Άμυνα
Ελληνικές ΑΟΖ: Κλειδί η Αίγυπτος, έτοιμη η Κύπρος…
του Γιάννου Χαραλαμπίδη*
- Εμβάθυνση αμυντικών συμμαχιών με Ισραήλ και με χώρες της ΕΕ
- Πώς η πρωτοβουλία της ΕΕ μπορεί να επιδράσει επί της Τουρκίας, τα προβλήματα καθορισμού ΑΟΖ Κύπρου – Ελλάδας, η Βάση της Άγκυρας στη Λιβύη και τα καυτά ζητήματα ασφάλειας
- Το μοντέλο του ψευδοκράτους μεταφέρεται στη Λιβύη
- Μπορεί να επιτύχει η ΕΕ σε μια διαμεσολάβηση και πώς;
- Πρέπει ή όχι να σταθμεύσουν ελληνικά μαχητικά στην Κύπρο;
- Πώς μπορούν να καθοριστούν οι συμμαχικές σχέσεις με το Ισραήλ
Κλειδί στις εξελίξεις για τον καθορισμό των ελληνικών ΑΟΖ είναι η Αίγυπτος, την ίδια στιγμή που είναι ανοικτό το θέμα της εμβάθυνσης των αμυντικών σχέσεων της Κυπριακής Δημοκρατίας σε τρία επίπεδα:
Το ένα με την Ελλάδα, το άλλο με το Ισραήλ και το τρίτο με χώρες της ΕΕ που εμπλέκονται στην εκμετάλλευση του φυσικού αερίου, όπως είναι η Γαλλία και η Ιταλία.
Ρόλος της Γαλλίας και οι σκιές
Η Γαλλία είναι πρόδηλον ότι θέλει να διαδραματίσει ενισχυμένο ρόλο στην περιοχή για την εξυπηρέτηση των δικών της εθνικών συμφερόντων, ενώ η ΕΕ ως τέτοια έχει πρόθεση να αναλάβει πρωτοβουλία διπλωματική, παρότι η επιρροή της επί της Τουρκίας είναι στην παρούσα φάση αποδυναμωμένη, αφού η ενταξιακή της διαδικασία είναι παγωμένη, χωρίς επί του παρόντος να υπάρχει φως στην άκρη του τούνελ. Μετά τη συμφωνία Ελλάδας και Ιταλίας για τα μεταξύ τους θαλάσσια σύνορα, οι σκιές που δημιουργούνται μέσω διαφόρων δημοσιευμάτων ως προς τις προθέσεις της Ρώμης φαίνεται να σβήνουν. Βεβαίως, σε κάθε περιοχή τα συμφέροντα των κρατών είναι διαφορετικά.
Τουρκική στρατηγική και η Σύρτη
Η Τουρκία πάντως είναι ανυποχώρητη στις θέσεις της, αφού κερδίζει έδαφος στη Λιβύη και εδραιώνεται στη Συρία. Τα ελληνικά ραντάρ συνεχίζουν να καταγράφουν καθημερινά τουρκικά μεταγωγικά αεροσκάφη που στέλνουν στρατιωτική βοήθεια στις φιλοκυβερνητικές δυνάμεις της Λιβύης. Μεταξύ των τουρκικών στρατηγικών στόχων είναι και οι εξής:
1.Η υιοθέτηση του κυπριακού μοντέλου στη Λιβύη. Δηλαδή, όπως η Τουρκική Εταιρεία Πετρελαίων υπέγραψε παρανόμως συμφωνία με το ψευδοκράτος, κατά ανάλογο τρόπο, η Άγκυρα θέλει να υπογραφεί συμφωνία μεταξύ της Τουρκικής Εταιρείας Πετρελαίου και της λιβυκής κυβέρνησης, η οποία αναγνωρίζεται, καθώς και το λιβυκό κράτος, διεθνώς. Τουρκική επιδίωξη είναι να δέσει νομικά τη λιβυκή κυβέρνηση, ώστε ακόμη και αν πέσει από την εξουσία, να έχει επιχειρήματα ότι αυτή έχει τα δικαιώματα της εκμετάλλευσης του φυσικού αερίου στη λιβυκή θάλασσα.
2.Η δημιουργία αεροναυτικής Βάσης κοντά στον κόλπο της Σύρτης για να εδραιωθεί και στη Βόρειο Αφρική και στα νότια της Κρήτης. Ήδη, η Άγκυρα διαθέτει Βάσεις στο Κατάρ, στη Σομαλία και κατέχει την Κύπρο. Οικοδομεί τη λογική της Γαλάζιας Πατρίδας και πέραν αυτής, για να ελέγχει θαλάσσιες οδούς και ενεργειακές πηγές.
3.Η επιβολή των θαλάσσιων ορίων του μνημονίου με τη Λιβύη διά της τουρκικής ισχύος. Εξ ου και οι στρατιωτικές ασκήσεις, εκ των οποίων η μία έλαβεν χώραν στις 29 με 30 Μαΐου, φέρουσα σειρά κωδικών που όταν ενώνονταν σχημάτιζαν το σύνθημα: «Είναι υπερήφανος όποιος είναι Τούρκος». Στόχος είναι η αποκοπή του όποιου άξονα Ελλάδας, Κύπρου, Ισραήλ και η ανατροπή του EastMed.
4.Η εδραίωση της Τουρκίας στη Συρία, γεγονός το οποίο βρίσκεται σε εξέλιξη με τη λεγόμενη ζώνη ασφαλείας.
5.Η εμπέδωση των τετελεσμένων στην Κύπρο. Όχι μόνο επί του εδάφους, αλλά και στη θάλασσα για γεωπολιτικούς και ενεργειακούς λόγους.
Η ΑΟΖ με την Αίγυπτο
Η υπόθεση της Κύπρου είναι συναφής με τον καθορισμό ΑΟΖ μεταξύ της Ελλάδας και της Κύπρου. Από την πλευρά της, η κυπριακή Κυβέρνηση δηλώνει ετοιμότητα για καθορισμό ΑΟΖ με την Ελλάδα, η οποία μετά τη διευθέτηση της ΑΟΖ της με την Ιταλία θεωρεί ότι κλειδί για τις παραπέρα εξελίξεις είναι συμφωνία για την ΑΟΖ της με την Αίγυπτο. Επί του θέματος εγείρονται τεχνικά ζητήματα από πλευράς Καΐρου, που πρέπει να επιλυθούν. Για τον σκοπό αυτό μεταβαίνει στην Αίγυπτο, στις 18 του μήνα, ο Υπουργός Εξωτερικών της Ελλάδας Νίκος Δένδιας. Ο καθορισμός ΑΟΖ μεταξύ Ελλάδας και Αιγύπτου θεωρείται ότι ανοίγει τον δρόμο για τον καθορισμό ΑΟΖ μεταξύ Ελλάδας και Κύπρου, υπό την έννοια ότι θα υπάρχουν συνθήκες ασφάλειας. Επί μακρόν η Αθήνα ήταν διστακτική στον καθορισμό ΑΟΖ με την Κύπρο, για να μην προκληθεί, όπως ελέγετο, η Άγκυρα. Στην παρούσα φάση, η Ελλάδα δεν απέφευγε αυτό που φοβόταν, διότι η πρόκληση επιβλήθηκε από την Τουρκία με το μνημόνιο, το οποίο υπέγραψε με τη Λιβύη, και τις απειλές ότι θα προχωρήσει σε έρευνες περί το τέλος του έτους εντός της ελληνικής υφαλοκρηπίδας.
Η λογική του διαλόγου
Το ερώτημα που εγείρεται είναι το εξής:
Με την προκλητική στάση που τηρεί η Άγκυρα σήμερα, θα τολμήσει η Ελλάδα να καθορίσει ΑΟΖ με την Κύπρο;
Για να συμβεί κάτι τέτοιο σημαίνει ότι η ελληνική Κυβέρνηση θα πρέπει να είναι έτοιμη για όλα. Για να υπερασπίσει και τον εαυτό της και την Κύπρο. Ή να έχει οικοδομήσει τέτοιες συμμαχίες, ώστε η όποια τουρκική κίνηση να αποτραπεί. Όταν κηρύσσεις ΑΟΖ, θα πρέπει να διαθέτεις και την ανάλογη ισχύ για να την υπερασπιστείς. Οι όποιες πρωτοβουλίες μπορούν να αναληφθούν από την ΕΕ θα ήταν θετική εξέλιξη, εφόσον μπορούν να αλλάξουν την τουρκική εξωτερική πολιτική. Με την μεν Ελλάδα θα ήταν δυνατό να ξεκινήσει διάλογος, αλλά με ποια βάση; Η Άγκυρα έχει πάρει φόρα και, χωρίς κόστος, η όποια κίνηση για διάλογο εκλαμβάνεται ως αδυναμία. Και ζητά να πάρει περισσότερα στο τραπέζι των συνομιλιών από εκείνα που θα ήταν δυνατό να πάρει -εάν θα έπαιρνε- στο πεδίο της μάχης. Τώρα, ως προς την περίπτωση της Κύπρου, η Τουρκία μάς θεωρεί δεδομένους. Δεν υπάρχει λόγος να μπει σε διάλογο εάν αυτός δεν έχει ως βάση την κατοχύρωση περισσότερων δικαιωμάτων από αυτά που παρανόμως ασκεί σήμερα εντός της Κυπριακής ΑΟΖ. Στην ουσία θέλει να νομιμοποιήσει όσες παράνομες πρακτικές ασκεί σήμερα, συν άλλες, που αξιώνει στο πλαίσιο της αναθεωρητικής της πολιτικής. Όσο, δε, για τον ρόλο που μπορεί να διαδραματίσει η ΕΕ, αυτός είναι μειωμένου βαθμού επιτυχίας, υπό την έννοια ότι η επιρροή των Βρυξελλών επί της Τουρκίας είναι σαφώς αποδυναμωμένη. Τι θα προσφέρουν ο Μπορέλ ή άλλοι αξιωματούχοι της ΕΕ στην Άγκυρα για να γίνει πιο λογική στην επεκτατική της πολιτική; Δεν είναι ανόητοι οι Τούρκοι. Γνωρίζουν ότι η ΕΕ δεν έχει δικές της ένοπλες δυνάμεις, για να υπερασπιστεί είτε την Κύπρο είτε την Ελλάδα σε περίπτωση κρίσης.
Πώς δεν θα αποτύχουν οι Βρυξέλλες
Εάν η ΕΕ σοβαρομιλά και θέλει να την λάβει σοβαρά η Τουρκία, η όποια διπλωματική πρωτοβουλία θα πρέπει να κινηθεί πάνω σε τρεις άξονες:
1.Η συζήτηση με την Ελλάδα και την Κύπρο θα πρέπει να γίνεται στη βάση του κεκτημένου και του Δικαίου της Θάλασσας. Υπό αυτές τις συνθήκες, η Άγκυρα θα πρέπει να σεβαστεί τη διεθνή έννομη τάξη και όχι εμείς την αναθεωρητική της πολιτική. Η όποια άλλη βάση, σημαίνει απώλεια κυριαρχικών δικαιωμάτων. Διότι, δεν χάνει ο κλέφτης όταν συζητά επί των δικαιωμάτων οικίας που δεν του ανήκει, αλλά ο νοικοκύρης.
2.Η σαφής διατύπωση της θέσης ότι εάν η Τουρκία προχωρήσει σε νέες προκλήσεις με τη χρήση στρατιωτικών μέσων σε βάρος της Ελλάδας και της Κύπρου, η ΕΕ θα ενεργοποιήσει αμέσως το άρθρο 42, παράγραφος 7. Θα στείλει δηλαδή στρατιωτικές δυνάμεις στο πλευρό της Ελλάδας και της Κύπρου. Είναι έτοιμα τα κράτη μέλη της ΕΕ και δη τα ηγετικά να υπερασπιστούν στην πράξη τα σύνορα των κρατών μελών και της ίδιας της ΕΕ; Εφόσον δεν υπάρχει η δημόσια εκφρασμένη προς αυτήν την κατεύθυνση πρόθεση, που σημαίνει αποτροπή, τότε η Άγκυρα γιατί να λάβει υπόψη τις πρωτοβουλίες τής ΕΕ;
3.Η ξεκάθαρη θέση της ΕΕ ότι εάν η Τουρκία συνεχίσει τις προκλήσεις σε βάρος της Κύπρου και της Ελλάδας, τότε οι Βρυξέλλες:
Α) Θα τερματίσουν την ενταξιακή πορεία της Τουρκίας στην ΕΕ. Και δεν θα προσφέρουν ούτε ευρώ στην Άγκυρα από το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο, δηλαδή από τον κοινοτικό προϋπολογισμό 2021-2027.
Β) Επιβολή οικονομικών και άλλων κυρώσεων σε βάρος της Τουρκίας εάν συνεχίσει τις παρανομίες της στην Ανατολική Μεσόγειο και δεν σέβεται τα κυριαρχικά και ειδικά κυριαρχικά δικαιώματα της Κύπρου και της Ελλάδας.
Ερωτήματα συναφή με τα ανωτέρω:
Είναι έτοιμη η ΕΕ να προχωρήσει σε τέτοια αποτρεπτικά βήματα;
Τα θέλουν Κύπρος και Ελλάδα; Ή παίζουν αμφότερες με την ΕΕ για επικοινωνιακούς λόγους, έχοντας στο πίσω μέρος του μυαλού τους ότι θα γίνει διαλλακτικότερη η Άγκυρα και ότι θα πρέπει να εμπλακούν σε συνομιλίες για έντιμους συμβιβασμούς;
Τονίζονται αυτά, διότι οι εταίροι μας, και δη ο κ. Μπορέλ όπως και άλλοι αξιωματούχοι, δεν είναι αφελείς. Διαβάζουν τη σκέψη μας και γνωρίζουν τη θέση μας. Δεν θα τα σπάσουν αυτοί με την Άγκυρα και εμείς να δηλώνουμε έτοιμοι για διπλωματικές ερωτοτροπίες μαζί της, τις οποίες, ανεπιτυχώς, δοκιμάσαμε στο παρελθόν.
ΟΙ ΗΠΑ
Οι Υπουργοί Εξωτερικών της ΕΕ θα έχουν αύριο τηλεδιάσκεψη με τον Αμερικανό ομόλογό τους, Μάικ Πομπέο, για τα ζητήματα της Τουρκίας καθώς και για άλλα. Η εμπλοκή των ΗΠΑ φανερώνει:
1. Την αδυναμία της ΕΕ να δράσει μόνη της.
2. Τη σημασία του ΝΑΤΟ, που αποτελεί το θεμελιώδες σύστημα ασφάλειας της ΕΕ, στο οποίο συμμετέχουν Ελλάδα – Τουρκία, αλλά όχι η Κύπρος. Στην ουσία η ΕΕ μετατοπίζει τον κεντρικό ρόλο διαμεσολάβησης στις ΗΠΑ, οι οποίες καλούνται να βγάλουν τα κάστανα από τη φωτιά ή να επέμβουν, μετά τις όποιες αρνητικές εξελίξεις για να έχουν ρόλο διαιτητικό, υιοθετώντας όμως τους κανόνες ισχύος. Η τουρκική ισχύς είναι σε βάρος της Ελλάδας, αλλά η πρόσθετη αυθάδεια και ο ανεξέλεγκτος χαρακτήρας της Άγκυρας είναι σύμμαχος των Αθηνών και της Λευκωσίας.
Ελληνικά μαχητικά και κρίση
Ας εξετάσουμε, όμως, προτού οι άλλοι ενεργήσουν για την Κύπρο και την Ελλάδα, τι οι δυο χώρες μπορούν να πράξουν για να στηρίξουν τον εαυτό τους. Εφόσον είναι ανοικτό το ενδεχόμενο κρίσης, στην Κρήτη και στο Αιγαίο, που μπορεί να διαχυθεί και στην Κύπρο και δη στη γραμμή αντιπαράταξης όπου βρίσκεται η αχίλλειος πτέρνα του Ελληνισμού, δεν θα έπρεπε ήδη να σταθμεύουν στην Κύπρο ελληνικά μαχητικά στο πλαίσιο της Συνθήκης Εγγύησης (εννοείται ότι τα έξοδα θα τα αναλάβει η Λευκωσία); Γιατί έχει κατασκευαστεί η Βάση Ανδρέας Παπανδρέου; Τι φοβούνται Αθήνα και Λευκωσία; Ότι θα προκαλέσουν την Άγκυρα; Μα η ίδια η Ελλάδα έχει προειδοποιήσει ότι εάν η Τουρκία προχωρήσει στην Κρήτη, θα χρησιμοποιήσει στρατιωτικά μέσα. Υπάρχει κανείς που πιστεύει ότι εάν ξεσπάσει κρίση στο Κρητικό Πέλαγος ή αλλού δεν θα διαχυθεί στην Κύπρο; Και πάλι η Κύπρος θα είναι μακριά;.. Εάν, βεβαίως, επιμένουν τόσο η Αθήνα όσο και η Λευκωσία ότι μια τέτοια ενέργεια θα είναι πρόκληση για την Άγκυρα και ως εκ τούτου δεν μπορούν να την διαχειριστούν, τότε γράψτε άκυρο! Η ουσία, όμως, δεν αλλάζει. Σε περίπτωση κρίσης θα είμαστε έρμαιο της Τουρκίας.
Βήματα στη συμμαχία με το Ισραήλ
Ας πάμε στο δεύτερο εναλλακτικό σενάριο, που είναι μεν συναφές με το πρώτο, αλλά ευρύτερης κλίμακας. Η Λευκωσία εκφράζει την πρόθεσή της για εμβάθυνση των αμυντικών και άλλων σχέσεών της με το Ισραήλ στη λογική της αποτροπής. Στις 23 του μήνα, ο Κύπριος Υπουργός Άμυνας Σ. Αγγελίδης θα έχει επαφές με τον Ισραηλινό ομόλογό του. Αληθές είναι ότι το Ισραήλ είναι η πιο αξιόπιστη και ισχυρότερη χώρα στην περιοχή με την οποία έχουμε σύγκλιση συμφερόντων στα ενεργειακά, αλλά και σε ευρύτερα γεωπολιτικά ζητήματα, αφού ο διάδρομος προς την Κύπρο και την Ελλάδα είναι η έξοδος από την κυκλωτική κίνηση που υφίσταται το Ισραήλ από αραβικά και μουσουλμανικά κράτη. Είτε με, είτε χωρίς τον EastMed, ο άξονας Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ είναι ζωτικός για όλες τις πλευρές και μπορεί να καλύψει το όποιο κενό ασφαλείας δημιουργείται στην περιοχή μας.
Τι σημαίνει εμβάθυνση; Η υπογραφή συμφώνου μη επιθέσεως, που θα συνοδεύεται με πρακτικούς τρόπους αμυντικής δράσης, όπως είναι:
Α) Μια κοινή ομπρέλα αεράμυνας μεταξύ των τριών χωρών.
Β) Αγορές Ισραηλινών οπλικών συστημάτων.
Γ) Μεταφορά στην Κύπρο ισραηλινών εταιρειών παραγωγής οπλικών συστημάτων που θα μπορούν με ευρωπαϊκή ταυτότητα να μπουν στην αγορά της ΕΕ.
Δ) Παραχώρηση διευκολύνσεων και στο Ισραήλ και στην Ελλάδα στη Βάση Ανδρέας Παπανδρέου, όπου θα μπορούν να σταθμεύουν ισραηλινά μαχητικά και ελικόπτερα ή μεταγωγικά. Ανάλογες διευκολύνσεις μπορούν να δοθούν και στα κυπριακά λιμάνια. Και τι θα πράξει η Τουρκία; Θα κτυπήσει το Ισραήλ;
Στόχοι συμμαχία με ευρωπαϊκά κράτη και φυσικό αέριο
Πέραν της εμβάθυνσης των σχέσεων με το Ισραήλ, και τον άξονα με την Ελλάδα, είναι πλέον λογικό να προχωρήσουμε σε συμμαχική εμβάθυνση με την ΕΕ και δη με τους εταίρους εκείνους που εμπλέκονται στην εκμετάλλευση του φυσικού αερίου, όπως είναι η Γαλλία, η Ιταλία και η Ελλάδα, που ούτως ή άλλως θα πρέπει να συνεργαστούν εάν κατασκευαστεί ο EastMed. Αλλά, ακόμη και αν δεν κατασκευαστεί ο EastMed και η επιλογή είναι άλλη, όπως το τερματικό, τα θέματα της ασφάλειας κινούνται χέρι – χέρι με την εκμετάλλευση του φυσικού αερίου και αντίστροφα. Συνεπώς, έχουμε ομάδα κρατών της ΕΕ, τα οποία έχουν κοινούς νομικούς δεσμούς, σύστημα αρχών και αξιών και κοινά συμφέροντα να υπηρετήσουν στην Κύπρο και στην περιοχή στη λογική της σταθερότητας και της ασφάλειας, που σημαίνει την αντιμετώπιση της όποια απειλής. Ούτως ή άλλως γαλλικά, ελληνικά και ιταλικά πολεμικά πλέουν στην περιοχή στο πλαίσιο διεθνών υποχρεώσεων. Χρειάζεται λοιπόν:
1) Στόχος: Η διατήρηση της σταθερότητας, της ασφάλειας και της ειρήνης, καθώς και ο σεβασμός του Ευρωπαϊκού και Διεθνούς Δικαίου.
2) Πολιτική Βούληση.
3) Ύπαρξη κοινών εθνικών συμφερόντων μεταξύ των κρατών μελών, όπως είναι το φυσικό αέριο, καθώς και η υπεράσπιση των συμφερόντων της ΕΕ.
4) Αποτρεπτικός χαρακτήρας μιας τέτοιας αμυντικής συμμαχίας.
5) Καθορισμός ορίων δράσης και κανόνων εμπλοκής, που αφορούν πάσης φύσεως απειλές και έκνομες ενέργειες σε βάρος των συμφερόντων των εμπλεκομένων μερών.
6) Παροχή όλων των αναγκαίων στρατιωτικών διευκολύνσεων σε λιμάνια και αεροδρόμια της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Ο εξευμενισμός και η τρύπα στο νερό
Οι τμηματικές συμμαχίες μπορούν να συνενωθούν και να διευρυνθούν, αναλόγως της εξυπηρέτησης εθνικών συμφερόντων. Συνεπώς, το κλειδί για τα παραπέρα βήματα του καθορισμού των ελληνικών ΑΟΖ είναι μεν η Αίγυπτος, αλλά τόσο για την Κύπρο όσο και για την Ελλάδα, ο μεταξύ τους καθορισμός ΑΟΖ περνά μέσα από τον τομέα της ασφάλειας και των ισχυρών συμμαχιών. Το βασικό θέμα είναι το εξής:
Οι ηγεσίες των Αθηνών και της Λευκωσίας θα πρέπει να απαλλαγούν από την πολιτική του εξευμενισμού, η οποία έχει αποθρασύνει την Τουρκία. Χωρίς την απαλλαγή των ψευδαισθήσεων και χωρίς οικοδόμηση πολιτικής αποτροπής, οι ενέργειές μας θα έχουν ένα και μόνο αποτέλεσμα: Μια τρύπα στο νερό…
*Δρ των Διεθνών Σχέσεων
ΠΗΓΗ: Σημερινή
Άμυνα
Ελλάδα–Ινδία: Ανοίγει ο δρόμος για αμυντική συνεργασία και ναυπηγεία – Η στρατηγική σημασία του IMEC
Στο επίκεντρο της συνάντησης του Έλληνα υφυπουργού Ναυτιλίας Στέφανου Γκίκα με τον γραμματέα Άμυνας της Ινδίας Rajesh Kumar Singh βρέθηκαν η ναυτική συνεργασία, η ασφάλεια των θαλάσσιων οδών και η ναυπηγική βιομηχανία. Οι συνομιλίες στο Νέο Δελχί αναδεικνύουν τη διεύρυνση των ελληνοϊνδικών σχέσεων σε τομείς στρατηγικής σημασίας, την ώρα που Αθήνα και Νέο Δελχί εξετάζουν τις προοπτικές συνεργασίας τους στον οικονομικό διάδρομο Ινδίας–Μέσης Ανατολής–Ευρώπης (IMEC).
Ένα ακόμη βήμα στην ανάπτυξη των στρατηγικών σχέσεων Ελλάδας και Ινδίας πραγματοποιήθηκε στις 8 Οκτωβρίου 2026, με τη συνάντηση του γραμματέα Άμυνας της Ινδίας Rajesh Kumar Singh και του υφυπουργού Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής Στέφανου Γκίκα στο Νέο Δελχί.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση του ινδικού υπουργείου Άμυνας, οι δύο πλευρές εξέτασαν τις δυνατότητες ενίσχυσης της αμυντικής και στρατηγικής συνεργασίας, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στη θαλάσσια ασφάλεια, στην προστασία των ακτών και στη ναυπηγική βιομηχανία.
Η ινδική πλευρά υπογράμμισε ότι Ελλάδα και Ινδία, ως δύο χώρες με ισχυρή ναυτική παράδοση και σημαντικά συμφέροντα στις θαλάσσιες μεταφορές, έχουν κοινό ενδιαφέρον για την ασφάλεια των ναυτικών και τη διατήρηση ασφαλών θαλάσσιων διαδρομών.
Defence Secretary Shri Rajesh Kumar Singh met Deputy Minister of Maritime Affairs & Insular Policy of Greece Mr Stefanos Gkikas in New Delhi on October 08, 2026. The two sides discussed #IndiaGreece defence and strategic cooperation with emphasis on #maritimecooperation, coastal security and shipbuilding. As two prominent maritime nations, India and Greece have common interest and stakes in the maritime sector including the need to ensure safety and security of seafares.
@EmbIndiaAthens
@MEAIndia— Ministry of Defence, Government of India (@SpokespersonMoD) October 8, 2026
Η ναυτική διάσταση της στρατηγικής συνεργασίας
Το ενδιαφέρον της συνάντησης δεν περιορίζεται στη ναυτιλία. Η συμμετοχή του ανώτατου υπηρεσιακού αξιωματούχου του ινδικού υπουργείου Άμυνας καταδεικνύει ότι η συνεργασία εξετάζεται και μέσα από το πρίσμα της περιφερειακής ασφάλειας.
Για την Ινδία, η ελεύθερη ναυσιπλοΐα και η προστασία των θαλάσσιων εμπορικών διαδρόμων αποτελούν ζωτικά οικονομικά και στρατηγικά συμφέροντα. Η Ελλάδα διαθέτει σημαντική εμπορική ναυτιλία, υποδομές λιμένων και ναυπηγικές εγκαταστάσεις, στοιχεία που μπορούν να δημιουργήσουν περιθώρια συνεργασίας με το Νέο Δελχί.
Στο επίπεδο της αμυντικής βιομηχανίας, η αναφορά στα ναυπηγεία παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Θα μπορούσε να αποτελέσει αφετηρία για διερεύνηση κοινών τεχνικών προγραμμάτων, συνεργασίας σε επισκευές πλοίων, θαλάσσια επιτήρηση και τεχνολογίες ναυτικής ασφάλειας.
Προς το παρόν, πάντως, δεν έχει ανακοινωθεί συγκεκριμένη σύμβαση ή συμφωνία συμπαραγωγής.
Στο βάθος ο οικονομικός διάδρομος IMEC
Η επίσκεψη του Στέφανου Γκίκα στην Ινδία πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο του διεθνούς φόρουμ «Sagarmanthan: The Great Oceans Dialogue 2026».
Στις επαφές του τέθηκαν επίσης οι προοπτικές ελληνικής συμμετοχής στον οικονομικό διάδρομο IMEC, ο οποίος σχεδιάζεται να συνδέσει την Ινδία με την Ευρώπη μέσω της Μέσης Ανατολής.
Για την Αθήνα, η συμμετοχή σε αυτή τη γεωοικονομική πρωτοβουλία θα μπορούσε να αναβαθμίσει τον ρόλο ελληνικών λιμένων ως κόμβων διακίνησης αγαθών και να ενισχύσει τη θέση της χώρας στις εμπορικές συνδέσεις Ασίας και Ευρώπης.
Ωστόσο, η υλοποίηση του IMEC εξαρτάται από επενδύσεις, διακρατικές συμφωνίες και τις συνθήκες ασφαλείας στη Μέση Ανατολή.
Η γεωπολιτική παράμετρος
Η αναβάθμιση των ελληνοϊνδικών σχέσεων αποκτά πρόσθετη σημασία στο περιβάλλον της Ανατολικής Μεσογείου και του Ινδικού Ωκεανού.
Η Ελλάδα αναζητεί δυνατότητες διεύρυνσης των στρατηγικών της συνεργασιών πέρα από το παραδοσιακό ευρωατλαντικό πλαίσιο, ενώ η Ινδία επιδιώκει μεγαλύτερη παρουσία στις εμπορικές και ενεργειακές διαδρομές προς την Ευρώπη.
Σε αυτή την εξίσωση πρέπει να συνεκτιμηθούν και οι στενές αμυντικές σχέσεις Τουρκίας–Πακιστάν, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι η ελληνοϊνδική προσέγγιση αποτελεί επίσημα αντίβαρο σε αυτές.
Το ουσιαστικό ζητούμενο για την Αθήνα είναι να μετατραπεί η πολιτική σύγκλιση σε συγκεκριμένα προγράμματα οικονομικής, τεχνολογικής και αμυντικής συνεργασίας.
Η συνάντηση στο Νέο Δελχί δείχνει ότι υπάρχουν πεδία κοινού ενδιαφέροντος. Το επόμενο βήμα θα είναι η διαμόρφωση συμφωνιών με μετρήσιμα αποτελέσματα.
GEOPOLITICO
Σχέδιο για παραγωγή X-BAT στην Ελλάδα! Το μαχητικό της τεχνητής νοημοσύνης και η στρατηγική του Αιγαίου
Στρατηγική συμφωνία της αμερικανικής Shield AI με τη ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ για τη δημιουργία βιομηχανικής βάσης του μη επανδρωμένου μαχητικού X-BAT στην Ελλάδα – Το αεροσκάφος κάθετης απογείωσης, η τεχνολογία Hivemind, τα 400 εκατ. δολάρια από τις ΗΠΑ και η προοπτική ελληνικής συμπαραγωγής. Γιατί το Πεντάγωνο ενδιαφέρεται για ένα σύστημα που μπορεί να επιχειρεί από νησιά και πλοία χωρίς αεροδιαδρόμους.
Μια συμφωνία με σημαντικές προοπτικές για την ελληνική αμυντική βιομηχανία και τη μελλοντική επιχειρησιακή αρχιτεκτονική των Ενόπλων Δυνάμεων υπεγράφη στην Αθήνα στις 8 Οκτωβρίου 2026, σε μια περίοδο ενίσχυσης της στρατηγικής συνεργασίας Ελλάδας και Ηνωμένων Πολιτειών.
Η αμερικανική εταιρεία αμυντικής τεχνολογίας Shield AI και ο ελληνικός όμιλος ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ υπέγραψαν στρατηγική συμφωνία για τη διερεύνηση της ανάπτυξης παραγωγικών εγκαταστάσεων, υποδομών συναρμολόγησης και κέντρων τεχνικής υποστήριξης του X-BAT στην Ελλάδα, ενός αυτόνομου μη επανδρωμένου μαχητικού αεροσκάφους που ενσωματώνει τεχνολογίες τεχνητής νοημοσύνης.
Η συμφωνία ανακοινώθηκε στο περιθώριο της ευρύτερης ενίσχυσης των ελληνοαμερικανικών σχέσεων, μετά και την επίσκεψη του υπουργού Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο στην Αθήνα. Δεν έχει, ωστόσο, τεκμηριωθεί ότι αποτελεί μέρος συγκεκριμένης εξοπλιστικής συμφωνίας που διαπραγματεύτηκε ο Ρούμπιο.
Πρόκειται για εξέλιξη που μπορεί να προσφέρει στην Ελλάδα συμμετοχή στην αλυσίδα παραγωγής μιας νέας κατηγορίας αυτόνομων πολεμικών αεροσκαφών, με προοπτικές αξιοποίησης τόσο από τις ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις όσο και από άλλες χώρες της ευρύτερης περιοχής.
Τι είναι το X-BAT και γιατί ενδιαφέρει την Ελλάδ
Το X-BAT αποτελεί ένα υπό ανάπτυξη μη επανδρωμένο αεροσκάφος μάχης, σχεδιασμένο να επιχειρεί χωρίς πιλότο στο εσωτερικό του και χωρίς την ανάγκη συμβατικού αεροδιαδρόμου.
Η δυνατότητα κάθετης απογείωσης και προσγείωσης (VTOL) επιτρέπει, σύμφωνα με τον σχεδιασμό της κατασκευάστριας εταιρείας, την ανάπτυξή του από πλοία, απομακρυσμένες χερσαίες εγκαταστάσεις και νησιωτικές περιοχές.
Αυτό είναι το στοιχείο που αποκτά ιδιαίτερη επιχειρησιακή σημασία για την Ελλάδα.
Σε ένα ενδεχόμενο πολεμικής σύγκρουσης στο Αιγαίο, τα αεροδρόμια και οι υποδομές απογείωσης αποτελούν πιθανούς στόχους εχθρικών επιθέσεων. Ένα αεροσκάφος που δεν εξαρτάται από συμβατικούς διαδρόμους μπορεί, εφόσον αποδώσει επιχειρησιακά όπως σχεδιάζεται, να προσφέρει μεγαλύτερη ευελιξία στη διασπορά και ανάπτυξη της αεροπορικής ισχύος.
Η ίδια η Shield AI στην επίσημη ανακοίνωσή της αναφέρεται ειδικά στη γεωγραφία του Αιγαίου, επισημαίνοντας ότι η Ελλάδα καλείται να υπερασπιστεί εκατοντάδες νησιά και μια ιδιαίτερα εκτεταμένη ακτογραμμή.
Η δυνατότητα ανάπτυξης μη επανδρωμένων αεροσκαφών από μικρές, διάσπαρτες εγκαταστάσεις θα μπορούσε να περιορίσει την επιχειρησιακή εξάρτηση από μεγάλες αεροπορικές βάσεις.
Εμβέλεια 1.000 ναυτικών μιλίων και οπλισμός βαρέων μαχητικών
Η Shield AI σχεδιάζει το X-BAT ως αεροσκάφος κρούσης μεγάλης εμβέλειας, με δυνατότητες που παραπέμπουν σε επανδρωμένα μαχητικά υψηλών επιδόσεων.
X-BAT | Σχεδιαζόμενα τεχνικά χαρακτηριστικά
Ακτίνα μάχης
1.000 ν.μ.
Επιδιωκόμενη επίδοση
Μέγιστη εμβέλεια
2.000+ ν.μ.
Στόχος κατασκευαστή
Κατηγορία οπλισμού
2.000 lb
Εσωτερικοί χώροι οπλισμού
Κινητήρας
F110
GE Aerospace
Προβλέπονται αποστολές αέρος–αέρος, αέρος–εδάφους, ηλεκτρονικού πολέμου και ISR (πληροφορίες, επιτήρηση, αναγνώριση).
Οι επιδόσεις αποτελούν σχεδιαστικούς στόχους της Shield AI, όχι αποτελέσματα ολοκληρωμένων πτητικών δοκιμών.
Το X-BAT προβλέπεται να διαθέτει εσωτερικούς χώρους μεταφοράς οπλισμού κατηγορίας έως 2.000 λιβρών, με διαστάσεις συγκρίσιμες με εκείνες των αντίστοιχων χώρων του F-35.
Στο πλαίσιο των πιθανών επιχειρησιακών εφαρμογών του έχουν αναφερθεί όπλα όπως οι AGM-154 JSOW και AGM-158C LRASM. Ωστόσο, η ενσωμάτωση και πιστοποίηση των συγκεκριμένων πυραύλων στο X-BAT δεν έχει επιβεβαιωθεί ως ολοκληρωμένη δυνατότητα.
Η σχεδίαση προβλέπει επίσης αποστολές ηλεκτρονικού πολέμου και αναγνώρισης, με το αεροσκάφος να μπορεί να δρα σε περιοχές όπου η πρόσβαση επανδρωμένων μαχητικών ενδέχεται να είναι ιδιαίτερα επικίνδυνη.
Hivemind: Ο ψηφιακός πιλότος της Shield AI
Στην καρδιά του X-BAT βρίσκεται το Hivemind, το λογισμικό αυτονομίας που αναπτύσσει η Shield AI.
Το σύστημα επιδιώκει να παρέχει δυνατότητα αυτόνομης πτήσης και εκτέλεσης αποστολών, ακόμη και σε περιβάλλοντα με παρεμβολές στα δορυφορικά συστήματα πλοήγησης και στις επικοινωνίες.
Αυτή η λειτουργία αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε επιχειρησιακές συνθήκες όπου ο αντίπαλος χρησιμοποιεί μέσα ηλεκτρονικού πολέμου για να διακόψει τις επικοινωνίες και να δυσχεράνει τη λειτουργία μη επανδρωμένων συστημάτων.
Η τεχνολογία Hivemind έχει ήδη εφαρμοστεί σε άλλα συστήματα της εταιρείας, μεταξύ των οποίων το V-BAT.
Η επέκτασή της στο X-BAT αποτελεί ένα σημαντικότερο τεχνολογικό βήμα, καθώς αφορά πλέον ένα αεροσκάφος σχεδιασμένο να μεταφέρει ισχυρότερο οπλισμό και να εκτελεί αποστολές υψηλότερης επιχειρησιακής πολυπλοκότητας.
Παράλληλα, δημιουργεί προϋποθέσεις συνεργατικών αποστολών με επανδρωμένα αεροσκάφη, όπως τα F-35, στο πλαίσιο της φιλοσοφίας loyal wingman.
Αυτή η χρήση αποτελεί πιθανή μελλοντική εφαρμογή και όχι ήδη πιστοποιημένη συνεργασία του X-BAT με την ελληνική έκδοση των F-35.
Ο ρόλος της ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ και η ελληνική συμπαραγωγή
Η συμφωνία με τη ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ προβλέπει τη διερεύνηση δημιουργίας μιας εγχώριας βιομηχανικής βάσης για την παραγωγή εξαρτημάτων, την ολοκλήρωση αεροσκαφών και τη μακροπρόθεσμη συντήρηση του X-BAT.
Όπως προκύπτει από το ρεπορτάζ της Ελευθερίας Πιπεροπούλου στο Capital.gr, στις 9 Οκτωβρίου, οι δύο εταιρείες βρίσκονται ήδη σε διαπραγματεύσεις για τις οριστικές συμφωνίες που θα καθορίσουν το εύρος της ελληνικής συμμετοχής.
Πριν αρχίσει οποιαδήποτε παραγωγική δραστηριότητα, θα πρέπει να εντοπιστούν και να πιστοποιηθούν οι ελληνικές επιχειρήσεις που μπορούν να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις του προγράμματος.
Θα ακολουθήσει η αξιολόγηση των εγκαταστάσεων και των παραγωγικών δυνατοτήτων, ενώ απαραίτητη προϋπόθεση αποτελούν οι κυβερνητικές και εξαγωγικές εγκρίσεις.
Η ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ αναλαμβάνει, σύμφωνα με τον σχεδιασμό, τον συντονισμό του ελληνικού δικτύου προμηθευτών και τη λειτουργία του τοπικού γραφείου του προγράμματος. Η Shield AI θα διατηρήσει την ευθύνη ανάπτυξης του αεροσκάφους, του λογισμικού αυτονομίας και των συστημάτων αποστολής.
Σημαντική είναι και η προοπτική συνεργασίας με ελληνικά πανεπιστήμια και ερευνητικά ιδρύματα, δημιουργώντας δυνατότητες ανάπτυξης εξειδικευμένου προσωπικού και νέων τεχνολογιών.
Προς το παρόν, πάντως, δεν έχει ανακοινωθεί ημερομηνία έναρξης παραγωγής ή οριστική κατανομή του βιομηχανικού έργου.
Η Ελλάδα ως περιφερειακό κέντρο για Κύπρο, Βαλκάνια και Νοτιοανατολική Ευρώπη
Ο σχεδιασμός των δύο εταιρειών δεν περιορίζεται στις ανάγκες της ελληνικής αγοράς.
Η συμφωνία προβλέπει τη διερεύνηση υποδομών που θα μπορούσαν να καταστήσουν την Ελλάδα περιφερειακό κέντρο εκπαίδευσης, συντήρησης και εφοδιαστικής υποστήριξης των X-BAT.
Στην ανακοίνωσή της, η Shield AI προσδιορίζει ως δυνητική περιοχή εξυπηρέτησης την Κύπρο, τα Βαλκάνια και τη Νοτιοανατολική Ευρώπη.
Αυτό σημαίνει ότι η ελληνική βιομηχανική συμμετοχή θα μπορούσε να αποκτήσει εξαγωγικό προσανατολισμό, δημιουργώντας δραστηριότητες που δεν θα εξαρτώνται αποκλειστικά από παραγγελίες των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων.
Ανάλογες πρωτοβουλίες αναπτύσσει η Shield AI και στην Πολωνία, όπου τον Σεπτέμβριο υπέγραψε επιστολή προθέσεων με τις PGZ και WZL-2 για συμμετοχή στην ανάπτυξη, παραγωγή και υποστήριξη του X-BAT.
Η εξέλιξη δείχνει ότι η αμερικανική εταιρεία επιδιώκει να διαμορφώσει ένα ευρύτερο δίκτυο συνεργαζόμενων βιομηχανιών στην Ευρώπη.
Η Shield AI έχει ήδη παρουσία στην Ελλάδα
Η νέα συμφωνία δεν αποτελεί την πρώτη συνεργασία της αμερικανικής εταιρείας με την ελληνική αμυντική βιομηχανία.
Το μη επανδρωμένο V-BAT χρησιμοποιείται ήδη από τις ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις για αποστολές επιτήρησης. Τον Ιούνιο του 2026, ο Ελληνικός Στρατός υπέγραψε συμφωνία επέκτασης του στόλου των V-BAT, ενώ η Shield AI ανακοίνωσε τη δημιουργία γραφείου στην Αθήνα.
Παράλληλα, η εταιρεία συνεργάζεται με το EFA Group στον τομέα των τεχνολογιών αυτονομίας και έχει υπογράψει μνημόνιο συνεργασίας με την ALTUS LSA για την ενσωμάτωση ελληνικής ανάπτυξης συστημάτων στο V-BAT.
Η διεύρυνση αυτής της συνεργασίας προς το X-BAT δημιουργεί προοπτικές συμμετοχής ελληνικών επιχειρήσεων σε ένα τεχνολογικά πιο απαιτητικό πρόγραμμα.
Ψήφος εμπιστοσύνης 400 εκατομμυρίων δολαρίων από τις ΗΠΑ
Σχεδόν ταυτόχρονα με τη συμφωνία στην Αθήνα, η Shield AI ανακοίνωσε νέα χρηματοδότηση από το αμερικανικό Πολεμικό Ναυτικό.
Στις 8 Οκτωβρίου επιβεβαιώθηκε πρόσθετη κυβερνητική χρηματοδότηση 150 εκατ. δολαρίων, την οποία η εταιρεία θα συμπληρώσει με ισόποση ιδιωτική επένδυση.
Τον Αύγουστο είχε προηγηθεί ξεχωριστή χρηματοδότηση 50 εκατ. δολαρίων από το αμερικανικό Πολεμικό Ναυτικό, επίσης με αντίστοιχη συμμετοχή ιδιωτικών κεφαλαίων της Shield AI.
Έτσι, οι συνολικές ανακοινωμένες δεσμεύσεις για την ανάπτυξη του X-BAT ανέρχονται στα 400 εκατ. δολάρια, μοιρασμένα ισόποσα μεταξύ αμερικανικής κρατικής χρηματοδότησης και κεφαλαίων της εταιρείας.
Η χρηματοδότηση υποστηρίζει την ανάπτυξη και τις δοκιμές του προγράμματος και δεν πρέπει να συγχέεται με εγκεκριμένο ποσό για κατασκευή εργοστασίου στην Ελλάδα.
Οι πρώτες πτητικές δοκιμές μέσα στο 2026
Η ανάπτυξη του X-BAT βρίσκεται ήδη σε προχωρημένο στάδιο κατασκευής πρωτοτύπων.
Περίπου 500 μηχανικοί της Shield AI και συνεργαζόμενων επιχειρήσεων, μεταξύ των οποίων η GE Aerospace, εργάζονται στην ανάπτυξη των πρώτων αεροσκαφών.
Σύμφωνα με την εταιρεία, έχουν ήδη πραγματοποιηθεί δοκιμές κινητήρα, ενσωμάτωση του συστήματος κατεύθυνσης ώσης και αεροδυναμικές δοκιμές των χώρων οπλισμού.
Οι πρώτες πτητικές δοκιμές πλήρους κλίμακας προγραμματίζονται για το τέλος του 2026.
Παράλληλα, η Shield AI έχει ανακοινώσει ότι οι βασικές εγκαταστάσεις παραγωγής και δοκιμών στις Ηνωμένες Πολιτείες θα βρίσκονται στις πολιτείες της Ουάσιγκτον και του Κάνσας, αντίστοιχα.
Επομένως, η προοπτική ελληνικής συμμετοχής αφορά ένα πρόσθετο βιομηχανικό και υποστηρικτικό σκέλος του προγράμματος και δεν αντικαθιστά την αμερικανική παραγωγική βάση.
Τι μπορεί να σημαίνει για το Αιγαίο
Από ελληνικής πλευράς, το μεγαλύτερο ενδιαφέρον συνδέεται με τη δυνατότητα ανάπτυξης αεροπορικής ισχύος χωρίς την αποκλειστική χρήση συμβατικών αεροπορικών βάσεων.
Η γεωγραφία του Αιγαίου δημιουργεί ιδιαίτερες απαιτήσεις για την άμυνα των νησιών, τη διατήρηση επιχειρησιακής ετοιμότητας και την προστασία στρατηγικών υποδομών.
Ένα αυτόνομο αεροσκάφος που μπορεί να επιχειρεί από εναλλακτικές εγκαταστάσεις θα μπορούσε να προσφέρει μεγαλύτερη ευελιξία στον σχεδιασμό, ιδιαίτερα σε συνδυασμό με επανδρωμένα μαχητικά, συστήματα επιτήρησης και δίκτυα διοίκησης και ελέγχου.
Ωστόσο, η επιχειρησιακή αξία του X-BAT θα εξαρτηθεί από τις πραγματικές επιδόσεις του, την αξιοπιστία του λογισμικού αυτονομίας, τη δυνατότητα συντήρησης και επανεξοπλισμού σε προωθημένες θέσεις και την ανθεκτικότητά του απέναντι σε σύγχρονες αντιαεροπορικές απειλές.
Εξίσου σημαντικό είναι ότι η συμφωνία Shield AI–ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ δεν αποτελεί ακόμη ανακοίνωση αγοράς X-BAT από τις ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις.
Η απόκτηση του συστήματος θα αποτελούσε ξεχωριστή εξοπλιστική απόφαση, με διαφορετικές οικονομικές και επιχειρησιακές παραμέτρους.
Το μεγάλο διακύβευμα για την ελληνική αμυντική βιομηχανία
Η συμφωνία για το X-BAT δημιουργεί μια σημαντική ευκαιρία, αλλά η αξιοποίησή της θα εξαρτηθεί από το περιεχόμενο των οριστικών συμβάσεων.
Για την Ελλάδα, η ουσία δεν βρίσκεται μόνο στη δυνατότητα συναρμολόγησης ενός προηγμένου αεροσκάφους. Βρίσκεται στη συμμετοχή ελληνικών επιχειρήσεων στην παραγωγή εξαρτημάτων, στην ανάπτυξη τεχνολογίας, στην τεχνική υποστήριξη και στη δημιουργία εγχώριας τεχνογνωσίας.
Η εμπλοκή του ελληνικού βιομηχανικού οικοσυστήματος σε προγράμματα που συνδέονται με την τεχνητή νοημοσύνη, τον ηλεκτρονικό πόλεμο και την αυτονομία μπορεί να προσφέρει μακροπρόθεσμα οφέλη, εφόσον εξασφαλιστεί ουσιαστικό βιομηχανικό έργο.
Ειδικά για την ελληνική άμυνα, η δυνατότητα εγχώριας υποστήριξης και συντήρησης ενός συστήματος αποκτά στρατηγική σημασία σε περιόδους κρίσης, όταν η εξάρτηση από εξωτερικές εφοδιαστικές αλυσίδες μπορεί να δημιουργήσει επιχειρησιακούς περιορισμούς.
Το επόμενο διάστημα θα δείξει εάν το αρχικό μνημόνιο συνεργασίας θα μετατραπεί σε συγκεκριμένο πρόγραμμα βιομηχανικής παραγωγής με ουσιαστική ελληνική προστιθέμενη αξία.
Το X-BAT δεν έχει ακόμη αποδείξει τις πλήρεις επιχειρησιακές δυνατότητές του. Η συμφωνία, όμως, ανοίγει στην Ελλάδα μια νέα δυνατότητα συμμετοχής στην αμυντική τεχνολογία της επόμενης δεκαετίας — και αυτό είναι το πραγματικό στρατηγικό της ενδιαφέρον.
GEOPOLITICO
Αναβρασμός στην Τουρκία για τις δηλώσεις Ρούμπιο! Τα F-35, η κριτική στον Ερντογάν και το παρασκήνιο του καλωδίου
Αντιδράσεις στην Άγκυρα προκαλούν οι δηλώσεις του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο για τους περιορισμούς που αντιμετωπίζει η Τουρκία στο πρόγραμμα των F-35. Ο τουρκικός Τύπος αναδεικνύει το ζήτημα, ενώ η αντιπολίτευση κατηγορεί την κυβέρνηση Ερντογάν για τη διαχείριση των εξοπλιστικών προτεραιοτήτων. Την ίδια στιγμή, τουρκικές πηγές επιχειρούν να ερμηνεύσουν υπέρ των θέσεων της Άγκυρας τις αναφορές Ρούμπιο στη διακριτική διπλωματία για το Great Sea Interconnector.
Πολιτική συζήτηση στην Τουρκία προκάλεσαν οι τοποθετήσεις του επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας Μάρκο Ρούμπιο, κατά την επίσκεψή του στην Αθήνα, σχετικά με την προοπτική επανένταξης της Άγκυρας στο πρόγραμμα των αμερικανικών μαχητικών πέμπτης γενιάς F-35.
Οι δηλώσεις του Αμερικανού υπουργού προκάλεσαν ενόχληση στην τουρκική πλευρά, καθώς επανέφεραν στο προσκήνιο τους περιορισμούς που αντιμετωπίζει η Τουρκία στην πρόσβαση σε συγκεκριμένα αμερικανικά εξοπλιστικά προγράμματα.
Habertürk, Haber Global και T24 αναδεικνύουν το ζήτημα
Τα τουρκικά μέσα ενημέρωσης Habertürk, Haber Global και T24 έδωσαν δημοσιότητα στις δηλώσεις Ρούμπιο, εστιάζοντας στα εμπόδια που εξακολουθούν να υπάρχουν στην αμερικανοτουρκική αμυντική συνεργασία.
Το βασικό πρόβλημα παραμένει η απόκτηση των ρωσικών αντιαεροπορικών συστημάτων S-400 από την Άγκυρα, που οδήγησε στον αποκλεισμό της Τουρκίας από το πρόγραμμα των F-35.
Παρά τις προσπάθειες επαναπροσέγγισης της κυβέρνησης Ερντογάν με την Ουάσιγκτον, δεν έχει ανακοινωθεί οριστική συμφωνία που να επιτρέπει την επιστροφή της χώρας στο πρόγραμμα.
Η Τουρκία επιδιώκει να ενισχύσει επειγόντως τις αεροπορικές της δυνατότητες, σε μια περίοδο κατά την οποία η Ελλάδα προχωρά στην προμήθεια F-35 και στην αναβάθμιση των F-16.
Κριτική από το CHP στην κυβέρνηση Ερντογάν
Η υπόθεση απέκτησε και εσωτερική πολιτική διάσταση.
Ο αντιπρόεδρος του Ρεπουμπλικανικού Λαϊκού Κόμματος (CHP), Yankı Bağcıoğlu, άσκησε κριτική στην τουρκική κυβέρνηση, υποστηρίζοντας ότι οι άμεσες ανάγκες της τουρκικής Πολεμικής Αεροπορίας δεν μπορούν να εξαρτώνται από χρονοβόρες διαδικασίες και υποσχέσεις Αμερικανών αξιωματούχων.
Η παρέμβαση αυτή αναδεικνύει τις ανησυχίες που υπάρχουν στην Τουρκία για τον χρόνο που απαιτείται προκειμένου η χώρα να ανανεώσει τον στόλο των μαχητικών της.
Η επίλυση του ζητήματος των S-400 εξακολουθεί να αποτελεί βασική προϋπόθεση για οποιαδήποτε ουσιαστική μεταβολή της αμερικανικής στάσης.
Η τουρκική ανάγνωση για το Great Sea Interconnector
Αξιοσημείωτο είναι ότι η Άγκυρα εμφανίζεται να αντιμετωπίζει διαφορετικά τις δηλώσεις Ρούμπιο για το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου.
Σύμφωνα με την Καθημερινή, τουρκικές πηγές αξιολόγησαν θετικά την αναφορά του Αμερικανού υπουργού στη διακριτική διπλωματία για τα ζητήματα που αφορούν τρίτες χώρες.
Η τουρκική πλευρά επιχειρεί να παρουσιάσει την τοποθέτηση αυτή ως επιβεβαίωση της δικής της επιδίωξης να προηγείται συντονισμός πριν από την πραγματοποίηση εργασιών στην Ανατολική Μεσόγειο.
Ωστόσο, η αμερικανική αναφορά στη διπλωματική αντιμετώπιση διαφορών δεν συνιστά αναγνώριση των τουρκικών θαλάσσιων διεκδικήσεων ούτε αποδοχή απαίτησης για προηγούμενη τουρκική άδεια.
Αυτή η διάκριση αποκτά ιδιαίτερη σημασία ενόψει της πιθανής επανέναρξης των ερευνών ανατολικά της Κάσου και της Καρπάθου.
Γκιουλέρ: Κύπρος και Ανατολική Μεσόγειος στην πρώτη γραμμή
Στο ίδιο περιβάλλον, ο Τούρκος υπουργός Άμυνας Γιασάρ Γκιουλέρ χαρακτήρισε την Κύπρο και την Ανατολική Μεσόγειο ζητήματα ύψιστης σημασίας για την τουρκική εθνική ασφάλεια.
Παράλληλα, ανέφερε ότι η Άγκυρα παρακολουθεί στενά την ενίσχυση των στρατιωτικών δυνατοτήτων της Κυπριακής Δημοκρατίας με τη βοήθεια ξένων χωρών.
Οι δηλώσεις αυτές δείχνουν ότι η Τουρκία εξακολουθεί να αντιμετωπίζει την αμυντική και ενεργειακή δραστηριότητα Ελλάδας και Κύπρου μέσα από το πρίσμα της δικής της στρατηγικής ασφάλειας.
Δύο παράλληλα μέτωπα για την Άγκυρα
Οι εξελίξεις αποτυπώνουν δύο διαφορετικές προκλήσεις για την τουρκική κυβέρνηση.
Η πρώτη αφορά την προσπάθεια αποκατάστασης της πρόσβασης στην αμερικανική αμυντική τεχνολογία, με αιχμή τα F-35.
Η δεύτερη σχετίζεται με την επιδίωξη της Άγκυρας να διατηρήσει ρόλο στις ενεργειακές εξελίξεις της Ανατολικής Μεσογείου, ακόμη και σε έργα στα οποία δεν συμμετέχει.
Η επίσκεψη Ρούμπιο στην Αθήνα ανέδειξε εκ νέου αυτές τις εκκρεμότητες, χωρίς να προκύπτει από τις δημόσιες δηλώσεις κάποια καθοριστική μεταβολή στην αμερικανική πολιτική.
Το ενδιαφέρον επικεντρώνεται πλέον στον τρόπο με τον οποίο η Τουρκία θα επιχειρήσει να διαχειριστεί τα δύο ζητήματα στις επόμενες επαφές της με την Ουάσιγκτον.
-
Αναλύσεις3 εβδομάδες πρινΤο τελεσίγραφο Καλίν την ώρα που η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο!
-
Άμυνα3 μήνες πρινΡωσσικό ΜΜΕ: Ελληνικό «μπλόκο» στην απαίτηση για Patriot – Πώς γνωρίζει το Κίεβο απόρρητα στοιχεία για τους πυραύλους μας;
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΠακιστανός με καναδική υπηκοότητα ο υπαίτιος της πυρκαγιάς στον Έβρο! Πιθανόν να μετέφερε μετανάστες
-
GEOPOLITICO1 μήνα πρινΤο διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
-
Αναλύσεις2 μήνες πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΞέσπασμα της μητέρας της Μυρτούς για την υπόθεση Τζαβέντ Ασλάμ: «Δεν ξεχνώ ποτέ» – «Δήμαρχος των Πακιστανών ο Δούκας»
-
GEOPOLITICO3 εβδομάδες πρινΤί λέει Τούρκος δημοσιογράφος για Σάββα Καλεντερίδη; «Έκανε πολύ καλά τη δουλειά του για τη χώρα του – Δεν μπορούσε να τον στριμώξει η ΜİΤ»
-
Αναλύσεις3 μήνες πρινΕάν η Τουρκία απορρίψει τη συμφωνία αποχώρησης από την Κύπρο θα απομακρυνθεί δια της βίας