Απόψεις
27 Απριλίου 1941 και οι Γερμανοί στην Αθήνα – Η στάση του Αρχιεπισκόπου Χρυσάνθου
Γράφει ο αντιναύαρχος ε.α Δρ Στυλιανός Πολίτης
Στις 27 Απριλίου 1941 τα γερμανικά στρατεύματα καταλαμβάνουν την πόλη της Αθήνας, γεγονός που σηματοδοτεί την έναρξη της γερμανικής κατοχής της χώρας. Αμέσως ξεκίνησε και η Εθνική Αντίσταση! Λίγοι όμως ξέρουν και δυστυχώς πολλοί αποφεύγουν να πουν ότι ο Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και πάσης Ελλάδος ήταν Αυτός που πραγματοποίησε την πρώτη αντιστασιακή πράξη και κήρυξε γενικά την έναρξη της Εθνικής Αντιστάσεως!
Ποιος όμως ήταν ο Χρύσανθος; Ο Χαρίλαος Φιλιππίδης, όπως ήταν το κοσμικό του όνομα, γεννήθηκε το 1881 στην Κομοτηνή. Σπούδασε στη Θεολογική Σχολή της Χάλκης, συνέχισε τις σπουδές του στη Λοζάνη και τη Λειψία στο Κανονικό Δίκαιο και τη Γλωσσολογία. Το 1913, κληρικός ήδη από το 1903, εξελέγη Μητροπολίτης Τραπεζούντας. Τον Απρίλιο του 1916 και ενώ ο Ρωσοτουρκικός Πόλεμος βρισκόταν σε εξέλιξη, ηγήθηκε της εξεγέρσεως των Ποντίων και συντόνισε με επιτυχία τη συνεργασία τους με τα ρωσικά στρατεύματα που είχαν φθάσει στην Τραπεζούντα. Τον Ιούνιο του 1916 πανηγυρικά μέσα στο Μητροπολιτικό Ναό παρουσία Ρώσων Στρατηγών, ανακήρυξε τον Οπλαρχηγό Αντώνιο Χατζηελευθερίου ανώτατο στρατιωτικό διοικητή Ποντικών Δυνάμεων. Ακολούθησαν σφοδρές συγκρούσεις με τους Τούρκους και βαριά αντίποινα.
Μετά τον Α’ Παγκόσμιο πόλεμο ο Χρύσανθος χρησιμοποιήθηκε σε σημαντικότατες εθνικές διπλωματικές αποστολές για την προβολή των δικαίων του αλύτρωτου Ελληνισμού, στις Συνδιασκέψεις των Παρισίων το 1919[1] και του Λονδίνου το 1921[2]. Στις 13 Δεκεμβρίου 1938, ο Χρύσανθος διορίστηκε με Βασιλικό Διάταγμα Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και Πάσης Ελλάδος, αφού προηγήθηκε απόφαση του Συμβουλίου Επικρατείας που ακύρωνε την εκλογή του συνυποψηφίου του στις σχετικές εκλογές Μητροπολίτη Κορινθίας Δαμασκηνού και αφού ο Ιωάννης Μεταξάς είχε επαναφέρει το παλαιότερο καθεστώς εκλογής Αρχιεπισκόπου.
Δυστυχώς, μετά το βροντερό ΟΧΙ του Μεταξά και το Έπος των γενναίων μαχητών του 1940, ήρθε η επίθεση των Γερμανών και η κατάρρευση του μετώπου. Ενώ ο εχθρός προήλαυνε πια προς την Αθήνα, ο άξιος Ιεράρχης, σαν βράχος της Πατρίδας αλλά και της Ορθοδοξίας, περίμενε αγέρωχος τους κατακτητές.
Στις 27 Απριλίου Κυριακή των Βαΐων, ο Χρύσανθος πληροφορείται ότι οι Γερμανοί έχουν φθάσει στους Αμπελοκήπους. Σε λίγη ώρα προσκαλείται για να τελέσει δοξολογία στη Μητρόπολη Αθηνών. Με εμφανή τα σημεία της θλίψεως διώχνει και τον πρώτο και το δεύτερο αγγελιοφόρο. Περίπου στις 16.00 φθάνουν βλοσυροί στην Αρχιεπισκοπή ο Γερμανός Στρατηγός Georg Stumme του Β’ Σώματος Στρατού συνοδευόμενος από τον νέο Φρούραρχο Αθηνών. Ο Χρύσανθος τους δέχθηκε στην αίθουσα του Αρχιερατικού Θρόνου με «αθυμίαν και κατήφειαν».
Όταν μάλιστα οι Γερμανοί του ζήτησαν να ορκίσει την κατοχική κυβέρνηση, αρνήθηκε δηλώνοντας «Η Εθνική Κυβέρνηση την οποία εγώ ώρκισα, εξακολουθεί να υφίσταται και συνεχίζει τον πόλεμον».
Οι Γερμανοί φρονίμως ποιούντες δεν θέλησαν σε αυτή τη στιγμή να έρθουν σε σύγκρουση με τον Ιεράρχη. Προσπάθησαν να τον πείσουν να τηρήσει μια άλλη στάση και γι’ αυτό τον παρακάλεσαν να στείλει τουλάχιστον ένα Επίσκοπο για να φορτωθεί άλλος την κατακραυγή. Ο Χρύσανθος όμως ήταν ασυμβίβαστος, τήρησε σθεναρή στάση και για άλλη μια φορά αρνήθηκε λέγοντας «Αδυνατώ να δώσω εντολή σε οιονδήποτε και εν γνώσει των συνεπειών που με αναμένουν δεν δέχομαι την προτεινόμενη παραχώρησην. Εμμένω εις τας Αρχάς μου».
Η γερμανική κατοχή έπεσε βαριά στην Πατρίδα μας. Η Ελληνική ψυχή όμως του Αρχιεπισκόπου, διάπυρος από Χριστιανική Πίστη παρέμεινε στο ύψος της. Ο Αρχιεπίσκοπος άρχισε αμέσως να δημοσιεύει προκηρύξεις κατά των Γερμανών, καλώντας τους Έλληνες σε αντίσταση. Ξεκίνησε έτσι η Εθνική Αντίσταση με πρώτο το γενναίο Αρχιεπίσκοπο. Αυτές οι πράξεις Του ενέπνευσαν τη θέληση του Ελληνικού Λαού να μην υποκύψει και ήταν η αφετηρία της Εθνικής Αντιστάσεως σημαντικού μέρους της οποίας ο Χρύσανθος ήταν ηγέτης.
Πολύ σύντομα όμως στις 30 Απριλίου οι προκηρύξεις αυτές ήταν στα χέρια του Λοχαγού Dolger της Γκεστάπο. Οι Γερμανοί όμως όπως επισημαίνω παρακάτω, ήξεραν πολύ καλά τι έκαναν! Δεν θα συλλαμβάναν ποτέ το θρησκευτικό ηγέτη! Με την επίκληση τυπικών λόγων ακυρότητας της αναδείξεώς του σε Αρχιεπίσκοπο, ο Χρύσανθος εκθρονίσθηκε και αντικαταστάθηκε από το Μητροπολίτη Κορινθίας Δαμασκηνό.
Στο σημείο αυτό φρονώ ότι η διερεύνηση της βασιμότητας αυτών των λόγων ακυρότητας δεν είναι του παρόντος. Θα περιοριστώ όμως να αναφέρω ότι πάντα οι κατακτητές με παρόμοιες προφάσεις, δήθεν για να βάλουν τα πράγματα στη σωστή τους θέση, δηλαδή εκεί που τους βολεύουν, ανέθετουν κάθε είδους εξουσία σε persona grata ομοεθνείς των κατακτημένων.
Αυτό το παρατηρούμε στην Ιστορία πάρα πολλά χρόνια πριν μας το διδάξει ο Νικόλαος Μακιαβέλλι. Χαρακτηριστικό παράδειγμα οι Ρωμαίοι που τοποθέτησαν Βασιλιά τον Ηρώδη απόγονο του Ησαύ, σε αντικατάσταση του απογόνου του Ιακώβ που είχε υποκλέψει με δόλο σε εκτέλεση εντολών της μητέρας του Ρεβέκκας την ευλογία για τη διαδοχή, εκμεταλλευόμενος την τυφλότητα του γέροντα πατέρα τους Ισαάκ. Οι ίδιοι είχαν αναδείξει Αρχιερέα τον Άννα και μετά τον Ιωσήφ, αυτόν που οι Εβραίοι αποκαλούσαν υποτιμητικά «Καϊάφα», εκείνον που καταδίκασε τον Ιησού σε θάνατο.
Ο σεπτός Ιεράρχης συνήθιζε να λέγει «Προτιμώ ιπτάμενος ως αετός να πέσω ή έρπων να ζήσω».
Σε όλο μάλιστα το διάστημα της εχθρικής κατοχής πάμπτωχος και ενδεής, χωρίς σύνταξη ή άλλη πηγή εσόδων, δεν έπαψε την πατριωτική του δράση. Το μυστικό του καταφύγιο ήταν το Στρατηγείο των αντιστασιακών οργανώσεων και ο «ασύρματος του Δεσπότη» έστελνε στο συμμαχικό Στρατηγείο της Μέσης Ανατολής πληροφορίες και λάμβανε από εκεί συντονιστικές οδηγίες και διαταγές.
Μετά την απελευθέρωση, ο σεπτός γέροντας παραμένοντας πάμπτωχος και εγκαταλελειμμένος, όπως όλοι οι σημαντικοί άνδρες, έφυγε από τον κόσμο μας στις 28 Σεπτεμβρίου 1949, σε ηλικία 68 ετών. Κηδεύθηκε με χρήματα που συγκεντρώθηκαν από έρανο.
Σήμερα ο διπλάσιος σε μέγεθος και από αυτόν του Παλαιολόγου ανδριάντας εμπρός από τη Μητρόπολη Αθηνών δεν είναι βεβαίως του Χρύσανθου αλλά του αντικαταστάτου Του.
Αυτό είναι κάτι που δεν πρέπει να μας παραξενεύει ιδιαίτερα σήμερα.
ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ
ΑΝΤΩΝΑΚΕΑ Ν., Φως εις το Σκότος της Κατοχής, έκδοση Πελασγός, Αθήναι 1947.
ΜΑΚΙΑΒΕΛΛΙ Ν., Ο Ηγεμόνας, μετάφραση Κασωτάκη Μ., 17η έκδοση Πατάκη, Αθήνα 2005.
ΜΑΡΜΑΡΙΝΟΥ Ι., «Η Στάση του Αρχιεπισκόπου Αθηνών Χρυσάνθου Έναντι των Γερμανών Κατακτητών», Στρατιωτική Επιθεώρηση, Μάϊος – Ιούνιος 2004.
ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΟΥ Ν., Η Δίκη του Χριστού, έκδοση Πέμπτη, Αθήναι 1973.
ΠΟΛΙΤΗ Σ., «Ο Ελληνισμός της Μικράς Ασίας ως την Καταστροφή», Ιστορία Εικονογραφημένη, τεύχος 521, Νοέμβριος 2011.
Σημείωση: Το μικρό άρθρο μου συμπληρώθηκε με πληροφορίες που είχα από την γιαγιά μου κόρη του ιερέως Κωνσταντίνου Ζύμαρη από Κρήνη Μικράς Ασίας, φίλου και συλειτουργού του Χρυσάνθου.
[1] Η Συνδιάσκεψη ειρήνης των Παρισίων του 1919 οργανώθηκε από τις νικήτριες συμμαχικές δυνάμεις της ΑΝΤΑΝΤ και των Η.Π.Α. στο τέλος του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου με σκοπό τη σύσταση της Κοινωνίας των Εθνών και για να τεθούν υπό διαπραγμάτευση οι συνθήκες ειρήνης. Μεταξύ αυτών και η Συνθήκη των Σεβρών στις 10 Αυγούστου 1920.
[2] Στη Διασυμμαχική Συνδιάσκεψη στο Λονδίνο το Φεβρουάριο του 1921, η Ελλάδα διαπίστωσε την υπαναχώρηση των Συμμάχων της στο μικρασιατικό ζήτημα και έκανε απεγνωσμένες προσπάθειες για να επιτύχει τη συμπαράσταση των συμμάχων για εξασφάλιση της ελληνικής κυριαρχίας στις περιοχές που είχε απελευθερώσει.
Απόψεις
Δημιουργία τάξεων
Όλοι εξίσου έχουν για συγκεκριμένο χρόνο δικαίωμα να συμβάλλουν στη λήψη αποφάσεων για το σύνολο της κοινωνίας, αλλά κανένας μόνος του, ενώ όλοι έχουν ίσες υποχρεώσεις να υπηρετήσουν απόλυτα, ακόμη και με τη ζωή τους την πατρίδα τους για συγκεκριμένο χρόνο (θητεία).
Γράφει ο Δημήτρης Αντ. Σιδερής, ομ. καθηγητής καρδιολογίας, dimitrissideris.wordpress.com\ Κοινή Γνώμη, 28 Απριλίου, 2026
Το ανθρώπινο είδος είναι προικισμένο με ανατομικές, φυσιολογικές και ψυχολογικές, δηλαδή συμπεριφοριακές, ικανότητες, μόνο ικανό από όλα τα ζώα, να κάνει επιλογές. Ανατομικές: κυρίως αφενός τα δυο χέρια με ένα δάκτυλο (αντίχειρα) αντικριστό με τα υπόλοιπα και αφετέρου τα δυο πόδια. Οι φυσιολογικές ικανότητες αφορούσαν κυρίως τη δυνατότητα να έχουν οι άνθρωποι όχι μόνο φυσικά αντανακλαστικά, όπως όλα τα πολυκύτταρα ζώα, όχι μόνο να αναπτύσσουν εξαρτημένα αντανακλαστικά, όπως τα ομοιόθερμα κυρίως ζώα, που μπορούν έτσι να μαθαίνουν, αλλά και δευτεροβάθμια εξαρτημένα αντανακλαστικά που τους δίνουν σχεδόν απεριόριστες δυνατότητες μάθησης. Προικισμένος έτσι ο άνθρωπος, μόνος από όλα τα ζώα, έχει την ικανότητα να επιλέγει αν επιθυμεί να ζει με τρόπο μονήρη, αγελαίο, όπως τα περισσότερα ζώα γύρω μας, ή κοινωνικό, όπως υποχρεωτικά οι μέλισσες και τα μυρμήγκια. Μπορεί να ζει όσο θέλει αγελαία ή κοινωνικά, δηλαδή να ζει πολιτικά.
Άρχισε να οργανώνεται κοινωνικά, πολιτικά, ο άνθρωπος από τη στιγμή που μεταπήδησε από την τροφοσυλλογή στην τροφοπαραγωγή. Και αμέσως άρχισε η δημιουργία τάξεων. Η αρχική ταξινόμηση ήταν η οικογενειακή. Μια “τάξη” ήταν η μητέρα με τα (ανήλικα) παιδιά της. Αργότερα επεκτάθηκε συμπεριλαμβάνοντας και τον πατέρα. Τώρα υπήρχε και διαφοροποίηση. Οι άντρες, μυϊκά ισχυρότεροι από τις γυναίκες, κινούνταν, κυνηγούσαν, παρήγαν τροφή βόσκοντας κτήνη και καλλιεργώντας τη γη, σφετεριζόμενοι τις αποθήκες τροφίμων άλλων ομάδων και υπερασπίζοντας τις δικές τους. Την ίδια ώρα οι γυναίκες, σχετικά ακίνητες, φρόντιζαν να μη σβήσει η πολύτιμη φωτιά στο κατάλυμά τους (εστιάδες), να φροντίζουν τα παιδιά και να μένουν μονογαμικές, αλλιώς δεν εξασφαλιζόταν η διατροφή τους που την κουβαλούσαν οι άντρες. Οι άντρες είχαν ανάγκη τα παιδιά, για να εργάζονται γι΄ αυτούς μόλις μπορέσουν και να τους φροντίσουν όταν οι ίδιοι θα ήταν πια ανήμποροι, και τις γυναίκες για να τους κάνουν παιδιά. Οι γυναίκες, από μητέρες των τέκνων τους, έγιναν μητέρες των παιδιών του αντρός τους.
Οι τάξεις όμως επεκτάθηκαν. Κάποιοι με ανώτερες ικανότητες, μυϊκές και νοητικές, επικρατούσαν. Δείτε ένα σμήνος πελαργών. Ο ισχυρότερος πετά μπροστά. Οι άλλοι ακολουθούν, καθώς ο κυματισμός του αέρα που τους δημιουργεί ο πρώτος τους διευκολύνει. Μόλις κουραστεί, μένει πίσω, άλλος γίνεται πρώτος, ενώ κατευθύνονται πάντα προς όπου μια ανώτερη δύναμη τους σπρώχνει, βόρεια το καλοκαίρι, νότια το χειμώνα στο βόρειο ημισφαίριο. Όμοια, κάποιοι ικανότεροι άνθρωποι γίνονται μπροστάρηδες. Οι άλλοι τους ακολουθούν. Τέτοιοι είναι συνήθως οι μυθολογικοί ήρωες.
Στην κοινωνία που αρχίζει έτσι να σχηματίζεται έρχονται σε επαφή ποικίλες διαφορετικές ομάδες. Είτε με σύγκρουση είτε με συναλλαγή. Η τελευταία γινόταν συχνά με ένα γάμο του πρίγκιπα της μιας με την πριγκίπισσα της άλλης. Έτσι κι αλλιώς προκύπτει μια πολυπληθέστερη, ισχυρότερη κοινωνική ομάδα.
Ήδη, όπως όλα τα ζώα, οι άνθρωποι έχουν αναπτύξει το αισθητό Εγώ τους (σωματικό, αντιληπτό από το συνολικό περιβάλλον τους) με τη σύλληψή τους και το νοητό (αντιληπτό μόνο από το ίδιο το άτομο) με τη γέννησή τους. Επιπλέον οι άνθρωποι έχουν αναπτύξει και το κοινωνικό Εγώ τους υπερτροφικά (σε σχέση με τα υπόλοιπα έλλογα μέλη του περιβάλλοντός τους, την κοινωνία δηλαδή) με μια κοινωνική τελετουργία. Τώρα ο καθένας, και η κοινωνία ολόκληρη, επιλέγουν πόσο ανεξάρτητοι επιθυμούν να είναι από τις φυσικές απειλές (και σ΄ αυτό βοηθά η κοινωνική τους οργάνωση) και από τους κοινωνικούς περιορισμούς που προκαλεί η εξειδίκευσή τους. Το κοινωνικό ωράριο καθενός είναι επαγγελματικό και πολιτικό. Και στα δύο καθένας συναναστρέφεται αναγκαστικά με πρόσωπα που έχουν παρόμοια μ΄ αυτόν επαγγελματική ή πολιτική ενασχόληση. Επομένως αυξάνονται οι πιθανότητες να δημιουργηθεί τότε μια συναισθηματική σχέση που επεκτείνεται και στα άλλα δύο ωράρια και να καταλήξει σε γάμο. Έτσι ανώτερα στελέχη μιας επιχείρησης συνανατρέφονται με ανώτερα στελέχη και ηγετικές πολιτικές προσωπικότητες. Και να πώς η οικογενειακή σχέση υπεισέρχεται και ενισχύει την κοινωνική τάξη. Οι βασιλιάδες παντρεύονται βασιλιάδες, οι κροίσοι παντρεύονται πριγκίπισσες κροίσων. Τέτοια σχέση είναι πολλαπλά συμφέρουσα, χωρίς καμιάν έξωθεν επιβολή. Αμβλύνει τις αντιπαλότητες μεταξύ διαφορετικών ομάδων, ενώ ισχυροποιεί εκείνες τις ομάδες που το πέτυχαν. Αυτή η οικογενειοκρατία όμως ξεκινά άλλη αντιπαλότητα, εκείνη μεταξύ διαφορετικών βαθμίδων μέσα στην ίδια οργάνωση. Οι εργαζόμενοι είναι αντίπαλοι με τους εργοδότες στη γνωστή “ιδεολογική” διαφοροποίηση σε αριστερούς και δεξιούς. Παλιότερα η αντιπαλότητα ήταν μεταξύ αριστοκρατών, από οικογενειοκρατικές οικογένειες, και πληβείων (κοινών, απλών πολιτών).
Μια πολιτεία όμως, μια ανθρώπινη κοινωνία δηλαδή, στηρίζεται αναγκαστικά σε όλες τις τάξεις. Στις ακραίες περιπτώσεις, με δεσπότες και δούλους, οι τελευταίοι εξαρτώνται απόλυτα από τον κύριό τους. Εξαρτάται από αυτόν η ζωή τους, διότι, χωρίς να έχουν περιουσία, γη, κοπάδια, άλογα ή πλοία, τους τρέφουν και τους παρέχουν στοιχειώδη ένδυση, διατροφή και στέγη οι αφέντες τους, ενώ είναι υποχρεωμένοι να κάνουν ό,τι οι δεσπότες τους τούς διατάζουν. Αν δεν υπακούσουν ή επαναστατήσουν, ο ιδιοκτήτης τους ή και ολόκληρη η κοινωνία τους τιμωρεί ακόμη και υπαρξιακά. Αλλά και οι αφέντες τους εξαρτώνται από τους δούλους, διότι αυτοί είναι που δουλεύουν και παράγουν την τροφή, την ένδυση, τη στέγαση που είναι αναγκαίες για όλους.
Η διαίρεση σε τάξεις είναι απαραίτητη, όσο και η εξειδίκευση, με όσα ισχύουν σήμερα, για την εύρυθμη λειτουργία μιας πολιτείας. Ωστόσο, οι υπερβολικές αντιθέσεις μεταξύ τάξεων μέσα στην ίδια την κοινωνία δημιουργεί δυσλειτουργίες, τόσο μεγαλύτερες όσο μεγαλύτερη ανισότητα υπάρχει. Είναι γνωστό ότι οι ποσοτικές διαφορές όταν αθροιστούν ως μια κρίσιμη τιμή γίνονται ποιοτικές. Αυτό σημαίνει κατά κανόνα βία που διαλύει την κοινωνία. Πρέπει να υπάρχουν επομένως όρια.
Ένα τέτοιο όριο είναι π.χ. η κατάργηση των στεγανών μεταξύ διαφορετικών τάξεων. Ως πριν από τις μεγάλες επαναστάσεις των προηγούμενων δύο αιώνων, ο ευγενής έπρεπε να παντρευτεί ευγενή, σήμερα όμως μπορεί ο Πρίγκιπας να παντρευτεί τη Σταχτοπούτα. Αυτό όμως δεν αρκεί. Οι αρχαίοι Αθηναίοι είχαν βάλει όριο στην απόκτηση περιουσίας. Για παράδειγμα, οι σιτοπώλες δεν επιτρεπόταν να αγοράζουν πάνω από 50 φορμούς (περίπου 260 κιλά) σιτάρι, ενώ ο Αριστοτέλης προτείνει ένα όριο στην κτήση γης. Το πιο σημαντικό είναι να δεχθούμε όλοι ότι δεν υπάρχει κανένας άνθρωπος που από τη φύση του είναι πολιτικά ανώτερος από κάποιον άλλον. Αυτό σε μια πολιτεία μεταφράζεται στο ότι όλοι εξίσου έχουν για συγκεκριμένο χρόνο δικαίωμα να συμβάλλουν στη λήψη αποφάσεων για το σύνολο της κοινωνίας, αλλά κανένας μόνος του, ενώ όλοι έχουν ίσες υποχρεώσεις να υπηρετήσουν απόλυτα, ακόμη και με τη ζωή τους την πατρίδα τους για συγκεκριμένο χρόνο (θητεία).
Αναλύσεις
Κυπριακή Δημοκρατία: Νησιωτική χώρα χωρίς… ακτογραμμές
Η Κ.Δ. ελέγχει μόνον 316.19 χλμ και η κατοχική Τουρκία 420.55!
Γράφει η Φανούλα Αργυρού*, Σημερινή
Στις 19.5.2016, κατόπιν έρευνάς μου δημοσίευσα στη «Σημερινή» το άρθρο «Νησιωτική χώρα χωρίς… ακτογραμμές».
https://www.sigmalive.com/simerini/politics/333066/nisiotiki-xora-xoris-aktogrammes
Στο άρθρο παρουσίασα τις στατιστικές των ακτογραμμών της Κυπριακής Δημοκρατίας, όπως μου τις έδωσαν οι Αρχές των Βρετανικών Βάσεων, κατόπιν αίτησής μου στο Υπουργείο Άμυνας της Βρετανίας.
(Σήμερα, 10 χρόνια αργότερα, αναδημοσιεύω τις πληροφορίες οι οποίες περιλαμβάνονται και στο βιβλίο μου «Διζωνική vs Δημοκρατία 1955- 2019», για ενημέρωση των όσων δεν γνωρίζουν και κυρίως των νεότερων εντός και εκτός Κύπρου).
Όπως μας ενημέρωσαν επίσημα οι βρετανικές Αρχές:
Η Κυπριακή Δημοκρατία ελέγχει μόνον 316.19 χιλιόμετρα της ακτογραμμής της νήσου και η κατοχική Τουρκία 420.55!
Η δημοσίευση επισπεύσθηκε τότε, λόγω των πρόσφατων νέων τουρκικών προκλήσεων εις βάρος της κυπριακής ΑΟΖ, με την επιστολή του Μόνιμου Αντιπροσώπου της Άγκυρας, Χαλίπ Τσεβίκ, προς τον ΓΓ του ΟΗΕ, ημερ. 28 Απριλίου 2016, όπου ανέφερε ότι η Τουρκία είναι η χώρα με τη μεγαλύτερη ηπειρωτική ακτογραμμή στην Ανατολική Μεσόγειο κ.λπ. («Σημερινή», 13.5.2016, Μάριος Πούλλαδος).
Εξηγούμαι:
Στις 22.3.2016 απευθύνθηκα, ταυτόχρονα, στο Υπ. Εξωτερικών και Κοινοπολιτείας και στο Υπ. Άμυνας στο Λονδίνο, ζητώντας βάσει του βρετανικού Νόμου του 2000 περί Πληροφόρησης (Freedom of Information Act 2000), να ενημερωθώ για τις στατιστικές που διατηρούν οι βρετανικές Αρχές, σχετικά με τις ακτογραμμές της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Η αίτηση έγινε βάσει τού ότι το Ηνωμένο Βασίλειο είναι εγγυήτρια δύναμη της Κυπριακής Δημοκρατίας με τη Συνθήκη Εγγυήσεως του 1960, ως ιδιοκτήτης δύο «Κυρίαρχων Περιοχών των Βάσεων» στο νησί (*) με τη Συνθήκη Εγκαθίδρυσης του 1960 και ως συνεταίρος της Κυπριακής Δημοκρατίας με τη Συνθήκη της Ευρωπαϊκής Ένωσης (τότε ακόμα δεν είχαμε το Brexit), ως επίσης και συνδρομήτρια χώρα στην Ειρηνευτική Δύναμη των Ηνωμένων Εθνών στην Κύπρο.
Η αίτηση απαντήθηκε δεόντως στις 11.4. 2016 με ηλεκτρονικό μήνυμα και προτού κλείσει ένας μήνας από την ημέρα της αίτησης, από το Αρχηγείο της Διοίκησης των Βρετανικών Περιοχών των Βάσεων με τις απαντήσεις στις 8 ερωτήσεις μου.
Βάσει των επίσημων στατιστικών στοιχείων που μας έδωσαν οι βρετανικές Αρχές, η Κυπριακή Δημοκρατία ελέγχει μόνον 316.19 χιλιόμετρα ακτογραμμής από τα συνολικά 821.97 χιλιόμετρα που ορίστηκαν ότι έχει η νήσος Κύπρος με τη Συνθήκη Εγκαθίδρυσης του 1960, ενώ η κατοχική δύναμη εισβολής (Τουρκία) από τον καιρό της εισβολής το 1974 ελέγχει 420.55 χιλιόμετρα!
Σημειώνεται εδώ ότι, αν το «Σχέδιο Ανάν» γινόταν αποδεκτό, η ακτογραμμή που προνοείτο να επέστρεφαν οι Βρετανοί και οι Τούρκοι ήταν συγκριτικά ελάχιστη.
«Ερώτηση 1 – Ποιο το μήκος της ακτογραμμής της νήσου Κύπρου, όπως η νήσος ορίστηκε με τη Συνθήκη Εγκαθίδρυσης του 1960;
Απάντηση – 821.97 χιλιόμετρα ή 510.75 μίλια.
Ερώτηση 2 – Ποιο το συνολικό μήκος της ακτογραμμής της Κυπριακής Δημοκρατίας, όπως ορίστηκε η Δημοκρατία με τη Συνθήκη Εγκαθίδρυσης του 1960;
Απάντηση – 745.89 χιλιόμετρα ή 463.47 μίλια
Ερώτηση 3 – Ποιο το συνολικό μήκος της ακτογραμμής της Κυρίαρχης Περιοχής της Βάσεως Ακρωτηρίου, όπως αυτή ορίστηκε στη Συνθήκη Εγκαθίδρυσης;
Απάντηση – 53.11 χιλιόμετρα ή 32.99 μίλια.
Ερώτηση 4 – Ποιο το συνολικό μήκος της ακτογραμμής της Κυρίαρχης Περιοχής της Βάσεως Δεκέλειας, όπως αυτή ορίστηκε στη Συνθήκη Εγκαθίδρυσης;
Απάντηση – 22.98 χιλιόμετρα ή 14.28 μίλια.
Ερώτηση 5 – Ποιο το συνολικό μήκος της ακτογραμμής της Κυπριακής Δημοκρατίας υπό κατοχή από την Τουρκία, από τον καιρό της τουρκικής εισβολής το 1974 (παρακαλώ δώστε ξεχωριστούς αριθμούς για τις ακτογραμμές (α) της υπό κατοχή περιοχής βόρεια της ‘‘νεκρής ζώνης’’ των Ηνωμένων Εθνών, η οποία επεκτείνεται από βορειο-δυτικά στα νοτιο-ανατολικά της Κυπριακής Δημοκρατίας, και (β) του υπό κατοχή θυλακίου των Κοκκίνων στα βορειο-δυτικά της Δημοκρατίας).
Απάντηση – α) 420.55 χιλιόμετρα ή 261.32 μίλια, β) 4.94 χιλιόμετρα ή 3.07 μίλια.
Ερώτηση 6 – Ποιο είναι το συνολικό μήκος της ακτογραμμής της Κυπριακής Δημοκρατίας, η οποία δεν βρίσκεται υπό κατοχή από την Τουρκία από τον καιρό της τουρκικής εισβολής το 1974 και δεν αποτελεί μέρος της ‘‘νεκρής ζώνης’’ των Ηνωμένων Εθνών; Με άλλα λόγια, ποιο το συνολικό μήκος της ακτογραμμής της Κυπριακής Δημοκρατίας, η οποία βρίσκεται υπό τον αποτελεσματικό έλεγχο της Κυπριακής Δημοκρατίας;
Απάντηση – 316.19 χιλιόμετρα ή 196.47 μίλια
Ερώτηση 7 – Ποιο το μέγεθος της ακτογραμμής της ‘‘νεκρής ζώνης’’ των Ηνωμένων Εθνών: (α) προς τα δυτικά των Κοκκίνων, (β) προς τα ανατολικά των Κοκκίνων, (γ) προς τα ανατολικά του Κάτω Πύργου και (δ) προς τα βόρεια της Δεκέλειας;
Απάντηση – α) 0.89 χιλιόμετρα ή 0.55 μίλια, β) 0.64 χιλιόμετρα ή 0.4 μίλια, γ) 1.35 χιλιόμετρα ή 0.84 μίλια, δ) 1.33 χιλιόμετρα ή 0.82 μίλια.
Ερώτηση 8 – Παρακαλώ προμηθεύστε με αντίγραφα επισήμων χαρτών που καθορίζουν αυτές τις αποστάσεις που αναφέρονται πιο πάνω.
Απάντηση – Δεν έχουμε χάρτες που δείχνουν αυτές τις αποστάσεις».
Καμία απάντηση από την Κυπριακή Δημοκρατία
Στις 18.4.2016, το ίδιο ερωτηματολόγιο είχε σταλεί με ηλεκτρονικό μήνυμα και στον Ανώτερο Χαρτογράφο της Κυπριακής Δημοκρατίας. Στις 10.5.2016, και εφόσον μέχρι τότε δεν είχα πάρει καμία απάντηση, ούτε ενημέρωση παραλαβής του μηνύματος, το μήνυμα εστάλη ξανά (στις 10 Μαΐου 2016)…
Στην επιστολή μου, ημερ. 10.5. 2016, είχα επισημάνει ότι ανέμενα να λάβω τις πληροφορίες που ζήτησα μέχρι τις 18.5. 2016, έναν μήνα μετά την αρχική μου αίτηση (18 Απριλίου 2016), εφόσον αυτό καθορίζει η παράγραφος 3.2 του άρθρου 3 της Ευρωπαϊκής Οδηγίας…
Στις 20.5.2023 (7 χρόνια αργότερα), ο «Φιλελεύθερος» δημοσίευσε το κείμενο «Έτσι άλλαξε η Κύπρος σε 92 χρόνια – Ο πληθυσμός του νησιού». Αναφέρθηκε σε επιστολή του Υπουργείου Εξωτερικών, 1.6.2005, προς κρατικές υπηρεσίες, σε μελέτη του κ. Λουκά Παρτασίδη, και στην οποία σημειωνόταν ότι το ποσοστό της ακτογραμμής στις κατεχόμενες περιοχές είναι 409 χιλιόμετρα ή 51,3% των ακτογραμμών της Κύπρου, υπό τον έλεγχο της Κυπριακής Δημοκρατίας 307 χιλιόμετρα ή ποσοστό 38,5%, στη «νεκρή ζώνη» 3,6 χιλιόμετρα ακτογραμμής (0,4%) ενώ οι Βρετανικές Βάσεις ελέγχουν 76,3 χιλιόμετρα ή ποσοστό 9,6% της ακτογραμμής του νησιού. …
Αν και η διαφορά είναι πολύ μικρή από τη στατιστική των Βρετανών στις 25.5.2023, έγραψα στο Υπ. Εξωτερικών ζητώντας αντίγραφο της σχετικής επιστολής του ΥΠΕΞ, αλλά δεν πήρα και πάλι απάντηση…
(*) Σημειώνεται ότι δύο χρόνια αργότερα: Αποικιακά κατάλοιπα οι βρετανικές περιοχές των στρατιωτικών Βάσεων Ακρωτηρίου και Δεκέλειας – Απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου (Supreme Court), 30 Ιουλίου 2018
http://www.bailii.org/ew/cases/EWCA/Civ/2017/397.html
*Ερευνήτρια/δημοσιογράφος
Απόψεις
Τα 12 ναυτικά μίλια δεν είναι «επέκταση»! Είναι Ενσωμάτωση στον εθνικό κορμό
Αφιερωμένο στην 22η επέτειο του Κυπριακού «ΟΧΙ» στο σχέδιο Ανάν (24 Απριλίου 2004). Η πρόταση αφορά την ενσωμάτωση περιοχών χωρίς Casus Belli, ως δείγμα γεωπολιτικής εγρήγορσης. Γράφουν οι Χρήστος Κηπουρός και Μανώλης Λουτσέτης.
Η ενσωμάτωση των 12 ναυτικών μιλίων στη Νότια Πελοπόννησο, Δυτικά στα Κύθηρα και στα Αντικύθηρα, καθώς και στη Δυτική και Νότια Κρήτη, δεν είναι μια απλή τεχνική πράξη. Είναι η ανάκτηση ενός αξιόλογου τμήματος της Εθνικής Επικράτειας. Συνηθίζεται να μιλάμε για «επέκταση», όμως πρόκειται για ύδατα που λέγονται χωρικά επειδή ανήκουν στη Χώρα. Είναι Γη, είναι Έδαφος και τελικά είναι Πατρίδα.
Αν η Τουρκία εμπνεύστηκε τη «Γαλάζια Πατρίδα» παρερμηνεύοντας τον Θουκυδίδη και έχοντας ως οδηγό έναν ανόητο χάρτη του Ελληνικού Υπουργείου Ενέργειας του 2011, η δική μας η απάντηση οφείλει να είναι η Αλήθεια της Κυριαρχίας.
Με μια νέα συμφωνία Ελλάδας-Αιγύπτου και τη θαλάσσια ένωση με την Κύπρο, το «Νότιο Κρητικό Πέλαγος» αποκτά τεράστια έκταση. Το «περιλαίμιο» των 12 μιλίων δημιουργεί την πιο καλαίσθητη και επιμήκη Ριβιέρα της Μεσογείου, η οποία σήμερα, εξαιτίας του διαχρονικού ενδοτισμού, δεν αποτελεί αμιγή Ελλάδα.
ΕΠΙΛΟΓΟΣ
Σήμερα, 24 Απριλίου 2026, τιμούμε το «ΟΧΙ» του Κυπριακού Ελληνισμού. Εκείνη η άρνηση στη διάλυση του 2004, οφείλει να γίνει η δική μας κατάφαση στην Ενσωμάτωση του 2026. Αν δεν γίνουν ούτε αυτά τα λίγα, με τα τεράστια όμως οφέλη, τότε η χώρα θα είναι άξια της μοίρας της. Η 12μίλια θαλασσινή Ελλάδα είναι το έδαφος που αρνείται τη λήθη.
Χρήστος Κηπουρός – Μανώλης Λουτσέτης
24 Απριλίου 2026
Η νέα Συρία ρίχνει βαριά σκιά στο Ιρακινό Κουρδιστάν
Η προέλαση της συριακής κυβέρνησης κατά των SDF αλλάζει τον χάρτη στη βορειοανατολική Συρία και προκαλεί έντονη ανησυχία στο Ιρακινό...
Μάθιου Μπόιλ: Δίαυλος επικοινωνίας με τις ΗΠΑ η Ελλάδα! “Στήριξε περισσότερο από κάθε άλλη ευρωπαϊκή σύμμαχο το όραμα Τραμπ”
Μια νέα ανάγνωση της ελληνικής στάσης από κύκλους κοντά στον Τραμπ.
Τουρκική ανάλυση για Δένδια: «Σύνθετη άμυνα» ή στρατηγική ελέγχου στο Αιγαίο;
Ως πολιτική δήλωση με στρατηγικές προεκτάσεις και όχι ως νέο στρατιωτικό δόγμα ερμηνεύει τις πρόσφατες τοποθετήσεις του Νίκου Δένδια για...
Λετυμπιώτης: Η Κύπρος συνδιαμορφώνει την ευρωπαϊκή ασφάλεια μέσω του Άρθρου 42.7
Σε δηλώσεις του στο Προεδρικό Μέγαρο, ο κ. Λετυμπιώτης ανέφερε ότι, κατά την Άτυπη Σύνοδο που φιλοξένησε η Κυπριακή Δημοκρατία,...
Δεν μπορούν να το χωνέψουν! Συνεχόμενα άρθρα στον τουρκικό Τύπο για τη σύσφιξη σχέσεων Γαλλίας-Ισραήλ
Τα τουρκικά μέσα συγκλίνουν στην παρουσίαση της σύγκλισης Κύπρου–Γαλλίας ως μέρος ενός ευρύτερου στρατηγικού σχεδίου της ΕΕ και των συμμάχων...
-
Πολιτική3 εβδομάδες πριν«Μπλόκο» από τις ελληνικές αρχές στην Ισίν Καρατζά στο «Ελευθέριος Βενιζέλος»! Απέλαση με φόντο την Κομοτηνή και το επεισόδιο του 2024
-
Διεθνή2 μήνες πρινΤραγωδία στο Μπαλίκεσιρ! Συντριβή τουρκικού F-16 – Νεκρός ο πιλότος – Σοκάρει η στιγμή της πτώσης (ΒΙΝΤΕΟ)
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ1 μήνα πρινΟ Τασούλας ξέχασε στον αέρα τα λόγια του! Το φάλτσο της 25ης Μαρτίου που έδειξε αμηχανία στο ύψος του θεσμού του προέδρου της Δημοκρατίας
-
Άμυνα2 μήνες πρινΤραγωδία στο Μπαλίκεσιρ: Αποκαλύφθηκε η ταυτότητα του πιλότου του F-16 που συνετρίβη! «Είμαστε εδώ για το μέλλον μας στους αιθέρες» δήλωνε σε πρωτοχρονιάτικο μήνυμα της Πολεμικής Αεροπορίας
-
Αναλύσεις1 μήνα πρινΣτρατηγική Σύμπραξη Ελλάδας-Κορέας-ΗΠΑ! Ο Όμιλος ONEX Μετατρέπει τα Ελληνικά Ναυπηγεία σε Διεθνή Κόμβο Καινοτομίας
-
Πολιτική3 μήνες πρινΠοιος προστατεύει την αλήθεια; Ο «Έλληνας» δολοφόνος στη Γερμανία που…. δεν ήταν ποτέ Έλληνας
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινH Γκίλφοϊλ πήρε το “όπλο” της! «Είμαι εδώ ως Αμερικανίδα πρέσβης και αυτό σημαίνει να αντισταθώ πολύ επιθετικά στα κινεζικά συμφέροντα» – Η Ελευσίνα ως «αντίβαρο» στον Πειραιά
-
Αναλύσεις2 μήνες πρινΤούρκος διπλωμάτης αποστομώνει Έλληνες Ακαδημαϊκούς ότι η Τουρκία έχει δικαιώματα στο Αιγαίο! “Σημάδι ότι η «Γαλάζια Πατρίδα» είναι πλέον βυθισμένη σε βαθιά νερά”