Οι Αγγλοσάξονες Πουριτανοί

Περίπου τετρακόσιοι πιστοί από την Εκκλησία της Αγγλίας εγκατέλειψαν τη χώρα τους όπου θεωρούνταν φανατικοί. Έφυγαν στο Λάιντεν (Ολλανδία) όπου μπορούσαν να ζήσουν σύμφωνα με την καλβινιστική παράδοση, ή πιο συγκεκριμένα σύμφωνα με τη πουριτανική ερμηνεία του Χριστιανισμού. Πιθανώς μετά από αίτημα του Βασιλιά Τζέιμς Α΄, έστειλαν δύο ομάδες στις δύο «Αμερικές» για να πολεμήσουν ενάντια στην ισπανική Αυτοκρατορία. Η πρώτη ίδρυσε αυτό που θα γινόταν οι Ηνωμένες Πολιτείες, η δεύτερη χάθηκε στην Κεντρική Αμερική.

Στη συνέχεια, οι Πουριτανοί πήραν την εξουσία στην Αγγλία με τον Λόρδο Κρόμγουελ. Αποκεφάλισαν τον παπικό βασιλιά Charles Α’, ίδρυσαν μια ισότιμη δημοκρατία ( Κοινοπολιτεία ) και αποίκισαν την Ιρλανδία σφαγιάζοντας μαζικά τους Καθολικούς. Αυτό το αιμο-διψασμένο πείραμα ήταν βραχύβιο και δυσφήμησε για μεγάλο χρονικό διάστημα την ιδέα του γενικού συμφέροντος ( Res Publica ) στα μάτια των Άγγλων.
.
Οι 35 «πατέρες προσκυνητών» (Pilgrim fathers) αναχώρησαν από το Λάιντεν, σταματώντας στην Αγγλία, στη συνέχεια πέρασαν τον ωκεανό πάνω με το Mayflower . Έφτασαν το 1620 στη Βόρεια Αμερική για να ασκήσουν εκεί τη θρησκεία τους ελεύθερα. Κατά τη διάρκεια του ταξιδιού τους, υπέγραψαν ένα Σύμφωνο με το οποίο ορκίστηκαν να ιδρύσουν μια πρότυπη κοινωνία (αυστηρή τήρηση της καλβινιστικής πίστης και λατρείας, έντονη κοινοτική ζωή, αυστηρή κοινωνική και ηθική πειθαρχία).
.
Δημιουργώντας την αποικία του Πλύμουθ, είχαν την ελπίδα να χτίσουν τη «Νέα Ιερουσαλήμ», αφού διέφυγαν από τον «Φαραώ» (Τζέιμς Α’) και διέσχισαν την «Ερυθρά Θάλασσα» (τον Ατλαντικό). Μετά από ένα χρόνο, ευχαρίστησαν τον Θεό για το έπος τους, γιορτή που τελείται κάθε χρόνο με το όνομα των Ευχαριστιών (Thanksgiving) [1].
Έκαναν πρωτεύουσα τη Βοστώνη 60 χιλιόμετρα βόρεια. Η κοινότητά τους κάλυπτε τις γυναίκες της με μαντίλα, ασκούσε δημόσιες ομολογίες και τη σωματική τιμωρία.

JPEG - 34 ko
Το λογότυπο της πολύ ισχυρής εταιρείας Pilgrim’s Society: ο Pilgrim Father εμφανίζεται δίπλα στο βρετανικό λιοντάρι και στον αετό των ΗΠΑ.

Αυτά τα γεγονότα δεν είναι μόνο μύθοι που πρέπει να γνωρίζουν όλοι οι Αμερικανοί, αλλά διαμορφώνουν το πολιτικό σύστημα των Ηνωμένων Πολιτειών. Οκτώ από τους 45 προέδρους (συμπεριλαμβανομένων των Μπους) είναι άμεσοι απόγονοι των 35 “Pilgrim Fathers”. Παρά την άφιξη δεκάδων εκατομμυρίων μεταναστών και τις θεσμικές εμφανίσεις, η ιδεολογία τους παρέμεινε στην εξουσία για τέσσερις αιώνες, μέχρι την εκλογή του Ντόναλντ Τραμπ. Ένας πολύ κλειστός όμιλος, η Pilgrim’s Sociey , συγκεντρώνει υπό την εξουσία του Άγγλου μονάρχη πολύ υψηλές βρετανικές και αμερικανικές προσωπικότητες. Δημιούργησε την « Ειδική Σχέση» (Special Relationship) μεταξύ Λονδίνου και Ουάσινγκτον και παρείχε, μεταξύ των άλλων, πολλούς γραμματείς και συμβούλους στον πρόεδρο Ομπάμα.
.
Πολλές τελετές που προγραμματίστηκαν φέτος για την 400η επέτειο του Mayflower έχουν ακυρωθεί λόγω του αγώνα κατά της επιδημίας του κορωνοϊού, συμπεριλαμβανομένης της διάσκεψης στην οποία ο πρώην Βρετανός Σύμβουλος Εθνικής Ασφάλειας έπρεπε να μιλήσει ενώπιον της Pilgrim’s Sociey. Οι κακές γλώσσες διαβεβαιώνουν ότι η επιδημία θα τελειώσει την επόμενη των προεδρικών εκλογών στις ΗΠΑ, εάν τις χάσει ο Ντόναλντ Τραμπ και ότι οι εορτασμοί μπορούν τότε να πραγματοποιηθούν.
.
Υπάρχουν δύο κουλτούρες που ήταν πάντα αντίθετες στις Ηνωμένες Πολιτείες μεταξύ των Χριστιανών: οι Καλβινιστές ή Πουριτανοί από τη μια πλευρά, οι Καθολικοί, Αγγλικανοί και Λουθηρανικοί από την άλλη. Ορισμένες «ονομασίες», μεταξύ των οκτακόσιων Εκκλησιών των ΗΠΑ, θέτονται αποφασιστικά στη μία πλευρά, αλλά οι περισσότερες διασχίζονται από αυτά τα δύο ρεύματα επειδή ο Πουριτανισμός δεν έχει καθορισμένο θεολογικό σώμα. Είναι μάλλον περισσότερο ένας τρόπος σκέψης.
.
Ο πόλεμος της ανεξαρτησίας ξεκίνησε το 1773 με το Boston Tea Party (η επανάσταση του τσαγιού της Βοστόνης). Ο πρώτος παράγοντας ήταν ο δικηγόρος John Adams, ένας άλλος άμεσος απόγονος ενός από τους 35 «Pilgrim Fathers» και δεύτερος πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών. Το κάλεσμα για ανεξαρτησία ξεκίνησε από τον πολιτικό δημοσιογράφο Thomas Paine με βάση θρησκευτικά επιχειρήματα, παρότι ο ίδιος δεν πίστευε σε τίποτα.
.
Κατά κάποιο τρόπο, ο Πόλεμος της Ανεξαρτησίας ήταν μια επέκταση του Βρετανικού Εμφυλίου του Λόρδου Cromwell (η «Μεγάλη Εξέγερση») στην Αμερική. Αυτή η σύγκρουση θα επανεμφανιστεί για τρίτη φορά με τον Αμερικανικό Εμφύλιο Πόλεμο, ο οποίος, ας το υπενθυμίσουμε, δεν έχει καμία σχέση με τη δουλεία (τα δύο στρατόπεδα την ασκούσαν στην αρχή του πολέμου και τα δύο στρατόπεδα την κατάργησαν κατά τη διάρκεια του πολέμου για να στρατολογήσουν πρώην σκλάβους στα στρατεύματά τους).
.
Οι Πουριτάνοι έχασαν στην Αγγλία με τη Δημοκρατία του Κρόμγουελ, αλλά κέρδισαν τις επόμενες δύο φορές στις Ηνωμένες Πολιτείες. Ο ιστορικός Κέβιν Φίλιπς, ο οποίος ήταν ο εκλογικός σύμβουλος του Ρεπουμπλικανικού Ρίτσαρντ Νίξον (απόγονος ενός από τους 35 «Πατέρες Προσκυνητές»), μελέτησε επί μακρόν αυτήν τη σύγκρουση κατά τη διάρκεια των αιώνων [2]. Με βάση αυτά τα δεδομένα υπερασπίστηκε τη στρατηγική του “Νόμου και της Τάξης” απέναντι στον υπέρμαχο τού φυλετικού διαχωρισμού δημοκρατικό Τζόρτζ Γουάλας κατά τις προεδρικές εκλογές του 1968, στρατηγική που υιοθέτησε ο Donald Τραμπ το 2020.
.
Όλα αυτά για να πούμε ότι οι εμφανίσεις είναι παραπλανητικές. Οι διαχωριστικές γραμμές δεν βρίσκονται εκεί που πιστεύει ο υπόλοιπος κόσμος ότι είναι.
- Οι Πουριτανοί υποστήριζαν πάντα την απόλυτη ισότητα, αλλά μόνο μεταξύ των Χριστιανών. Απαγόρεψαν για μεγάλο χρονικό διάστημα την πρόσβαση των Εβραίων στις δημόσιες υπηρεσίες και σφαγίασαν τους Ινδιάνους που ισχυρίζονταν ότι αγαπούν. Κατά τη διάρκεια του αμερικανικού εμφύλιου πολέμου, επέκτειναν την ισότητα τους στους Μαύρους (σε αντίθεση με τους Πουριτανούς της νότιας Αφρικής που υπερασπίστηκαν το απαρτχάιντ μέχρι το τέλος) γεννώντας το παραπλανητικό μύθο ενός πολέμου κατά της δουλείας. Σήμερα, υπερασπίζονται την ιδέα ότι η ανθρωπότητα χωρίζεται μεταξύ ίσων φυλών και, εάν είναι δυνατόν, χωρισμένες. Εξακολουθούν να είναι απρόθυμοι σε αυτό που αποκαλούν διαφυλετικούς γάμους.
- Οι Πουριτανοί τοποθετούν το ψεύδος στο κατώτερο μέρος της κλίμακας των αξιών τους. Δεν αγαπούν την πονηριά και είναι το χειρότερο των εγκλημάτων, πολύ πιο σοβαρό από την κλοπή και τη δολοφονία. Τον 17ο αιώνα, τιμωρούσαν με το μαστίγιο το ψέμα σε έναν πάστορα, για οποιονδήποτε λόγο. Καθιέρωσαν νόμους που εξακολουθούν να τιμωρούν σήμερα ακόμα το ψέμα οποιουδήποτε ομοσπονδιακού δημόσιου υπάλληλου για οποιονδήποτε λόγο.

Ο Ευαγγελισμός των ΗΠΑ

Με την πάροδο του χρόνου και ιδιαίτερα τον 19ο αιώνα, ένα άλλο ρεύμα σκέψης προέκυψε στον κόρφο του αμερικανικού χριστιανισμού: Οι ευαγγελιστές. Είναι Χριστιανοί όλων των μετονομασιών που προσπαθούν να πλησιάσουν τον αρχικό Χριστιανισμό για τον οποίο δεν γνωρίζουν πολλά πράγματα. Επομένως βασίζονται στα ιερά κείμενα. Όπως οι Πουριτανοί, οι Ευαγγελιστές είναι φονταμενταλιστές, δηλαδή παραχωρούν στις Γραφές το ρόλο μιας θεϊκής λέξης και τις ερμηνεύουν αρνούμενοι οποιαδήποτε εννοιολογική επίκαιρη συνάφεια των κειμένων. Αλλά είναι πολύ πιο ρεαλιστικοί. Σε όλα, έχουν μια θέση αρχής, αλλά όταν αντιμετωπίζουν ένα πρόβλημα, ενεργούν σύμφωνα με τη συνείδηση τους και όχι σύμφωνα με τους κανονισμούς της κοινότητάς τους.
.
Είναι πολύ εύκολο να χλευάσουμε τις γελοίες πεποιθήσεις των Ευαγγελιστών ενάντια στη θεωρία της εξέλιξης, αλλά αυτό δεν έχει μεγάλη σημασία και τις εγκαταλείπουν όταν είναι απαραίτητο. Είναι πολύ πιο σημαντικό, αλλά δυστυχώς πιο σπάνιο, να καταγγελθεί το πουριτανικό όραμα της ανθρωπότητας χωρισμένη σε ξεχωριστές ράτσες, ίσες, αλλά χωρισμένες. Αυτό όμως έχει σοβαρές καθημερινές συνέπειες.
.
Οι Πουριτανοί παρέμειναν κυρίαρχοι της πολιτικής των ΗΠΑ μέχρι το 1997, όταν ο ελευθεριακός πρόεδρος Μπιλ Κλίντον απαγόρευσε με διάταγμα οποιαδήποτε έκφραση θρησκευτικής πίστης στους ομοσπονδιακούς θεσμούς. Ακολούθησε μετατόπιση της θρησκείας από τη Διοίκηση προς τον ιδιωτικό τομέα. Όλες οι μεγάλες εταιρείες δέχτηκαν ομάδες προσευχής στο χώρο εργασίας τους. Αυτή η μετατόπιση ήταν ευνοϊκή για τη δημόσια εμφάνιση των Ευαγγελιστών εις βάρος των Πουριτανών.

JPEG - 29.7 ko
Κατά τη διάρκεια των ταραχών μπροστά στον Λευκό Οίκο, ο πρόεδρος Τραμπ πήγε στην Επισκοπική Εκκλησία του Αγίου Ιωάννη για να παρουσιαστεί, με τη Βίβλο στο χέρι του, ως υπερασπιστής των θρησκευτικών πεποιθήσεων όλων των Χριστιανών απέναντι στον πουριτανικό φανατισμό.

Η επιστροφή του πουριτανικού φανατισμού

Η σύγκρουση μεταξύ των Πουριτανών και της υπόλοιπης κοινωνίας ξαναπαίρνει σήμερα μια ριζοσπαστική και θρησκευτική στροφή. Αντιπαραθέτει δύο νοοτροπίες, η μια ιδεαλιστική, ισότιμη εντός της κοινότητάς τους και η άλλη φανατική, και μερικές φορές ακόμα πιο υπερβολική, συμφωνώντας για τις ανισότητες, αλλά ρεαλιστική.
.
Η Πουριτανή Χίλαρι Κλίντον δίστασε να γίνει μεθοδική πάστορας αφού απέτυχε στις προεδρικές εκλογές. [3]
.
Αμάρτησε πολύ (η σχέση της με τον Vince Foster), τιμωρήθηκε από τον Θεό (η σχέση του συζύγου της με τη Monica Lewinsky), μετανόησε (στο κόρφο της Family του Πενταγώνου [4]) και σώθηκε. Είναι σίγουρη ότι επιλέχτηκε από τον Θεό και υπερηφανεύεται για τη βία της εναντίον των μη χριστιανικών λαών. Υποστηρίζει όλους τους πολέμους ενάντια στους «εχθρούς της Αμερικής» και ελπίζει να ζήσει την επιστροφή του Χριστού.
.
Αντίθετα, ο Ντόναλντ Τραμπ δεν δείχνει να έχει κανένα ενδιαφέρον για τη θεολογία, έχει μόνο μια χοντρική γνώση της Βίβλου και συνοπτική πίστη. Έχει αμαρτήσει όσο και οι άλλοι, αλλά, προτιμά να καυχιέται για τις επιτυχίες του παρά να εκφράζει δημόσια μετάνοια για τα λάθη του.
Αμφιβάλλει για τον εαυτό του και αντισταθμίζει το αίσθημα κατωτερότητάς του με αμέτρητο εγωισμό. Λατρεύει να ανταγωνίζεται με τους εχθρούς του, αλλά δεν θέλει να τους καταστρέψει. Εν πάσει περιπτώσει, ενσαρκώνει την επιθυμία να αποκαταστήσει το μεγαλείο της χώρας τους (“Make America Great Again !”) παρά να συνεχίζει πολέμους πάντα και παντού, γεγονός που τον καθιστά πρωταθλητή των Ευαγγελιστών κατά των Πουριτανών. Προσφέρει στους Χριστιανούς την ευκαιρία να μεταρρυθμιστούν οι ίδιοι παρά να προσηλυτίσουν τον κόσμο.
.
Κατά τη διάρκεια της προεκλογικής εκστρατείας του το 2016, έκανα την ερώτηση «Οι Ηνωμένες Πολιτείες Θα μεταλλαχτούν ή θα γίνουν κομμάτια;» [5]. Στα μάτια μου, μόνο ο Ντόναλντ Τραμπ μπορούσε να επιτρέψει στις Ηνωμένες Πολιτείες να συνεχίσουν ως Έθνος, ενώ η Χίλαρι Κλίντον θα προκαλούσε εμφύλιο πόλεμο και πιθανώς τη διάλυση της χώρας με το μοντέλο του τέλους της ΕΣΣΔ. Αυτό που συνέβη μετά το θάνατο του George Flyod αποδεικνύει ότι δεν έκανα λάθος.

JPEG - 46.3 ko
Η Χίλαρι Κλίντον κατά τη διάρκεια της προεκλογικής εκστρατείας της το 2016.

Οι υποστηρικτές της Χίλαρι Κλίντον και του Δημοκρατικού Κόμματος επιβάλλουν την ιδεολογία τους. Καταπολεμούν το ψέμα και καταστρέφουν τα αγάλματα όπως οι Πουριτανοί πρόγονοί τους έκαιγαν τις μάγισσες του Σάλεμ. Αναπτύσσουν μια παράλογη ανάγνωση της ίδιας της κοινωνίας τους, αρνούμενοι τις κοινωνικές συγκρούσεις και ερμηνεύοντας τις ανισότητες μόνο λόγω των λεγόμενων διαφορετικών χωριστών ανθρώπινων φυλών.
Αφοπλίζουν τις τοπικές αστυνομίες και αναγκάζουν τις «λευκές» προσωπικότητες να ζητήσουν συγγνώμη δημόσια επειδή απολαμβάνουν ένα αόρατο προνόμιο.
.
Στη ρωσική υπόθεση, η διακοπή της δίωξης του πρώην συμβούλου εθνικής ασφάλειας Michael Flynn και η προεδρική χάρη που δόθηκε στον πρώην σύμβουλο του Ντόναλντ Τραμπ, Roger Stone, πυροδότησαν λυσσασμένες διαμαρτυρίες από τους Πουριτανούς. Ωστόσο, κανένας από αυτούς τους δύο άνδρες δεν έβλαψε κανέναν, αλλά τόλμησαν να διαψεύσουν το FBI για να το κρατήσουν έξω από τον Λευκό Οίκο.
.
Ο δήμαρχος της Μινεάπολης (η πόλη του George Flyod) ταπεινώθηκε δημόσια επειδή αρνήθηκε να διαλύσει τη «ρατσιστική» δημοτική αστυνομία. Ενώ το δημοτικό συμβούλιο του Σιάτλ μόλις μείωσε στο μισό τον προϋπολογισμό της δημοτικής αστυνομίας. Αυτό δεν ενοχλεί τις ανώτερες κοινωνικές τάξεις που ζουν σε ιδιωτικές κατοικίες, αλλά στερεί ασφάλειας εκείνους που δεν μπορούν να πληρώσουν φρουρούς.
.
Οι Associated Press και μετά οι New Yok Times , οι Los Angeles Times και σε λίγο σχεδόν όλα τα αμερικανικά μέσα ενημέρωσης, αποφάσισαν να γράψουν το Μαύρο (Black) με κεφαλαίο Μ όταν αναφέρονται στη «ράτσα» (race) (sic) [6] αλλά όχι Λευκό (white) για αντιστοίχως. Πράγματι, το γεγονός της γραφής του Λευκού με ένα κεφαλαίο γράμμα (Λευκό, White) είναι ένα διακριτικό σημάδι των λευκών ρατσιστών [7].
.
Το Πεντάγωνο εξέτασε το ενδεχόμενο να μετονομάσει τις στρατιωτικές του βάσεις που πήραν το όνομά τους από νότιες προσωπικότητες που κατηγορούνται ότι ήταν «ρατσιστές», στη συνέχεια έστειλε ένα μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου σε όλα τα πολιτικά και στρατιωτικά στελέχη του Στρατού Ξηράς (US Army), καταγγέλλοντας μεταξύ άλλων ως “ακροδεξιός” τον ισχυρισμό σύμφωνα με αυτόν είναι λάθος ότι υπάρχει μόνο μια και μοναδική ανθρώπινη φυλή. Βέβαια, αυτές οι πρωτοβουλίες προκάλεσαν έντονη αντίδραση από τους GI οπαδούς του Τραμπ και απέτυχαν, αλλά σηματοδοτούν μια πολύ επικίνδυνη κλιμάκωση [8].
.
Είναι πολλές αποφάσεις που καταδεικνύουν απώλεια συλλογικής λογικής.
.

Τιερί Μεϊσάν
Μετάφραση Κριστιάν Άκκυριά
Πηγή Ινφογνώμων Πολιτικά (Ελλάδα)
.
[1] This Land Is Their Land: The Wampanoag Indians, Plymouth Colony, and the Troubled History of Thanksgiving, David J. Silverman, Bloomsbury Publishing (2019).
[2] The Cousins’ Wars: Religion, Politics and the Triumph of Anglo-America, Kevin Phillips, Basic Books (1999).
[3] “Hillary Wants to Preach”, Emma Green, The Atlantic, August 6, 2017.
[4] The Family: The Secret Fundamentalism at the Heart of American Power, Jeff Sharlet, Harper Perennial (2009).
[5] “Οι Ηνωμένες Πολιτείες Θα μεταλλαχτούν ή θα γίνουν κομμάτια”, του Τιερί Μεϊσάν, Μετάφραση Κριστιάν Άκκυριά, Ινφογνώμων Πολιτικά (Ελλάδα) , Δίκτυο Βολταίρος, 26 octobre 2016.
[6] “Ρατσισμός και αντιρατσισμός ως ψεύδη”, του Τιερί Μεϊσάν, Μετάφραση Κριστιάν Άκκυριά, Ινφογνώμων Πολιτικά (Ελλάδα) , Δίκτυο Βολταίρος, 16 juin 2020.
[7] Uppercasing ‘Black’, Dean Baquet and Phil Corbett, The New York Times, June 30, 2020.
[8] « L’US Army contre Trump », Réseau Voltaire, 10 juillet 2020.
.