Αναλύσεις
Τουρκικά και νεοοθωμανικά παιχνίδια πολιτικής αποπλάνησης
Γράφει ο Κωνσταντίνος Παΐδας
Αναπληρωτής Καθηγητής του Ε.Κ.Π.Α.
Η ισχύς της Τουρκίας ήδη από την εποχή του Mustafa Kemal οφείλεται εν πολλοίς στο ότι σχεδιάζει την εξωτερική της πολιτική με τρόπο συστηματικό και μακρόπνοο. Ωστόσο, ο Τούρκος πρόεδρος Recep Τayyip Erdoğan εξ αρχής εγκαινίασε μία νέα “μεθοδολογία” στη χάραξη της εξωτερικής πολιτικής της χώρας του: τη μαξιμαλιστική-αναθεωρητική πρακτική, εμφορούμενη από τυχοδιωκτική διάθεση και από ένα ιδιότυπο πνεύμα “παροιμιακής (κουτο)πονηριάς”.
Η πολιτική πρακτική του Τούρκου προέδρου τραυματίζει προφανώς τη διεθνή εικόνα της χώρας του, εκθέτει την Τουρκία ως διεθνή ταραχοποιό και πλήττει ανεπανόρθωτα τα συμφέροντά της παρά τις περί του αντιθέτου ψευδαισθήσεις του Erdoğan. Επί του παρόντος, ύστερα από ένα κρεσέντο αναθεωρητικών δηλώσεων, με διακηρύξεις “συνόρων της καρδιάς”, με οράματα “γαλάζιων πατρίδων”, με πειρατικές ενέργειες στην Α.Ο.Ζ. της Κυπριακής Δημοκρατίας και με ταχυδακτυλουργικού τύπου οριοθέτηση Α.Ο.Ζ. μεταξύ Τουρκίας και Λιβύης (!) διά της “εξαφάνισης” ελληνικών νήσων και τμήματος της ελληνικής υφαλοκρηπίδας, ο Τούρκος πρόεδρος επιχειρεί να επιβεβαιώσει την ελληνική παροιμία που λέει ότι “στην αναμπουμπούλα ο (“γκρίζος”) λύκος χαίρεται“! Αξίωμα στην πολιτική φιλοσοφία του Erdoğan είναι το “όλα πωλούνται, όλα αγοράζονται και όλοι έχουν την τιμή τους“, ακόμα και αν πρόκειται για ηγέτες ολόκληρων χωρών, οι οποίες μπορούν να φανούν χρήσιμες για την προώθηση των ανεδαφικών μεγαλοϊδεατισμών του στη λεκάνη της Μεσογείου ή στα Βαλκάνια…
Ενώ η υφήλιος συγκλονίζεται επί μήνες από την πανδημία του κορονοϊού με εκατόμβες νεκρών και εκτιμούμενες οικονομικές συνέπειες που παραπέμπουν στην μεγάλη ύφεση του 1930, ο Erdoğan “κρατεί πάντα πάνω στο τραπέζι” ως εργαλείο πίεσης και εκβιασμών προς κάθε κατεύθυνση το προσφυγικό πρόβλημα, το οποίο στην παρούσα συγκυρία της πανδημίας του κορονοϊού μπορεί να αποβεί μοιραίο για τα Βαλκάνια και ολόκληρη την Ευρώπη.
Το σχετικά πρόσφατο σχέδιο του Τούρκου προέδρου να μεταφέρει στα εδάφη της Βορείου Ηπείρου και πλησίον των συνόρων της Ελλάδος 30.000 μετανάστες και πρόσφυγες είχε έναν και μόνον στόχο: να “ανοίξει” ένα διπλό συνοριακό μέτωπο, ώστε αφενός η Ελλάδα να μην μπορέσει να διατηρήσει απροσπέλαστα τα σύνορά της (και τα σύνορα της Ευρωπαϊκής Ένωσης), και αφετέρου να αφανιστεί η Ελληνική Μειονότητα της Βορείου Ηπείρου κυρίως με την αλλοίωση του εθνολογικού στοιχείου της περιοχής, αλλά και με την ενδεχόμενη (;) διασπορά του κορονοϊού.
Στο ζωτικό αυτό ζήτημα προφανώς η Ελληνική Κυβέρνηση αντέδρασε εγκαίρως και αποτελεσματικά, χωρίς περιττούς “θορύβους” και “διαρροές”. Προφανώς με τις απαραίτητες διπλωματικές και πολιτικές ενέργειες του Ελληνικού Υπουργείου Εξωτερικών τόσο η Αλβανία όσο και η Δημοκρατία της Βόρειας Μακεδονίας συνειδητοποίησαν ότι έπρεπε να διαχωρίσουν/προστατεύσουν την ευρωπαϊκή τους πορεία από τα “ανατολίτικα γινάτια” του Erdoğan. Στο πλαίσιο αυτό υιοθέτησαν τις κυρώσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης εναντίον της Τουρκίας για τις παράνομες γεωτρήσεις στην Α.Ο.Ζ. της Κυπριακής Δημοκρατίας. Ο πρόεδρος της Αλβανίας Ilir Meta και ο πρώην πρόεδρος Bujar Nishani μάλιστα κατηγόρησαν ευθέως τον πρωθυπουργό της χώρας τους Edi Rama ότι ναρκοθετεί τις σχέσεις της Αλβανίας με την Ελλάδα προβαίνοντας σε μυστική συμφωνία με την Τουρκία για τη μεταφορά και εγκατάσταση 30.000 (Σουνιτών μουσουλμάνων) μεταναστών και προσφύγων στην περιοχή της Βορείου Ηπείρου (Αργυρόκαστρο, Κορυτσά, Άγιοι Σαράντα) σε μία ευαίσθητη μάλιστα περίοδο για την ευρωπαϊκή προοπτική της χώρας τους.
Την εκτίμηση αυτή για τις προθέσεις του Αλβανού πρωθυπουργού επιβεβαίωσε και η σφοδρότατη επίθεση από δυνάμεις της αλβανικής αντιτρομοκρατικής υπηρεσίας κατά της θρησκευτικής ελευθερίας των μελών της Ελληνικής Μειονότητας της Βορείου Ηπείρου, η οποία εκτελέστηκε σχεδόν ταυτόχρονα με τη σκόπιμη διαρροή των τουρκικών και αλβανικών σχεδίων περί εγκατάστασης των προσφύγων και μεταναστών στην επίμαχη περιοχή.
Δυστυχώς, η “ασταθής” πολιτική συμπεριφορά της Αλβανίας φαίνεται ότι συνεχίζεται. Αυτό εν μέρει οφείλεται στο ότι οι Αλβανοί ηγέτες είναι μάλλον πολύ άπειροι στα “μεγάλα παιχνίδια” της διεθνούς πολιτικής και, ως εκ τούτου, “παρασύρονται” εύκολα σε (εν δυνάμει μοιραία) λάθη, ορεγόμενοι το (προσωπικό) δόλωμα μα παραβλέποντας το αιχμηρό τουρκικό αγκίστρι… Εν μέρει βεβαίως οφείλεται και στο ότι ο Τούρκος πρόεδρος προφανώς και δεν προτίθεται τώρα να εξαιρέσει ελαφρά τη καρδία την Αλβανία από τους σχεδιασμούς του, οι οποίοι φυσικά αποσκοπούν αποκλειστικά στην εκπλήρωση των νεο-οθωμανικών ουτοπικών του οραμάτων.
Πριν από μερικές ημέρες κατέστη σαφές για άλλη μία φορά ότι οι σχέσεις (επίσημες και παρασκηνιακές) της Τουρκίας με την Αλβανία πρέπει να μελετώνται συστηματικά και πολύ σοβαρά τόσο από την Ελλάδα, όσο και από την Ευρωπαϊκή Ένωση και το ΝΑΤΟ. Και αυτό, διότι η Τουρκία επιχειρεί σταθερά να μετατρέψει την Αλβανία σε τουρκικό προτεκτοράτο και, επομένως, σε άλλο ένα σοβαρό πρόβλημα για την Ελλάδα και για την ευρύτερη περιοχή των Βαλκανίων, η οποία εκ φύσεως είναι “πολιτικώς σεισμογενής”…
Η έγκριση του πρωτοκόλλου εφαρμογής της διακρατικής συμφωνίας στρατιωτικής συνεργασίας μεταξύ Τουρκίας και Αλβανίας από τον Αλβανό πρόεδρο Ilir Meta ουσιαστικά “ανοίγει τον δρόμο” για τον πλήρη έλεγχο των αλβανικών ενόπλων δυνάμεων από την Τουρκία με τον δούρειο ίππο της οικονομίας. Το παράδοξο βεβαίως είναι ότι ο Erdoğan επιχειρεί αυτήν την ιδιότυπη “διεύρυνση του κύκλου” εξαγωγών της πολεμικής βιομηχανίας και της παροχής υπηρεσιών στρατιωτικού χαρακτήρα της χώρας του σε μία χρονική συγκυρία, κατά την οποία η τουρκική λίρα κατακρημνίζεται διαρκώς, τα συναλλαγματικά αποθέματα της Τουρκίας στερεύουν, οι τουρκικές ένοπλες δυνάμεις είναι διεσπαρμένες σε διάφορα μέτωπα (Συρία, Λιβύη, Αιγαίο και αλλού) και η προσοχή του δεν θα έπρεπε να αποσπάται στην Αλβανία. Είναι πλέον γνωστό όμως ότι ο Τούρκος πρόεδρος έχει τη δική του λογική…
Αγνοεί, άραγε, ο Erdoğan ότι εν πολλοίς η αλβανική οικονομία στηρίζεται στην εισροή συναλλάγματος από την Ελλάδα; Αγνοεί, άραγε, ο Erdoğan ότι η Αλβανία στηρίζει ουσιαστικά το μέλλον της οικονομίας της και τη μελλοντική πολιτική της σταθερότητα στη σχέση της με την Ευρωπαϊκή Ένωση, για την ομαλή πορεία της οποίας απαραίτητη προϋπόθεση συνιστά η έμπρακτη απόδειξη των αγαθών της προθέσεων έναντι της Ελλάδος; Φυσικά και δεν τα αγνοεί! Απλώς τα υποβαθμίζει… Τα υποβαθμίζει, διότι η Αλβανία τον ενδιαφέρει αποκλειστικά και μόνον ως άλλος ένας εν δυνάμει “τουρκοκίνητος μοχλός πίεσης” προς την Ελλάδα και την Ευρωπαϊκή Ένωση. Τα υποβαθμίζει, διότι “βλέπει” την Αλβανία ως άλλη μία Λιβύη, η οποία, ακόμα και αν η ίδια υποστεί πολιτικο-οικονομική καταστροφή εξυπηρετώντας τις σκοπιμότητες της Τουρκίας, μπορεί να λειτουργήσει ως χρήσιμος αναβαθμός για την προώθηση των ουτοπικών επεκτατικών του σχεδίων εις βάρος της Ελλάδος. Εξ ου και επιχειρεί να προκαλέσει κάθε δυνατή περιπλοκή στις σχέσεις Ελλάδος και Αλβανίας (και) ως προς το ζήτημα της οριοθέτησης Α.Ο.Ζ. μεταξύ των δύο χωρών…
Η πολιτική ηγεσία της Αλβανίας επιβάλλεται να αντιληφθεί εγκαίρως ότι η Αλβανία θα αποκομίσει ουσιαστικά και πολλαπλά πολιτικά και οικονομικά οφέλη μόνον υπό την προϋπόθεση ότι θα εξασφαλίσει την υποστήριξη της Ελλάδος στην πορεία της προς την ένταξή της στην Ευρωπαϊκή Ένωση και όχι μόνον.
Στο πνεύμα αυτό, εάν και εφόσον ο Αλβανός πρωθυπουργός Edi Rama εκτιμά ότι η χώρα του δύναται να φιλοξενήσει στα εδάφη της μετανάστες και πρόσφυγες, θα πρέπει να συνεννοηθεί με την Ελληνική Κυβέρνηση και, συντεταγμένα και με την αυτονόητη οικονομική υποστήριξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, να υποδεχθεί στο κεντρικό ή βόρειο τμήμα της Αλβανίας 30.000 μετανάστες και πρόσφυγες από τους ήδη ευρισκόμενους στην Ελλάδα, ώστε η χώρα του να εκδηλώσει εμπράκτως την αλληλεγγύη της προς την ευρωπαϊκή οικογένεια. Εάν πάλι δεν δύναται να βοηθήσει εποικοδομητικά στην αντιμετώπιση του μεταναστευτικού προβλήματος κατά τον τρόπο αυτόν, επιβάλλεται να σταματήσει να τροφοδοτεί σενάρια που υπονομεύουν την ευρωπαϊκή πορεία της Αλβανίας και την παρουσιάζουν ως τουρκική μαριονέτα στα μάτια των Ευρωπαίων ηγετών.
Ταυτοχρόνως, η πολιτική ηγεσία της Αλβανίας επιβάλλεται να συνειδητοποιήσει ότι η Ελλάδα εγγυάται την ασφάλεια και την ειρήνη στην ευρύτερη περιοχή των Βαλκανίων, ότι εξακολουθεί (παρά τα δικά της προβλήματα) να στηρίζει εμμέσως την αλβανική οικονομία, ότι ουδέποτε επιχείρησε να επιβάλει τετελεσμένα στην Αλβανία λειτουργώντας από θέση (οικονομικής, πολιτικής και στρατιωτικής) ισχύος και, κυρίως, ότι έως τώρα συναινεί στην ευρωπαϊκή πορεία της Αλβανίας.
Εάν η Αλβανία λειτουργήσει κατά τον τρόπο αυτόν, θα αποδείξει πραγματικά ότι αντιλαμβάνεται τον εαυτό της ως εν δυνάμει μέλος της ευρωπαϊκής οικογένειας. Θα αποδείξει επίσης ότι εμφορείται από αισθήματα καλής γειτονίας για την Ελλάδα, στην οποία άλλωστε τόσα οφείλει για την υποδειγματική αντιμετώπιση εκ μέρους της Ελληνικής Πολιτείας των Αλβανών οικονομικών μεταναστών που απολαμβάνουν εντός της ελληνικής επικράτειας τα ίδια ακριβώς προνόμια με τους Έλληνες πολίτες (δωρεάν παιδεία, δημόσια υγεία κ.λπ.). Θα αποδείξει ακόμα ότι αναγνωρίζει την “πνοή ζωής” που δίδεται από την Ελλάδα προς την αλβανική οικονομία εδώ και τρεις περίπου δεκαετίες με την εισροή συναλλάγματος από τους Αλβανούς οικονομικούς μετανάστες. Θα αποδείξει, τέλος, ότι σκέπτεται συνετά, αφού έτσι δεν θα διαταράξει τη σχέση της με την Ελλάδα, η οποία ουδεμία πρόθεση έχει εκδηλώσει έως τώρα να ανακόψει την ευρωπαϊκή προοπτική της Αλβανίας.
Αναμφίβολα, και ο πλέον αφελής αντιλαμβάνεται ότι η Αλβανία μόνον ζημιωμένη θα βγει, εάν πορευθεί στις επικίνδυνες ατραπούς, στις οποίες επιχειρεί να την παρασύρει η Άγκυρα για τα δικά της συμφέροντα. Οι τουρκικές ατραποί, όπως ήδη διαφαίνεται από τη διεθνή απομόνωση της Τουρκίας, από την αντιευρωπαϊκή της πορεία και από την τραγική κατάσταση της οικονομίας της, αναπόφευκτα θα οδηγήσουν στην καταστροφή όποιον παρασυρθεί και τις ακολουθήσει…
GEOPOLITICO
Κίνδυνος βαριάς εθνικής ήττας
Η τουρκική απαίτηση για συνεννόηση με την Άγκυρα, η γαλλοτουρκική αμυντική συνεργασία και οι δηλώσεις Μητσοτάκη και Ρούμπιο στο επίκεντρο της εκπομπής της Παρασκευής 9 Οκτωβρίου 2026.
Το διακύβευμα της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας–Κύπρου ξεπερνά την υλοποίηση ενός ενεργειακού έργου και αγγίζει την υπεράσπιση των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων στην Ανατολική Μεσόγειο και στο Αιγαίο.
Αυτή ήταν η κεντρική προειδοποίηση του Σάββα Καλεντερίδη στην εκπομπή της Παρασκευής 9 Οκτωβρίου 2026, στην οποία άσκησε έντονη κριτική στους κυβερνητικούς χειρισμούς και εξέτασε τι σημαίνουν στην πράξη η γαλλική συμμετοχή και η αμερικανική στήριξη στο καλώδιο.
Ο αναλυτής υποστήριξε ότι, εάν η Τουρκία κατορθώσει να επιβάλει τις αξιώσεις της στην περιοχή ανατολικά της Κρήτης και πέρα από τα χωρικά ύδατα των νησιών, οι συνέπειες θα επεκταθούν στο Αιγαίο. Κατά την εκτίμησή του, η αποδοχή της τουρκικής λογικής για την Κρήτη μπορεί να λειτουργήσει ως οδηγός για την αμφισβήτηση των δικαιωμάτων και άλλων ελληνικών νησιών ανατολικά του 25ου μεσημβρινού.
Η απαίτηση της Άγκυρας πίσω από τη λέξη «συντονισμός»
Μεγάλο μέρος της εκπομπής αφιερώθηκε σε άρθρο του Οζάι Σεντίρ στη Milliyet, το οποίο ο Καλεντερίδης παρουσίασε και σχολίασε εκτενώς και μπορείτε να το διαβάσετε στο Geopolitico.
Σύμφωνα με το κείμενο που ανέγνωσε, η τουρκική πλευρά εμφανίζεται να μην αντιτίθεται γενικά στην πόντιση υποθαλάσσιων καλωδίων, θέτει όμως ως προϋπόθεση τη διπλωματική επικοινωνία του κράτους της σημαίας του πλοίου με την Άγκυρα για εργασίες σε περιοχές που η ίδια χαρακτηρίζει ως «τουρκική θαλάσσια δικαιοδοσία».
Για τον Καλεντερίδη, αυτή ακριβώς η διατύπωση αποκαλύπτει το πρόβλημα: η Τουρκία επιχειρεί να μετατρέψει τις μονομερείς διεκδικήσεις της σε αποδεκτό πλαίσιο συνεννόησης. Έτσι, μια διαδικασία που παρουσιάζεται ως τεχνικός «συντονισμός» μπορεί, κατά την ανάλυσή του, να αποκτήσει πολιτικό βάρος αναγνώρισης τουρκικής δικαιοδοσίας.
Ο ίδιος απέρριψε την ανάγκη τουρκικής άδειας για το συγκεκριμένο έργο και επέμεινε ότι η Αθήνα οφείλει να υπερασπιστεί τα δικαιώματά της στην περιοχή που συνδέει με την ελληνοαιγυπτιακή οριοθέτηση.
Το προηγούμενο που επικαλείται ο τουρκικός Τύπος
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στο καλώδιο οπτικών ινών Blue Raman. Στο άρθρο που παρουσιάστηκε, ο Σεντίρ επικαλείται προηγούμενη ιταλοτουρκική συνεννόηση, το 2023, ως παράδειγμα της διαδικασίας που επιθυμεί η Άγκυρα.
Ο Καλεντερίδης εξέφρασε ανησυχία για τη χρησιμοποίηση ενός τέτοιου προηγουμένου, αναγνωρίζοντας πάντως ότι δεν είχε εξετάσει την ακριβή διαδρομή του καλωδίου και δεν ήταν βέβαιος για τη σύνδεσή της με την περιοχή του τουρκολιβυκού μνημονίου.
Το ερώτημα που έθεσε αφορά την ελληνική αντίδραση: πώς αντιμετωπίζονται συνεννοήσεις τρίτων χωρών με την Τουρκία, όταν η Άγκυρα τις επικαλείται για να ενισχύσει διεκδικήσεις που η Ελλάδα απορρίπτει;
«Να βγάλουμε μαζί το φίδι από την τρύπα»
Ο αναλυτής ζήτησε να τεθεί το θέμα στο ανώτατο πολιτικό επίπεδο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, προτείνοντας έκτακτη σύνοδο κορυφής. Το επιχείρημά του ήταν ότι ένα έργο ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος, το οποίο χρηματοδοτείται από την ΕΕ, χρειάζεται αντίστοιχη πολιτική στήριξη όταν παρεμποδίζεται.
«Ελάτε εδώ να βγάλουμε μαζί το φίδι από την τρύπα», ήταν η χαρακτηριστική διατύπωση με την οποία περιέγραψε τη στάση που θεωρεί ότι πρέπει να υιοθετήσει η Αθήνα απέναντι στους Ευρωπαίους εταίρους.
Παράλληλα, επέκρινε την προσδοκία ότι η γαλλική συμμετοχή αρκεί για να αντιμετωπιστούν οι τουρκικές πιέσεις. Κατά την άποψή του, η ευθύνη υπεράσπισης των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων παραμένει στην Ελλάδα, ανεξαρτήτως της εθνικότητας του επενδυτή ή της σημαίας του πλοίου που εκτελεί τις εργασίες.
Η Γαλλία έχει και δικά της συμφέροντα
Στο ίδιο πλαίσιο, παρουσίασε αναφορές του τουρκικού υπουργείου Άμυνας για οδικό χάρτη αμυντικής συνεργασίας Τουρκίας–Γαλλίας. Oι προβλέψεις του περιλαμβάνουν διαβουλεύσεις για θέματα ασφάλειας, ανταλλαγή πληροφοριών, συνεργασία στην αεράμυνα, κοινή εκπαίδευση και επαφές στην αμυντική βιομηχανία.
Ο Καλεντερίδης χρησιμοποίησε αυτές τις αναφορές για να υπογραμμίσει ότι το Παρίσι διατηρεί δικές του σχέσεις και συμφέροντα με την Άγκυρα. Συνεπώς, εκτίμησε, οι ελληνικές αγορές γαλλικών οπλικών συστημάτων δεν εξασφαλίζουν από μόνες τους ότι κάθε γαλλική απόφαση θα ευθυγραμμίζεται με τις ελληνικές επιδιώξεις.
Ξεκαθάρισε, ωστόσο, ότι θα υποδεχθεί θετικά την ολοκλήρωση του έργου, εφόσον γίνει χωρίς να κατοχυρώσει η Τουρκία οποιοδήποτε κυριαρχικό δικαίωμα στις επίμαχες περιοχές. Το κριτήριο που έθεσε είναι το αποτέλεσμα και οι όροι με τους οποίους θα προχωρήσει το καλώδιο.
Καμπανάκι για Ελλάδα! Γαλλία και Τουρκία μπαίνουν σε νέα αμυντική εποχή
Το «πιστεύω» Μητσοτάκη και οι επιφυλάξεις Καλεντερίδη
Σχολιάζοντας τη συνέντευξη του πρωθυπουργού στον Άρη Πορτοσάλτε, ο Καλεντερίδης στάθηκε στη δήλωση:
«Πιστεύω ότι υπάρχει ένα πλαίσιο μέσα στο οποίο το καλώδιο μπορεί να προχωρήσει χωρίς καμία έκπτωση στα κυριαρχικά μας δικαιώματα».
Ο αναλυτής έκρινε ότι η διατύπωση «πιστεύω» δεν συνιστά τη σαφή διαβεβαίωση που απαιτεί η σοβαρότητα του ζητήματος. Ζήτησε συγκεκριμένες εγγυήσεις για το πλαίσιο υλοποίησης, αντί μιας γενικής έκφρασης αισιοδοξίας.
Στην εκπομπή μεταφέρθηκαν επίσης οι πρωθυπουργικές αναφορές στον ευρωπαϊκό χαρακτήρα του έργου, στην ευρωπαϊκή επιδότηση άνω των 600 εκατομμυρίων ευρώ και στη συμμετοχή του γαλλικού επενδυτικού κεφαλαίου Meridiam.
Για τον Καλεντερίδη, το κρίσιμο ερώτημα παραμένει ποιος υπερασπίζεται στην πράξη τα ελληνικά δικαιώματα και με ποιους όρους θα συνεχιστούν οι εργασίες.
Ρούμπιο: Στήριξη στο έργο και «λεπτές ισορροπίες»
Εκτενής ήταν και ο σχολιασμός των δηλώσεων του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, τόσο στη συνέντευξη Τύπου όσο και στη συνέντευξή του στον Αλέξη Παπαχελά.
Ο Καλεντερίδης αναγνώρισε τις αναφορές του Ρούμπιο στην ενεργειακή ασφάλεια, στη διαφοροποίηση των οδών εφοδιασμού και στη σημασία της Ελλάδας ως εταίρου. Εστίασε, όμως, στις επισημάνσεις για «λεπτές ισορροπίες», εμπλοκή άλλων χωρών και ανάγκη αθόρυβης διπλωματικής διαχείρισης.
Ο Αμερικανός υπουργός, όπως παρουσιάστηκε στην εκπομπή, δεν κατονόμασε τις χώρες αυτές. Ο Καλεντερίδης ερμήνευσε την αναφορά ως μήνυμα που αφορά την Τουρκία και προειδοποίησε ότι η αμερικανική επιδίωξη αποφυγής μιας ελληνοτουρκικής σύγκρουσης δεν εγγυάται αυτομάτως την προάσπιση των ελληνικών θέσεων.
«Όταν τηρείς ίσες αποστάσεις ανάμεσα στον επιτιθέμενο και τον αμυνόμενο, στην ουσία στηρίζεις τον επιτιθέμενο», υπογράμμισε.
Επικαλούμενος την κρίση των Ιμίων ως ιστορικό παραλληλισμό, εξέφρασε τον φόβο ότι η αποτροπή της κλιμάκωσης μπορεί να επιδιωχθεί μέσω συμβιβασμών εις βάρος της ελληνικής πλευράς. Πρόκειται για την προειδοποίηση του αναλυτή σχετικά με το ενδεχόμενο μιας τέτοιας διαχείρισης.
Πώς ερμήνευσε η Τουρκία τα μηνύματα του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών από την Αθήνα;
Ιράν: Στρατιωτικά σχέδια και πολιτικός δισταγμός
Στο δεύτερο μέρος της εκπομπής, ο Καλεντερίδης παρουσίασε διεθνή δημοσιεύματα για σχεδιασμούς νέων αμερικανικών επιχειρήσεων κατά του Ιράν και για τη δήλωση Τραμπ ότι δεν θα προηγηθεί επίθεση των αμερικανικών ενδιάμεσων εκλογών της 3ης Νοεμβρίου.
Μεταφέροντας πληροφορίες που απέδωσε στους New York Times, αναφέρθηκε σε σχέδιο σύντομης αλλά σφοδρής επιχείρησης, με στόχους πυραυλικά συστήματα, μη επανδρωμένα αεροσκάφη, ενεργειακές εγκαταστάσεις και δομές διοίκησης.
Τόνισε τις δυσκολίες που, σύμφωνα με τα δημοσιεύματα που παρουσίασε, δημιουργούν η βελτίωση των ιρανικών τακτικών και η πίεση στα αμερικανικά αποθέματα αναχαιτιστικών πυραύλων. Παράλληλα, συνέδεσε τις δηλώσεις περί επίθεσης ή αναβολής της με τις διακυμάνσεις της τιμής του πετρελαίου.
Η εκτίμησή του ήταν ότι η στρατιωτική προετοιμασία δεν προδικάζει την απόφαση για πόλεμο, όσο συνεχίζονται οι διπλωματικές προσπάθειες.
Ουκρανία: Οι διαπραγματεύσεις και οι ενεργειακές επιδιώξεις
Στο κλείσιμο, παρουσίασε πληροφορίες που απέδωσε στο Γαλλικό Πρακτορείο για σχεδιαζόμενες συνομιλίες στο Μαϊάμι μεταξύ Αμερικανών απεσταλμένων, Ουκρανών διαπραγματευτών και Ευρωπαίων αξιωματούχων.
Αναφέρθηκε επίσης σε ουκρανικά πλήγματα στη ρωσική ενδοχώρα και στις αμερικανικές ενεργειακές επιδιώξεις στην Ευρώπη. Κατά την ερμηνεία του, οι προσπάθειες τερματισμού του πολέμου συνδέονται και με επιχειρηματικά συμφέροντα που διαμορφώνουν τις επιλογές της Ουάσιγκτον.
Επιστρέφοντας στο ελληνικό ζήτημα, υπογράμμισε ότι το καλώδιο αποτελεί δοκιμασία για την αξιοπιστία της χώρας. Προειδοποίησε ότι ενδεχόμενη απώλεια δικαιωμάτων ανατολικά της Κρήτης θα συνιστούσε βαριά εθνική ήττα: η Ελλάδα, όπως είπε, έχει υπογράψει μια επώδυνη συμφωνία με την Αίγυπτο και οφείλει να μπορεί να την υποστηρίξει στην πράξη.
GEOPOLITICO
Εγκολφόπουλος: Το έμμεσο μήνυμα Ρούμπιο στην Άγκυρα
Μπορεί η Τουρκία να εμποδίσει την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου–Ισραήλ; Ο ναύαρχος ε.α. Γιάννης Εγκολφόπουλος, στην παρέμβασή του στη «Ναυτεμπορική», εκτιμά ότι η Άγκυρα δεν διαθέτει τη δύναμη να ανατρέψει έργα που υπηρετούν ευρύτερα περιφερειακά και δυτικά συμφέροντα.
Την εκτίμηση ότι η Τουρκία δεν μπορεί να εμποδίσει την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου–Ισραήλ, όταν αυτή εξυπηρετεί ευρύτερα περιφερειακά και δυτικά συμφέροντα, διατύπωσε ο ναύαρχος ε.α. Γιάννης Εγκολφόπουλος, στην παρέμβασή του στη «Ναυτεμπορική».
Σχολιάζοντας τις δηλώσεις του Μάρκο Ρούμπιο, υποστήριξε ότι η απουσία ευθείας αναφοράς στην Άγκυρα δεν σημαίνει απουσία μηνύματος προς την τουρκική ηγεσία.
«Δεν έχει τη δύναμη η Τουρκία να παρεμποδίσει αυτά», ανέφερε χαρακτηριστικά, συνδέοντας το καλώδιο με τους ενεργειακούς σχεδιασμούς στην Ανατολική Μεσόγειο και την ενίσχυση της ελληνικής αποτροπής.
Το έμμεσο μήνυμα προς την Άγκυρα
Ο κ. Εγκολφόπουλος ξεχώρισε δύο σημεία από τις δηλώσεις του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών: την ανάγκη εναλλακτικών οδών μεταφοράς ενέργειας και την αντίθεση στην παρεμπόδιση ενεργειακών διαδρομών που εξυπηρετούν την ευημερία των λαών.
Κατά τη δική του ανάγνωση, το δεύτερο σημείο αποτελεί έμμεση προειδοποίηση προς την Τουρκία. Εκτίμησε, παράλληλα, ότι οι προσωπικές σχέσεις του Ντόναλντ Τραμπ με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν περιόριζαν το περιθώριο μιας δημόσιας, ευθείας τοποθέτησης του Ρούμπιο εναντίον της Άγκυρας.
Επέμεινε, ωστόσο, ότι η ουσία βρίσκεται στα συμφέροντα που συγκλίνουν γύρω από τα ενεργειακά έργα. Όπως υποστήριξε, η Τουρκία θα δυσκολευτεί να επιβάλει τις επιδιώξεις της εφόσον βρεθεί απέναντι σε ένα πλέγμα συμφερόντων που περιλαμβάνει το Ισραήλ, την Αίγυπτο, τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Το καλώδιο και η συζήτηση για τον EastMed
Ο ναύαρχος ε.α. ενέταξε την ηλεκτρική διασύνδεση στην ευρύτερη συζήτηση για τη μεταφορά ενέργειας από τη Μέση Ανατολή προς την Ευρώπη. Αναφέρθηκε στον EastMed, εκτιμώντας ότι η αναζήτηση εναλλακτικών ενεργειακών διαδρομών επαναφέρει τη σημασία τέτοιων σχεδιασμών.
Απέδωσε τη μη υλοποίηση του αγωγού στις οικονομικές παραμέτρους που, σύμφωνα με την ανάλυσή του, δεν δικαιολογούσαν τότε το κόστος κατασκευής. Παράλληλα, περιέγραψε πιθανούς σχεδιασμούς για την αξιοποίηση σαουδαραβικού φυσικού αερίου και τη μεταφορά πετρελαίου από το βόρειο Ιράκ προς τη Μεσόγειο.
Οι αναφορές αυτές αφορούσαν προοπτικές και σενάρια που παρουσίασε ο ίδιος. Το βασικό του επιχείρημα ήταν ότι η Τουρκία δεν αποτελεί μονόδρομο για την έξοδο της ενέργειας προς τις ευρωπαϊκές αγορές.
«Με τι θα διασπάσει την Ασπίδα του Αχιλλέα;»
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στην ελληνική στρατιωτική ισχύ, αμφισβητώντας την εικόνα μιας Τουρκίας που μπορεί να επιβάλει τετελεσμένα χάρη στον όγκο της αμυντικής της παραγωγής.
Υποστήριξε ότι η αξιολόγηση των τουρκικών δυνατοτήτων πρέπει να γίνεται με βάση την πραγματική αποτελεσματικότητα των συστημάτων και τις απαιτήσεις μιας σύγκρουσης. Στο πλαίσιο αυτό, εκτίμησε ότι η Ελλάδα έχει αποκτήσει ποιοτικά πλεονεκτήματα μέσω των εξοπλιστικών επιλογών της.
Κεντρική θέση στην επιχειρηματολογία του είχε η «Ασπίδα του Αχιλλέα», την οποία περιέγραψε ως σύστημα διασύνδεσης διαφορετικών μέσων σε ενιαία αεράμυνα.
«Πώς θα τη διασπάσει αυτή η Τουρκία; Με τι θα τη διασπάσει;», διερωτήθηκε, υποστηρίζοντας ότι ο ελληνικός σχεδιασμός δημιουργεί σοβαρές δυσκολίες στους τουρκικούς στρατιωτικούς υπολογισμούς.
Σύμφωνα με όσα ανέφερε, στον σχεδιασμό συμμετέχουν Έλληνες αξιωματικοί και 19 ελληνικές εταιρείες. Εκτίμησε επίσης ότι η αμερικανική συνδρομή για την ολοκλήρωση του συστήματος αποτελεί αντικείμενο των επαφών του υπουργού Εθνικής Άμυνας.
Οι ελληνικοί Patriot και η Σαουδική Αραβία
Αναφερόμενος στη συνεργασία Τουρκίας, Πακιστάν και Σαουδικής Αραβίας, εξέφρασε επιφυλάξεις για τις πραγματικές δυνατότητες στρατιωτικής υποστήριξης που μπορούν να προσφέρουν η Άγκυρα και το Ισλαμαμπάντ.
Στάθηκε ιδιαίτερα στην ελληνική παρουσία με Patriot στη Σαουδική Αραβία. Υποστήριξε ότι η προστασία κρίσιμων υποδομών και προσωπικού αναδεικνύει έναν ελληνικό ρόλο ασφάλειας που συχνά υποτιμάται στη δημόσια συζήτηση.
Προχώρησε μάλιστα στην εκτίμηση ότι ενδεχόμενη παρουσία Τούρκων τεχνικών συμβούλων θα μπορούσε να επωφελείται από την προστασία των ελληνικών συστημάτων αεράμυνας.
Η συνεργασία με τη Φλόριντα και το μεταναστευτικό
Ο κ. Εγκολφόπουλος σχολίασε και τη συνεργασία με τη Φλόριντα, δίνοντας έμφαση στην τεχνογνωσία επιτήρησης και αντιμετώπισης μεταναστευτικών ροών.
Κατά την άποψή του, η σημασία της βρίσκεται στην αξιοποίηση τεχνολογίας και εμπειρίας από τις ελληνικές υπηρεσίες και το Λιμενικό. Συνέδεσε επίσης την έμφαση του Ρούμπιο στο μεταναστευτικό με τη διάσταση της ασφάλειας στη Μεσόγειο.
«Εμείς κάνουμε τη δουλειά μας»
Κλείνοντας, υποστήριξε ότι η Ελλάδα πρέπει να εστιάζει στην ανάπτυξη των δικών της δυνατοτήτων και των ελληνοαμερικανικών σχέσεων. Συνέδεσε τον ενεργειακό της ρόλο, τον κάθετο διάδρομο φυσικού αερίου και το ενδιαφέρον επενδυτών με την εικόνα μιας χώρας που, κατά την εκτίμησή του, αποκτά μεγαλύτερο στρατηγικό βάρος.
«Εμείς κάνουμε τη δουλειά μας», τόνισε. Η κεντρική θέση της παρέμβασής του ήταν ότι η ελληνική αποτροπή και τα συγκλίνοντα συμφέροντα γύρω από τα ενεργειακά έργα περιορίζουν τα περιθώρια της Άγκυρας να μετατρέψει τις απειλές της σε πράξεις.
Αναλύσεις
Η Πνύκα στο επίκεντρο της Δύσης – Τα μηνύματα Ρούμπιο και οι τουρκικές αντιδράσεις
Το GSI μπαίνει στην κρίσιμη φάση; Ο Ανδρέας Μουντζουρούλιας, στην εκπομπή «Direct News», παρουσιάζει τις πληροφορίες του για αμερικανική στήριξη στην ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου και αναμενόμενη NAVTEX για την επανέναρξη των ερευνών. Στο επίκεντρο η θέση ότι η Αθήνα δεν θα ζητήσει άδεια από την Τουρκία και η ανάγκη να μετατραπούν οι διπλωματικές δεσμεύσεις σε πράξεις.
Η επανέναρξη των ερευνών για το ηλεκτρικό καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου αναδεικνύεται στο πρώτο ουσιαστικό τεστ μετά την επίσκεψη του Μάρκο Ρούμπιο στην Αθήνα, σύμφωνα με όσα παρουσίασε ο Ανδρέας Μουντζουρούλιας στην εκπομπή «Direct News». Ο δημοσιογράφος υποστήριξε ότι υπάρχει αμερικανική δέσμευση υπέρ του Great Sea Interconnector, προανήγγειλε την έκδοση NAVTEX και τόνισε ότι η Ελλάδα δεν πρόκειται να ζητήσει άδεια από την Τουρκία για την υλοποίηση του έργου.
Στην εκπομπή συνέδεσε τις εξελίξεις γύρω από το GSI με την ελληνοαμερικανική αμυντική συνεργασία, τις ενεργειακές έρευνες και την ενίσχυση των σχέσεων με το Ισραήλ και την Ινδία. Παράλληλα, εξέφρασε έντονη ανησυχία για τις πληροφορίες περί διεύρυνσης της αμυντικής συνεργασίας Γαλλίας–Τουρκίας.
Ο Μουντζουρούλιας επέμεινε ότι οι αναφορές του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών στη διπλωματία που διεξάγεται μακριά από τη δημοσιότητα δεν συνιστούν υπαναχώρηση από τη στήριξη της ηλεκτρικής διασύνδεσης. Κατά τη δική του ανάγνωση, η Ουάσιγκτον επιδιώκει να αποτρέψει μια κρίση στην περιοχή, υποστηρίζοντας παράλληλα το έργο.
Επικαλούμενος πληροφορίες του Directus και ενημέρωση από την ελληνική πλευρά, ανέφερε ότι η έκδοση NAVTEX αναμένεται τις επόμενες ημέρες. Πρόσθεσε πως η εμπλοκή γαλλικών εταιρειών, με αναφορά στη Meridiam, δημιουργεί πρόσθετη πίεση για να προχωρήσουν οι εργασίες, καθώς υπάρχουν οικονομικά συμφέροντα και συμβατικές δεσμεύσεις.
Το κεντρικό του μήνυμα, πάντως, ήταν ότι η στήριξη των συμμάχων χρειάζεται να συνοδεύεται από ελληνική αποφασιστικότητα. «Όλα είναι θέμα πολιτικής βούλησης», υπογράμμισε, ζητώντας από την Αθήνα να αναλάβει η ίδια την ευθύνη προάσπισης των συμφερόντων της.
Στο αμυντικό σκέλος, παρουσίασε ένα πλαίσιο ελληνοαμερικανικής συνεργασίας που αποτίμησε σε περίπου 4 δισ., συνδέοντάς το με την αναβάθμιση των F-16 Block 50, την υποστήριξη των μαχητικών και των ελικοπτέρων Romeo και Black Hawk, καθώς και με την απόκτηση νέων όπλων.
Αναφέρθηκε σε Harpoon, StormBreaker, AIM-120D και AIM-260 ως συστήματα που, κατά την εκτίμησή του, θα μπορούσαν να ενισχύσουν σημαντικά τις ελληνικές δυνατότητες. Διευκρίνισε, ωστόσο, ότι για το σκέλος των πυραυλικών συστημάτων μιλά για συμφωνία και όχι για ήδη υπογεγραμμένες συμβάσεις.
Ιδιαίτερο βάρος έδωσε στη μακροχρόνια τεχνική και εφοδιαστική υποστήριξη. Όπως εξήγησε, η ενίσχυση της αποτροπής προϋποθέτει υψηλή επιχειρησιακή διαθεσιμότητα. Στο ίδιο πλαίσιο ενέταξε την προοπτική απόκτησης τεθωρακισμένων Stryker, αφήνοντας ανοικτά τον αριθμό και τις εκδόσεις τους.
Σχολιάζοντας τη συνέντευξη Ρούμπιο στην «Καθημερινή», ο παρουσιαστής στάθηκε στα εμπόδια που συνδέονται με την κατοχή των ρωσικών S-400 από την Τουρκία. Κατά την εκτίμησή του, οι νομοθετικοί περιορισμοί δυσκολεύουν καθοριστικά την παράδοση F-35 στην Άγκυρα, παρά την επιθυμία του Ντόναλντ Τραμπ να βρεθεί λύση.
Ο Μουντζουρούλιας ερμήνευσε τις αντιδράσεις του τουρκικού Τύπου ως ένδειξη ανησυχίας για τις ελληνοαμερικανικές επαφές. Παρουσίασε επίσης πληροφορίες του για προσπάθεια φιλοτουρκικών κύκλων στην Ουάσιγκτον να ματαιώσουν την επίσκεψη Ρούμπιο ή να τη συνδέσουν με παράλληλη μετάβαση στην Τουρκία.
Εκτενής ήταν η αναφορά στην ομιλία Ρούμπιο στην Πνύκα, την οποία χαρακτήρισε μανιφέστο για το μέλλον της Δύσης. Παρουσιάζοντας σχόλια αμερικανικών και ισραηλινών μέσων, υποστήριξε ότι η επιλογή της Αθήνας και οι αναφορές στην αρχαία Ελλάδα προσέδωσαν στη χώρα ισχυρή πολιτική και πολιτισμική προβολή.
Στη δική του ανάλυση, η ομιλία συνδέει την εθνική ταυτότητα, την ιστορική μνήμη και την ισχύ, ενώ μεταφέρει μηνύματα προς την Ευρώπη. Παράλληλα, ανέδειξε τη συνεργασία Ελλάδας–Κύπρου–Ισραήλ ως σημαντικό στοιχείο της περιφερειακής στρατηγικής που περιγράφει.
Στην εκπομπή παρουσιάστηκε ακόμη η συνάντηση του Νίκου Δένδια με τον νέο πρέσβη της Ινδίας, με έμφαση στην προοπτική εμβάθυνσης της αμυντικής συνεργασίας. Ο Μουντζουρούλιας αναφέρθηκε σε κοινές ασκήσεις, ανταλλαγή τεχνογνωσίας και δυνατότητες συνεργασίας στα drones, στον ηλεκτρονικό πόλεμο, στην τεχνητή νοημοσύνη και στις ναυτικές τεχνολογίες. Χαρακτήρισε την προσέγγιση Αθήνας–Νέου Δελχί αντίβαρο στη συνεργασία Τουρκίας–Πακιστάν.
Στα ενεργειακά, περιέγραψε έναν ευρύτερο σχεδιασμό που περιλαμβάνει το GSI, τον Κάθετο Διάδρομο φυσικού αερίου, την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Αιγύπτου και την κινητικότητα στον Πρίνο. Αναφέρθηκε επίσης σε σχεδιαζόμενη ερευνητική γεώτρηση στο Block 2, δυτικά της Κέρκυρας, το 2027, και σε εκτιμήσεις για σημαντικό δυναμικό φυσικού αερίου. Πρόκειται για προσδοκίες που, όπως προκύπτει και από την παρουσίασή του, μένει να δοκιμαστούν μέσω των ερευνών.
Ο παρουσιαστής σχολίασε δημοσιεύματα για πακιστανική εμπλοκή στον πόλεμο της Υεμένης και σενάρια αποστολής συριακών δυνάμεων, αναφέροντας παράλληλα τις διαψεύσεις των εμπλεκόμενων πλευρών. Παρουσίασε ακόμη ισραηλινή αρθρογραφία με καταγγελίες για τουρκική υποστήριξη προς τη Χαμάς και σύνδεση της επίθεσης της 7ης Οκτωβρίου με την υπονόμευση του διαδρόμου IMEC. Οι αναφορές αυτές μεταφέρθηκαν ως ισχυρισμοί και ερμηνείες της συγκεκριμένης αρθρογραφίας.
Στην υπόλοιπη θεματολογία περιλήφθηκαν σενάρια για τον Nord Stream, η παρέμβαση εκπροσώπου των Πομάκων σε διάσκεψη του ΟΑΣΕ κατά της επιβολής τουρκικής ταυτότητας και η κριτική του Μουντζουρούλια προς τον Αλέξη Τσίπρα για αναφορά του στο GSI ως καλώδιο τηλεπικοινωνιών.
Η εκπομπή έκλεισε με αιχμηρή τοποθέτηση για τη Γαλλία. Επικαλούμενος ανακοίνωση του τουρκικού υπουργείου Άμυνας, ο Μουντζουρούλιας εξέφρασε ανησυχία για συνεργασία Άγκυρας–Παρισιού σε πληροφορίες, κοινές ασκήσεις και βιομηχανικά προγράμματα. Υποστήριξε ότι η Αθήνα οφείλει να συνδέσει τις μελλοντικές αμυντικές προμήθειες από τη Γαλλία με τη στάση της απέναντι στην Τουρκία, προτείνοντας να τεθεί ξεκάθαρα το ζήτημα στις διμερείς επαφές.
-
Αναλύσεις3 εβδομάδες πρινΤο τελεσίγραφο Καλίν την ώρα που η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο!
-
Άμυνα3 μήνες πρινΡωσσικό ΜΜΕ: Ελληνικό «μπλόκο» στην απαίτηση για Patriot – Πώς γνωρίζει το Κίεβο απόρρητα στοιχεία για τους πυραύλους μας;
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΠακιστανός με καναδική υπηκοότητα ο υπαίτιος της πυρκαγιάς στον Έβρο! Πιθανόν να μετέφερε μετανάστες
-
GEOPOLITICO1 μήνα πρινΤο διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
-
Αναλύσεις2 μήνες πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΞέσπασμα της μητέρας της Μυρτούς για την υπόθεση Τζαβέντ Ασλάμ: «Δεν ξεχνώ ποτέ» – «Δήμαρχος των Πακιστανών ο Δούκας»
-
GEOPOLITICO3 εβδομάδες πρινΤί λέει Τούρκος δημοσιογράφος για Σάββα Καλεντερίδη; «Έκανε πολύ καλά τη δουλειά του για τη χώρα του – Δεν μπορούσε να τον στριμώξει η ΜİΤ»
-
Αναλύσεις3 μήνες πρινΕάν η Τουρκία απορρίψει τη συμφωνία αποχώρησης από την Κύπρο θα απομακρυνθεί δια της βίας