Διεθνή
Η Αγία Σοφία, ο Άγιος Αμβρόσιος και ο «Μηχανισμός της Καταστροφής»
Οι βίαιες και άκαρδες τουρκικές κρατικές δράσεις του 1453, 1570/71, 1922, 1955, 1974 και 2020 εκδηλώσανε τον άσπλαχνο, μακρόχρονο και αδιάκοπο «Μηχανισμό της Καταστροφής», για τον οποίο μας δίδαξε ο αείμνηστος Σπύρος Βρυώνης Jr
Το 1453, ο αναγκαστικός εξισλαμισμός του Καθεδρικού Ναού της Αγίας Σοφίας υπογράμμισε τη βίαιη οθωμανική κατάκτηση της Κωνσταντινούπολης, το τότε θρησκευτικό επίκεντρο του Ορθόδοξου Χριστιανισμού. Μετέπειτα, η ισλαμοποιημένη Αγία Σοφία χρησιμοποιείτο ως τζαμί. Ωστόσο, το 1935, το «κοσμικό» καθεστώς του Προέδρου Μουσταφά Κεμάλ τη μετέτρεψε σε μουσείο. Στη συνέχεια, το 1985, η UNESCO αναγνώρισε την Αγία Σοφία ως Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς.
Το 2020, το στάτους της Αγίας Σοφίας άλλαξε εκ νέου. Στις 10 Ιουλίου, μέρα Παρασκευή, ένα τουρκικό δικαστήριο ακύρωσε το κεμαλικό διάταγμα του 1934, που οδήγησε στη «μουσειοποίηση» της Αγίας Σοφίας το 1935. Αυτή η φιλοκυβερνητική δικαστική απόφαση επέτρεψε στον Προέδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν να διακηρύξει ένα καινούργιο διάταγμα, με στόχο την «ανάσταση» της Αγίας Σοφίας.
Λεπτομέρειες γι’ αυτά τα θέματα βρίσκονται στο άρθρο μου υπό τον τίτλο «Η Αγία Σοφία και ‘o υπαρξιακός κίνδυνος για το κράτος δικαίου στην Τουρκία’» (στο https://simerini.sigmalive.com/article/2020/7/22/e-agia-sophia-kai-o-uparxiakos-kindunos-gia-to-kratos-dikaiou-sten-tourkia/).

Ο Πρόεδρος Ερντογάν στην πρώτη γραμμή των παρευρισκομένων στην Αγία Σοφία στις 24.07.2020. Πηγή: Ιστοσελίδα της Προεδρίας της Τουρκίας.
«Μεγάλο Τζαμί»
Στις 24 Ιουλίου 2020, πάλι μέρα Παρασκευή, το αυταρχικό καθεστώς Ερντογάν ολοκλήρωσε τον επανεξισλαμισμό της Αγίας Σοφίας κατά τη διάρκεια μιας πολιτικο-θρησκευτικής τελετής.
Εν μέσω της θανατηφόρας πανδημίας του κορωνοϊού (COVID-19), η τελετή ξετυλίχτηκε σε ένα εσωτερικό περιβάλλον στην καρδιά της Αγίας Σοφίας, όπου μόνον άνδρες ελάμβαναν μέρος. Η σύζυγος του Προέδρου Ερντογάν και άλλες γυναίκες παρακολουθήσανε από ξεχωριστό τμήμα.
Ούτε οι υπουργοί του καθεστώτος Ερντογάν, ούτε οι ιμάμηδες, ούτε πολλοί άλλοι παρευρισκόμενοι κράτησαν αρκετή «κοινωνική απόσταση» προς όφελος της δημόσιας υγείας. Αν και σχεδόν όλοι φορούσανε μάσκα, ο ένας καθότανε δίπλα στον άλλο σαν να μην υπήρχε πανδημία.
Προεξάρχων στην πρώτη γραμμή των αρσενικών παρευρισκομένων, παραδίδοντας ισλαμικές προσευχές και αποτίνοντας φόρο τιμής στον σουλτανικό κατακτητή της Κωνσταντινούπολης, ο Πρόεδρος Ερντογάν έπαιξε κεντρικό ρόλο στην τελετή. Σύμφωνα με επίσημο τουρκικό προεδρικό ανακοινωθέν της 24ης Ιουλίου:
«Απαγγέλλοντας στίχους από το Ιερό Κοράνι πριν από την εκτέλεση της προσευχής της Παρασκευής, ο Πρόεδρος Ερντογάν επισκέφθηκε στη συνέχεια τον τάφο του Μεχμέτ του Κατακτητή. Απαντώντας στις ερωτήσεις των δημοσιογράφων κατά τη διάρκεια της επίσκεψης, ο Πρόεδρος Ερντογάν τόνισε ότι το Μεγάλο Τζαμί της Αγίας Σοφίας είναι μια πολιτιστική κληρονομιά ολόκληρης της ανθρωπότητας, την οποία μπορούν να επισκεφθούν άνθρωποι όλων των θρησκειών. Πρόσθεσε ότι θα συνεχίσει για πάντα να υπηρετεί όλους τους πιστούς ως τζαμί» (Πηγή: www.tccb.gov.tr/en/news/542/120696/president-erdogan-performs-friday-prayer-at-hagia-sophia-grand-mosque).

Ο Πρόεδρος Ερντογάν μεταδίδει προσευχές στην Αγία Σοφία στις 24.07.2020. Πηγή: Ιστοσελίδα της Προεδρίας της Τουρκίας.
«Θα παραμένει τζαμί»
Εξίσου κεντρικό ρόλο στον επανεξισλαμισμό της Αγίας Σοφίας έπαιξε ο Δρ Ali Erbas, Πρόεδρος της «Diyanet», δηλαδή της τουρκικής κρατικής Διεύθυνσης Θρησκευτικών Υποθέσεων. Αυτός έλαβε μέρος κρατώντας ένα οθωμανικό σπαθί, κάτι που σχετίζεται με τον πόλεμο, τη βίαιη κατάκτηση, τον αποκεφαλισμό και τόσες άλλες μορφές αιματοχυσίας.
Στις 24 Ιουλίου, η «Diyanet» δημοσίευσε ένα ανακοινωθέν που περιέγραψε την Αγία Σοφία ως «σύμβολο της κατάκτησης και ανάθεση του κατακτητή, που την προίκισε με την προϋπόθεση ότι θα παραμένει τζαμί μέχρι την τελευταία μέρα» (Πηγή: www2.diyanet.gov.tr/DinHizmetleriGenelMudurlugu/HutbelerListesiIngilizce/Hagia%20Sophia%20The%20Conquest%E2%80%99s%20Symbol,%20The%20Conqueror%E2%80%99s%20Entrustment.pdf).
Γεωπολιτικές επιπτώσεις
Αν και σιωπηρά, η τελετή της 24ης Ιουλίου μετέδωσε ορισμένα κρατικά μηνύματα με γεωπολιτικές επιπτώσεις – ότι η Τουρκία έχει εγκαταλείψει οποιαδήποτε προσποίηση ότι είναι «κοσμική», ότι οι Τούρκοι έχουν ανακτήσει τον οθωμανικό τους χαρακτήρα, ότι ο Πρόεδρος Ερντογάν αποτελεί «de facto» Σουλτάνο-Χαλίφη και ότι η Κωνσταντινούπολη μεταμορφώθηκε σε επίκεντρο του Ισλάμ που, σαν μαγνήτης, τραβά τους μουσουλμάνους του πλανήτη.
Ίσως δεν είναι τυχαίο το γεγονός ότι στο 12ο Διεθνές Συνέδριο Ισλαμικής Οικονομίας και Χρηματοδότησης στις 14 Ιουνίου 2020, πριν από την τελετή της 24ης Ιουλίου, ο Πρόεδρος Ερντογάν ανακοίνωσε μέσω τηλεδιάσκεψης: «Στόχος μας είναι να καταστήσουμε την Κωνσταντινούπολη, που βρίσκεται στη διασταύρωση ηπείρων και πολιτισμών, το κέντρο της ισλαμικής οικονομίας και χρηματοδότησης» (Πηγή: www.tccb.gov.tr/en/news/542/120426/-turkey-s-success-in-dealing-with-the-pandemic-has-further-increased-the-interest-in-our-country-).
Η αδράνεια της «Δύσης»
Έχοντας υπόψη τόσο την πολυδιάστατη σημασία της Αγίας Σοφίας για τον Χριστιανισμό, όσο και τη γεωγραφική της τοποθέτηση στη δυτική όχθη του Βοσπόρου και, συνεπώς, στη νοτιοανατολική ήπειρο της Ευρώπης, μήπως η Ευρωπαϊκή Ένωση, τα κράτη μέλη της ή οποιαδήποτε άλλα δημοκρατικά μέλη της «Δύσης» έλαβαν αυστηρά μέτρα με στόχο την πρόληψη ή την ανατροπή του
επανεξισλαμισμού της Αγίας Σοφίας;
Μέχρι στιγμής, η απάντηση φαίνεται πως είναι «όχι».
O Άγιος Αμβρόσιος
Η Ισλαμοποίηση της Αγίας Σοφίας το 1453 και ο επανεξισλαμισμός της το 2020 αποτελούν μέρη ενός ευρύτερου μοτίβου. Για παράδειγμα, οι οθωμανικές τουρκικές εισβολές στη Νήσο Κύπρο το 1570/71 οδήγησαν στην αναγκαστική μετατροπή του Καθεδρικό Ναού της Αγίας Σοφίας στη Λευκωσία σε «Σελιμιγιέ Τζαμί».
Πιο πρόσφατα, οι τουρκικές εισβολές στην Κυπριακή Δημοκρατία το 1974 οδήγησαν σε παρόμοιες αυθαίρετες πράξεις, αλλά, αυτήν τη φορά, σε αντίθεση με διάφορες συμβάσεις του διεθνούς δικαίου που δεν υπήρχαν το 1453 και το 1570/71. Αυτές περιελάμβαναν την αυθαίρετη μετατροπή σε τζαμί τής λεηλατημένης εκκλησίας του Αγίου Αμβροσίου του ομώνυμου χωριού στην κατεχόμενη Επαρχία Κερύνειας και, ως μέρος του ίδιου παράνομου σχήματος, την αυθαίρετη εθνοκάθαρση του Αγίου Αμβροσίου, την αυθαίρετη επαναποίκηση αυτού του αποχριστιανοποιημένου χωριού με μουσουλμάνους, την αυθαίρετη μετονομασία του χωριού σε «Esentepe» και τη σκόπιμη ή απερίσκεπτη παραμέληση της διπλανής Βυζαντινής Μονής της Παναγίας Μελανδρύνας (Δείτε: www.ayiosamvrosios.org/ και https://kalograia.org.cy/melandrina/).
Σε διάφορες αποφάσεις που υποκινήθηκαν από εκτοπισμένους αιτούντες από τον Άγιο Αμβρόσιο, το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων έχει κρίνει ότι η Τουρκία ευθύνεται για παραβιάσεις των οικιακών και περιουσιακών δικαιωμάτων αυτών των εκτοπισμένων. Παράδειγμα είναι η απόφαση στην υπόθεση Hapeshis & Hapeshi-Michaelidou v Turkey [2009] 1326.
Η αυθαίρετη αποχριστιανοποίηση και «de facto» ισλαμοποίηση του Άγιου Αμβροσίου συμβολίζει τη μοίρα των εδαφών της Κυπριακής Δημοκρατίας υπό συνεχιζόμενη τουρκική κατοχή από το 1974. Λεπτομέρειες βρίσκονται σε τουλάχιστον τρία εξαιρετικά βιβλία.
Το πρώτο, με συγγραφέα τον Χρίστο Π. Ιωαννίδη, ονομάζεται «In Turkey’s Image: The Transformation of Occupied Cyprus into a Turkish Province» (Caratzas, 1991).
Το δεύτερο, με επιμελητή τον Μίλτο Μιλτιάδου, έχει τον τίτλο «ΕΝΑΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΧΑΝΕΤΑΙ: Καταστροφή της πολιτιστικής κληρονομιάς στην κατεχόμενη Κύπρο» (Γ.Τ.Π., 2012). Βρίσκεται στα ελληνικά και αγγλικά αντίστοιχα.
Το τρίτο, με συγγραφέα τον Πέτρο Σαββίδη, ονομάζεται «Η Ισλαμοποίηση της Κατεχόμενης Κύπρου» (Εκδόσεις Αρματολός, 2019).

Ο Πρόεδρος Ερντογάν και άλλοι επίσημοι αποτίνουν φόρο τιμής στον Μεχμέτ τον Κατακτητή, 24 Ιουλίου 2020. Πηγή: Ιστοσελίδα της Προεδρίας της Τουρκίας.
«O Μηχανισμός της Καταστροφής»
Έχω γράψει τα παραπάνω έχοντας επηρεαστεί από τον αείμνηστο Σπύρο Βρυώνη, Jr. Αυτός ήταν Αμερικανός ακαδημαϊκός, με ελληνικό υπόβαθρο, και συγγραφέας του κλασικού βιβλίου «O Μηχανισμός της Καταστροφής: Το τουρκικό πογκρόμ της 6ης-7ης Σεπτεμβρίου 1955 και ο αφανισμός της ελληνικής κοινότητας της Κωνσταντινούπολης» (Εστία, 2007).
Σε αυτό το αριστούργημα, ο Βρυώνης ανέλυσε πώς, γιατί και με ποιες συνέπειες η τουρκική κυβέρνηση του Πρωθυπουργού Adnan Menderes οργάνωσε, διάπραξε και κάλυψε αηδιαστικά μαζικά εγκλήματα κατά των Ελλήνων χριστιανών και άλλων μη μουσουλμάνων κατοίκων της Κωνσταντινούπολης.
Ταυτόχρονα, ο Βρυώνης προειδοποίησε ότι τα εγκλήματα του 1955, που τελικά οδήγησαν στην αναγκαστική φυγή σχεδόν όλων των Ελλήνων χριστιανών της Κωνσταντινουπόλεως, εκδηλώσανε έναν άσπλαχνο, μακρόχρονο και αδιάκοπο «Μηχανισμό της Καταστροφής».
Το 1955, η Τουρκία ενεργοποίησε αυτόν τον «Μηχανισμό της Καταστροφής» με εγκληματική βαρβαρότητα, ένταση και ταχύτητα. Ωστόσο, επειδή είναι αδιάκοπος, ο «Μηχανισμός» έχει εκδηλωθεί ολοφάνερα σε άλλες εποχές, όπως έγινε, για παράδειγμα, κατά των Ελλήνων το 1922 και το 1974.
Περαιτέρω, επισήμαινε ο Βρυώνης, ο «Μηχανισμός της Καταστροφής» περιλαμβάνει πιο ύπουλες και διαβρωτικές πράξεις, όπως τις συνεχιζόμενες προσπάθειες του τουρκικού κράτους να διαγράψει τον ελληνο-χριστιανικό χαρακτήρα των διαφόρων τοπίων απ’ όπου εκδιώχθηκαν Έλληνες στο παρελθόν, να διαστρεβλώσει την ιστορία και να διασπείρει προπαγάνδα (Δείτε το άρθρο μου «Μνήμη Σπύρου Βρυώνη Jr. (1928-2019)» στο https://simerini.sigmalive.com/article/2019/4/21/mneme-spurou-bruone-jr-1928-2019/).
Συμπεράσματα
Καταλήγω σε τρία συμπεράσματα.
Πρώτον, η τελετή της 24ης Ιουλίου 2020 μάς υπενθυμίζει ότι το τουρκικό κράτος είναι ικανό, όποτε του καπνίσει, να επιβάλει την τελετουργική δημόσια ταπείνωση όλων των Ελλήνων και, έτσι, να υποσκάψει την ανθρώπινη αξιοπρέπεια του κάθε Έλληνα.
Δεύτερον, ενώ ο «de facto» εξισλαμισμός των κατεχομένων από το 1974 απέδειξε την περιφρόνηση της Τουρκίας για διάφορες συμβάσεις, όπως τη Σύμβαση της Χάγης του 1954 για την Προστασία της Πολιτιστικής Κληρονομιάς σε Περίπτωση Ένοπλης Σύρραξης, ο «νομιμοποιημένος» επανεξισλαμισμός της Αγίας Σοφίας το 2020 απέδειξε την περιφρόνηση της Τουρκίας για τη Σύμβαση του 1972 για την Προστασία της Παγκόσμιας Πολιτιστικής και Φυσικής Κληρονομιάς.
Τρίτον, οι άκαρδες τουρκικές κρατικές δράσεις του 1453, 1570/71, 1922, 1955, 1974 και 2020 εκδηλώσανε τον άσπλαχνο, μακρόχρονο και αδιάκοπο «Μηχανισμό της Καταστροφής» για τον οποίο μας δίδαξε ο αείμνηστος Σπύρος Βρυώνης, Jr. Αιωνία του η μνήμη.
Υστερόγραφο: Mία ηχογράφηση της τελετής της 24ης Ιουλίου 2020 βρίσκεται στο κανάλι του Προέδρου Ερντογάν (στο www.youtube.com/watch?v=8cKoAuqMri0) και η συνεισφορά του βρίσκεται στο κανάλι της «Diyanet» (στο www.youtube.com/watch?v=3_7TlDgvn8Q).
*Επίκουρος Καθηγητής στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου UCLan Cyprus. Οι απόψεις του είναι προσωπικές.
Σημερινή
Διεθνή
Οι Πακιστανοί διαψεύδουν τους Τούρκους για Υεμένη! Αναφορές για στρατιωτική στήριξη της Άγκυρας στο Ριάντ — Το Ισλαμαμπάντ διαψεύδει τα αεροπορικά πλήγματα
Δημοσιεύματα περιγράφουν διεύρυνση της στρατιωτικής στήριξης προς τη Σαουδική Αραβία, εν μέσω επιθέσεων των Χούθι. Τουρκική εφημερίδα αναφέρει αποστολή άνω των 200 στρατιωτικών ειδικών, ενώ το Ισλαμαμπάντ απορρίπτει τον ισχυρισμό ότι μαχητικά του βομβαρδίζουν την Υεμένη.
Η αναζωπύρωση του πολέμου στην Υεμένη θέτει σε δοκιμασία την αμυντική συνεργασία Σαουδικής Αραβίας, Πακιστάν και Τουρκίας, με αναφορές για μεταφορά στρατιωτικών μέσων και προσωπικού προς το σαουδαραβικό έδαφος. Ωστόσο, η έκταση της εμπλοκής κάθε χώρας παραμένει κρίσιμο και αμφισβητούμενο ζήτημα.
Το The Cradle, σε δημοσίευμά του στις 8 Οκτωβρίου, επικαλείται ρεπορτάζ των New York Times, σύμφωνα με το οποίο ανώνυμος ανώτερος Πακιστανός στρατιωτικός αξιωματούχος ανέφερε ότι μαχητικά της πακιστανικής Πολεμικής Αεροπορίας χρησιμοποιήθηκαν σε πλήγματα κατά της οργάνωσης Ανσαράλλαχ, γνωστής ως Χούθι.
Την ίδια ημέρα, όμως, το πακιστανικό υπουργείο Ενημέρωσης απέρριψε τον συγκεκριμένο ισχυρισμό ως «ψευδή και κατασκευασμένο». Όπως μετέδωσε το κρατικό Radio Pakistan, το υπουργείο κάλεσε τα διεθνή μέσα να αποφεύγουν εικασίες για τη χρησιμοποίηση των πακιστανικών ενόπλων δυνάμεων στο πλαίσιο της κοινής αμυντικής συμφωνίας της Μέκκας. Συνεπώς, η συμμετοχή πακιστανικών αεροσκαφών σε βομβαρδισμούς δεν μπορεί να παρουσιαστεί ως επιβεβαιωμένο γεγονός.
Ο στρατιωτικός εκπρόσωπος του Πακιστάν, Άχμεντ Σαρίφ Τσόντρι, είχε επιβεβαιώσει στο CNN ότι πακιστανικές δυνάμεις βρίσκονται στη Σαουδική Αραβία. Η δήλωση αυτή αφορά τη στρατιωτική παρουσία στο βασίλειο, χωρίς να επιβεβαιώνει συμμετοχή σε αεροπορικές επιθέσεις κατά της Υεμένης.
Στο τουρκικό σκέλος, η Türkiye Gazetesi υποστηρίζει ότι έχουν μεταφερθεί στη Σαουδική Αραβία περισσότεροι από 200 στρατιωτικοί ειδικοί, μαζί με συστήματα ηλεκτρονικού πολέμου και πυραυλικά συστήματα. Η εφημερίδα περιγράφει ένα «μοντέλο Λιβύης»: παροχή τεχνολογικής, τακτικής και επιμελητειακής υποστήριξης στις δυνάμεις που πολεμούν τους Χούθι.
Το ίδιο ρεπορτάζ αναφέρει ότι δεν αναμένεται τουρκική επιθετική δράση στην Υεμένη και ότι η ευρύτερη ανάπτυξη δυνάμεων απαιτεί κοινοβουλευτική έγκριση. Επομένως, η αναφορά σε αποστολή ειδικών δεν ταυτίζεται με επιβεβαιωμένη ανάπτυξη τουρκικών μονάδων μάχης στην Υεμένη.
Το Reuters μεταδίδει επίσης, επικαλούμενο δύο αξιωματούχους, ότι η τουρκική συνδρομή αφορά κυρίως αμυντική και τεχνική υποστήριξη.
Προσοχή απαιτεί και η αναφορά σε Σύρους στρατιώτες. Το The Cradle υποστηρίζει ότι εκατοντάδες Σύροι μαχητές έχουν αναπτυχθεί υπέρ της σαουδαραβικής πλευράς. Ωστόσο, το τουρκικό άρθρο στο οποίο παραπέμπει περιγράφει διαφορετικό ισχυρισμό: παρουσία περισσότερων από 400 πρώην στρατιωτικών του καθεστώτος Άσαντ στα μέτωπα της Σαναά και της Ταΐζ, στο πλαίσιο αναφορών για ενίσχυση του στρατοπέδου των Χούθι. Δεν τεκμηριώνει την αποστολή Σύρων στρατιωτών υπέρ του Ριάντ.
Παράλληλα, το Reuters αναφέρει ότι οι Χούθι κλιμακώνουν τις επιθέσεις κατά της Σαουδικής Αραβίας, με στόχους αεροδρόμια και ενεργειακές εγκαταστάσεις. Το κίνημα ανακοίνωσε πλήγμα στο αεροδρόμιο του Ριάντ, ενώ η σαουδαραβική πλευρά ανέφερε ζημιές από συντρίμμια αναχαιτισμένου πυραύλου.
Η αλληλουχία επιθέσεων και στρατιωτικών ενισχύσεων αυξάνει τον κίνδυνο ευρύτερης περιφερειακής εμπλοκής. Το κρίσιμο ερώτημα είναι εάν η υποστήριξη των συμμάχων του Ριάντ θα περιοριστεί στην προστασία του σαουδαραβικού εδάφους ή θα επεκταθεί σε άμεση συμμετοχή στον πόλεμο της Υεμένης.
Διεθνή
Ο Ινδός πιλότος που έσωσε 182 ζωές από τρομοκρατική επίθεση στον αέρα – Η μάχη στο πιλοτήριο με το τσεκούρι και η ελληνική σύνδεση
Παγκόσμια αναγνώριση για τον Ινδό κυβερνήτη Smit Machchhar, ο οποίος, παρά τα σοβαρά τραύματα που υπέστη από επίθεση του συγκυβερνήτη του, κατάφερε να αποτρέψει αεροπορική τραγωδία σε πτήση της Flydubai με προορισμό το Ισραήλ. Η συγκλονιστική ιστορία του έμπειρου πιλότου, η απρόσμενη διαδρομή του προς την αεροπορία, η ιδιαίτερη σχέση του με τη Μύκονο και τα σοβαρά ερωτήματα για τα κενά ασφαλείας που επέτρεψαν στον δράστη να βρεθεί στο πιλοτήριο.
Ένα πραγματικό θρίλερ εκτυλίχθηκε στους αιθέρες της Μέσης Ανατολής στις 30 Σεπτεμβρίου 2026, όταν ένας συγκυβερνήτης επιτέθηκε με τσεκούρι στον κυβερνήτη επιβατικού αεροσκάφους της Flydubai, επιχειρώντας να αποκτήσει τον έλεγχο του αεροπλάνου που εκτελούσε πτήση από το Ντουμπάι προς το Τελ Αβίβ.
Ο άνθρωπος που βρέθηκε στο επίκεντρο της δραματικής προσπάθειας αποτροπής της τραγωδίας ήταν ο Ινδός πιλότος Smit Machchhar, ο οποίος, παρά τα αλλεπάλληλα χτυπήματα που δέχθηκε, κατάφερε να ανοίξει την πόρτα του πιλοτηρίου, επιτρέποντας σε μέλη του πληρώματος και επιβάτες να ακινητοποιήσουν τον δράστη.
Το αεροσκάφος, ένα Boeing 737, είχε εισέλθει σε επικίνδυνη κάθοδο, προτού ανακτηθεί ο έλεγχός του και πραγματοποιηθεί αναγκαστική προσγείωση στο Ταμπούκ της Σαουδικής Αραβίας.
Σύμφωνα με το Associated Press, στην πτήση επέβαιναν συνολικά 182 άνθρωποι, ενώ η αποφασιστική παρέμβαση του κυβερνήτη απέτρεψε μια ενδεχόμενη πολύνεκρη καταστροφή.
Ο συγκυβερνήτης που επιχείρησε να ρίξει το αεροσκάφος
Οι αρχές των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων χαρακτήρισαν το περιστατικό απόπειρα τρομοκρατικής ενέργειας.
Ως δράστης κατονομάστηκε ο υπήκοος του Ομάν Hamam al-Hammami, ο οποίος φέρεται να χρησιμοποίησε τσεκούρι έκτακτης ανάγκης για να επιτεθεί στον κυβερνήτη και να καταλάβει τον έλεγχο του αεροσκάφους.
Σύμφωνα με δημοσιεύματα, ο συγκυβερνήτης είχε αντιμετωπίσει προβλήματα κατά την προηγούμενη επαγγελματική του σταδιοδρομία, καθώς υπήρχαν ανησυχίες για ακραίες ιδεολογικές αντιλήψεις και ενδεχόμενη ριζοσπαστικοποίησή του.
Οι αποκαλύψεις αυτές εγείρουν σοβαρά ερωτήματα για τις διαδικασίες πρόσληψης και ελέγχου του προσωπικού των αεροπορικών εταιρειών, ιδιαίτερα σε πτήσεις προς περιοχές με αυξημένο γεωπολιτικό κίνδυνο.
Η δικαστική διερεύνηση βρίσκεται σε εξέλιξη, ενώ στις 7 Οκτωβρίου έγινε γνωστό ότι η Σαουδική Αραβία ξεκίνησε ξεχωριστή έρευνα αεροπορικής ασφάλειας με συμμετοχή αρμόδιων φορέων από τις ΗΠΑ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.
Ποιος είναι ο Smit Machchhar – Από την οικογενειακή επιχείρηση στο πιλοτήριο
Η ιστορία του Ινδού κυβερνήτη παρουσιάστηκε αναλυτικά από τον δημοσιογράφο Michael Jansen, σε άρθρο που δημοσιεύθηκε στις 5 Οκτωβρίου 2026 στην εφημερίδα Gulf Today.
Ο Machchhar κατάγεται από τη Βομβάη, την οικονομική πρωτεύουσα της Ινδίας, όπου εξακολουθούν να ζουν οι γονείς του.
Αρχικά σχεδίαζε να ακολουθήσει την οικογενειακή επιχείρηση στον κλάδο της κλωστοϋφαντουργίας. Ωστόσο, μία ημερίδα για την αεροπορία, την οποία παρακολούθησε σε ηλικία 19 ετών, άλλαξε ριζικά την πορεία του.
Αποφάσισε να εγκαταλείψει τα αρχικά επαγγελματικά του σχέδια και να ακολουθήσει το όνειρο της πτήσης.
Το 2008 ταξίδεψε στη Νέα Ζηλανδία, όπου εκπαιδεύτηκε επί 18 μήνες για να γίνει πιλότος. Μέχρι τότε δεν είχε σχεδόν καμία ταξιδιωτική εμπειρία εκτός Ινδίας και είχε χρησιμοποιήσει ελάχιστες φορές το αεροπλάνο ως επιβάτης, καθώς τα σιδηροδρομικά εισιτήρια ήταν οικονομικότερα.
Η πρώτη του εμπορική πτήση πραγματοποιήθηκε μεταξύ Μπανγκαλόρ και Νέου Δελχί, παρουσία έμπειρων εξεταστών. Όπως εξομολογήθηκε, αυτό που τον φόβισε περισσότερο δεν ήταν η ίδια η πτήση, αλλά η ευθύνη για τους ανθρώπους που μετέφερε.
Περισσότερες από 9.750 ώρες πτήσης και μια ξεκάθαρη φιλοσοφία ασφαλείας
Πριν ενταχθεί στη Flydubai, όπου εργάζεται τα τελευταία τέσσερα χρόνια, ο Machchhar είχε υπηρετήσει επί 11 χρόνια στην ινδική αεροπορική εταιρεία SpiceJet.
Εκεί απέκτησε περισσότερες από 9.750 ώρες πτήσης, αναλαμβάνοντας παράλληλα καθήκοντα εκπαίδευσης και καθοδήγησης νεότερων πιλότων.
Η επαγγελματική του φιλοσοφία χαρακτηρίζεται από την απόλυτη προτεραιότητα στην ασφάλεια των επιβατών.
Όπως έχει εξηγήσει, δεν θεωρεί πρόβλημα την καθυστέρηση μιας πτήσης όταν τίθεται ζήτημα ασφάλειας. Για τον ίδιο, σημασία έχει όλοι οι επιβάτες να αποβιβάζονται σώοι.
Αυτή η προσέγγιση τον είχε οδηγήσει επανειλημμένα να καθυστερεί αναχωρήσεις για τεχνικούς ελέγχους ή να εκτρέπει αεροσκάφη όταν παρουσιάζονταν έκτακτα ιατρικά περιστατικά.
Στη διάρκεια της σταδιοδρομίας του είχε εκπαιδευτεί και στα Boeing 737 MAX, αντιμετωπίζοντας από κοντά την κρίση εμπιστοσύνης που προκάλεσαν τα δύο πολύνεκρα δυστυχήματα του συγκεκριμένου τύπου αεροσκάφους το 2018 και το 2019.
Η πολυετής εμπειρία του αποδείχθηκε καθοριστική κατά την επίθεση της 30ής Σεπτεμβρίου.
Η ελληνική σύνδεση: Η Μύκονος και η επικίνδυνη προσέγγιση
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον για το ελληνικό κοινό παρουσιάζει μια λιγότερο γνωστή πτυχή της επαγγελματικής πορείας του Ινδού κυβερνήτη.
Όπως αναφέρει ο Michael Jansen, μία από τις πιο δύσκολες πτήσεις της σταδιοδρομίας του Machchhar πραγματοποιήθηκε κατά την προσέγγιση στο αεροδρόμιο της Μυκόνου.
Ο έμπειρος πιλότος αντιμετώπισε το φαινόμενο της διάτμησης ανέμου (windshear), κατά το οποίο παρατηρούνται απότομες μεταβολές της ταχύτητας ή της διεύθυνσης του ανέμου.
Το φαινόμενο είναι ιδιαίτερα επικίνδυνο κατά τις φάσεις απογείωσης και προσγείωσης, καθώς μπορεί να επηρεάσει αιφνιδιαστικά την ταχύτητα και τη σταθερότητα του αεροσκάφους.
Ο Machchhar αναγκάστηκε να εκτελέσει ειδικό ελιγμό διαφυγής, τον οποίο οι πιλότοι εξασκούν συστηματικά στους εξομοιωτές πτήσης.
Παρά τη δύσκολη εμπειρία, ο Ινδός κυβερνήτης χαρακτήρισε στη συνέχεια το αεροδρόμιο της Μυκόνου ως το αγαπημένο του.
Η συγκεκριμένη αναφορά προσδίδει ξεχωριστό ελληνικό ενδιαφέρον στην ιστορία ενός ανθρώπου που βρέθηκε αντιμέτωπος με μία από τις πιο ακραίες καταστάσεις που μπορεί να αντιμετωπίσει ένας επαγγελματίας πιλότος.
Η πτήση στην οποία γεννήθηκε ένα μωρό
Ο Machchhar έχει μοιραστεί και μία άλλη ασυνήθιστη εμπειρία από την καριέρα του.
Κατά τη διάρκεια πρωινής πτήσης, λίγο μετά την απογείωση, το πλήρωμα καμπίνας ενημέρωσε το πιλοτήριο ότι μία έγκυος επιβάτιδα αντιμετώπιζε πρόωρους πόνους τοκετού.
Ο ίδιος και ο συγκυβερνήτης του ξεκίνησαν αμέσως τις διαδικασίες εκτροπής της πτήσης, εξετάζοντας τις καιρικές συνθήκες και τη διαθεσιμότητα κοντινών αεροδρομίων.
Λίγα λεπτά αργότερα, ωστόσο, ήρθε μια απρόσμενη ενημέρωση από το πλήρωμα: το μωρό είχε ήδη γεννηθεί.
Το αεροπλάνο προσγειώθηκε και ασθενοφόρο παρέλαβε τη μητέρα και το νεογέννητο, που ήταν και οι δύο καλά στην υγεία τους.
Η αναγνώριση από τον Μόντι και η οικογένεια
Η γενναιότητα του Ινδού πιλότου προκάλεσε κύμα συγκίνησης και αναγνώρισης διεθνώς.
Ο πρωθυπουργός της Ινδίας, Ναρέντρα Μόντι, επικοινώνησε μαζί του μέσω βιντεοκλήσης, επαινώντας την ψυχραιμία και την αποφασιστικότητά του.
Ο κυβερνήτης, ο οποίος νοσηλεύθηκε στο Άμπου Ντάμπι εξαιτίας των τραυμάτων του, μπόρεσε επίσης να επικοινωνήσει με τη σύζυγό του και τα δύο μικρά παιδιά τους, ηλικίας επτά και δύο ετών.
Παρά τη διεθνή προβολή, ο Machchhar έχει δηλώσει στο παρελθόν ότι επιθυμεί να διαχωρίζει απολύτως την επαγγελματική του ζωή από την οικογένειά του.
Όταν φορά τη στολή, είναι αφοσιωμένος αποκλειστικά στα καθήκοντά του. Όταν όμως αποχωρεί από το πιλοτήριο, θέλει να αφήνει πίσω του την αεροπορία και να αφιερώνει τον χρόνο του στα παιδιά του.
Ένας ήρωας που έφερε στο φως τα κενά ασφαλείας
Η ιστορία του Smit Machchhar δεν περιορίζεται στην προσωπική γενναιότητα ενός πιλότου.
Η επίθεση στο πιλοτήριο επαναφέρει ένα κρίσιμο ερώτημα για τη διεθνή πολιτική αεροπορία: Πώς είναι δυνατόν ένας επαγγελματίας χειριστής, για τον οποίο φέρεται να υπήρχαν προηγούμενες ενδείξεις ριζοσπαστικοποίησης, να συνεχίζει να εργάζεται σε επιβατικές πτήσεις χωρίς οι σχετικές πληροφορίες να οδηγούν σε αποτελεσματικούς ελέγχους;
Το περιστατικό αναδεικνύει την ανάγκη ενίσχυσης της συνεργασίας μεταξύ αεροπορικών εταιρειών, κρατικών αρχών και υπηρεσιών ασφαλείας, ιδιαίτερα όταν υπάρχουν ενδείξεις βίαιου εξτρεμισμού.
Παράλληλα, υπενθυμίζει ότι ακόμη και τα πλέον προηγμένα τεχνολογικά συστήματα εξαρτώνται από την ανθρώπινη κρίση σε μία κρίσιμη στιγμή.
Στις 30 Σεπτεμβρίου 2026, ο Smit Machchhar βρέθηκε αντιμέτωπος με μια επίθεση την οποία κανένας πιλότος δεν θα ήθελε να αντιμετωπίσει.
Παρά τον τραυματισμό του, διατήρησε την ψυχραιμία του και συνέβαλε καθοριστικά ώστε 182 άνθρωποι να επιστρέψουν ζωντανοί στις οικογένειές τους.
Και αυτό είναι το στοιχείο που μετέτρεψε έναν έμπειρο Ινδό κυβερνήτη σε διεθνές σύμβολο επαγγελματισμού και θάρρους.
GEOPOLITICO
Τουρκική οπλική υποστήριξη
Το σχέδιο TRIPP, οι νέες σιδηροδρομικές και ενεργειακές συνδέσεις, οι στρατηγικές επαφές στην Τεχεράνη και οι καταγγελίες από το Αζερμπαϊτζάν για τον πυρηνικό σταθμό Μετσαμόρ κυριάρχησαν στο δελτίο «Η φωνή της Αρμενίας», με τη Λιάνα Μανουκιάν.
Η Αρμενία προσβλέπει στο άνοιγμα των συνόρων με την Τουρκία και στην αποκατάσταση των σιδηροδρομικών συνδέσεων με την Τουρκία και το Αζερμπαϊτζάν, ενώ παράλληλα ενισχύει τον διάλογο με το Ιράν για τις μεταφορές, την ενέργεια και την περιφερειακή ασφάλεια. Την ίδια στιγμή, οι αντιπαραθέσεις με το Μπακού παραμένουν ενεργές, με νέο σημείο αιχμής τον πυρηνικό σταθμό Μετσαμόρ.
Αυτή την εικόνα μετέφερε το δελτίο της δημόσιας ραδιοφωνίας της Αρμενίας, παρουσιάζοντας τις διπλωματικές κινήσεις του Ερεβάν και τις εξελίξεις γύρω από τις υποδομές που μπορούν να μεταβάλουν τον οικονομικό χάρτη του Νοτίου Καυκάσου.
Πασινιάν: Προσδοκίες για ανοιχτά σύνορα και νέες διασυνδέσεις
Μιλώντας στο Αρμενοβρετανικό Επιχειρηματικό Φόρουμ στο Ερεβάν, ο πρωθυπουργός Νικόλ Πασινιάν δήλωσε ότι αναμένει, στο άμεσο μέλλον και παράλληλα με την ανάπτυξη του έργου TRIPP, το άνοιγμα των αρμενοτουρκικών συνόρων και την έναρξη σιδηροδρομικών συνδέσεων Αρμενίας–Αζερμπαϊτζάν και Αρμενίας–Τουρκίας.
Οι δηλώσεις εκφράζουν τις προσδοκίες της αρμενικής κυβέρνησης, χωρίς στο δελτίο να αναφέρεται συγκεκριμένη ημερομηνία έναρξης λειτουργίας των συνδέσεων.
Ο Πασινιάν αναφέρθηκε επίσης στην προοπτική σιδηροδρομικής σύνδεσης του Περσικού Κόλπου με τη Μαύρη Θάλασσα, ως αποτέλεσμα της ευρύτερης άρσης των μεταφορικών αποκλεισμών. Παρουσίασε έναν σχεδιασμό που περιλαμβάνει οδικές αρτηρίες, ενεργειακές υποδομές και δίκτυα επικοινωνιών, στο πλαίσιο της αρμενικής πρωτοβουλίας «Σταυροδρόμι Ειρήνης».
Σύμφωνα με όσα μετέδωσε το δελτίο, εξετάζονται δυνατότητες κατασκευής πετρελαιαγωγού και αγωγού φυσικού αερίου, ενώ πραγματοποιούνται συζητήσεις για γραμμές μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας. Ο Αρμένιος πρωθυπουργός υπογράμμισε και τη σημασία των καλωδίων επικοινωνιών, συνδέοντας τις υποδομές με τις νέες επενδυτικές ευκαιρίες.
Επαφές στην Τεχεράνη για το TRIPP και την περιφερειακή ασφάλεια
Στην Τεχεράνη, ο υπουργός Εξωτερικών της Αρμενίας, Αραράτ Μιρζογιάν, έγινε δεκτός από τον πρόεδρο του Ιράν, Μασούντ Πεζεσκιάν.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση που παρουσιάστηκε στο δελτίο, οι συνομιλίες επικεντρώθηκαν στην πορεία υλοποίησης του TRIPP, στην ανάπτυξη υποδομών για την άρση των αποκλεισμών και σε αμοιβαία επωφελή προγράμματα ενεργειακής συνεργασίας. Συζητήθηκαν επίσης ζητήματα περιφερειακής σταθερότητας και ασφάλειας, καθώς και η συμμετοχή του Ιράν σε υψηλό επίπεδο στην COP17 του Ερεβάν.
Ο Μιρζογιάν συναντήθηκε και με τον πρόεδρο του ιρανικού Κοινοβουλίου, Μοχαμάντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ. Οι δύο πλευρές υπογράμμισαν τον στρατηγικό χαρακτήρα των αρμενοϊρανικών σχέσεων και τη σημασία της διακοινοβουλευτικής συνεργασίας.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δόθηκε στις υποδομές που συνδέουν τις δύο χώρες και στην απρόσκοπτη μεταφορά εμπορευμάτων. Ο Αρμένιος υπουργός παρουσίασε τις δυνατότητες ανάπτυξης του σιδηροδρομικού δικτύου που, κατά την αρμενική πλευρά, δημιουργεί η υλοποίηση του TRIPP.
Γέφυρα, ηλεκτρική διασύνδεση και εμπόριο με το Ιράν
Στις συνομιλίες του Μιρζογιάν με τον Ιρανό υπουργό Εξωτερικών, Αμπάς Αραγτσί, εξετάστηκαν η κατασκευή δεύτερης γέφυρας στα αρμενοϊρανικά σύνορα, η ταχεία ολοκλήρωση της τρίτης γραμμής μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας και η απλοποίηση των εμπορευματικών μεταφορών.
Το δελτίο ανέφερε ότι το Ιράν επιβεβαίωσε την υποστήριξή του στην πρωτοβουλία «Σταυροδρόμι Ειρήνης», με έμφαση στην επίλυση των περιφερειακών προβλημάτων μέσω διαπραγματεύσεων.
Παράλληλα, μεταφέρθηκε εκτίμηση ειδικού σε θέματα Ιράν ότι στην ατζέντα της επίσκεψης ενδέχεται να βρίσκονται η στάση του Ερεβάν απέναντι στις αμερικανικές κυρώσεις, ειδικά στον τομέα των αερομεταφορών, και η πιθανή αύξηση των προμηθειών ιρανικού φυσικού αερίου. Πρόκειται για εκτίμηση που παρουσιάστηκε στο δελτίο, χωρίς να αποδίδεται ως επιβεβαιωμένο περιεχόμενο των επίσημων συνομιλιών.
Ενεργειακές συνομιλίες Αρμενίας–Τουρκίας
Στο πεδίο των αρμενοτουρκικών επαφών, ο αρμόδιος υπουργός της Αρμενίας, Νταβίτ Χουντατιάν, υποδέχθηκε αντιπροσωπεία της τουρκικής εταιρείας μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας.
Οι συζητήσεις αφορούσαν την αποκατάσταση και λειτουργία της γραμμής μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας Γκιουμρί–Καρς, στο πλαίσιο της διαδικασίας εξομάλυνσης των σχέσεων των δύο χωρών.
Σύμφωνα με το δελτίο, υπογραμμίστηκε η σημασία της σύνδεσης των ενεργειακών συστημάτων τόσο για τη διμερή όσο και για την περιφερειακή συνεργασία.
Αντιπαράθεση για τον πυρηνικό σταθμό Μετσαμόρ
Ξεχωριστή θέση στο δελτίο είχε η αντιπαράθεση γύρω από τον πυρηνικό σταθμό Μετσαμόρ, ενόψει της COP17 για τη βιοποικιλότητα, που θα πραγματοποιηθεί στο Ερεβάν από τις 19 έως τις 30 Οκτωβρίου 2026.
Το δελτίο χαρακτήρισε τις πρόσφατες παρεμβάσεις από το Αζερμπαϊτζάν ως νέα ενημερωτική εκστρατεία κατά της Αρμενίας. Παρουσίασε δηλώσεις εκπροσώπων αζερικής περιβαλλοντικής οργάνωσης που ζητούν το κλείσιμο του σταθμού, επικαλούμενοι την παλαιότητα του εξοπλισμού και τον κίνδυνο διασυνοριακής ραδιενεργού ρύπανσης σε περίπτωση ατυχήματος.
Οι αιτιάσεις αυτές καταγράφονται ως ισχυρισμοί των συγκεκριμένων εκπροσώπων. Το δελτίο αντιπαρέβαλε τις αναφορές του γενικού διευθυντή του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας, Ραφαέλ Γκρόσι, κατά την επίσκεψή του στην Αρμενία το 2022, για τις βελτιώσεις στην ασφάλεια και τη συνέχιση της υποστήριξης του Οργανισμού.
Παρουσιάστηκαν επίσης καταγγελίες από την αζερική πλευρά για το μεταλλευτικό έργο Αμουλσάρ, τη χρήση υπόγειων υδάτων στην κοιλάδα του Αραράτ και τη λίμνη Σεβάν.
Το δελτίο υπενθύμισε ακόμη την απειλή που είχε διατυπώσει εκπρόσωπος του υπουργείου Άμυνας του Αζερμπαϊτζάν τον Ιούλιο του 2020 για πιθανό πλήγμα στον Μετσαμόρ, αναδεικνύοντας το υπόβαθρο ασφαλείας της αντιπαράθεσης.
Τουρκική υποστήριξη στο Αζερμπαϊτζάν στον πόλεμο του Καραμπάχ
Στο τελευταίο θέμα παρουσιάστηκαν δηλώσεις Τούρκου αναλυτή για την υποστήριξη της Άγκυρας προς το Αζερμπαϊτζάν κατά τον πόλεμο στο Καραμπάχ.
Σύμφωνα με όσα του αποδίδει το δελτίο, η Τουρκία μετέφερε πυρομαχικά με μεταφορικά αεροσκάφη από δικές της αποθήκες και από ορισμένες συμμαχικές χώρες. Ο ίδιος υποστήριξε επίσης ότι αφαιρούνταν ηλεκτρονικά συστήματα από τουρκικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη για να παραδοθούν στο Αζερμπαϊτζάν.
Οι δηλώσεις παρουσιάζουν, κατά τον συγκεκριμένο αναλυτή, μια τουρκική εμπλοκή που υπερέβαινε την πώληση οπλικών συστημάτων και περιλάμβανε ενεργή υποστήριξη κατά τη διάρκεια των επιχειρήσεων.
-
Αναλύσεις3 εβδομάδες πρινΤο τελεσίγραφο Καλίν την ώρα που η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο!
-
Άμυνα3 μήνες πρινΡωσσικό ΜΜΕ: Ελληνικό «μπλόκο» στην απαίτηση για Patriot – Πώς γνωρίζει το Κίεβο απόρρητα στοιχεία για τους πυραύλους μας;
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΠακιστανός με καναδική υπηκοότητα ο υπαίτιος της πυρκαγιάς στον Έβρο! Πιθανόν να μετέφερε μετανάστες
-
GEOPOLITICO1 μήνα πρινΤο διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
-
Αναλύσεις1 μήνα πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΞέσπασμα της μητέρας της Μυρτούς για την υπόθεση Τζαβέντ Ασλάμ: «Δεν ξεχνώ ποτέ» – «Δήμαρχος των Πακιστανών ο Δούκας»
-
GEOPOLITICO3 εβδομάδες πρινΤί λέει Τούρκος δημοσιογράφος για Σάββα Καλεντερίδη; «Έκανε πολύ καλά τη δουλειά του για τη χώρα του – Δεν μπορούσε να τον στριμώξει η ΜİΤ»
-
Αναλύσεις3 μήνες πρινΕάν η Τουρκία απορρίψει τη συμφωνία αποχώρησης από την Κύπρο θα απομακρυνθεί δια της βίας