέση με το Τατζικιστάν
Η αμυντική παρουσία της Ινδίας στο Τατζικιστάν έχει βαθύτερες ρίζες. Το The Diplomat επικαλείται έκθεση της Oxus Society, σύμφωνα με την οποία η συνεργασία αναπτύχθηκε από τη δεκαετία του 1990 και τις αρχές του 2000, με σημαντικό σταθμό την ανακαίνιση της αεροπορικής βάσης Αϊνί.
Τα σχέδια για εγκατάσταση ινδικών στρατιωτικών μέσων στη βάση δεν προχώρησαν, καθώς η Ντουσάνμπε στράφηκε στη Μόσχα και συμφώνησε να επιτρέψει τη χρήση της από ρωσικές δυνάμεις. Η Ινδία είχε επίσης πρόσβαση στην αεροπορική βάση Φαρχόρ, κοντά στα σύνορα με το Αφγανιστάν, χωρίς μόνιμη παρουσία.
Κατά το δημοσίευμα, πριν από τις συμφωνίες για το Akash δεν είχαν καταγραφεί ινδικές πωλήσεις αμυντικού εξοπλισμού στις δύο χώρες.
Η νέα εξαγωγική εξέλιξη προσφέρει στο Νέο Δελχί ένα επιπλέον έρεισμα στην Κεντρική Ασία. Για τους αγοραστές, όμως, η διεύρυνση των προμηθευτών συνοδεύεται από την πρόκληση της διαλειτουργικότητας: διαφορετικά συστήματα πρέπει να μπορούν να συνεργάζονται αποτελεσματικά μέσα στην ίδια αμυντική δομή.
GEOPOLITICO
Δένδιας–Πιστόριους στην Κρήτη: Αμυντική συνεργασία και SPARTAN ARROW στο επίκεντρο
Το ενδιαφέρον στρέφεται πλέον στις δηλώσεις των δύο υπουργών και στο κατά πόσο θα προκύψουν συγκεκριμένα επόμενα βήματα.
Συνάντηση με τον Γερμανό υπουργό Άμυνας Μπόρις Πιστόριους πραγματοποιεί σήμερα, Τετάρτη 14 Οκτωβρίου, στο Πεδίο Βολής Κρήτης ο Νίκος Δένδιας, με αντικείμενο την ευρωπαϊκή ασφάλεια και τη διμερή αμυντική συνεργασία.
Σύμφωνα με την προαναγγελία του ΥΠΕΘΑ, οι συνομιλίες θα επικεντρωθούν στις προκλήσεις άμυνας και ασφάλειας που αντιμετωπίζει η Ευρώπη, στη συνεργασία Ελλάδας–Γερμανίας στους τομείς της αμυντικής βιομηχανίας και της τεχνολογίας και στην ανάπτυξη ευρωπαϊκών αμυντικών δυνατοτήτων.
Η συνάντηση θα συνδυαστεί με παρακολούθηση βολών στο πλαίσιο της άσκησης αεράμυνας «SPARTAN ARROW – 26».
Οι δύο υπουργοί αναμένεται να παρακολουθήσουν βολές των συστημάτων PATRIOT και LEFLASYS-OZELOT, καθώς και βολή πιστοποίησης του νέου συστήματος IRIS-T SLM. Η άσκηση διοργανώνεται κάθε χρόνο από τις γερμανικές Ένοπλες Δυνάμεις στο NATO Missile Firing Installation, το Πεδίο Βολής Κρήτης.
Οι κοινές δηλώσεις στον Τύπο έχουν προγραμματιστεί περίπου στις 14:40.
Η ατζέντα συνδέει τη συζήτηση για την ευρωπαϊκή άμυνα με την πρακτική συνεργασία στη βιομηχανία, στην τεχνολογία και στην εκπαίδευση. Το ενδιαφέρον στρέφεται πλέον στις δηλώσεις των δύο υπουργών και στο κατά πόσο θα προκύψουν συγκεκριμένα επόμενα βήματα.
GEOPOLITICO
«Πυρπολητής»: Ελληνική σχεδίαση και ναυτική κρούση χωρίς πλήρωμα – Το επόμενο βήμα για τον Στόλο
Το Πολεμικό Ναυτικό παρουσίασε στον Σκαραμαγκά το δικό του μη επανδρωμένο σκάφος επιφανείας. Επιτήρηση, αναγνώριση και προσβολή πλεόντων στόχων στις αποστολές του, με στόχο την παραγωγή σε μεγάλους αριθμούς.
Ένα νέο εργαλείο για τη θαλάσσια επιτήρηση και τις επιχειρήσεις κρούσης παρουσίασε το Πολεμικό Ναυτικό, εντάσσοντας την εγχώρια ανάπτυξη μη επανδρωμένων συστημάτων στον σχεδιασμό ενίσχυσης του Στόλου.
Ο «Πυρπολητής», μη επανδρωμένο σκάφος επιφανείας που σχεδιάστηκε, αναπτύχθηκε και κατασκευάστηκε εξ ολοκλήρου από το Πολεμικό Ναυτικό, αποκαλύφθηκε την Τρίτη 13 Οκτωβρίου στο Ναυτικό Οχυρό Σκαραμαγκά. Η παρουσίαση έγινε κατά τα εγκαίνια του Κέντρου Διακλαδικής Εκπαίδευσης Μη Επανδρωμένων και Αυτόνομων Θαλάσσιων Συστημάτων, παρουσία του υπουργού Εθνικής Άμυνας Νίκου Δένδια.
Η σημασία του προγράμματος βρίσκεται τόσο στις αποστολές που μπορεί να αναλάβει όσο και στην ελληνική προέλευση της σχεδίασης και της κατασκευής του. Ο στόχος παραγωγής σε μεγάλους αριθμούς δίνει στο εγχείρημα προοπτική ευρύτερης αξιοποίησης από τον Στόλο, υπό την προϋπόθεση της επιτυχούς ολοκλήρωσης των δοκιμών.
Επιτήρηση και δυνατότητα προσβολής στόχων
Το σκάφος έχει μήκος πέντε μέτρων και μέγιστη ταχύτητα άνω των 40 κόμβων. Η αυτονομία του χαρακτηρίζεται υψηλή, χωρίς να έχουν ανακοινωθεί συγκεκριμένες τιμές επιχειρησιακής εμβέλειας ή διάρκειας αποστολής.
Διαθέτει ηλεκτροοπτικό σύστημα, ραντάρ επιφανείας, συστήματα επικοινωνιών και αισθητήρες για την πλοήγηση και την επιχειρησιακή χρησιμοποίησή του.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της παρουσίασης, έχει σχεδιαστεί για τρεις βασικές κατηγορίες αποστολών: συλλογή πληροφοριών, επιτήρηση και αναγνώριση· επιχειρήσεις εναντίον στόχων επιφανείας· και επιθέσεις μονής κατεύθυνσης με μεταφορά εκρηκτικού φορτίου.
Στην τελευταία περίπτωση, το ίδιο το μη επανδρωμένο σκάφος αποτελεί το μέσο προσβολής. Προβλέπονται επίσης δυνατότητες περαιτέρω αναβάθμισης και διεύρυνσης των αποστολών του.
Οι ενσωματωμένες δυνατότητες αυτόνομης λειτουργίας βρίσκονται στο τελικό στάδιο δοκιμών. Η διάκριση έχει σημασία: η απουσία πληρώματος από το σκάφος και η αυτόνομη εκτέλεση λειτουργιών αποτελούν διαφορετικά χαρακτηριστικά, τα οποία πρέπει να αξιολογούνται χωριστά.
Η επιχειρησιακή κατεύθυνση που περιέγραψε ο Δένδιας
Ο υπουργός Εθνικής Άμυνας ανέφερε ότι ο «Πυρπολητής» μπορεί «να συλλέγει πληροφορίες, να επιτηρεί, να αναγνωρίζει, να λειτουργεί —όπως το όνομά του λέει— σαν σκάφος δυνατοτήτων επίθεσης εναντίον πλεόντων στόχων».
Παράλληλα, επισήμανε τη δυνατότητα μεταφοράς μέρους των αποστολών επιτήρησης και περιπολίας σε μη επανδρωμένα και αυτόνομα μέσα, με αντίστοιχη μείωση των ημερών παραμονής του προσωπικού στη θάλασσα.
Αυτή η κατεύθυνση αναδεικνύει τον συμπληρωματικό ρόλο των νέων συστημάτων στον Στόλο. Η αξιοποίησή τους μπορεί να διευρύνει τις επιλογές επιτήρησης και κρούσης και να επιτρέψει διαφορετική κατανομή των αποστολών μεταξύ επανδρωμένων και μη επανδρωμένων μέσων.
Από τα πυρπολικά στην ελληνική τεχνογνωσία
Η επιλογή του ονόματος συνδέει το πρόγραμμα με την παράδοση των πυρπολικών της Επανάστασης του 1821: τη χρήση μικρότερων σκαφών για την προσβολή ισχυρότερων εχθρικών μονάδων.
Στον σύγχρονο «Πυρπολητή», η ιστορική αναφορά συνοδεύεται από συστήματα αισθητήρων, επικοινωνιών και πλοήγησης, με το πλήρωμα να απουσιάζει από το μέσο που εκτελεί την αποστολή.
Το ουσιαστικό ζητούμενο είναι η διατήρηση και η εξέλιξη αυτής της τεχνογνωσίας. Η εγχώρια ανάπτυξη αποκτά επιχειρησιακή αξία όταν συνοδεύεται από αξιόπιστη παραγωγή, υποστήριξη και δυνατότητα αναβαθμίσεων σε βάθος χρόνου.
Εκπαίδευση σε ευρύ φάσμα θαλάσσιων συστημάτων
Το νέο Κέντρο Διακλαδικής Εκπαίδευσης προορίζεται για την εκπαίδευση και την εξοικείωση του προσωπικού με μη επανδρωμένα και αυτόνομα θαλάσσια μέσα.
Στην παρουσίαση περιλαμβάνονταν συστήματα επιφανείας για επιτήρηση, συλλογή πληροφοριών, υδρογραφικές έρευνες και αποστολές έρευνας και διάσωσης, καθώς και υποβρύχια μέσα για εντοπισμό και εξουδετέρωση ναρκών.
Μεταξύ αυτών ήταν τα FLEXUS, NIRIIS, BLUE BOAT, ΜΕΣΕ και ΚΑΝΑΡΗΣ «1» και «2», καθώς και τα υποβρύχια PLUTO PLUS και PLUTINO MIKI. Η ποικιλία των μέσων δείχνει ότι η εκπαίδευση καλύπτει περισσότερες αποστολές από την αποκλειστική χρήση σκαφών κρούσης.
Στα εγκαίνια της Διακλαδικής Σχολής Μη Επανδρωμένων, αλλά και των Αυτονόμων Συστημάτων Θάλασσας. Ένα περαιτέρω βήμα, που δημιουργεί τεράστιες δυνατότητες για το Πολεμικό Ναυτικό μας στο Αρχιπέλαγος, με τα Αυτόνομα Συστήματα τα οποία μπορούν να προσφέρουν απεριόριστες δυνατότητες στην επιτήρηση και αναγνώριση, στην προστασία των λιμένων, στον ναρκοπόλεμο και στην ασφάλεια των υποδομών.
Αυτό το νέο Πολεμικό Ναυτικό με τις σύγχρονες πλατφόρμες, θα μπορεί να προστατεύει όχι μόνο την κυριαρχία και τα κυριαρχικά δικαιώματα, αλλά και τα ενεργειακά και επικοινωνιακά δίκτυα στον βυθό, τα οποία είναι επίσης απαραίτητα για την ασφάλεια της Πατρίδας.
(από τον χαιρετισμό μου στην τελετή των εγκαινίων του Κέντρου Διακλαδικής Εκπαίδευσης Μη Επανδρωμένων και Αυτόνομων Θαλάσσιων Συστημάτων στο Κέντρο Εκπαίδευσης ΠΑΛΑΣΚΑΣ του ΠΝ)
#HellenicNavy
— Nikos Dendias (@NikosDendias) October 13, 2026
Το αίτημα για τα Corsair
Ξεχωριστή θέση είχε το Corsair της Saronic, μη επανδρωμένο και αυτόνομο σκάφος επιφανείας μήκους επτά μέτρων, με ταχύτητα άνω των 35 κόμβων.
Σύμφωνα με την ενημέρωση της παρουσίασης, διαθέτει δυνατότητα συνεργατικής αυτόνομης δράσης σε σμήνη και μπορεί να αναλαμβάνει αποστολές επιτήρησης, επιχειρήσεων κατά στόχων επιφανείας, επίθεσης μονής κατεύθυνσης και έρευνας και διάσωσης.
Το Πολεμικό Ναυτικό έχει πραγματοποιήσει δοκιμές και αξιολόγηση του συστήματος και έχει αποστείλει σχετικό Letter of Request για προμήθεια σκαφών μέσω του μηχανισμού Foreign Military Sales των ΗΠΑ. Η αποστολή του αιτήματος αποτελεί βήμα στη διαδικασία προμήθειας και δεν ισοδυναμεί με ολοκληρωμένη αγορά ή παράδοση.
Το κρίσιμο βήμα είναι η παραγωγή
Η παρουσίαση του «Πυρπολητή» αποτελεί αφετηρία για την αξιολόγηση ενός ελληνικού μη επανδρωμένου μέσου με πολλαπλές αποστολές. Η ολοκλήρωση των δοκιμών, η οργάνωση της παραγωγής και η ένταξή του στις διαδικασίες του Στόλου θα καθορίσουν το πραγματικό επιχειρησιακό του αποτύπωμα.
Μέχρι στιγμής δεν έχουν δημοσιοποιηθεί συγκεκριμένα στοιχεία για την εμβέλεια, το εκρηκτικό φορτίο, το κόστος ανά μονάδα ή το χρονοδιάγραμμα μαζικής παραγωγής. Τα διαθέσιμα δεδομένα τεκμηριώνουν τις κατευθύνσεις του προγράμματος· η συνολική αποτίμησή του θα απαιτήσει τα αποτελέσματα των δοκιμών και τις αποφάσεις για την παραγωγή.
-
Αναλύσεις4 εβδομάδες πρινΤο τελεσίγραφο Καλίν την ώρα που η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο!
-
Άμυνα3 μήνες πρινΡωσσικό ΜΜΕ: Ελληνικό «μπλόκο» στην απαίτηση για Patriot – Πώς γνωρίζει το Κίεβο απόρρητα στοιχεία για τους πυραύλους μας;
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ3 μήνες πρινΠακιστανός με καναδική υπηκοότητα ο υπαίτιος της πυρκαγιάς στον Έβρο! Πιθανόν να μετέφερε μετανάστες
-
GEOPOLITICO1 μήνα πρινΤο διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
-
Αναλύσεις2 μήνες πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΞέσπασμα της μητέρας της Μυρτούς για την υπόθεση Τζαβέντ Ασλάμ: «Δεν ξεχνώ ποτέ» – «Δήμαρχος των Πακιστανών ο Δούκας»
-
GEOPOLITICO4 εβδομάδες πρινΤί λέει Τούρκος δημοσιογράφος για Σάββα Καλεντερίδη; «Έκανε πολύ καλά τη δουλειά του για τη χώρα του – Δεν μπορούσε να τον στριμώξει η ΜİΤ»
-
Αναλύσεις3 μήνες πρινΕάν η Τουρκία απορρίψει τη συμφωνία αποχώρησης από την Κύπρο θα απομακρυνθεί δια της βίας