Άμυνα
Ευτυχώς που υπήρχαν οι… μηχανές των πλοίων. Ήταν βέβαια και η αποτροπή…
Μιχάλης Παπαδόπουλος
Θέατρο πάνω στο θέατρο και η επικοινωνιακή διάσταση της αποτροπής – Η Τουρκία δεν επιχείρησε άλλη μια κρίση απλώς για το… θεαθήναι, ούτε λόγω… εκνευρισμού του Ερντογάν, ούτε για να ικανοποιήσει ή να στρέψει αλλού το ενδιαφέρον του απογοητευμένου, από τη βαθυνόμενη οικονομική κρίση, πολιτικού του ακροατηρίου στο εσωτερικό
Είναι γεγονός πως η ίδια η ελληνική Κυβέρνηση, με τη σθεναρή αντίδρασή της τόσο στην κρίση του Έβρου, όσο και στην κρίση της 21ης Ιουλίου στο Καστελόριζο, αλλά και με την αποφασιστική αποτρεπτική ρητορική της όλο αυτό το διάστημα έναντι της τουρκικής προκλητικότητας, δημιούργησε αυξημένες «προσδοκίες», όσον αφορά τη διαχείριση και της νέας, μείζονος κρίσης που προκάλεσε η Τουρκία εντός της ελληνικής υφαλοκρηπίδας, με την παράνομη είσοδο του ερευνητικού σκάφους Uruc Reis για διεξαγωγή υδατογραφικών ερευνών στις 10 Αυγούστου.
Παρά τις εξαγγελίες και το διαμορφωθέν κλίμα αποφασιστικής αποτροπής, η ελληνική αντίδραση υπήρξε, όσον αφορά τη δραστικότητα αυτής της τελευταίας, κατώτερη του αναμενομένου ή, τουλάχιστον, επαμφοτερίζουσα -σε σχέση με τα διακηρυχθέντα-, αρκούμενη στο σύνηθες πόκερ των διπλωματικών ζυμώσεων και την έντονη πλην παρακολουθητική στρατιωτική παρουσία επί του θεάτρου των τελευταίων και, σοβαρότερων, διαχρονικά, τουρκικών παραβιάσεων, αφήνοντας να νοηθεί ότι δεν επρόκειτο να είναι αυτή που πρώτη θα έβαζε το δάκτυλο στη σκανδάλη και ότι, πρώτιστη επιδίωξή της, είναι ο εξαναγκασμός της Τουρκίας σε αποχώρηση διπλωματικώ τω τρόπω, χωρίς τη χρήση στρατιωτικών μέσων, τα οποία αφήνονταν ως «έσχατη λύση» για τερματισμό της τουρκικής πρόκλησης.
Αυτή η ασυμμετρία, ωστόσο, δημιούργησε μια προβληματική, έως κάκιστη, διαχείριση της επικοινωνιακής -και όχι μόνο- διάστασης της κρίσης, που άφησε την ελληνική πλευρά, και σ’ αυτό το επίπεδο, σαφώς εκτεθειμένη, αφού όλες οι αιτιάσεις που επιστρατεύθηκαν για να δικαιολογήσουν την ελληνική στάση δεν βρίθουν επαρκούς πειστικότητας. Με αποτέλεσμα, μια βδομάδα σχεδόν μετά την εισβολή του τουρκικού ερευνητικού σκάφους εντός της ελληνικής υφαλοκρηπίδας να αποτελεί αντικείμενο αμφιλογίας και αδιέξοδων συζητήσεων τι πράγματι έκαναν οι Τούρκοι με την αποστολή του σκάφους τους, εάν το Oruc Reis διενήργησε πράγματι έρευνες, εάν προέβη σε παραβίαση της ελληνικής κυριαρχίας κ.ο.κ., και εάν λειτούργησε, τελικά, ως ο αποχρών λόγος μιας μείζονος κρίσης, που έφερε Ελλάδα και Τουρκία στα πρόθυρα της ένοπλης σύγκρουσης.
Υπό το φως, μάλιστα, του τι επακολούθησε ως «εξέλιξη της κρίσης» γίνονται αρκούντως κατανοητά τα όσα δήλωσε, με περισσή αυτοπεποίθηση και βεβαιότητα, ο Α/ΓΕΕΘΑ Κωνσταντίνος Φλώρος εξερχόμενος της συνεδρίας του ΚΥΣΕΑ το μεσημέρι της Δευτέρας, 10/8/2020: «Όλα καλά. Όλα θα είναι καλά»… Και, όντως, όλα απέβησαν καλά, καθώς, όπως διεφάνη εκ του αποτελέσματος, σύμφωνα, προφανώς, με όσα αποφασίστηκαν στο ΚΥΣΕΑ, δεν επρόκειτο να… ανοίξει μύτη. Και δεν άνοιξε. Οι Τούρκοι και το Uruc Reis έκαναν, ενόπλοις πλέοντες, τον… θριαμβευτικό, πλην… άσκοπο (sic), σύμφωνα με ελληνικές αρμόδιες πηγές, περίπατό τους εντός της ελληνικής υφαλοκρηπίδας χωρίς κανείς, ουσιαστικά, να τους παρενοχλεί στο έργο τους, πλην του ενοχλητικού θορύβου των συνοδευτικών πλοίων του τουρκικού πολεμικού ναυτικού, που δήθεν παρακώλυαν το τουρκικό ερευνητικό σκάφος από του να διεξαγάγει έρευνες, παρότι είχε προβεί στην πλεύση των καλωδίων του.
Το ελληνικό αφήγημα
Αυτές είναι οι σοβαρές αιτιάσεις τις οποίες επικαλέστηκε η ελληνική πλευρά, προκειμένου να δικαιολογήσει το γεγονός ότι δεν έδρασε αποτρεπτικά (εν προκειμένω, να σημειωθεί, πως αποτελεσματική αποτροπή δεν σημαίνει κατ’ ανάγκην κήρυξη πολέμου ή άμεση χρήση στρατιωτικής δράσης. Μάλιστα, η ελληνική πλευρά θα μπορούσε να ενεργήσει με τέτοιο τρόπο, αφήνοντας στην Άγκυρα την τελική επιλογή της στρατιωτικής εμπλοκής, αν δεν ήθελε «να τραβήξει τη σκανδάλη πρώτη», πράγμα, βεβαίως, επίφοβο, αφού θα παραχωρούσε στον αντίπαλο τη δυνατότητα του πρώτου πλήγματος).
Με άλλα λόγια, σύμφωνα με το ως άνω ελληνικό αφήγημα, οι ίδιοι οι… Τούρκοι παρακώλυαν το ερευνητικό τους από το να διεξαγάγει σεισμικές έρευνες, δίνοντας, έτσι, και στην ελληνική πλευρά την… ευκαιρία να μην προβεί στην υιοθέτηση δυναμικής αποτροπής, αφού οι ελληνικές «κόκκινες γραμμές» οριοθετήθηκαν στο σημείο ενδεχόμενης διεξαγωγής σεισμικών ερευνών από το Uruc Reis. Δεν θα μπορούσε, αλήθεια, να υποψιαστεί κανείς πιο… διαβολικά εξυφασμένη συνωμοσία μεταξύ των δύο άσπονδων συμμάχων του ΝΑΤΟ, για να στήσουν αυτό το αναίμακτο «πολεμικό» επεισόδιο, προκειμένου να πορευτούν, αμετακλήτως, στη δρομολογούμενη, από Βερολίνο και Ουάσιγκτον, «τελική διευθέτηση» των μεταξύ τους προβλημάτων στην τράπεζα των διαπραγματεύσεων.
Εκ παραλλήλου, και συμπληρωματικά προς το πιο πάνω αφήγημα, η ελληνική πλευρά άφησε να εκπορευθούν πληροφορίες και εκτιμήσεις ότι το τουρκικό ερευνητικό δεν εισήλθε εντός των ελληνικών χωρικών υδάτων για να διεξαγάγει έρευνες (εξ ου και η ιστορία της… βόλτας), αλλά για να προβεί, τη συνοδεία του… μισού τουρκικού πολεμικού στόλου, σε επίδειξη δύναμης, σε μια πράξη καθαρής προβολής ισχύος, με κύριο στόχο την αμφισβήτηση, έργοις, της ελληνικής κυριαρχίας. Όμως, αφού δεν παραβίασε, διά της διεξαγωγής σεισμικών ερευνών, την ελληνική υφαλοκρηπίδα, η Αθήνα δεν είχε κανένα λόγο να παρέμβει δυναμικά!
Αυτήν τη θέση ήρθε την επομένη -Τρίτη, 11/8/2020- να επισημοποιήσει και να… τεκμηριώσει επιστημονικά ο βουλευτής του κυβερνώντος κόμματος, καθηγητής Διεθνών Σχέσεων στο Πάντειο, Δημήτρης Καιρίδης, ο οποίος υποστήριξε ότι «το ”Oruc Reis” κινείται σε διεθνή ύδατα. Η υφαλοκρηπίδα είναι ο βυθός. Το ύδωρ πάνω από τον βυθό είναι διεθνές και ο καθένας μπορεί να κινείται χωρίς άδεια κανενός. Αυτό λέει το Διεθνές Δίκαιο. Εάν ποντίσει καλώδια και κάνει έρευνες, τότε και μόνον τότε έχουμε παραβίαση της υφαλοκρηπίδας. Οι φωτογραφίες που έδωσε στη δημοσιότητα δεν έχουν καλώδια».
Παράνομη «οριοθέτηση»
Η πραγματικότητα, ωστόσο, ήταν πολύ διαφορετική, αφού το Oruc Reis προέβη σε πλεύση των καλωδίων του, εισπράττοντας το ηχοβολιστικό σήμα, κινούμενο με ταχύτητα μικρότερη των πέντε ναυτικών μιλίων, εντός της οποίας μπορεί να διεξάγει έρευνες. Στην ουσία, το τουρκικό σκάφος, καθ’ όλο αυτό το διάστημα, προέβαινε σε παράνομη «οριοθέτηση», εντός της ελληνικής υφαλοκρηπίδας, μιας περιοχής που δεν ανήκει στην Τουρκία και την οποία, κατά πλήρη παράβαση του δικαίου της θάλασσας, διεκδικεί.
Την ίδια ώρα, σε ανακοίνωση στον λογαριασμό του στο Twitter, το τουρκικό Υπουργείο Ενέργειας ανέφερε ότι «ξεκίνησαν οι σεισμικές δραστηριότητες στις περιοχές θαλάσσιας δικαιοδοσίας της Ανατολικής Μεσογείου της Τουρκίας, συνοδεία μονάδων επιφανείας που παρέχει το τουρκικό ναυτικό». Άλλωστε, αν δεν συνέβαινε καμία παραβίαση του διεθνούς δικαίου εκ μέρους των Τούρκων, γιατί οι ελληνικές φρεγάτες, που έσπευσαν στην περιοχή, καλούσαν ανά 15λεπτο το Uruc Reis να απομακρυνθεί από τα διεθνή ύδατα, έστω ελληνικής υφαλοκρηπίδας; Γιατί όλη αυτή η επί μακρόν κινητοποίηση του συνόλου του ελληνικού στόλου; Και γιατί η Ελλάδα, εάν δεν έγινε ουδεμία παραβίαση, να ζητήσει έκτακτη συνεδρίαση του Συμβουλίου Εξωτερικών Υποθέσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αλλά και την παρέμβαση των ΗΠΑ και του ΝΑΤΟ;
Ο κ. Καιρίδης, βεβαίως, ανέφερε και άλλα: Είπε ότι «ο Ερντογάν είναι λαϊκιστής. Κάνει και ένα επικοινωνιακό σόου. Πληγώθηκε στον Έβρο. Πληγώθηκε στην προηγούμενη αναδίπλωση. Πληγώθηκε από την ελληνοαιγυπτιακή συμφωνία και από την ευρύτερη απομόνωση στην οποία βρίσκεται». Εξήγησε, δε, πως έχει βρεθεί σε δύσκολη θέση, διότι και οι υπόλοιπες χώρες, το Ισραήλ, όλες οι όμορες χώρες που παίζουν ρόλο δεν πήραν το μέρος του και κυρίως η Αίγυπτος, η οποία διαδραματίζει πρωτεύοντα ρόλο στις εξελίξεις, συντάχθηκε με την ελληνική θέση. Με άλλα λόγια, θα ήταν περισσότερο σώφρον για την ελληνική πλευρά, να επιτρέψει στον… τριπλά πληγωμένο Ερντογάν να προχωρήσει ανενόχλητος στην επιτέλεση ενός επικοινωνιακού σόου… γεωστρατηγικής αποθεραπείας, αφού ένα ενδεχόμενο τέταρτο χουνέρι θα τον καταπόντιζε εντελώς και θα τον οδηγούσε σε εντελώς απρόβλεπτες αντιδράσεις!
Βεβαίως, οι ενέργειες και οι αντιδράσεις των Τούρκων ποτέ δεν είναι ούτε απρόβλεπτες, ούτε απονενοημένες, αλλά άρρηκτα δομημένες σε μια συνεπή στρατηγική, που δεν επικαιροποιείται, απλώς, ανάλογα με τις περιστάσεις, αλλά λειτουργεί και η ίδια ως διαμορφωτής πραγματικότητας.
Την Τρίτη, στο αποκορύφωμα της έντασης, ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών, Μεβλούτ Τσαβούσογλου, ανακοίνωσε την έκδοση νέων αδειών γεώτρησης στην ανατολική Μεσόγειο μέχρι το τέλος Αυγούστου, ενώ την επομένη, ο Υπουργός Ενέργειας της Τουρκίας, Φατίχ Ντονμέζ, σε ανάρτηση που έκανε στον λογαριασμό του στο Twiter, με το βίντεο μέσα από το Oruc Reis, έγραψε: «Βήμα βήμα στη Μεσόγειο. Το Oruc Reis σκανάρει τις θάλασσές μας. Μέχρι τις 23 Αυγούστου, συνολικά 1.750 χιλιόμετρα σεισμικών καλωδίων θα ποντιστούν στη Μεσόγειο για δισδιάστατη σεισμική έρευνα. Είθε η πορεία σου να είναι ανοιχτή και η ενέργειά σου να είναι υψηλή».
Το άκρον άωτον, ωστόσο, της τουρκικής θρασύτητας ήρθε την Τρίτη το βράδυ, καθώς οι Τούρκοι, σπάζοντας τη σιγή ασυρμάτου που τηρούσαν επί διήμερον στις αλλεπάλληλες κλήσεις των ελληνικών πολεμικών σκαφών να αποχωρήσουν από την περιοχή, καθώς βρίσκονταν εντός της ελληνικής υφαλοκρηπίδας, απάντησαν προκλητικά, καλώντας τους Έλληνες κυβερνήτες να αποχωρήσουν, με τον ισχυρισμό ότι «εμείς είμαστε σε τουρκική ΑΟΖ, δεν είστε εσείς στην ελληνική υφαλοκρηπίδα. Πρέπει εσείς να αποχωρήσετε».
Το πιο αδιάσειστο στίγμα, όμως, των ελληνικών προθέσεων της μη… δυναμικής αποτροπής έδωσε ο ίδιος ο Πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης, δηλώνοντας πως το «Oruc Reis βρίσκεται εκτός της ΑΟΖ που συμφωνήθηκε πρόσφατα με την Αίγυπτο και στο απώτατο όριο της υφαλοκρηπίδας που θα κατοχύρωνε το Δικαστήριο της Χάγης στην Ελλάδα, ακόμα κι αν αποδεχόταν εκατόν τοις εκατόν τα ελληνικά επιχειρήματα».
Με αυτήν τη θέση, ο κ. Μητσοτάκης διέγραψε ipso facto τις όποιες «κόκκινες γραμμές», διαμορφώνοντας, ταυτόχρονα, το πλαίσιο άσκησης των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων, με εξόχως περιοριστικό τρόπο.
Κατέστησε, παράλληλα, σαφές, ότι η Ελλάδα δεν κινητοποιήθηκε με καμιά λογική δυναμικής αποτροπής, αρκούμενη να… παρακολουθεί τις τουρκικές κινήσεις και επενδύοντας, ως συνήθως, στον διπλωματικό παράγοντα για μείωση της έντασης.
Η Τουρκία, ωστόσο, δεν επιχείρησε άλλη μια κρίση απλώς για το… θεαθήναι, ούτε λόγω… εκνευρισμού του Ερντογάν, ούτε για να ικανοποιήσει ή να στρέψει αλλού το ενδιαφέρον του απογοητευμένου, από τη βαθυνόμενη οικονομική κρίση, πολιτικού του ακροατηρίου στο εσωτερικό. Το έπραξε, πρώτον, για να υπογραμμίσει, με τον πλέον αποφασιστικό τρόπο, την αδιαμφισβήτητη ηγεμονική παρουσία της στην Αν. Μεσόγειο και ότι ρυθμιστής, για οιαδήποτε απόφαση λαμβάνεται στην περιοχή, είναι εκείνη, δεύτερον, για να αμφισβητήσει, δραστικότερα από ποτέ άλλοτε, την ελληνική κυριαρχία στο Αιγαίο και στην ευρύτερη περιοχή, τρίτον, για να καταστήσει, έργω και πράξει, ανυπόστατη τη συμφωνία Ελλάδας-Αιγύπτου για τις θαλάσσιες ζώνες, τέταρτον, να διαμορφώσει, με τη δημιουργία ενός ακόμη τετελεσμένου, έτι δυσμενέστερους όρους για την Αθήνα, ενόψει της δρομολογούμενης διαπραγμάτευσης μεταξύ των δύο χωρών, υπό την υψηλή επιστασία Βερολίνου και Ουάσιγκτον.
Ενέργεια, προφανώς, απολύτως συμβατή με την υλοποίηση του δόγματος της «γαλάζιας πατρίδας», το οποίο βρίσκεται σε συνεχή εκτύλιξη είτε καταποντίζεται η τουρκική λίρα είτε υποχωρεί δημοσκοπικά ο Ρ. Τ. Ερντογάν. Άλλωστε, επί τούτου, ο Τούρκος Πρόεδρος έχει την πλήρη στήριξη σύνολου σχεδόν του τουρκικού πολιτικού συστήματος εξουσίας, της τουρκικής οικονομικής ελίτ και του Στρατού, δεχόμενος, μάλιστα, πιέσεις και για άμεση στρατιωτική αντιπαράθεση με την Ελλάδα, «με την οποία δεν υπάρχει καμιά δυνατότητα συνεννόησης».
Ο ανεπιτυχής εμβολισμός και το διάγγελμα Μητσοτάκη
Δεν έφθανε, βεβαίως, η εισβολή του Oruc Reis εντός της ελληνικής υφαλοκρηπίδας, η τουρκική επιθετικότητα εκδηλώθηκε και επί του θεάτρου της παραβίασης, καθώς την περασμένη Τετάρτη η τουρκική φρεγάτα Kemal Reis, η νεότερη φρεγάτα του τουρκικού πολεμικού ναυτικού, επιχείρησε να εμβολίσει την ελληνική φρεγάτα «Λήμνος», η οποία εκινείτο στην περιοχή παρακολουθώντας το τουρκικό ερευνητικό σκάφος. Όπως ανέφερε, πρώτο, σε ρεπορτάζ της η ιστοσελίδα slpress, «η ελληνική φρεγάτα απέφυγε τον εμβολισμό, με αποτέλεσμα να υποστεί σοβαρή ζημιά η τουρκική φρεγάτα. Το επεισόδιο δεν είχε συνέχεια, αλλά κρίθηκε στην Αθήνα ότι ο Πρωθυπουργός έπρεπε να στείλει ξεκάθαρο προειδοποιητικό μήνυμα στην Άγκυρα. Αυτό το νόημα είχε το έκτακτο διάγγελμά του, στο οποίο εμμέσως αναφέρθηκε στο επεισόδιο, λέγοντας πως όταν είναι συγκεντρωμένα τόσα πολεμικά πλοία μπορεί ουσιαστικά να χαθεί ο έλεγχος. Το μήνυμα που ο Κ. Μητσοτάκης έστειλε στην Άγκυρα είναι πως η Ελλάδα είναι ανοικτή σε διαπραγματεύσεις (όχι υπό καθεστώς απειλών), αλλά και πως θα χρησιμοποιήσει τις ένοπλες δυνάμεις για να υπερασπίσει τα κυριαρχικά της δικαιώματα». Όπως σημειώνει περαιτέρω η ιστοσελίδα, «από τον τρόπο που εξελίχθηκε η τουρκική επιθετική κίνηση, η Ελλάδα βγαίνει διπλά ωφελημένη. Πρώτον, επειδή η ελληνική φρεγάτα κατάφερε να μετατρέψει σε μπούμερανγκ την τουρκική επιθετική κίνηση. Δεύτερον, επειδή -σύμφωνα με πληροφορίες- υπάρχει καταγραφή που καταδεικνύει την τουρκική επιθετικότητα… Το γεγονός ότι το Oruc Reis αποχώρησε από την δυνάμει ελληνική ΑΟΖ και εισήλθε στην κυπριακή είναι μία ακόμα απόδειξη ότι ουσιαστικά η Άγκυρα έχασε στα σημεία σ’ αυτόν τον γύρο. Αναγκάστηκε, έστω και προς το παρόν, να αποσύρει το σκάφος της, χωρίς να πραγματοποιήσει την εξαγγελθείσα έρευνα, γεγονός που συνιστά επιτυχία της ελληνικής πλευράς. Αντιστρόφως “τσαλακώνει” το κύρος του Ερντογάν που στηρίζεται στην επίδειξη ισχύος. Είναι πολύ πιθανόν, ωστόσο, το Oruc Reis να επιστρέψει στην επίμαχη περιοχή, σε μία προσπάθεια για ρεβάνς…». Όπερ και έπραξε, αφού την Πέμπτη το πρωί, κάνοντας στροφή 180 μοιρών, επανήλθε στα ελληνικά ύδατα, συνοδεία του τουρκικού στολίσκου, για να συνεχίσει τις έρευνές του.
Σύμφωνα με πληροφορίες, η τουρκική φρεγάτα υπέστη αρκετές και πολλαπλές βλάβες και θα χρειαστούν αρκετές μήνες επιδιορθώσεων προκειμένου να επανέλθει σε επιχειρησιακή δράση.
Γαλλικό μήνυμα στην Άγκυρα
Το ηχηρότερο, ωστόσο, μήνυμα στον Ρ. Τ. Ερντογάν έστειλε το Παρίσι, υλοποιώντας άμεσα την εξαγγελία του Εμμανουέλ Μακρόν για αναβάθμιση της γαλλικής αεροναυτικής παρουσίας στην Ανατολική Μεσόγειο, προς παρεμπόδιση των τουρκικών παράνομων και αποσταθεροποιητικών ενεργειών, με τη διεξαγωγή μεγάλης αεροναυτικής άσκησης με την Ελλάδα την Πέμπτη το πρωί, στην περιοχή μάλιστα των τουρκικών παραβιάσεων. Η κίνηση αυτή θεωρείται ότι εκφράζει την έμπρακτη στήριξη της Γαλλίας προς την Ελλάδα έναντι των αυξανόμενων τουρκικών προκλήσεων στέλνοντας παράλληλα ηχηρό μήνυμα αποτροπής στην Άγκυρα.
Εκτιμάται, δε, πως η εξέλιξη αυτή «κλείνει το ρήγμα με τη Γαλλία», μετά την αναδίπλωση της Ελλάδας όσον αφορά την αγορά των γαλλικών φρεγατών Bellhara, επαναφέροντας στο προσκήνιο «τη δυνατότητα διαμόρφωσης μιας μεσογειακής συμμαχίας με ηγετικό ρόλο της Γαλλίας και με τη συμμετοχή της Ελλάδας, της Αιγύπτου και της Κύπρου, αλλά και με την έμμεση πλην σαφή συνδρομή του Ισραήλ. Στη συμμαχία αυτή θεωρείται δεδομένο πως θα σπεύσουν να συμμετάσχουν τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και η Σαουδική Αραβία, λόγω αντιτουρκικής στάσης και Λιβύης». Διανοίγει, παράλληλα, την προοπτική για σύμπηξη της ελληνογαλλικής αμυντικής συμμαχίας, η οποία ήταν επιδίωξη του Παρισιού, όπως και αυτή που συμφωνήθηκε με την Κύπρο.
Σημερινή
Άμυνα
Ελλάδα–Ινδία: Ανοίγει ο δρόμος για αμυντική συνεργασία και ναυπηγεία – Η στρατηγική σημασία του IMEC
Στο επίκεντρο της συνάντησης του Έλληνα υφυπουργού Ναυτιλίας Στέφανου Γκίκα με τον γραμματέα Άμυνας της Ινδίας Rajesh Kumar Singh βρέθηκαν η ναυτική συνεργασία, η ασφάλεια των θαλάσσιων οδών και η ναυπηγική βιομηχανία. Οι συνομιλίες στο Νέο Δελχί αναδεικνύουν τη διεύρυνση των ελληνοϊνδικών σχέσεων σε τομείς στρατηγικής σημασίας, την ώρα που Αθήνα και Νέο Δελχί εξετάζουν τις προοπτικές συνεργασίας τους στον οικονομικό διάδρομο Ινδίας–Μέσης Ανατολής–Ευρώπης (IMEC).
Ένα ακόμη βήμα στην ανάπτυξη των στρατηγικών σχέσεων Ελλάδας και Ινδίας πραγματοποιήθηκε στις 8 Οκτωβρίου 2026, με τη συνάντηση του γραμματέα Άμυνας της Ινδίας Rajesh Kumar Singh και του υφυπουργού Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής Στέφανου Γκίκα στο Νέο Δελχί.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση του ινδικού υπουργείου Άμυνας, οι δύο πλευρές εξέτασαν τις δυνατότητες ενίσχυσης της αμυντικής και στρατηγικής συνεργασίας, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στη θαλάσσια ασφάλεια, στην προστασία των ακτών και στη ναυπηγική βιομηχανία.
Η ινδική πλευρά υπογράμμισε ότι Ελλάδα και Ινδία, ως δύο χώρες με ισχυρή ναυτική παράδοση και σημαντικά συμφέροντα στις θαλάσσιες μεταφορές, έχουν κοινό ενδιαφέρον για την ασφάλεια των ναυτικών και τη διατήρηση ασφαλών θαλάσσιων διαδρομών.
Defence Secretary Shri Rajesh Kumar Singh met Deputy Minister of Maritime Affairs & Insular Policy of Greece Mr Stefanos Gkikas in New Delhi on October 08, 2026. The two sides discussed #IndiaGreece defence and strategic cooperation with emphasis on #maritimecooperation, coastal security and shipbuilding. As two prominent maritime nations, India and Greece have common interest and stakes in the maritime sector including the need to ensure safety and security of seafares.
@EmbIndiaAthens
@MEAIndia— Ministry of Defence, Government of India (@SpokespersonMoD) October 8, 2026
Η ναυτική διάσταση της στρατηγικής συνεργασίας
Το ενδιαφέρον της συνάντησης δεν περιορίζεται στη ναυτιλία. Η συμμετοχή του ανώτατου υπηρεσιακού αξιωματούχου του ινδικού υπουργείου Άμυνας καταδεικνύει ότι η συνεργασία εξετάζεται και μέσα από το πρίσμα της περιφερειακής ασφάλειας.
Για την Ινδία, η ελεύθερη ναυσιπλοΐα και η προστασία των θαλάσσιων εμπορικών διαδρόμων αποτελούν ζωτικά οικονομικά και στρατηγικά συμφέροντα. Η Ελλάδα διαθέτει σημαντική εμπορική ναυτιλία, υποδομές λιμένων και ναυπηγικές εγκαταστάσεις, στοιχεία που μπορούν να δημιουργήσουν περιθώρια συνεργασίας με το Νέο Δελχί.
Στο επίπεδο της αμυντικής βιομηχανίας, η αναφορά στα ναυπηγεία παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Θα μπορούσε να αποτελέσει αφετηρία για διερεύνηση κοινών τεχνικών προγραμμάτων, συνεργασίας σε επισκευές πλοίων, θαλάσσια επιτήρηση και τεχνολογίες ναυτικής ασφάλειας.
Προς το παρόν, πάντως, δεν έχει ανακοινωθεί συγκεκριμένη σύμβαση ή συμφωνία συμπαραγωγής.
Στο βάθος ο οικονομικός διάδρομος IMEC
Η επίσκεψη του Στέφανου Γκίκα στην Ινδία πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο του διεθνούς φόρουμ «Sagarmanthan: The Great Oceans Dialogue 2026».
Στις επαφές του τέθηκαν επίσης οι προοπτικές ελληνικής συμμετοχής στον οικονομικό διάδρομο IMEC, ο οποίος σχεδιάζεται να συνδέσει την Ινδία με την Ευρώπη μέσω της Μέσης Ανατολής.
Για την Αθήνα, η συμμετοχή σε αυτή τη γεωοικονομική πρωτοβουλία θα μπορούσε να αναβαθμίσει τον ρόλο ελληνικών λιμένων ως κόμβων διακίνησης αγαθών και να ενισχύσει τη θέση της χώρας στις εμπορικές συνδέσεις Ασίας και Ευρώπης.
Ωστόσο, η υλοποίηση του IMEC εξαρτάται από επενδύσεις, διακρατικές συμφωνίες και τις συνθήκες ασφαλείας στη Μέση Ανατολή.
Η γεωπολιτική παράμετρος
Η αναβάθμιση των ελληνοϊνδικών σχέσεων αποκτά πρόσθετη σημασία στο περιβάλλον της Ανατολικής Μεσογείου και του Ινδικού Ωκεανού.
Η Ελλάδα αναζητεί δυνατότητες διεύρυνσης των στρατηγικών της συνεργασιών πέρα από το παραδοσιακό ευρωατλαντικό πλαίσιο, ενώ η Ινδία επιδιώκει μεγαλύτερη παρουσία στις εμπορικές και ενεργειακές διαδρομές προς την Ευρώπη.
Σε αυτή την εξίσωση πρέπει να συνεκτιμηθούν και οι στενές αμυντικές σχέσεις Τουρκίας–Πακιστάν, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι η ελληνοϊνδική προσέγγιση αποτελεί επίσημα αντίβαρο σε αυτές.
Το ουσιαστικό ζητούμενο για την Αθήνα είναι να μετατραπεί η πολιτική σύγκλιση σε συγκεκριμένα προγράμματα οικονομικής, τεχνολογικής και αμυντικής συνεργασίας.
Η συνάντηση στο Νέο Δελχί δείχνει ότι υπάρχουν πεδία κοινού ενδιαφέροντος. Το επόμενο βήμα θα είναι η διαμόρφωση συμφωνιών με μετρήσιμα αποτελέσματα.
GEOPOLITICO
Σχέδιο για παραγωγή X-BAT στην Ελλάδα! Το μαχητικό της τεχνητής νοημοσύνης και η στρατηγική του Αιγαίου
Στρατηγική συμφωνία της αμερικανικής Shield AI με τη ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ για τη δημιουργία βιομηχανικής βάσης του μη επανδρωμένου μαχητικού X-BAT στην Ελλάδα – Το αεροσκάφος κάθετης απογείωσης, η τεχνολογία Hivemind, τα 400 εκατ. δολάρια από τις ΗΠΑ και η προοπτική ελληνικής συμπαραγωγής. Γιατί το Πεντάγωνο ενδιαφέρεται για ένα σύστημα που μπορεί να επιχειρεί από νησιά και πλοία χωρίς αεροδιαδρόμους.
Μια συμφωνία με σημαντικές προοπτικές για την ελληνική αμυντική βιομηχανία και τη μελλοντική επιχειρησιακή αρχιτεκτονική των Ενόπλων Δυνάμεων υπεγράφη στην Αθήνα στις 8 Οκτωβρίου 2026, σε μια περίοδο ενίσχυσης της στρατηγικής συνεργασίας Ελλάδας και Ηνωμένων Πολιτειών.
Η αμερικανική εταιρεία αμυντικής τεχνολογίας Shield AI και ο ελληνικός όμιλος ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ υπέγραψαν στρατηγική συμφωνία για τη διερεύνηση της ανάπτυξης παραγωγικών εγκαταστάσεων, υποδομών συναρμολόγησης και κέντρων τεχνικής υποστήριξης του X-BAT στην Ελλάδα, ενός αυτόνομου μη επανδρωμένου μαχητικού αεροσκάφους που ενσωματώνει τεχνολογίες τεχνητής νοημοσύνης.
Η συμφωνία ανακοινώθηκε στο περιθώριο της ευρύτερης ενίσχυσης των ελληνοαμερικανικών σχέσεων, μετά και την επίσκεψη του υπουργού Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο στην Αθήνα. Δεν έχει, ωστόσο, τεκμηριωθεί ότι αποτελεί μέρος συγκεκριμένης εξοπλιστικής συμφωνίας που διαπραγματεύτηκε ο Ρούμπιο.
Πρόκειται για εξέλιξη που μπορεί να προσφέρει στην Ελλάδα συμμετοχή στην αλυσίδα παραγωγής μιας νέας κατηγορίας αυτόνομων πολεμικών αεροσκαφών, με προοπτικές αξιοποίησης τόσο από τις ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις όσο και από άλλες χώρες της ευρύτερης περιοχής.
Τι είναι το X-BAT και γιατί ενδιαφέρει την Ελλάδ
Το X-BAT αποτελεί ένα υπό ανάπτυξη μη επανδρωμένο αεροσκάφος μάχης, σχεδιασμένο να επιχειρεί χωρίς πιλότο στο εσωτερικό του και χωρίς την ανάγκη συμβατικού αεροδιαδρόμου.
Η δυνατότητα κάθετης απογείωσης και προσγείωσης (VTOL) επιτρέπει, σύμφωνα με τον σχεδιασμό της κατασκευάστριας εταιρείας, την ανάπτυξή του από πλοία, απομακρυσμένες χερσαίες εγκαταστάσεις και νησιωτικές περιοχές.
Αυτό είναι το στοιχείο που αποκτά ιδιαίτερη επιχειρησιακή σημασία για την Ελλάδα.
Σε ένα ενδεχόμενο πολεμικής σύγκρουσης στο Αιγαίο, τα αεροδρόμια και οι υποδομές απογείωσης αποτελούν πιθανούς στόχους εχθρικών επιθέσεων. Ένα αεροσκάφος που δεν εξαρτάται από συμβατικούς διαδρόμους μπορεί, εφόσον αποδώσει επιχειρησιακά όπως σχεδιάζεται, να προσφέρει μεγαλύτερη ευελιξία στη διασπορά και ανάπτυξη της αεροπορικής ισχύος.
Η ίδια η Shield AI στην επίσημη ανακοίνωσή της αναφέρεται ειδικά στη γεωγραφία του Αιγαίου, επισημαίνοντας ότι η Ελλάδα καλείται να υπερασπιστεί εκατοντάδες νησιά και μια ιδιαίτερα εκτεταμένη ακτογραμμή.
Η δυνατότητα ανάπτυξης μη επανδρωμένων αεροσκαφών από μικρές, διάσπαρτες εγκαταστάσεις θα μπορούσε να περιορίσει την επιχειρησιακή εξάρτηση από μεγάλες αεροπορικές βάσεις.
Εμβέλεια 1.000 ναυτικών μιλίων και οπλισμός βαρέων μαχητικών
Η Shield AI σχεδιάζει το X-BAT ως αεροσκάφος κρούσης μεγάλης εμβέλειας, με δυνατότητες που παραπέμπουν σε επανδρωμένα μαχητικά υψηλών επιδόσεων.
X-BAT | Σχεδιαζόμενα τεχνικά χαρακτηριστικά
Ακτίνα μάχης
1.000 ν.μ.
Επιδιωκόμενη επίδοση
Μέγιστη εμβέλεια
2.000+ ν.μ.
Στόχος κατασκευαστή
Κατηγορία οπλισμού
2.000 lb
Εσωτερικοί χώροι οπλισμού
Κινητήρας
F110
GE Aerospace
Προβλέπονται αποστολές αέρος–αέρος, αέρος–εδάφους, ηλεκτρονικού πολέμου και ISR (πληροφορίες, επιτήρηση, αναγνώριση).
Οι επιδόσεις αποτελούν σχεδιαστικούς στόχους της Shield AI, όχι αποτελέσματα ολοκληρωμένων πτητικών δοκιμών.
Το X-BAT προβλέπεται να διαθέτει εσωτερικούς χώρους μεταφοράς οπλισμού κατηγορίας έως 2.000 λιβρών, με διαστάσεις συγκρίσιμες με εκείνες των αντίστοιχων χώρων του F-35.
Στο πλαίσιο των πιθανών επιχειρησιακών εφαρμογών του έχουν αναφερθεί όπλα όπως οι AGM-154 JSOW και AGM-158C LRASM. Ωστόσο, η ενσωμάτωση και πιστοποίηση των συγκεκριμένων πυραύλων στο X-BAT δεν έχει επιβεβαιωθεί ως ολοκληρωμένη δυνατότητα.
Η σχεδίαση προβλέπει επίσης αποστολές ηλεκτρονικού πολέμου και αναγνώρισης, με το αεροσκάφος να μπορεί να δρα σε περιοχές όπου η πρόσβαση επανδρωμένων μαχητικών ενδέχεται να είναι ιδιαίτερα επικίνδυνη.
Hivemind: Ο ψηφιακός πιλότος της Shield AI
Στην καρδιά του X-BAT βρίσκεται το Hivemind, το λογισμικό αυτονομίας που αναπτύσσει η Shield AI.
Το σύστημα επιδιώκει να παρέχει δυνατότητα αυτόνομης πτήσης και εκτέλεσης αποστολών, ακόμη και σε περιβάλλοντα με παρεμβολές στα δορυφορικά συστήματα πλοήγησης και στις επικοινωνίες.
Αυτή η λειτουργία αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε επιχειρησιακές συνθήκες όπου ο αντίπαλος χρησιμοποιεί μέσα ηλεκτρονικού πολέμου για να διακόψει τις επικοινωνίες και να δυσχεράνει τη λειτουργία μη επανδρωμένων συστημάτων.
Η τεχνολογία Hivemind έχει ήδη εφαρμοστεί σε άλλα συστήματα της εταιρείας, μεταξύ των οποίων το V-BAT.
Η επέκτασή της στο X-BAT αποτελεί ένα σημαντικότερο τεχνολογικό βήμα, καθώς αφορά πλέον ένα αεροσκάφος σχεδιασμένο να μεταφέρει ισχυρότερο οπλισμό και να εκτελεί αποστολές υψηλότερης επιχειρησιακής πολυπλοκότητας.
Παράλληλα, δημιουργεί προϋποθέσεις συνεργατικών αποστολών με επανδρωμένα αεροσκάφη, όπως τα F-35, στο πλαίσιο της φιλοσοφίας loyal wingman.
Αυτή η χρήση αποτελεί πιθανή μελλοντική εφαρμογή και όχι ήδη πιστοποιημένη συνεργασία του X-BAT με την ελληνική έκδοση των F-35.
Ο ρόλος της ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ και η ελληνική συμπαραγωγή
Η συμφωνία με τη ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ προβλέπει τη διερεύνηση δημιουργίας μιας εγχώριας βιομηχανικής βάσης για την παραγωγή εξαρτημάτων, την ολοκλήρωση αεροσκαφών και τη μακροπρόθεσμη συντήρηση του X-BAT.
Όπως προκύπτει από το ρεπορτάζ της Ελευθερίας Πιπεροπούλου στο Capital.gr, στις 9 Οκτωβρίου, οι δύο εταιρείες βρίσκονται ήδη σε διαπραγματεύσεις για τις οριστικές συμφωνίες που θα καθορίσουν το εύρος της ελληνικής συμμετοχής.
Πριν αρχίσει οποιαδήποτε παραγωγική δραστηριότητα, θα πρέπει να εντοπιστούν και να πιστοποιηθούν οι ελληνικές επιχειρήσεις που μπορούν να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις του προγράμματος.
Θα ακολουθήσει η αξιολόγηση των εγκαταστάσεων και των παραγωγικών δυνατοτήτων, ενώ απαραίτητη προϋπόθεση αποτελούν οι κυβερνητικές και εξαγωγικές εγκρίσεις.
Η ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ αναλαμβάνει, σύμφωνα με τον σχεδιασμό, τον συντονισμό του ελληνικού δικτύου προμηθευτών και τη λειτουργία του τοπικού γραφείου του προγράμματος. Η Shield AI θα διατηρήσει την ευθύνη ανάπτυξης του αεροσκάφους, του λογισμικού αυτονομίας και των συστημάτων αποστολής.
Σημαντική είναι και η προοπτική συνεργασίας με ελληνικά πανεπιστήμια και ερευνητικά ιδρύματα, δημιουργώντας δυνατότητες ανάπτυξης εξειδικευμένου προσωπικού και νέων τεχνολογιών.
Προς το παρόν, πάντως, δεν έχει ανακοινωθεί ημερομηνία έναρξης παραγωγής ή οριστική κατανομή του βιομηχανικού έργου.
Η Ελλάδα ως περιφερειακό κέντρο για Κύπρο, Βαλκάνια και Νοτιοανατολική Ευρώπη
Ο σχεδιασμός των δύο εταιρειών δεν περιορίζεται στις ανάγκες της ελληνικής αγοράς.
Η συμφωνία προβλέπει τη διερεύνηση υποδομών που θα μπορούσαν να καταστήσουν την Ελλάδα περιφερειακό κέντρο εκπαίδευσης, συντήρησης και εφοδιαστικής υποστήριξης των X-BAT.
Στην ανακοίνωσή της, η Shield AI προσδιορίζει ως δυνητική περιοχή εξυπηρέτησης την Κύπρο, τα Βαλκάνια και τη Νοτιοανατολική Ευρώπη.
Αυτό σημαίνει ότι η ελληνική βιομηχανική συμμετοχή θα μπορούσε να αποκτήσει εξαγωγικό προσανατολισμό, δημιουργώντας δραστηριότητες που δεν θα εξαρτώνται αποκλειστικά από παραγγελίες των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων.
Ανάλογες πρωτοβουλίες αναπτύσσει η Shield AI και στην Πολωνία, όπου τον Σεπτέμβριο υπέγραψε επιστολή προθέσεων με τις PGZ και WZL-2 για συμμετοχή στην ανάπτυξη, παραγωγή και υποστήριξη του X-BAT.
Η εξέλιξη δείχνει ότι η αμερικανική εταιρεία επιδιώκει να διαμορφώσει ένα ευρύτερο δίκτυο συνεργαζόμενων βιομηχανιών στην Ευρώπη.
Η Shield AI έχει ήδη παρουσία στην Ελλάδα
Η νέα συμφωνία δεν αποτελεί την πρώτη συνεργασία της αμερικανικής εταιρείας με την ελληνική αμυντική βιομηχανία.
Το μη επανδρωμένο V-BAT χρησιμοποιείται ήδη από τις ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις για αποστολές επιτήρησης. Τον Ιούνιο του 2026, ο Ελληνικός Στρατός υπέγραψε συμφωνία επέκτασης του στόλου των V-BAT, ενώ η Shield AI ανακοίνωσε τη δημιουργία γραφείου στην Αθήνα.
Παράλληλα, η εταιρεία συνεργάζεται με το EFA Group στον τομέα των τεχνολογιών αυτονομίας και έχει υπογράψει μνημόνιο συνεργασίας με την ALTUS LSA για την ενσωμάτωση ελληνικής ανάπτυξης συστημάτων στο V-BAT.
Η διεύρυνση αυτής της συνεργασίας προς το X-BAT δημιουργεί προοπτικές συμμετοχής ελληνικών επιχειρήσεων σε ένα τεχνολογικά πιο απαιτητικό πρόγραμμα.
Ψήφος εμπιστοσύνης 400 εκατομμυρίων δολαρίων από τις ΗΠΑ
Σχεδόν ταυτόχρονα με τη συμφωνία στην Αθήνα, η Shield AI ανακοίνωσε νέα χρηματοδότηση από το αμερικανικό Πολεμικό Ναυτικό.
Στις 8 Οκτωβρίου επιβεβαιώθηκε πρόσθετη κυβερνητική χρηματοδότηση 150 εκατ. δολαρίων, την οποία η εταιρεία θα συμπληρώσει με ισόποση ιδιωτική επένδυση.
Τον Αύγουστο είχε προηγηθεί ξεχωριστή χρηματοδότηση 50 εκατ. δολαρίων από το αμερικανικό Πολεμικό Ναυτικό, επίσης με αντίστοιχη συμμετοχή ιδιωτικών κεφαλαίων της Shield AI.
Έτσι, οι συνολικές ανακοινωμένες δεσμεύσεις για την ανάπτυξη του X-BAT ανέρχονται στα 400 εκατ. δολάρια, μοιρασμένα ισόποσα μεταξύ αμερικανικής κρατικής χρηματοδότησης και κεφαλαίων της εταιρείας.
Η χρηματοδότηση υποστηρίζει την ανάπτυξη και τις δοκιμές του προγράμματος και δεν πρέπει να συγχέεται με εγκεκριμένο ποσό για κατασκευή εργοστασίου στην Ελλάδα.
Οι πρώτες πτητικές δοκιμές μέσα στο 2026
Η ανάπτυξη του X-BAT βρίσκεται ήδη σε προχωρημένο στάδιο κατασκευής πρωτοτύπων.
Περίπου 500 μηχανικοί της Shield AI και συνεργαζόμενων επιχειρήσεων, μεταξύ των οποίων η GE Aerospace, εργάζονται στην ανάπτυξη των πρώτων αεροσκαφών.
Σύμφωνα με την εταιρεία, έχουν ήδη πραγματοποιηθεί δοκιμές κινητήρα, ενσωμάτωση του συστήματος κατεύθυνσης ώσης και αεροδυναμικές δοκιμές των χώρων οπλισμού.
Οι πρώτες πτητικές δοκιμές πλήρους κλίμακας προγραμματίζονται για το τέλος του 2026.
Παράλληλα, η Shield AI έχει ανακοινώσει ότι οι βασικές εγκαταστάσεις παραγωγής και δοκιμών στις Ηνωμένες Πολιτείες θα βρίσκονται στις πολιτείες της Ουάσιγκτον και του Κάνσας, αντίστοιχα.
Επομένως, η προοπτική ελληνικής συμμετοχής αφορά ένα πρόσθετο βιομηχανικό και υποστηρικτικό σκέλος του προγράμματος και δεν αντικαθιστά την αμερικανική παραγωγική βάση.
Τι μπορεί να σημαίνει για το Αιγαίο
Από ελληνικής πλευράς, το μεγαλύτερο ενδιαφέρον συνδέεται με τη δυνατότητα ανάπτυξης αεροπορικής ισχύος χωρίς την αποκλειστική χρήση συμβατικών αεροπορικών βάσεων.
Η γεωγραφία του Αιγαίου δημιουργεί ιδιαίτερες απαιτήσεις για την άμυνα των νησιών, τη διατήρηση επιχειρησιακής ετοιμότητας και την προστασία στρατηγικών υποδομών.
Ένα αυτόνομο αεροσκάφος που μπορεί να επιχειρεί από εναλλακτικές εγκαταστάσεις θα μπορούσε να προσφέρει μεγαλύτερη ευελιξία στον σχεδιασμό, ιδιαίτερα σε συνδυασμό με επανδρωμένα μαχητικά, συστήματα επιτήρησης και δίκτυα διοίκησης και ελέγχου.
Ωστόσο, η επιχειρησιακή αξία του X-BAT θα εξαρτηθεί από τις πραγματικές επιδόσεις του, την αξιοπιστία του λογισμικού αυτονομίας, τη δυνατότητα συντήρησης και επανεξοπλισμού σε προωθημένες θέσεις και την ανθεκτικότητά του απέναντι σε σύγχρονες αντιαεροπορικές απειλές.
Εξίσου σημαντικό είναι ότι η συμφωνία Shield AI–ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ δεν αποτελεί ακόμη ανακοίνωση αγοράς X-BAT από τις ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις.
Η απόκτηση του συστήματος θα αποτελούσε ξεχωριστή εξοπλιστική απόφαση, με διαφορετικές οικονομικές και επιχειρησιακές παραμέτρους.
Το μεγάλο διακύβευμα για την ελληνική αμυντική βιομηχανία
Η συμφωνία για το X-BAT δημιουργεί μια σημαντική ευκαιρία, αλλά η αξιοποίησή της θα εξαρτηθεί από το περιεχόμενο των οριστικών συμβάσεων.
Για την Ελλάδα, η ουσία δεν βρίσκεται μόνο στη δυνατότητα συναρμολόγησης ενός προηγμένου αεροσκάφους. Βρίσκεται στη συμμετοχή ελληνικών επιχειρήσεων στην παραγωγή εξαρτημάτων, στην ανάπτυξη τεχνολογίας, στην τεχνική υποστήριξη και στη δημιουργία εγχώριας τεχνογνωσίας.
Η εμπλοκή του ελληνικού βιομηχανικού οικοσυστήματος σε προγράμματα που συνδέονται με την τεχνητή νοημοσύνη, τον ηλεκτρονικό πόλεμο και την αυτονομία μπορεί να προσφέρει μακροπρόθεσμα οφέλη, εφόσον εξασφαλιστεί ουσιαστικό βιομηχανικό έργο.
Ειδικά για την ελληνική άμυνα, η δυνατότητα εγχώριας υποστήριξης και συντήρησης ενός συστήματος αποκτά στρατηγική σημασία σε περιόδους κρίσης, όταν η εξάρτηση από εξωτερικές εφοδιαστικές αλυσίδες μπορεί να δημιουργήσει επιχειρησιακούς περιορισμούς.
Το επόμενο διάστημα θα δείξει εάν το αρχικό μνημόνιο συνεργασίας θα μετατραπεί σε συγκεκριμένο πρόγραμμα βιομηχανικής παραγωγής με ουσιαστική ελληνική προστιθέμενη αξία.
Το X-BAT δεν έχει ακόμη αποδείξει τις πλήρεις επιχειρησιακές δυνατότητές του. Η συμφωνία, όμως, ανοίγει στην Ελλάδα μια νέα δυνατότητα συμμετοχής στην αμυντική τεχνολογία της επόμενης δεκαετίας — και αυτό είναι το πραγματικό στρατηγικό της ενδιαφέρον.
GEOPOLITICO
Αναβρασμός στην Τουρκία για τις δηλώσεις Ρούμπιο! Τα F-35, η κριτική στον Ερντογάν και το παρασκήνιο του καλωδίου
Αντιδράσεις στην Άγκυρα προκαλούν οι δηλώσεις του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο για τους περιορισμούς που αντιμετωπίζει η Τουρκία στο πρόγραμμα των F-35. Ο τουρκικός Τύπος αναδεικνύει το ζήτημα, ενώ η αντιπολίτευση κατηγορεί την κυβέρνηση Ερντογάν για τη διαχείριση των εξοπλιστικών προτεραιοτήτων. Την ίδια στιγμή, τουρκικές πηγές επιχειρούν να ερμηνεύσουν υπέρ των θέσεων της Άγκυρας τις αναφορές Ρούμπιο στη διακριτική διπλωματία για το Great Sea Interconnector.
Πολιτική συζήτηση στην Τουρκία προκάλεσαν οι τοποθετήσεις του επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας Μάρκο Ρούμπιο, κατά την επίσκεψή του στην Αθήνα, σχετικά με την προοπτική επανένταξης της Άγκυρας στο πρόγραμμα των αμερικανικών μαχητικών πέμπτης γενιάς F-35.
Οι δηλώσεις του Αμερικανού υπουργού προκάλεσαν ενόχληση στην τουρκική πλευρά, καθώς επανέφεραν στο προσκήνιο τους περιορισμούς που αντιμετωπίζει η Τουρκία στην πρόσβαση σε συγκεκριμένα αμερικανικά εξοπλιστικά προγράμματα.
Habertürk, Haber Global και T24 αναδεικνύουν το ζήτημα
Τα τουρκικά μέσα ενημέρωσης Habertürk, Haber Global και T24 έδωσαν δημοσιότητα στις δηλώσεις Ρούμπιο, εστιάζοντας στα εμπόδια που εξακολουθούν να υπάρχουν στην αμερικανοτουρκική αμυντική συνεργασία.
Το βασικό πρόβλημα παραμένει η απόκτηση των ρωσικών αντιαεροπορικών συστημάτων S-400 από την Άγκυρα, που οδήγησε στον αποκλεισμό της Τουρκίας από το πρόγραμμα των F-35.
Παρά τις προσπάθειες επαναπροσέγγισης της κυβέρνησης Ερντογάν με την Ουάσιγκτον, δεν έχει ανακοινωθεί οριστική συμφωνία που να επιτρέπει την επιστροφή της χώρας στο πρόγραμμα.
Η Τουρκία επιδιώκει να ενισχύσει επειγόντως τις αεροπορικές της δυνατότητες, σε μια περίοδο κατά την οποία η Ελλάδα προχωρά στην προμήθεια F-35 και στην αναβάθμιση των F-16.
Κριτική από το CHP στην κυβέρνηση Ερντογάν
Η υπόθεση απέκτησε και εσωτερική πολιτική διάσταση.
Ο αντιπρόεδρος του Ρεπουμπλικανικού Λαϊκού Κόμματος (CHP), Yankı Bağcıoğlu, άσκησε κριτική στην τουρκική κυβέρνηση, υποστηρίζοντας ότι οι άμεσες ανάγκες της τουρκικής Πολεμικής Αεροπορίας δεν μπορούν να εξαρτώνται από χρονοβόρες διαδικασίες και υποσχέσεις Αμερικανών αξιωματούχων.
Η παρέμβαση αυτή αναδεικνύει τις ανησυχίες που υπάρχουν στην Τουρκία για τον χρόνο που απαιτείται προκειμένου η χώρα να ανανεώσει τον στόλο των μαχητικών της.
Η επίλυση του ζητήματος των S-400 εξακολουθεί να αποτελεί βασική προϋπόθεση για οποιαδήποτε ουσιαστική μεταβολή της αμερικανικής στάσης.
Η τουρκική ανάγνωση για το Great Sea Interconnector
Αξιοσημείωτο είναι ότι η Άγκυρα εμφανίζεται να αντιμετωπίζει διαφορετικά τις δηλώσεις Ρούμπιο για το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου.
Σύμφωνα με την Καθημερινή, τουρκικές πηγές αξιολόγησαν θετικά την αναφορά του Αμερικανού υπουργού στη διακριτική διπλωματία για τα ζητήματα που αφορούν τρίτες χώρες.
Η τουρκική πλευρά επιχειρεί να παρουσιάσει την τοποθέτηση αυτή ως επιβεβαίωση της δικής της επιδίωξης να προηγείται συντονισμός πριν από την πραγματοποίηση εργασιών στην Ανατολική Μεσόγειο.
Ωστόσο, η αμερικανική αναφορά στη διπλωματική αντιμετώπιση διαφορών δεν συνιστά αναγνώριση των τουρκικών θαλάσσιων διεκδικήσεων ούτε αποδοχή απαίτησης για προηγούμενη τουρκική άδεια.
Αυτή η διάκριση αποκτά ιδιαίτερη σημασία ενόψει της πιθανής επανέναρξης των ερευνών ανατολικά της Κάσου και της Καρπάθου.
Γκιουλέρ: Κύπρος και Ανατολική Μεσόγειος στην πρώτη γραμμή
Στο ίδιο περιβάλλον, ο Τούρκος υπουργός Άμυνας Γιασάρ Γκιουλέρ χαρακτήρισε την Κύπρο και την Ανατολική Μεσόγειο ζητήματα ύψιστης σημασίας για την τουρκική εθνική ασφάλεια.
Παράλληλα, ανέφερε ότι η Άγκυρα παρακολουθεί στενά την ενίσχυση των στρατιωτικών δυνατοτήτων της Κυπριακής Δημοκρατίας με τη βοήθεια ξένων χωρών.
Οι δηλώσεις αυτές δείχνουν ότι η Τουρκία εξακολουθεί να αντιμετωπίζει την αμυντική και ενεργειακή δραστηριότητα Ελλάδας και Κύπρου μέσα από το πρίσμα της δικής της στρατηγικής ασφάλειας.
Δύο παράλληλα μέτωπα για την Άγκυρα
Οι εξελίξεις αποτυπώνουν δύο διαφορετικές προκλήσεις για την τουρκική κυβέρνηση.
Η πρώτη αφορά την προσπάθεια αποκατάστασης της πρόσβασης στην αμερικανική αμυντική τεχνολογία, με αιχμή τα F-35.
Η δεύτερη σχετίζεται με την επιδίωξη της Άγκυρας να διατηρήσει ρόλο στις ενεργειακές εξελίξεις της Ανατολικής Μεσογείου, ακόμη και σε έργα στα οποία δεν συμμετέχει.
Η επίσκεψη Ρούμπιο στην Αθήνα ανέδειξε εκ νέου αυτές τις εκκρεμότητες, χωρίς να προκύπτει από τις δημόσιες δηλώσεις κάποια καθοριστική μεταβολή στην αμερικανική πολιτική.
Το ενδιαφέρον επικεντρώνεται πλέον στον τρόπο με τον οποίο η Τουρκία θα επιχειρήσει να διαχειριστεί τα δύο ζητήματα στις επόμενες επαφές της με την Ουάσιγκτον.
-
Αναλύσεις3 εβδομάδες πρινΤο τελεσίγραφο Καλίν την ώρα που η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο!
-
Άμυνα3 μήνες πρινΡωσσικό ΜΜΕ: Ελληνικό «μπλόκο» στην απαίτηση για Patriot – Πώς γνωρίζει το Κίεβο απόρρητα στοιχεία για τους πυραύλους μας;
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΠακιστανός με καναδική υπηκοότητα ο υπαίτιος της πυρκαγιάς στον Έβρο! Πιθανόν να μετέφερε μετανάστες
-
GEOPOLITICO1 μήνα πρινΤο διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
-
Αναλύσεις2 μήνες πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΞέσπασμα της μητέρας της Μυρτούς για την υπόθεση Τζαβέντ Ασλάμ: «Δεν ξεχνώ ποτέ» – «Δήμαρχος των Πακιστανών ο Δούκας»
-
GEOPOLITICO3 εβδομάδες πρινΤί λέει Τούρκος δημοσιογράφος για Σάββα Καλεντερίδη; «Έκανε πολύ καλά τη δουλειά του για τη χώρα του – Δεν μπορούσε να τον στριμώξει η ΜİΤ»
-
Αναλύσεις3 μήνες πρινΕάν η Τουρκία απορρίψει τη συμφωνία αποχώρησης από την Κύπρο θα απομακρυνθεί δια της βίας