Το πρώτο μέρος εδώ
.
Proche&Moyen-Orient.ch

Νεο-οθωμανικό και νέο-ισλαμικό σχέδιο

Αποκλεισμένη από τη συμμαχία για το φυσικό αέριο που συγκεντρώνει την Αίγυπτο, το Ισραήλ και την Κύπρο στην Ανατολική Μεσόγειο, η Τουρκία του Ερντογάν επιδιώκει να δημιουργήσει έναν θαλάσσιο διάδρομο μεταξύ των ακτών της και της Λιβύης, με τελικό στόχο τον έλεγχο των περιοχών πετρελαίου και φυσικού αερίου αυτής της χώρας. Πανομοιότυπος στόχος στη Συρία και στο Ιράκ, όπου υπό την κάλυψη του αγώνα κατά των κουρδικών φατριών, η Άγκυρα επιδιώκει να βάλει χέρι στα ενεργειακά αποθέματα. Στην Ερυθρά Θάλασσα, με την οικονομική βοήθεια από το Κατάρ, η Τουρκία κατασκευάζει ένα στρατιωτικό λιμάνι στη χερσόνησο του Suakin στο Σουδάν, σχεδόν απέναντι από το στρατιωτικό λιμάνι της Τζέντας της Σαουδικής Αραβίας. Στο Τζιμπουτί, η Άγκυρα παίζει το χαρτί της θρησκευτικής διπλωματίας πολλαπλασιάζοντας την κατασκευή σχολείων madrassas (κορανικών σχολείων) και τζαμιών. Στη Σομαλία, οι ειδικές υπηρεσίες του τουρκικού στρατού εξοπλίζουν και εκπαιδεύουν ντζιχαντιστικές οργανώσεις που συνδέονται με τους τρομοκράτες τζεμπάμπ.
.
Αυτή η πολιτικο-θεολογική διπλωματία δεν στοχεύει μόνο τη Μεσόγειο και το Κέρας της Αφρικής, αλλά και την Κεντρική Ασία, όπως και όλες οι πρώην περιοχές τουρκομενικής επιρροής. Αυτός ο ολοκληρωτικός ακτιβισμός έρχεται σε μια στιγμή που το κύρος του Τούρκου προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν είναι σε πτώση. Το κόμμα του της Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (AKP) έχασε τις δημοτικές εκλογές στις περισσότερες μεγάλες πόλεις το 2019, οι πρώην συνεργοί του δημιούργησαν πολιτικά κόμματα για να τον προκαλέσουν, ενώ η οικονομία (η οποία ήταν η 15η στον κόσμο) είναι σε κρίση. Μετά τις αποτυχίες του στη Συρία, συμπεριλαμβανομένης της συμφωνίας κατάπαυσης του πυρός που συνήφθη με τη Μόσχα στις 5 Μαρτίου για κοινή χρήση του θύλακα της Ιντλίμπ (το τελευταίο προπύργιο των τζιχαντιστών κατά του Άσαντ), ο Ερντογάν χρειάζεται επιτακτικά στρατιωτικές νίκες για να αποκαταστήσει την εμπιστοσύνη της εκλογικής του βάση.
.
 «Συχνά μας ρωτάμε τι ακριβώς κάνουμε στη Λιβύη. Είμαστε εκεί για να υπερασπιστούμε τους απογόνους μας, τους ανατολικούς μας αδελφούς», δήλωσε, στις 22 Δεκεμβρίου 2019 στο Gölcük (περιοχή Kocaeli), ενώ προήδρευε την καθέλκυση ενός νέου υποβρυχίου . Η εξωτερική πολιτική του προτείνει ένα «νεο-οθωμανικό» σχέδιο που υποτίθεται ότι θα αποκαταστήσει το κύρος της παλιάς αυτοκρατορίας που διαλύθηκε στο τέλος του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου. Απόλυτα μη ρεαλιστική σε γεωπολιτικό επίπεδο, αυτή η στάση είναι ιδεολογικά πολύ αποτελεσματική.
.
Κληρονόμος του ισλαμιστή Necmettin Erbakan⁷, ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν είναι ένθερμος υποστηρικτής της ιδεολογίας των Αδελφών Μουσουλμάνων – ένα κίνημα που δημιουργήθηκε από τον Αιγύπτιο δάσκαλο Χασάν αλ-Μπάννα το 1928 – επιδιώκοντας να εμφυτεύσει ισλαμικά καθεστώτα βάσει του νόμου της Σαρία σε ολόκληρο τον αραβο-μουσουλμανικό κόσμο, καθώς και στην Ευρώπη και παντού όπου ζουν μεγάλες μουσουλμανικές διασπορές. Έτσι, η εμμονή του Ερντογάν δεν είναι μόνο γεωπολιτική, αλλά επιδιώκει επίσης να διαδώσει – μεταξύ όλων των μουσουλμανικών πληθυσμών του κόσμου – την ιδεολογία ενός φονταμενταλιστικού πολιτικού Ισλάμ.
.
Δεν θα πρέπει ποτέ να λησμονούμε ότι είναι αυτές είναι οι ειδικές υπηρεσίες του τουρκικού στρατού – βοηθούμενες από μερικά ακροδεξιά κινήματα, συμπεριλαμβανομένου εκείνου των Γκρίζων Λύκων⁸ – που έφερε αρκετές χιλιάδες Κινέζους τζιχαντιστές Ουιγουρικής καταγωγής (βορειοδυτικά της Κίνας) στη Συρία για να ανατρέψουν την κυβέρνηση του Μπασάρ αλ Άσαντ. Είναι τα ίδια τουρκικά κινήματα που βοήθησαν στην εμφάνιση της οργάνωσης «Ισλαμικό Κράτος» (Ντάες) κατά τα έτη 2012/2013 στο ιρακινό Κουρδιστάν, προτού ευνοήσουν την ίδρυσή τους στο βόρειο τμήμα της Συρίας. Οι δολοφονίες του Σαουδάραβου αντιπάλου Jamal Khashoggi (2 Οκτωβρίου 2018) και του Βρετανού πράκτορα της MI-6 (11 Νοεμβρίου 2019) – και οι δύο πραγματοποιήθηκαν στην Κωνσταντινούπολη με την ευγενική συγκατάθεση των τουρκικών ειδικών υπηρεσιών.
.
Όπως ο Ντόναλντ Τραμπ και ο Βραζιλιάνος φασιστής Τζάιρ Μπολοσάναρο, ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν είναι έτοιμος να κάνει οτιδήποτε για να διατηρήσει την εξουσία, ακόμη και με κόστος ενός εμφυλίου πολέμου στην ίδια τη χώρα του. Προς το παρόν, είναι κυρίως εξάγοντας την κρατική τρομοκρατία στη Συρία, το Λίβανο, το Κέρας της Αφρικής, την Ασία και τη Μεσόγειο, για να μην αναφέρουμε την οργάνωση των τουρκικών κοινοτήτων στην Ευρώπη, που σχεδιάζει να προκαλέσει μίσος μεταξύ των μουσουλμάνων και των « άπιστων ». Η μεγάλη του φιλοδοξία: με τη βοήθεια του Κατάρ, να υποκαταστήσει το σαουδάραβικό ουαχαμπιτισμού, ηγεμονική δύναμη που κυριαρχεί στο σουνιτικό Ισλάμ … Τι πρέπει να κάνουμε για να σταματήσουμε αυτόν τον λυσσασμένο τρελό;
.
Τι να γίνει;
.
Ενώ ακόμα και σήμερα, η Ευρωπαϊκή Ένωση και η Γαλλία υποστηρίζουν και μοιράζονται τις οικονομικές κυρώσεις που πλήττουν σκληρά τη Ρωσία, το Ιράν και τη Βενεζουέλα, πώς γίνεται η Τουρκία του Ερντογάν να ξεφύγει από κάθε είδους διεθνούς προειδοποίησης;
.
Το ΝΑΤΟ είναι σαφώς «εγκεφαλικά νεκρό», για να χρησιμοποιήσουμε τα λόγια του προέδρου της Δημοκρατίας. Αυτή η στρατιωτική συμμαχία, η οποία δεν έχει πλέον σαφώς καθιερωμένες αποστολές, δεν χρησιμεύει παρά μόνο για την πώληση των προϊόντων του αμερικανικού στρατιωτικού-βιομηχανικού συμπλέγματος που αντιπροσωπεύει εκατομμύρια θέσεις εργασίας στις Ηνωμένες Πολιτείες.
.
Για αρκετές δεκαετίες, η Ευρωπαϊκή Ένωση καλύφθηκε με ντροπή διατηρώντας το μύθο των διαπραγματεύσεων για την ένταξη της Τουρκίας στην ΕΕ, ενώ η Άγκυρα καταλαμβάνει στρατιωτικά το βόρειο τμήμα της Κύπρου – ενός κράτους πλήρους μέλους αυτής της ίδιας ΕΕ. Επομένως, μην εκπλαγείτε από την θραθύτητα και την επιθετικότητα του Ερντογάν!
.
Εδώ, πρέπει επίσης να θυμίσουμε ότι ο Νικολά Σαρκοζί και ο πρώην πρωθυπουργός της Βρετανίας Ντέιβιντ Κάμερον, με την ενθάρρυνση του Μπαράκ Ομπάμα, φέρουν μια πολύ βαριά ευθύνη για την τρέχουσα κατάσταση στη Λιβύη, που επιδεινώθηκε πρόσφατα με την τουρκική επέμβαση. Από το ψήφισμα 1973 του ΟΗΕ  – το οποίο συνιστούσε τη δημιουργία μιας “ζώνης απαγόρευσης πτήσεων” πάνω από την ανατολική Λιβύη και την παράδοση ανθρωπιστικής βοήθειας στους πληθυσμούς της Βεγγάζης -, οι τρεις δυτικοί ηγέτες ξεκίνησαν έναν πόλεμο εσωτερικής παρέμβασης. Ο τελευταίος είχε ως αποτέλεσμα την ανατροπή του Μουαμάρ Καντάφι, την πολιτική και εδαφική κατάρρευση της χώρας και, τελικά, έναν εμφύλιο-περιφερειακό πόλεμο που επιτρέπει τις νέες τουρκικές στρατιωτικές επεμβάσεις, σε κατάφωρη παραβίαση μιας σειράς ψηφισμάτων του Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών.
.
Τουλάχιστον, η υπόθεση του Courbet θα μπορούσε να είχε προκαλέσει μια έκτακτη σύγκληση του Συμβουλίου Ασφαλείας, ακόμη και την πρόταση σχεδίου ψηφίσματος ζητώντας κυρώσεις κατά της Τουρκίας του Ερντογάν.
.
Να προσέξουμε τους ιστορικούς αναχρονισμούς, αλλά μήπως δεν μπορούμε να φοβόμαστε το χειρότερο εάν οι σημερινοί Chamberlain και Daladier, εάν το ΝΑΤΟ, η ΕΕ και ο ΟΗΕ κάθονται αδρανείς από τις επαναλαμβανόμενες προκλήσεις του εξαγριωμένου τρελού Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν;
.
Το ερώτημα παραμένει. Περιμένοντας πιο σχετικές απαντήσεις, σας ευχόμαστε καλή ανάγνωση και καλή εβδομάδα.
.
Richard Labévière
22 Ιουνίου 2020
.
[1] Η φρεγάτα Courbet (αριθμός γάστρας F712) είναι το τρίτο σκάφος κατηγορίας La Fayette – μιας σειράς που αποτελείται από πέντε μονάδες – του Γαλλικού Πολεμικού Ναυτικού. Ονομάστηκε προς τιμήν του Ναύαρχου Amédée Courbet (1827-1885) και είναι υπό την αιγίδα της πόλης Angers.
[2] Ο Διεθνής Ναυτιλιακός Οργανισμός (ΙΜΟ) είναι ένας εξειδικευμένος οργανισμός των Ηνωμένων Εθνών (ΟΗΕ), που ειδικεύεται στα ναυτικά θέματα. Η έδρα του βρίσκεται στο Λονδίνο.
[3] Το Αυτόματο Σύστημα Αναγνώρισης (Automatic Identification System, AIS) είναι ένα αυτοματοποιημένο σύστημα ανταλλαγής μηνυμάτων μεταξύ πλοίων μέσω ραδιοφώνου VHF που επιτρέπει στα πλοία και στα συστήματα παρακολούθησης της κυκλοφορίας (CROSS στη Γαλλία) να γνωρίζουν την ταυτότητα, την κατάσταση, τη θέση και τη διαδρομή των σκαφών που βρίσκονται στην περιοχή πλοήγησης. Για τα εμπορικά πλοία, το σύστημα πρέπει να μπορεί να συνδεθεί με εξωτερικό υπολογιστή για πιθανή χρήση από πιλότο.
[4]  Η επιχείρηση Agénor, στρατιωτική συνιστώσα της ευρωπαϊκής αποστολής θαλάσσιας επιτήρησης στα στενά του Ορμούζ (EMASOH), διεξάγεται από τη Γαλλία, τις Κάτω Χώρες, το Βέλγιο και τη Δανία.
[5] Η Ταξιαρχία Σουλτάνου Μουράντ – μετονομάστηκε το 2015 σε Μεραρχία Σουλτάνου Μουράντ-  είναι μια τουρκμενική τρομοκρατική ομάδα που εμπλέκεται στον εμφύλιο πόλεμο της Συρίας ενάντια στον κυβερνητικό στρατό. Αυτή η οργάνωση υποστηρίζεται, χρηματοδοτείται και εξοπλίζεται από τις ειδικές υπηρεσίες του τουρκικού στρατού.
[6] Με την ονομασία Ναυμαχία της Ναυπάκτου παρέμεινε στην ιστορία η ναυμαχία που έλαβε χώρα στις 7 Οκτωβρίου του 1571, αφ’ ενός μεν μεταξύ των ενωμένων στόλων της Ισπανίας, της Βενετίας, της Γένουας, των Ιπποτών της Μάλτας, του δουκάτου της Σαβοΐας, του δουκάτου του Ουρμπίνο, του μεγάλου δουκάτου της Τοσκάνης και του Πάπα υπό την ονομασία Lega Santa (Ιερή Ένωση), αφ’ ετέρου δε του ενιαίου στόλου της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, στην είσοδο του Κορινθιακού Κόλπου -κοντά στις νήσους νότιες Εχινάδες και στο Ακρωτήριο Σκρόφα. Η ονομασία της, δε, προήλθε όχι από την πόλη της Ναυπάκτου, αλλά από την ονομασία (θέση) του Κόλπου που έγινε η ναυμαχία, επειδή τότε ολόκληρος ο Κόλπος ονομαζόταν από τους Ενετούς “Κόλπος της Ναυπάκτου”. Οι Δυτικοί ιστορικοί χρησιμοποιούν την ονομασία Ναυμαχία του Λεπάντο (Naval Battle of Lepanto) από το μεσαιωνικό όνομα της πόλης.^[3] Το γεγονός είχε σημαντικό αντίκτυπο στην Ευρώπη, διότι, ακόμη περισσότερο από την ήττα των Γενίτσαρων κατά τη διάρκεια της Μεγάλης Πολιορκίας της Μάλτας το 1565, σήμανε τη διακοπή του οθωμανικού επεκτατισμού.
[7] Ο Necmettin Erbakan, γεννηθείς στις 29 Οκτωβρίου 1926 στη Σινώπη, πέθανε στις 27 Φεβρουαρίου 2011. Τούρκος πολιτικός του τουρκικού κράτους, ιδρυτής και διαδοχικά μέλος διαφόρων ισλαμικών πολιτικών κομμάτων, είναι επίσης ιδρυτής του ισλαμικού κινήματος Milli Görüş. Διετέλεσε πρωθυπουργός της Τουρκίας από τον Ιούνιο του 1996 έως τον Ιούνιο του 1971.
[8] Οι “Γκρίζοι Λύκοι”, επίσημα γνωστοί ως “Ιδεολογικές Εστίες”, είναι μια τουρκική υπερεθνικιστική ένοπλη οργάνωση. Το κίνημα ορίζεται ως νεοφασιστικό, αντικομμουνιστικό, αντι-ελληνικό, αντι-κουρδικό, αντι-αρμενικό, ομοφοβικό, αντισημιτικό και αντι-χριστιανικό. Διατηρεί πολύ στενές σχέσεις με το Εθνικιστικό Κόμμα Δράσης (MHP), του οποίου είναι στην πραγματικότητα ο παραστρατιωτικός κλάδος.
.