Ακολουθήστε μας

Διεθνή

Πώς έγραψα την ομιλία που εκφώνησε ο Κλίντον το 1999 στην Αθήνα

Δημοσιεύτηκε στις

Την ημέρα που ο πρόεδρος Κλίντον πήγε με την κόρη του Τσέλσι στον Παρθενώνα, έβρεχε. Ο λογογράφος του αφηγείται πως είχε αρχίσει να σκέφτεται τις εναλλακτικές εκδοχές για την ομιλία, όμως ανοίγοντας την τηλεόραση, είδε τον πρόεδρο να μιλάει κρατώντας μια ομπρέλα.

PAUL GLASTRIS*
Οταν ο Αμερικανός πρόεδρος Μπαράκ Ομπάμα θα απευθυνθεί στον ελληνικό λαό από την Αθήνα στις 15 Νοεμβρίου, θα κληθεί να κάνει ασκήσεις ισορροπίας. Θα πρέπει να εκφράσει την υποστήριξη της Ουάσιγκτον για την αναδιάταξη του ελληνικού χρέους, χωρίς όμως να αποξενώσει την τρόικα ή να υπονομεύσει την εκτέλεση περαιτέρω οικονομικών μεταρρυθμίσεων στην Ελλάδα.

Θα πρέπει να εξάρει την υποδειγματική διαχείριση της προσφυγικής κρίσης από την Ελλάδα, χωρίς όμως να ενθαρρύνει περισσότερους πρόσφυγες να έρθουν στη χώρα. Θα πρέπει να στείλει το σήμα πως συμμερίζεται τις πολύ πραγματικές ανησυχίες της Ελλάδας για την ασφάλεια στο Αιγαίο, χωρίς όμως να προκαλέσει τον Τούρκο πρόεδρο να προβεί σε κάποια ανόητη πράξη.

Πριν από 17 χρόνια, ο Αμερικανός πρόεδρος Μπιλ Κλίντον είχε και αυτός κληθεί να αντιμετωπίσει προκλήσεις όταν είχε ταξιδέψει σε Ελλάδα και Τουρκία, με στόχο να μειώσει την ένταση που υπήρχε μεταξύ των δύο χωρών και γενικότερα στην περιοχή των Βαλκανίων. Ως ο μοναδικός Ελληνοαμερικανός μεταξύ των λογογράφων του προέδρου Κλίντον, είχε ανατεθεί σε εμένα το καθήκον να γράψω τον λόγο που θα εκφωνούσε ο κ. Κλίντον στην Αθήνα. Ο πόλεμος στο Κοσσυφοπέδιο είχε λήξει μόλις έξι μήνες νωρίτερα και στην Ελλάδα επικρατούσε ακόμη εκνευρισμός. Εκείνο το καλοκαίρι είχε γίνει η αρχή της λεγόμενης «διπλωματίας των σεισμών» μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας, μετά την εκδήλωση καταστροφικών σεισμών και στις δύο χώρες.

Υστερα από δεκαετίες έντασης, το διπλωματικό άνοιγμα υποσχόταν καλυτέρευση των σχέσεων Ελλάδας – Τουρκίας, ωστόσο τίποτα δεν ήταν προκαθορισμένο. Μόλις τρία χρόνια νωρίτερα οι στρατοί Ελλάδας και Τουρκίας είχαν σχεδόν συγκρουστεί εξαιτίας μιας ακατοίκητης νησίδας του Αιγαίου και είχε αναγκαστεί να παρέμβει ο ίδιος ο κ. Κλίντον ώστε να αποκλιμακωθεί η ένταση.

Ο «Τρίτος Δρόμος»

Ο τότε πρωθυπουργός της Ελλάδας, Κώστας Σημίτης, και ο υπουργός των Εξωτερικών, Γιώργος Παπανδρέου, ήταν κεντροαριστεροί μεταρρυθμιστές από το ίδιο καλούπι του «Τρίτου Δρόμου» απ’ όπου προερχόταν και ο κ. Κλίντον. Ο πρόεδρος και τα μέλη του επιτελείου του για την εξωτερική πολιτική, με τα οποία είχα συνεργαστεί –ο προσωπάρχης του, Τζον Ποντέστα, ο σύμβουλος εθνικής ασφαλείας, Σάντι Μπέργκερ, και οι επιτελείς του Τόνι Μπλίνκεν, Φιλ Γκόρντον και Τομ Μαλινόβσκι, οι Αμερικανοί πρεσβευτές σε Ελλάδα, Νίκολας Μπερνς, και Τουρκία, Μαρκ Γκρόσμαν, και ο Αλεκ Μάλι, αξιωματούχος του αμερικανικού υπουργείου Εξωτερικών αρμόδιος για την Ελλάδα–, ήθελαν ο κ. Κλίντον με την ομιλία του να υποστηρίξει τόσο τη διεθνή πολιτική της κυβέρνησης Σημίτη όσο και να την ενθαρρύνουν να τη συνεχίσει.

Αυτή η συνέχεια περιελάμβανε την ανάληψη ηγετικού ρόλου από την Ελλάδα στην προσπάθεια να ξεφύγει η Σερβία από τη δικτατορία και τη σύγκρουση με την Ευρώπη και να επιστρέψει στη δημοκρατία και στη συνεργασία με την Ευρώπη. Σήμαινε ακόμη πως η Ελλάδα θα καλούνταν να διαπραγματευτεί μια γενναία συμφωνία με την Τουρκία. Στο πλαίσιο αυτής της συμφωνίας η Ελλάδα θα έπαυε να εμποδίζει την υποψηφιότητα της Τουρκίας ώστε να γίνει μέλος της Ευρωπαϊκής Ενωσης, κάτι που η Τουρκία ήθελε απελπισμένα. Σε αντάλλαγμα, η Τουρκία θα αναθεωρούσε το Σύνταγμά της με τρόπο που να ικανοποιεί την Ελλάδα, τις ΗΠΑ και την υπόλοιπη Ευρώπη (μεγαλύτερη προστασία των μειονοτήτων, περιορισμός της επιρροής του στρατού σε πολιτικές υποθέσεις κ.ά.) και θα άρχιζε ξανά διαπραγματεύσεις για το Κυπριακό.

Ωστόσο κανείς από αυτούς τους στόχους δεν ήταν πιθανό να επιτευχθεί χωρίς τη συνεχή εμπλοκή των ΗΠΑ.

Δύο εμπόδια

Υπήρχαν όμως δύο μεγάλα εμπόδια. Το πρώτο ήταν η βαθιά καχυποψία και εχθρότητα που επικρατούσε στην Ελλάδα έναντι των ΗΠΑ και η οποία είχε τις ρίζες της στην άφρονα υποστήριξη των ΗΠΑ προς τη δικτατορία των συνταγματαρχών. Το δεύτερο εμπόδιο ήταν το Κοσσυφοπέδιο. Αν και η κυβέρνηση Σημίτη δεν είχε παρεμποδίσει τους βομβαρδισμούς του ΝΑΤΟ υπό την ηγεσία των ΗΠΑ και είχε επιτρέψει στα στρατεύματα του ΝΑΤΟ να διασχίσουν την ελληνική επικράτεια, ο πόλεμος είχε προκαλέσει θυμό στην πλειονότητα του ελληνικού λαού. Ο θυμός είχε στόχο απευθείας τον κ. Κλίντον.

Εκείνη την εποχή εργαζόμουν στον Λευκό Οίκο με αντικείμενο την εκστρατεία στο Κοσσυφοπέδιο και θυμάμαι ότι είχα λάβει μια τηλεφωνική κλήση από έναν συγγενή μου στην Ελλάδα τον οποίον λατρεύω, ο οποίος με παρακαλούσε να κάνω κάτι ώστε να πείσω το αφεντικό μου να σταματήσει να διαπράττει «εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας». Δεν συμμεριζόμουν τη γνώμη του συγγενή μου, διότι είχα δει με τα ίδια μου τα μάτια τα εγκλήματα του καθεστώτος Μιλόσεβιτς όσο εργαζόμουν ως δημοσιογράφος στη Βοσνία. Ομως καθώς επεξεργαζόμουν την ομιλία που θα έδινε ο κ. Κλίντον στην Αθήνα –έχοντας προηγουμένως ζητήσει τη συμβουλή πολλών Ελληνοαμερικανών φίλων– προσπάθησα να μεταδώσω κάτι από την αγωνία του συγγενή μου.

Ηταν προγραμματισμένο να παραμείνουμε στην Ελλάδα δύο ημέρες, ωστόσο η διαμονή μας είχε περιοριστεί σε μία ημέρα εξαιτίας του γεγονότος ότι η ελληνική κυβέρνηση είχε δηλώσει πως δεν μπορούσε να ικανοποιήσει τις αυστηρές απαιτήσεις της αμερικανικής κυβέρνησης για επιπλέον ασφάλεια. Η απαίτηση αυτή οφειλόταν στις ανησυχίες μας για την απειλή από βίαιες διαδηλώσεις και από τη δράση των τρομοκρατών της «17 Νοέμβρη» που ακόμη κυκλοφορούσαν ελεύθεροι. Καθώς το προεδρικό αεροσκάφος είχε αρχίσει να κατεβαίνει στη νυχτερινή Αθήνα, μπορούσαμε να διακρίνουμε από τα παράθυρά του τη λάμψη από τις φωτιές που είχαν ανάψει στο κέντρο της πόλης διαδηλωτές που ήταν εξαγριωμένοι εξαιτίας της επίσκεψης του κ. Κλίντον.

Στο επίσημο δείπνο

Κατά το επίσημο δείπνο στο Ζάππειο Μέγαρο εκείνο το βράδυ, ο πρόεδρος, η Πρώτη Κυρία Χίλαρι Κλίντον, η υπουργός Εξωτερικών Μαντλίν Ολμπράιτ και τα υπόλοιπα μέλη της αμερικανικής αποστολής άκουσαν τον Ελληνα Πρόεδρο Κωστή Στεφανόπουλο να εκφωνεί έναν λόγο που αποτελούσε αυστηρό μάθημα για την κακοπιστία των Τούρκων και τα δεινά που υπέμεναν οι λησμονημένοι Ελληνοκύπριοι πρόσφυγες.

Ορισμένοι από τους συναδέλφους μου είχαν ερμηνεύσει την ομιλία Στεφανόπουλου ως ακόμη ένα σημάδι ασέβειας προς τον κ. Κλίντον. Ομως ο κ. Κλίντον το είχε αντιμετωπίσει ψύχραιμα. Ισως καταλάβαινε πως ο κ. Στεφανόπουλος έπαιζε, όπως λέμε στην Αμερική, τον ρόλο του «κακού μπάτσου», δίνοντας φωνή στην ελληνική κοινή γνώμη. (Την επόμενη ημέρα ο κ. Σημίτης, παίζοντας τον ρόλο του «καλού μπάτσου», είχε χρησιμοποιήσει πολύ πιο συμφιλιωτικό τόνο.)

Οταν είχα ξυπνήσει το επόμενο πρωινό στο ξενοδοχείο Χίλτον, είχα κοιτάξει έξω από το παράθυρο και είχα ανακαλύψει προς κατάπληξή μου ότι έβρεχε. Το πρόβλημά μου ήταν πως η ομιλία που θα εκφωνούσε ο κ. Κλίντον άρχιζε με τον πρόεδρο να αναπολεί το θαύμα της Ακρόπολης την οποία θα επισκεπτόταν εκείνο το πρωινό. Σε κατάσταση πανικού είχα αρχίσει να σκέφτομαι εναλλακτικές εκδοχές για την αρχή του λόγου που θα εκφωνούσε ο πρόεδρος. Μετά είχα ανοίξει την τηλεόραση ώστε να δω τις ειδήσεις. Είδα στην οθόνη τον πρόεδρο να κρατάει μια ομπρέλα και να έχει στο πλευρό του την κόρη του Τσέλσι και να περπατάει περιχαρής γύρω από τον Παρθενώνα. Στη συνέχεια ο κ. Κλίντον είχε επιστρέψει στο Χίλτον, όπου επρόκειτο να παραχωρήσει τη σημαντική του ομιλία. Υστερα από ευγενική προσφώνηση του κ. Σημίτη, ο κ. Κλίντον ξεκίνησε τον λόγο του λέγοντας ότι ταυτίζεται με το ακροατήριό του. Μίλησε επίσης για τα δώρα που προσέφερε η αρχαία Ελλάδα στον κόσμο, όπως τη δημοκρατία και την παιδεία, μνημονεύοντας τον περίφημο στίχο του ποιητή Σέλεϊ: «Είμαστε όλοι Ελληνες».

Επαίνεσε μάλιστα τη δυναμικότητα και τη συμβολή της ελληνοαμερικανικής κοινότητας στην πρόοδο των ΗΠΑ, αναφέροντας ονομαστικά τον παιδικό του φίλο από το Αρκανσο, Ντέιβιντ Λεοπούλις, «ο οποίος, ύστερα από 45 χρόνια, συνεχίζει να μου στέλνει κάθε εβδομάδα email για την Ελλάδα και τα ελληνικά θέματα, έτσι ώστε να μην ξεχαστώ». (Το σχόλιο αυτό, χαριτωμένο μείγμα κολακείας και ειλικρίνειας, ήταν –όπως και πολλά άλλα εδάφια της ομιλίας– αποτέλεσμα αυτοσχεδιασμού.) Ο Μπιλ Κλίντον συνέχισε αναφερόμενος στη μακρά ιστορία φιλίας μεταξύ ΗΠΑ και Ελλάδας, όπως και κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου.

Η κρίσιμη αποστροφή

Και μετά είπε αυτό: «Οταν η χούντα κατέλυσε το πολίτευμα το 1967, οι ΗΠΑ επέτρεψαν στα γεωπολιτικά τους συμφέροντα εν μέσω Ψυχρού Πολέμου να κυριαρχήσουν των συμφερόντων τους –ή πιο σωστά των υποχρεώσεών τους– που θα ήταν η προάσπιση της δημοκρατίας, η οποία ήταν άλλωστε ο λόγος για τον Ψυχρό Πόλεμο. Είναι σημαντικό να το παραδεχθούμε». Με τις δύο αυτές προτάσεις, που έμειναν στη συλλογική μνήμη των Ελλήνων ως συγγνώμη, παρότι δεν ήταν τέτοια, ο πρόεδρος πέτυχε να ανατρέψει την καχυποψία του ελληνικού πληθυσμού απέναντι στις ΗΠΑ και να κάνει τους Ελληνες ακροατές της ομιλίας του να ακούσουν προσεκτικά τα λόγια του.

Η ομιλία του από το σημείο εκείνο υπήρξε μια εκτενής έκκληση στην Ελλάδα, έτσι ώστε αυτή να αναλάβει την ηγεσία στην προώθηση της σταθερότητας και της δημοκρατίας στην περιοχή και στη γεφύρωση των εθνοτικών και θρησκευτικών διχασμών. «Δεν μπορούμε να ξεχάσουμε τις αδικίες που έχουμε υποστεί, ούτε και να απαλείψουμε τις μνήμες των σφαλμάτων που έχουμε διαπράξει», είπε ο κ. Κλίντον, μιλώντας εξίσου για τη δική του χώρα, όσο και για αυτή του ακροατηρίου του, για να συνεχίσει: «Είναι, όμως, δυνατόν να διαμορφώσουμε την Ιστορία, χωρίς να είμαστε δεσμώτες της». Ο πρόεδρος επαίνεσε τις ειρηνευτικές πρωτοβουλίες μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας, για να παραδεχθεί ότι υπήρξαν «για πολλούς λόγους δυσκολότερες για την Ελλάδα, παρά για την Τουρκία».

Μίλησε χωρίς περιστροφές ή απολογητική διάθεση για τη δράση του ΝΑΤΟ κατά του καθεστώτος Μιλόσεβιτς, αλλά και για τις ελπίδες του για συμφιλίωση: «Ο σερβικός λαός διαθέτει πλούσια και υπερήφανη ιστορία, βαθιά αγάπη στην ελευθερία, ενώ η θέση του βρίσκεται δικαιωματικά στο τραπέζι της ευρωπαϊκής ενοποίησης… Τους αξίζει κάτι καλύτερο από το να στενάζουν κάτω από τον ζυγό του τελευταίου δικτατορικού καθεστώτος της Ευρώπης».

Το βαλκανικό θέμα

Μίλησε με θέρμη για την προθυμία της ελληνικής κυβέρνησης να προσφέρει αρωγή στους πολίτες του Κοσσυφοπεδίου «ανεξάρτητα από την εθνική τους καταγωγή, εν μέσω μαχών», αλλά και για τα μεγάλα χρηματικά ποσά σε κρατικές και ιδιωτικές επενδύσεις που προσέφερε η Ελλάδα στα Νότια Βαλκάνια. Η ομιλία αυτή υπήρξε ιδιαίτερα επιτυχημένη, εξασφαλίζοντας τους επαίνους σχολιαστών, οι οποίοι πριν από λίγο μόλις καιρό καταδίκαζαν τον Μπιλ Κλίντον. «Ελπίζω ότι τα λόγια του κ. Κλίντον θα πείσουν τους Ελληνες για τα οφέλη της επανεξέτασης της Ιστορίας και της παραδοχής των σφαλμάτων που έχουν διαπραχθεί. Η ικανότητα της αυτοκριτικής είναι αναγκαία για την επίλυση των διενέξεων με τους αντιπάλους μας», είπε ο πανεπιστημιακός Τεντ Κουλουμπής στους Los Angeles Times.

Ενα μήνα αργότερα, η ελληνική κυβέρνηση ήρε το βέτο της στην τουρκική υποψηφιότητα στην Ευρωπαϊκή Ενωση, η οποία παρότι πολιτικά επικίνδυνη, είχε καταστεί πιο εύπεπτη χάρη στην ομιλία Κλίντον. Η Τουρκία προχώρησε σε μεταρρύθμιση του Συντάγματός της. Χάρη στην κρίσιμη παρέμβαση Ελλήνων διπλωματών, η αντιπολίτευση στη Σερβία επικράτησε και ο δικτάτορας Μιλόσεβιτς οδηγήθηκε ενώπιον της Δικαιοσύνης. Οταν το προεδρικό αεροσκάφος απογειώθηκε το βράδυ της ομιλίας του Μπιλ Κλίντον, έμεινα στην Αθήνα για να επισκεφθώ τους συγγενείς μου στην Καλλιθέα.

Στο Μοναστηράκι

Πριν επιστρέψω στις ΗΠΑ, επισκέφθηκα το Μοναστηράκι για να αγοράσω αναμνηστικά δώρα με δύο εξαδέλφες μου, την Πούπα και τη Γιάννα. Μη έχοντας βρει αυτά που έψαχνα, περιηγηθήκαμε στους δρόμους του κέντρου, όπου είχαν σημειωθεί τα επεισόδια. Στο πεζοδρόμιο, έξω από καμένες τράπεζες και καταστήματα, παρατήρησα αστραφτερά κομμάτια λευκής πέτρας. Η αρχιτέκτων Πούπα μού εξήγησε ότι η πέτρα αυτή ήταν πεντελικό μάρμαρο, υλικό από το οποίο χτίστηκε ο Παρθενώνας. Τμήματα του μαρμάρου αυτού είχαν χρησιμοποιηθεί σε προσόψεις καταστημάτων. Οι διαδηλωτές είχαν αφαιρέσει το μάρμαρο, για να το θρυμματίσουν και να πετάξουν τα κομμάτια στις βιτρίνες των καταστημάτων.

Η σχεδιάστρια Γιάννα είχε μια ιδέα: «Γιατί δεν παίρνεις μερικά από τα κομμάτια αυτά για αναμνηστικά;», μου είπε. Τοποθετήσαμε μερικά σε πλαστική σακούλα. Εχοντας επιστρέψει στην Ουάσιγκτον, τα επέδειξα σε κατάστημα επιγραφών, το οποίο τοποθέτησε σε αυτά μικρές πλακέτες που έγραφαν: «Αθήνα, Ελλάδα, 19-20 Νοεμβρίου», προτού τα προσφέρω σε συναδέλφους μου στον Λευκό Οίκο, αλλά και στον ίδιο τον πρόεδρο Κλίντον. Οι πρόεδροι δέχονται χιλιάδες δώρα κάθε χρόνο, τα περισσότερα από τα οποία καταλήγουν σε αποθήκες. Ο πρόεδρος Κλίντον, όμως, διατήρησε το μικρό αυτό θραύσμα μαρμάρου στο Οβάλ Γραφείο μέχρι το τέλος της θητείας του.

Πολλά άλλαξαν τα τελευταία 17 χρόνια. Οι προκλήσεις που αντιμετωπίζουν η Ελλάδα και οι ΗΠΑ έχουν αλλάξει και αποτελούν επιπτώσεις των τραγικών σφαλμάτων που κάθε χώρα διέπραξε κατά τα χρόνια αυτά. Αυτό που κάνει ιδιαίτερο τον λόγο του πρόεδρου Κλίντον το 1999 –και τον καθιστά ακόμη επίκαιρο– είναι τα επιχειρήματά του υπέρ της συμφιλίωσης και της διαφάνειας. Ο κόσμος γίνεται δυνατότερος όταν τα κράτη είναι ειλικρινή σε ό,τι αφορά τα σφάλματα του παρελθόντος τους και ευεπίφορα στις ανάγκες, απόψεις και επιρροές του άλλου. Οι αξίες αυτές δέχονται επίθεση σήμερα και στις δύο ακτές του Ατλαντικού.

Διατηρούνται, όμως, με αξιοθαύμαστο τρόπο στην Ελλάδα, όπως δείχνει η φιλόξενη αντιμετώπιση των προσφύγων.

Την ώρα που ο πρόεδρος Ομπάμα και οι σύμβουλοί του εργάζονται πυρετωδώς για να συντάξουν την ομιλία του της 15ης Νοεμβρίου, ελπίζω να «κλέψουν» ένα εδάφιο από την ομιλία Κλίντον του 1999: «Μία ακόμη σπουδαία δημοκρατική αρετή έχει τις ρίζες της εδώ στην Αθήνα: η αποδοχή ότι οι πολιτιστικές διαφορές είναι αυτές που κάνουν τη ζωή πιο ενδιαφέρουσα. Οπως μας μετέφερε ο Θουκυδίδης, ο Περικλής είπε στον περίφημο επικήδειο: “Διατηρούμε την Αθήνα ανοιχτή σε όλους και ουδέποτε εκδιώκουμε τον ξένο”. Δύο χιλιάδες και πλέον χρόνια αργότερα, η Ελλάδα παραμένει ανοιχτή στον κόσμο, ενώ προσευχόμαστε ότι παντού στον κόσμο όλοι θα λένε κάποτε: Δεν εκδιώκουμε κανέναν ξένο».

*Πρώην λογογράφος του προέδρου Μπιλ Κλίντον και διευθυντής του Washington Monthly.

Δημοσιεύθηκε στην Καθημερινή τις 06.11.2016

Ο Σταύρος Καλεντερίδης, ξεκίνησε τις σπουδές του στην Αθήνα, σπουδάζοντας Πολιτική Επιστήμη στο Εθνικό Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών. Έπειτα από τέσσερα χρόνια συμμετοχής στα φοιτητικά όργανα συνδιοίκησης της σχολής του και σε διάφορες οργανώσεις νέων, αποφάσισε να συνεχίσει τις σπουδές του στο εξωτερικό. Στη Βοστόνη των Η.Π.Α. ολοκλήρωσε δύο μεταπτυχιακά προγράμματα, στις Διεθνείς Σχέσεις (Αμερικανική εξωτερική πολιτική) και στην Επικοινωνία (Πολιτική Επικοινωνία), ενώ παράλληλα εργάστηκε στο Ελληνικό Προξενείο της Βοστόνης, στη σχολή του ως βοηθός έρευνας και σε δύο πολιτικές καμπάνιες Αμερικανών πολιτικών (Δημοκρατικών – Ρεπουμπλικάνων). Μετά από τρία χρόνια στις Η.Π.Α., άκουσε το κάλεσμα της πατρίδας του και επέστρεψε πίσω με μεγάλο πόθο για προσφορά στην Ελλάδα. Υπήρξε ιδρυτικό μέλος δύο κοινωφελών οργανισμών, του δέλτα – πολιτική επανάσταση (πολιτικός οργανισμός) και της Λεοντίδας (ίδρυμα προώθησης θεμάτων ιστορίας, πολιτισμού και δημοκρατίας). Σήμερα ζει και εργάζεται στην Αθήνα, ασχολείται με διάφορα εγχειρήματα πολιτικής διπλωματίας και δημοκρατίας, γράφει πολιτικά άρθρα, σχολιάζει την επικαιρότητα και συνεχίζει την προσωπική του μελέτη στην ιστορία και την πολιτική φιλοσοφία.

Συνέχεια ανάγνωσης

Αναλύσεις

Η Κίνα βρίσκει δρόμο που παρακάμπτει το Πακιστάν – Ο διάδρομος Ουαχάν αλλάζει τις γεωπολιτικές ισορροπίες

Μία νέα οδική αρτηρία μήκους 121 χιλιομέτρων στο βορειοανατολικό Αφγανιστάν δημιουργεί τις προϋποθέσεις για απευθείας χερσαία σύνδεση με την Κίνα, χωρίς διέλευση από το Πακιστάν. Η ολοκλήρωση του δρόμου στον ιστορικό διάδρομο Ουαχάν αποκτά ιδιαίτερη γεωπολιτική σημασία, καθώς το Πεκίνο αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα ασφαλείας με τις επενδύσεις του στο Πακιστάν, ενώ η Καμπούλ επιδιώκει να μειώσει την εξάρτησή της από το Ισλαμαμπάντ.

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Μία σημαντική εξέλιξη στις χερσαίες μεταφορές και στις γεωπολιτικές ισορροπίες της Κεντρικής Ασίας καταγράφεται στο Αφγανιστάν, με την ολοκλήρωση νέου δρόμου στον στρατηγικής σημασίας διάδρομο Ουαχάν.

Σύμφωνα με ανάλυση του Imran Khurshid που δημοσιεύθηκε στις 9 Οκτωβρίου 2026 στο Asia Times, οι αφγανικές αρχές εγκαινίασαν οδική διαδρομή 121 χιλιομέτρων, η οποία εκτείνεται από την περιοχή Μπρογκίλ έως τα σύνορα με την Κίνα, στην επαρχία Μπανταχσάν.

Το έργο κόστισε περίπου 365 εκατομμύρια αφγάνι, ποσό που αντιστοιχεί σε περίπου 5,5 εκατομμύρια δολάρια.

Κατά τις αφγανικές ανακοινώσεις, κατασκευάστηκε από ντόπιους μηχανικούς και εργαζομένους, χωρίς τη συμμετοχή ξένων τεχνικών συμβούλων.

Η νέα διαδρομή φθάνει στα σινοαφγανικά σύνορα. Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι λειτουργεί ήδη πλήρης διεθνής εμπορευματικός διάδρομος, καθώς εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικοί τεχνικοί και συνοριακοί περιορισμοί.

Γιατί ο διάδρομος Ουαχάν έχει στρατηγική σημασία

Ο διάδρομος Ουαχάν αποτελεί μια στενή λωρίδα αφγανικού εδάφους ανάμεσα στο Τατζικιστάν, το Πακιστάν και την Κίνα.

Η γεωγραφική του διαμόρφωση συνδέεται με τον ανταγωνισμό της Βρετανικής και της Ρωσικής Αυτοκρατορίας κατά τον 19ο αιώνα.

Η περιοχή διατηρήθηκε ως ζώνη διαχωρισμού των δύο αυτοκρατορικών σφαιρών επιρροής, αποτελώντας ένα από τα χαρακτηριστικότερα γεωγραφικά κατάλοιπα του λεγόμενου «Μεγάλου Παιχνιδιού».

Σήμερα, η ίδια περιοχή αποκτά νέα σημασία, αυτή τη φορά λόγω της προσπάθειας σύνδεσης της Κίνας με το Αφγανιστάν και ευρύτερα με την Κεντρική Ασία.

Ο δρόμος ανοίγει τη δυνατότητα δημιουργίας μιας εναλλακτικής οδού μεταφορών, περιορίζοντας δυνητικά την ανάγκη διέλευσης από το πακιστανικό έδαφος.

Το πρόβλημα της Κίνας με τον οικονομικό διάδρομο CPEC

Το ενδιαφέρον της εξέλιξης εντοπίζεται κυρίως στην προσπάθεια του Πεκίνου να περιορίσει την εξάρτησή του από ευάλωτες υποδομές.

Ο Οικονομικός Διάδρομος Κίνας–Πακιστάν, γνωστός ως CPEC, αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα προγράμματα της κινεζικής πρωτοβουλίας Belt and Road.

Μέσω του συγκεκριμένου σχεδίου, η Κίνα επιχειρεί να ενισχύσει τις εμπορικές και ενεργειακές συνδέσεις της με τη Νότια Ασία και την Αραβική Θάλασσα.

Ωστόσο, η υλοποίηση των έργων έχει αντιμετωπίσει σοβαρές δυσκολίες.

Στην επαρχία Μπαλουχιστάν, οργανώσεις αυτονομιστών έχουν πραγματοποιήσει επανειλημμένες επιθέσεις εναντίον κινεζικών συμφερόντων, εγκαταστάσεων και εργαζομένων.

Οι επιθέσεις αυτές έχουν επιβαρύνει την ασφάλεια των υποδομών και έχουν αυξήσει το κόστος προστασίας των κινεζικών επενδύσεων.

Παράλληλα, έχουν διατυπωθεί καταγγελίες για καθυστερήσεις, κακοδιαχείριση και προβλήματα διαφάνειας σε επιμέρους προγράμματα του CPEC.

Η εδαφική διαμάχη με την Ινδία

Μια επιπλέον γεωπολιτική δυσκολία συνδέεται με τη διέλευση του CPEC από το Γκιλγκίτ–Μπαλτιστάν.

Η περιοχή διοικείται από το Πακιστάν, αλλά διεκδικείται από την Ινδία, στο πλαίσιο της ευρύτερης διαμάχης για το Κασμίρ.

Το Νέο Δελχί έχει αντιταχθεί επανειλημμένα σε έργα που διέρχονται από εδάφη τα οποία θεωρεί τμήμα της δικής του επικράτειας.

Αυτό σημαίνει ότι ο οικονομικός διάδρομος Κίνας–Πακιστάν δεν αποτελεί μόνο αναπτυξιακό πρόγραμμα, αλλά συνδέεται με μία από τις πιο ευαίσθητες εδαφικές αντιπαραθέσεις της Ασίας.

Η δημιουργία εναλλακτικών διαδρομών μέσω του Αφγανιστάν θα μπορούσε μακροπρόθεσμα να προσφέρει στο Πεκίνο μεγαλύτερη ευελιξία.

Δεν υπάρχει, πάντως, ένδειξη ότι ο δρόμος του Ουαχάν μπορεί σήμερα να αντικαταστήσει τις μεγάλες μεταφορικές υποδομές του CPEC.

Η Καμπούλ επιχειρεί να μειώσει την εξάρτησή της από το Ισλαμαμπάντ

Για την κυβέρνηση των Ταλιμπάν, το έργο έχει και μία σαφή πολιτική διάσταση.

Το Αφγανιστάν εξαρτάται σε σημαντικό βαθμό από συνοριακές διαβάσεις και μεταφορικούς άξονες που περνούν από το Πακιστάν.

Οι επανειλημμένες εντάσεις ανάμεσα στις δύο χώρες έχουν προκαλέσει κλείσιμο συνοριακών περασμάτων, διακοπές εμπορικών ροών και επιβάρυνση της αφγανικής οικονομίας.

Μια εναλλακτική χερσαία διέξοδος προς την Κίνα θα μπορούσε, εφόσον αναπτυχθεί και καταστεί λειτουργική, να μειώσει τη δυνατότητα του Πακιστάν να χρησιμοποιεί τη γεωγραφική του θέση ως μέσο πίεσης προς την Καμπούλ.

Η αφγανική πλευρά αντιμετωπίζει το έργο ως σημαντική υποδομή οικονομικής και στρατηγικής αυτονομίας.

Η στάση της Κίνας και της Ρωσίας

Παρά την προοπτική άμεσης σύνδεσης, το Πεκίνο δεν έχει εγκαταλείψει τον οικονομικό διάδρομο CPEC ούτε έχει ανακοινώσει ότι ο Ουαχάν θα τον αντικαταστήσει.

Η Κίνα εξακολουθεί να διατηρεί σημαντικά οικονομικά και στρατηγικά συμφέροντα στο Πακιστάν.

Αντίστοιχα, η Ρωσία ενδιαφέρεται για τη σταθερότητα του Αφγανιστάν και για την ανάπτυξη νέων δικτύων επικοινωνίας στην Κεντρική Ασία.

Η δημιουργία περισσότερων επιλογών διασύνδεσης ενδέχεται να περιορίσει την αποκλειστική σημασία ορισμένων παραδοσιακών μεταφορικών διαδρομών.

Η πραγματική αξία του Ουαχάν θα εξαρτηθεί από τη βελτίωση των οδικών υποδομών, τη λειτουργία συνοριακών και τελωνειακών εγκαταστάσεων, τις καιρικές συνθήκες και τις πολιτικές αποφάσεις της Κίνας.

Το μήνυμα προς το Πακιστάν

Η νέα διαδρομή αναδεικνύει μια σημαντική γεωπολιτική πραγματικότητα: η γεωγραφική θέση ενός κράτους προσφέρει στρατηγικά πλεονεκτήματα, αλλά η αξιοποίησή τους εξαρτάται από την ασφάλεια και την αξιοπιστία των μεταφορικών του δικτύων.

Το Πακιστάν εξακολουθεί να αποτελεί κρίσιμο εταίρο της Κίνας, ιδιαίτερα στο πλαίσιο του CPEC.

Ταυτόχρονα, όμως, η αστάθεια, οι επιθέσεις σε κινεζικά συμφέροντα και οι αντιπαραθέσεις με το Αφγανιστάν δημιουργούν κίνητρα αναζήτησης εναλλακτικών επιλογών.

Ο διάδρομος Ουαχάν δεν έχει ακόμη μετατραπεί σε μεγάλο εμπορικό πέρασμα. Η κατασκευή του δρόμου, ωστόσο, καταδεικνύει ότι το Αφγανιστάν επιχειρεί να αποκτήσει πρόσθετες διεθνείς συνδέσεις και ότι η αποκλειστική εξάρτηση από το Πακιστάν δεν αποτελεί πλέον τη μοναδική γεωγραφική επιλογή.

Για το Ισλαμαμπάντ, η εξέλιξη αποτελεί μια νέα στρατηγική παράμετρο που θα πρέπει να συνυπολογίσει στις σχέσεις του με το Πεκίνο και την Καμπούλ.

Συνέχεια ανάγνωσης

Διεθνή

Γερμανία: Το ρωσικό φυσικό αέριο επιστρέφει έμμεσα μέσω των λιπασμάτων, παρά τους ευρωπαϊκούς δασμούς

Δημοσιεύτηκε

στις

Οι εισαγωγές ρωσικών αζωτούχων λιπασμάτων μειώθηκαν κατά 66% το 2025-2026, αλλά παραμένουν 53% υψηλότερες από τα επίπεδα πριν από τον πόλεμο στην Ουκρανία.

Το υψηλό ενεργειακό κόστος στη Γερμανία διατηρεί ανταγωνιστικά τα ρωσικά προϊόντα, σύμφωνα με στοιχεία που δημοσίευσε η Berliner Zeitung. Η Γερμανία εξακολουθεί να συνδέεται εμπορικά με το ρωσικό φυσικό αέριο, παρά τις ευρωπαϊκές προσπάθειες περιορισμού της ενεργειακής εξάρτησης από τη Μόσχα.

Αυτή τη φορά, η σύνδεση δεν αφορά αποκλειστικά την άμεση προμήθεια φυσικού αερίου, αλλά τις εισαγωγές λιπασμάτων που παράγονται με τη χρήση ρωσικού αερίου ως πρώτης ύλης και πηγής ενέργειας. Σύμφωνα με δημοσίευμα της γερμανικής εφημερίδας, που βασίζεται σε στοιχεία του Γερμανικού Ομοσπονδιακού Στατιστικού Γραφείου και του Συνδέσμου Αγροτικής Βιομηχανίας (IVA), οι εισαγωγές αζώτου μέσω ρωσικών λιπασμάτων μειώθηκαν σημαντικά κατά το 2025-2026. Ωστόσο, εξακολουθούν να βρίσκονται πάνω από τα επίπεδα που καταγράφονταν πριν από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία.

Τα στοιχεία των εισαγωγών και η σύγκριση με την προπολεμική περίοδο

Το 2025-2026, η Γερμανία εισήγαγε 48.800 τόνους αζώτου μέσω λιπασμάτων ρωσικής προέλευσης. Η ποσότητα αυτή είναι μειωμένη κατά περίπου 66% σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος, αλλά παραμένει κατά 53% υψηλότερη από τους 31.800 τόνους που είχαν καταγραφεί το 2020-2021, πριν από τον πόλεμο.

Η εξέλιξη των εισαγωγών δείχνει πόσο έντονη ήταν η αύξηση μετά το 2022. Το 2021-2022 οι εισαγωγές έφτασαν τους 56.800 τόνους αζώτου, ενώ το 2022-2023 εκτοξεύθηκαν στους 185.100 τόνους. Στη συνέχεια καταγράφηκαν 140.200 τόνοι το 2023-2024 και 143.800 τόνοι το 2024-2025, προτού σημειωθεί η μεγάλη υποχώρηση της τελευταίας περιόδου. Τα στοιχεία αφορούν την ποσότητα του αζώτου που περιέχεται στα εισαγόμενα λιπάσματα και όχι το συνολικό βάρος των προϊόντων.

Τα λιπασματικά έτη υπολογίζονται από τον Ιούλιο έως τον Ιούνιο. Η ποσότητα αζώτου που εισήχθη στη Γερμανία μέσω ρωσικής ουρίας μειώθηκε από 71.600 τόνους σε 27.600 τόνους, καταγράφοντας πτώση άνω του 61%. Παρά τη μείωση, η ποσότητα εξακολουθεί να είναι σχεδόν τριπλάσια από τους 9.900 τόνους του 2020-2021. Η συγκεκριμένη εξέλιξη αναδεικνύει το βασικό πρόβλημα της ευρωπαϊκής πολιτικής περιορισμού των εμπορικών δεσμών με τη Ρωσία. Ακόμη και όταν περιορίζονται οι εισαγωγές συγκεκριμένων προϊόντων, οι οικονομικές σχέσεις μπορούν να διατηρούνται μέσω άλλων κατηγοριών αγαθών, ιδιαίτερα όταν αυτά έχουν χαμηλότερο κόστος παραγωγής.

Γιατί οι ρωσικές εισαγωγές παραμένουν ανταγωνιστικές

Καθοριστικός παράγοντας είναι το υψηλό ενεργειακό κόστος στη Γερμανία και στην υπόλοιπη Ευρώπη. Η παραγωγή αζωτούχων λιπασμάτων απαιτεί μεγάλες ποσότητες φυσικού αερίου, το οποίο χρησιμοποιείται τόσο ως πρώτη ύλη όσο και ως πηγή ενέργειας. Σύμφωνα με τον Σύνδεσμο Αγροτικής Βιομηχανίας (IVA), οι ευρωπαϊκοί δασμοί, που τέθηκαν σε ισχύ τον Ιούλιο του 2025, περιόρισαν σημαντικά τις εισαγωγές ρωσικών λιπασμάτων. Ωστόσο, δεν εξάλειψαν το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα των ρωσικών προϊόντων. Ο σύνδεσμος επισημαίνει ότι οι υψηλές τιμές ενέργειας δυσκολεύουν τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις να αυξήσουν την εγχώρια παραγωγή και να καλύψουν μεγαλύτερο μέρος των αναγκών της αγοράς. Ως αποτέλεσμα, τα ρωσικά λιπάσματα εξακολουθούν να παραμένουν ελκυστικά, ακόμη και μετά την επιβολή πρόσθετων δασμών.

Παράλληλα, σύμφωνα με τον IVA, είναι πιθανό ορισμένες ποσότητες ρωσικών προϊόντων να φτάνουν στη γερμανική αγορά μέσω άλλων κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το μέγεθος αυτών των έμμεσων εισαγωγών, ωστόσο, δεν μπορεί να προσδιοριστεί με ακρίβεια από τα διαθέσιμα στοιχεία.

Δεν αποδίδονται οι αυξήσεις των τιμών αποκλειστικά στους δασμούς

Το ζήτημα έχει άμεση σημασία για τους Γερμανούς αγρότες, καθώς το κόστος των λιπασμάτων επηρεάζει την παραγωγή και, τελικά, την οικονομική βιωσιμότητα των καλλιεργειών. Ο IVA υποστηρίζει ότι η μείωση των ρωσικών εισαγωγών δεν έχει προκαλέσει μέχρι στιγμής σαφή αύξηση των τιμών εξαιτίας των δασμών. Σύμφωνα με τον σύνδεσμο, η εγχώρια παραγωγική δυναμικότητα και οι εισαγωγές από άλλες χώρες, μεταξύ των οποίων η Αίγυπτος, επαρκούν για την κάλυψη των αναγκών της αγοράς. Την ίδια στιγμή, ο σύνδεσμος αποδίδει τις υψηλές τιμές των λιπασμάτων το 2026 στις διεθνείς ενεργειακές αναταράξεις, στον πόλεμο με το Ιράν και στην κρίση γύρω από τα Στενά του Ορμούζ, παράγοντες που επηρεάζουν το κόστος μεταφοράς και τις παγκόσμιες τιμές ενέργειας και λιπασμάτων.

Οι εκτιμήσεις αυτές αποτελούν τις θέσεις του κλαδικού συνδέσμου και δεν συνιστούν από μόνες τους ανεξάρτητη αξιολόγηση όλων των παραγόντων που διαμορφώνουν τις τιμές.

Νέες πιέσεις για περιορισμό των ρωσικών εισαγωγών

Με αφορμή τα στοιχεία, ο IVA ζητά να εξεταστεί η επιβολή πρόσθετων δασμών στις εισαγωγές καλιούχων λιπασμάτων από τη Ρωσία και τη Λευκορωσία. Το κάλιο αποτελεί βασικό θρεπτικό στοιχείο για τις καλλιέργειες και αντιπροσωπεύει μια ακόμη κατηγορία προϊόντων στην οποία η ευρωπαϊκή αγορά διατηρεί εμπορικές σχέσεις με τις δύο χώρες.

Ο σύνδεσμος εκτιμά ότι η ευρωπαϊκή βιομηχανία μπορεί να καλύψει τις ανάγκες της γεωργίας χωρίς να εξαρτάται από τις συγκεκριμένες εισαγωγές και υποστηρίζει ότι πρόσθετοι δασμοί δεν θα πρέπει να οδηγήσουν αναγκαστικά σε αυξήσεις τιμών. Η συζήτηση, ωστόσο, αποτυπώνει το ευρύτερο δίλημμα της ευρωπαϊκής οικονομικής πολιτικής. Η μείωση της εξάρτησης από τη Ρωσία απαιτεί όχι μόνο εμπορικούς περιορισμούς, αλλά και ανταγωνιστική εγχώρια παραγωγή, προσιτό ενεργειακό κόστος και εναλλακτικές πηγές προμήθειας.

Τα δεδομένα της γερμανικής αγοράς δείχνουν ότι οι δασμοί μπορούν να περιορίσουν σημαντικά τις εισαγωγές, χωρίς όμως να εξαλείψουν αυτομάτως τις οικονομικές σχέσεις που στηρίζονται σε διαφορές κόστους παραγωγής. Για τη Γερμανία και την Ευρωπαϊκή Ένωση, η πρόκληση παραμένει η εξισορρόπηση τριών στόχων: της ενεργειακής και οικονομικής ασφάλειας, της στήριξης της εγχώριας βιομηχανίας και της διατήρησης προσιτού κόστους για τον αγροτικό τομέα.

Με πληροφορίες του Συνδέσμου Αγροτικής Βιομηχανίας (IVA) και του Γερμανικού Ομοσπονδιακού Στατιστικού Γραφείου.

Συνέχεια ανάγνωσης

Αναλύσεις

Πακιστάν: Μειώθηκαν οι τρομοκρατικές επιθέσεις, αλλά αυξάνονται οι απειλές – Αντάρτικες οργανώσεις αναπτύσσουν νέες τακτικές και στρατολογούν γυναίκες

Η νέα έκθεση του Pakistan Institute for Conflict and Security Studies (PICSS) αποκαλύπτει ένα αντιφατικό περιβάλλον ασφαλείας: Λιγότερες επιθέσεις και θύματα, αλλά αναδιοργάνωση ένοπλων ομάδων, χρήση drones, εσωτερικές συγκρούσεις και αυξανόμενη αστάθεια στο Μπαλουχιστάν. Η πολιτική κρίση επιβαρύνει την προσπάθεια αντιμετώπισης της τρομοκρατίας.

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Μια εξαιρετικά σύνθετη εικόνα για την ασφάλεια στο Πακιστάν αποτυπώνει η νέα εβδομαδιαία ανάλυση του Pakistan Institute for Conflict and Security Studies (PICSS), η οποία δημοσιεύθηκε στις 10 Οκτωβρίου 2026. Παρά τη μείωση των επιθέσεων από ένοπλες οργανώσεις κατά την πρώτη εβδομάδα του μήνα, οι εξελίξεις στο εσωτερικό των εξτρεμιστικών και αυτονομιστικών ομάδων δημιουργούν σοβαρά ερωτήματα για την πραγματική αποτελεσματικότητα των επιχειρήσεων ασφαλείας.

Η έκθεση με τίτλο «Pakistan’s Security Paradox: Militant Attacks Decline as Militant Groups Signal New Developments» καταγράφει υποχώρηση των επιθέσεων, αλλά παράλληλα εντοπίζει ενδείξεις οργανωτικής αναδιάρθρωσης, νέων επιχειρησιακών μεθόδων και εντατικοποίησης της προπαγανδιστικής δραστηριότητας.

Μείωση 18% στις επιθέσεις – Παραμένει σοβαρή η απειλή

Σύμφωνα με το PICSS, από τις 2 έως τις 8 Οκτωβρίου καταγράφηκαν συνολικά 46 επιθέσεις ενόπλων οργανώσεων στο Πακιστάν, έναντι 56 την αμέσως προηγούμενη εβδομάδα.

Η μείωση ανέρχεται στο 18%, ενώ αισθητή είναι και η υποχώρηση του αριθμού των θυμάτων.

Οι νεκροί μειώθηκαν από 52 σε 42 και οι τραυματίες από 53 σε 23.

Ωστόσο, η εικόνα δεν είναι ομοιόμορφη σε ολόκληρη τη χώρα.

Στην επαρχία Μπαλουχιστάν, όπου δραστηριοποιούνται ιδιαίτερα ενεργές αυτονομιστικές οργανώσεις, οι απώλειες αυξήθηκαν παρά τη μείωση του αριθμού των επιθέσεων.

Το στοιχείο αυτό δημιουργεί προβληματισμό για το κατά πόσον οι ένοπλες ομάδες μεταβάλλουν τις τακτικές τους, πραγματοποιώντας λιγότερες αλλά δυνητικά πιο φονικές επιχειρήσεις.

Οι Πακιστανοί Ταλιμπάν αλλάζουν τακτική – Drones και ελεύθεροι σκοπευτές

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι εξελίξεις στο εσωτερικό της Tehrik-i-Taliban Pakistan (TTP), της οργάνωσης που είναι γνωστή ως Πακιστανοί Ταλιμπάν.

Σύμφωνα με την ανάλυση, η TTP επέβαλε περιορισμούς στη χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης από τα μέλη της.

Η συγκεκριμένη απόφαση αποκτά σημασία σε μια περίοδο κατά την οποία οι ένοπλες οργανώσεις χρησιμοποιούν τις ψηφιακές πλατφόρμες τόσο για προπαγάνδα όσο και για την προβολή των επιχειρησιακών τους δυνατοτήτων.

Την ίδια στιγμή, η TTP δημοσιοποίησε οπτικό υλικό στο οποίο υποστηρίζει ότι καταγράφονται επιθέσεις με τετρακόπτερα μη επανδρωμένα αεροσκάφη και ενέργειες ελεύθερων σκοπευτών.

Οι ισχυρισμοί αυτοί δεν συνιστούν ανεξάρτητη επιβεβαίωση της αποτελεσματικότητας ή της έκτασης χρήσης των συγκεκριμένων μέσων.

Παρ’ όλα αυτά, η προβολή τέτοιων επιχειρήσεων εντάσσεται σε μια ευρύτερη προσπάθεια των οργανώσεων να παρουσιάσουν εικόνα τεχνολογικής προσαρμογής και να ενισχύσουν την επιρροή τους.

Εσωτερικές συγκρούσεις στις ένοπλες οργανώσεις

Την ίδια περίοδο, η Jamaat-ul-Ahrar, οργάνωση που έχει συνδεθεί με το δίκτυο των Πακιστανών Ταλιμπάν, ανακοίνωσε ότι πραγματοποίησε 122 επιθέσεις κατά τη διάρκεια του Σεπτεμβρίου.

Πρόκειται για αριθμό που προέρχεται από τους ισχυρισμούς της ίδιας της οργάνωσης και δεν πρέπει να συγχέεται με τα ανεξάρτητα καταγεγραμμένα περιστατικά του PICSS.

Παράλληλα, αναφέρθηκαν αιματηρές συγκρούσεις ανάμεσα σε μαχητές της Jamaat-ul-Ahrar και αντίπαλης φράξιας της TTP στην περιοχή Ορακζάι.

Οι πληροφορίες αυτές αναδεικνύουν ένα επιπλέον πρόβλημα για την ασφάλεια του Πακιστάν: τον κατακερματισμό του περιβάλλοντος των ενόπλων οργανώσεων.

Οι εσωτερικές συγκρούσεις ενδέχεται να αποδυναμώνουν προσωρινά ορισμένα δίκτυα, αλλά μπορούν επίσης να προκαλέσουν νέες αντιπαραθέσεις, ανακατατάξεις και αποσχίσεις.

Μπαλουχιστάν: Ένοπλη γυναικεία μονάδα και κλιμάκωση της προπαγάνδας

Σημαντικές εξελίξεις καταγράφονται και στο Μπαλουχιστάν, την επαρχία του νοτιοδυτικού Πακιστάν που συνορεύει με το Ιράν και το Αφγανιστάν και έχει στρατηγική σημασία λόγω των φυσικών πόρων και της πρόσβασής της στην Αραβική Θάλασσα.

Το Balochistan Liberation Front (BLF), μία από τις οργανώσεις που επιδιώκουν την ανεξαρτησία του Μπαλουχιστάν, δημοσιοποίησε υλικό για τη συγκρότηση νέου γυναικείου ένοπλου σχηματισμού.

Η συγκεκριμένη κίνηση προβάλλεται από την οργάνωση ως οργανωτική εξέλιξη. Δεν υπάρχουν, ωστόσο, επαρκή ανεξάρτητα στοιχεία στο δημόσιο απόσπασμα της έκθεσης για τον αριθμό των μελών ή τις πραγματικές επιχειρησιακές δυνατότητες της νέας μονάδας.

Παράλληλα, ο Balochistan Liberation Army (BLA), άλλη σημαντική αυτονομιστική ένοπλη οργάνωση, απέρριψε κατηγορίες περί συνεργασίας με την TTP.

Ο BLA δημοσιοποίησε επίσης οπτικό υλικό από επιχειρήσεις που ισχυρίζεται ότι πραγματοποίησαν μέλη του.

Άλλες οργανώσεις των Μπαλούχων προχώρησαν σε ανάλογες κινήσεις, προβάλλοντας τη δράση τους και διατυπώνοντας ισχυρισμούς για δραστηριότητες συλλογής πληροφοριών.

Οι εξελίξεις καταδεικνύουν ότι η σύγκρουση στο Μπαλουχιστάν δεν περιορίζεται στις ένοπλες επιθέσεις, αλλά περιλαμβάνει και έναν παράλληλο αγώνα επιρροής, επικοινωνίας και πολιτικής νομιμοποίησης.

Πολιτική κρίση και αντιτρομοκρατία

Πέρα από την ένοπλη βία, η έκθεση του PICSS επισημαίνει ότι η εσωτερική πολιτική αστάθεια δυσχεραίνει τη διαμόρφωση αποτελεσματικής πολιτικής ασφαλείας.

Η κατάρρευση των διαπραγματεύσεων μεταξύ της κυβέρνησης και του Pakistan Tehreek-e-Insaf (PTI), του κόμματος που ίδρυσε ο πρώην πρωθυπουργός Ιμράν Χαν, περιπλέκει τις προσπάθειες συντονισμού στην επαρχία Χάιμπερ Παχτούνχβα.

Η περιοχή αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα μέτωπα της δράσης των Πακιστανών Ταλιμπάν, λόγω της εγγύτητάς της με το Αφγανιστάν και της μακρόχρονης παρουσίας ένοπλων δικτύων.

Οι πολιτικές αντιπαραθέσεις μεταξύ κεντρικής κυβέρνησης και αντιπολίτευσης μπορούν να δυσχεράνουν τον συντονισμό, τη διοικητική συνεργασία και τη διαμόρφωση κοινής στρατηγικής για την αντιμετώπιση της τρομοκρατίας.

Το πρόβλημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία όταν συνδυάζεται με την ανάγκη προστασίας παραμεθόριων περιοχών και αντιμετώπισης οργανώσεων με διασυνοριακές διασυνδέσεις.

Αφγανιστάν, Ινδία και περιφερειακές αμυντικές συμφωνίες

Οι προκλήσεις που αντιμετωπίζει το Ισλαμαμπάντ δεν περιορίζονται στο εσωτερικό της χώρας.

Οι σχέσεις με το Αφγανιστάν παραμένουν κρίσιμος παράγοντας ασφαλείας, καθώς το Πακιστάν αποδίδει σε ένοπλα δίκτυα που δρουν από αφγανικό έδαφος σημαντικό μέρος των επιθέσεων εναντίον του.

Την ίδια στιγμή, η αντιπαράθεση με την Ινδία εξακολουθεί να επηρεάζει τον στρατηγικό σχεδιασμό των πακιστανικών ενόπλων δυνάμεων.

Στο περιφερειακό περιβάλλον προστίθενται οι νέες αμυντικές διευθετήσεις και οι προσπάθειες του Πακιστάν να διατηρήσει ή να ενισχύσει τις στρατηγικές του συνεργασίες.

Η συνύπαρξη εσωτερικών απειλών, πολιτικής αβεβαιότητας και εξωτερικών δεσμεύσεων δημιουργεί αυξημένες απαιτήσεις για τον στρατιωτικό μηχανισμό και τις υπηρεσίες ασφαλείας.

Οι αριθμοί δεν λένε ολόκληρη την ιστορία

Η εβδομαδιαία έκθεση του PICSS θέτει ένα ουσιαστικό ερώτημα: αποτελεί η μείωση των τρομοκρατικών επιθέσεων ένδειξη βελτίωσης της ασφάλειας ή πρόκειται για προσωρινή υποχώρηση της βίας, ενώ οι οργανώσεις αναπροσαρμόζουν τις τακτικές και τις δομές τους;

Η απάντηση δεν μπορεί να προκύψει αποκλειστικά από την καταμέτρηση των επιθέσεων.

Η χρήση νέων επιχειρησιακών μέσων, οι εσωτερικές διαμάχες, η συγκρότηση νέων ένοπλων σχηματισμών και η αυξημένη προπαγανδιστική δραστηριότητα συνθέτουν μια εικόνα που απαιτεί διαρκή παρακολούθηση.

Άλλωστε, τα στοιχεία του PICSS για ολόκληρο τον Σεπτέμβριο είχαν καταγράψει 225 επιθέσεις, τον υψηλότερο μηνιαίο αριθμό εδώ και δώδεκα χρόνια, γεγονός που αναδεικνύει τη σοβαρότητα της κατάστασης παρά την πρόσφατη εβδομαδιαία υποχώρηση.

Το Πακιστάν βρίσκεται αντιμέτωπο με μια πολυεπίπεδη κρίση ασφαλείας, στην οποία αλληλεπιδρούν τζιχαντιστικές οργανώσεις, αυτονομιστικά κινήματα, πολιτικές αντιπαραθέσεις και περιφερειακοί ανταγωνισμοί.

Η μείωση της συχνότητας των επιθέσεων αποτελεί θετική ένδειξη σε επίπεδο εβδομαδιαίων στατιστικών. Δεν αρκεί, όμως, από μόνη της για να αποδείξει ότι οι απειλές περιορίζονται σε βάθος χρόνου.

Το κρίσιμο ζήτημα για το Ισλαμαμπάντ δεν είναι μόνο πόσες επιθέσεις καταγράφονται, αλλά κατά πόσον το κράτος μπορεί να αντιμετωπίσει τις οργανώσεις που εξακολουθούν να διαθέτουν δυνατότητα στρατολόγησης, προσαρμογής και πραγματοποίησης νέων επιχειρήσεων.

Συνέχεια ανάγνωσης

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

GEOPOLITICO5 ώρες πριν

Πόλεμος συμφερόντων για το LNG – Το τουρκικό σχέδιο και η ελληνική απάντηση

Στο Direct News, ο Ανδρέας Μουντζουρούλιας παρουσιάζει τις πληροφορίες του για τον GSI, αναλύει τα τουρκικά δημοσιεύματα για την Γκίλφοϊλ...

Ιστορία - Πολιτισμός6 ώρες πριν

Arolsen Archives: Το αρχείο που αναζητά τα ίχνη εκατομμυρίων θυμάτων του ναζισμού

Στη γερμανική πόλη Μπαντ Άρολσεν φυλάσσεται μία από τις σημαντικότερες συλλογές τεκμηρίων για τα θύματα των ναζιστικών διώξεων. Περισσότερα από...

Αναλύσεις6 ώρες πριν

Πού βρίσκεται η Ελλάδα στον σχεδιασμό του IMEC;

Η επίκληση της ελληνικής κληρονομιάς, η κριτική για τις αμερικανικές τοποθετήσεις στα ελληνοτουρκικά και η ανάγκη μιας εθνικής στρατηγικής που...

GEOPOLITICO6 ώρες πριν

Νέα τουρκική πρόκληση νότια του Καστελλόριζου! NAVTEX της Άγκυρας στην περιοχή που θα περάσει το γαλλικό ερευνητικό για το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου

Η Άγκυρα εξέδωσε NAVTEX για περιοχή νότια του Καστελλόριζου, όπου έχει προγραμματιστεί η πολυεθνική άσκηση «EUNOMIA», αμφισβητώντας τη δικαιοδοσία του...

GEOPOLITICO6 ώρες πριν

EurAsia Review: Ποιοι προστατεύουν τα κυκλώματα λαθρεμπορίου στα σύνορα Ιράν, Πακιστάν και Αφγανιστάν – Ο σκοτεινός ρόλος παραγόντων ασφαλείας

Ένα εκτεταμένο σύστημα παράνομου εμπορίου, διαφθοράς και πολιτικής προστασίας περιγράφει σε ανάλυσή του το EurAsia Review. Από τα καύσιμα και...

Δημοφιλή