Αναλύσεις
Το Διεθνές Δίκαιο και οι τουρκικές διεκδικήσεις
ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ Ι. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ*
Τόσο η Ελλάδα όσο και η Τουρκία επικαλούνται διαρκώς το Διεθνές Δίκαιο για να θεμελιώσουν τις θέσεις τους στις μεταξύ τους διαφορές, αλλά παρόλα αυτά οι διαφωνίες παραμένουν. Εύλογα λοιπόν γεννάται το ερώτημα ως προς το τι πράγματι ορίζει το Διεθνές Δίκαιο επί των επίμαχων θεμάτων επί των οποίων διαφωνούν οι δύο χώρες.
Το νομικό καθεστώς των νήσων του Αιγαίου και της Ανατολικής Μεσογείου διέπεται από δύο διεθνείς Συνθήκες, πρώτον, από τη Συνθήκη της Λωζάννης του 1923, μεταξύ της Μ. Βρετανίας, Γαλλίας, Ιταλίας, Ελλάδος, Ιαπωνίας, Ρουμανίας και του Σερβο-Κροατο-Σλοβενικού Κράτους αφενός και της Τουρκίας αφετέρου, και δεύτερον, από τη Συνθήκη Ειρήνης των Παρισίων του 1947, μεταξύ των νικητών του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, μεταξύ αυτών και η Ελλάδα, αφενός, και της Ιταλίας, ως ηττημένης του πολέμου, αφετέρου, δυνάμει της οποίας η Ιταλία, εκχώρησε εν πλήρει κυριαρχία στην Ελλάδα τα Δωδεκάνησα και τις πέριξ νήσους. Η εκχώρηση των Δωδεκανήσων στην Ελλάδα έγινε από την Ιταλία και όχι από την Τουρκία, η οποία δεν ήταν συμβαλλόμενο μέρος στη Συνθήκη αυτή. Επομένως, δεν μπορεί να διεκδικεί δικαιώματα από αυτήν.
Ισχυρίζεται η Τουρκία ότι με τη Συνθήκη της Λωζάννης η Ελλάδα δεν απέκτησε την κυριαρχία όλων των νησιών του Αιγαίου αλλά ορισμένων από αυτά, επομένως τα υπόλοιπα νησιά ανήκουν στην Τουρκία, ως καθολικής διαδόχου της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Ο ισχυρισμός αυτός δεν ευσταθεί, τουναντίον, από τη διατύπωση του άρθρου 12 της Συνθήκης προκύπτει ακριβώς το αντίθετο. Στο άρθρο 12, ορίζεται ότι «επικυρώνεται η κυριαρχία της Ελλάδας επί των νήσων της Ανατολικής Μεσογείου εξαιρουμένων των νήσων Ίμβρου, Τενέδου και Λαγουσών (Μαυρυών), καθώς και των νήσων των κειμένων σε απόσταση μικροτέραν των τριών μιλίων από την ασιατική ακτή, αι οποίαι παραμένουν υπό την τουρκική κυριαρχία». Επίσης, «δεν περιέρχονται στην Ελλάδα οι νήσοι που τελούν υπό την κυριαρχία της Ιταλίας», οι οποίες αργότερα, με τη Συνθήκη Ειρήνης των Παρισίων του 1947, εκχωρήθηκαν από την Ιταλία στην Ελλάδα.
Με βάση τη γραμματική ερμηνεία του ανωτέρω άρθρου, στην Ελλάδα περιήλθαν κατά πλήρη κυριαρχία όλα τα νησιά του Αιγαίου πλην των τριών κατονομαζομένων νήσων και όλων των νήσων, που απέχουν από την «ασιατική ακτή» μέχρι τρία ναυτικά μίλια (ν.μ.), οι οποίες περιήλθαν στην Τουρκία. Τι ποιό σαφές!
Ως προς τα Δωδεκάνησα, με βάση το άρθρο 14 παρ. 1. υπό το «Τμήμα V . Ελλάς Ειδικοί Όροι», της Συνθήκης των Παρισίων, «Η Ιταλία εκχωρεί στην Ελλάδα εν πλήρει κυριαρχία τας νήσους της Δωδεκανήσου, τας κάτωθι απαριθμουμένας, ήτοι: Αστυπάλαιαν, Ρόδον, Χάλκην, Κάρπαθον, Κάσον, Τήλον, Νίσυρον, Κάλυμνον, Λέρον, Πάτμον, Λιψόν, Σύμην, Κω και Καστελόρριζον, ως και τας παρακειμένας νησίδας».
Από τη γραμματική ερμηνεία του ανωτέρω άρθρου της Συνθήκης των Παρισίων, καθίσταται σαφές ότι η Ελλάδα απέκτησε από την Ιταλία, εν πλήρει κυριαρχία, όλα τα αναφερόμενα στο άρθρο αυτό νησιά καθώς και τις παρακείμενες νησίδες.
Επιπλέον, το άρθρο 16 της Συνθήκης της Λοζάνης ορίζει ότι «η Τουρκία δηλοί ότι παραιτείται παντός τίτλου και δικαιώματος πάσης φύσεως επί των εδαφών ή εν σχέσει προς τα εδάφη άτινα κείνται πέραν των προβλεπομένων υπό της παρούσης Συνθήκης ορίων, ως και επί των νήσων, εκτός εκείνων ων η κυριαρχία έχει αναγνωρισθεί αυτή δια της παρούσης Συνθήκης».
Περαιτέρω, το άρθρο 15 της Συνθήκης της Λοζάνης ορίζει ότι η Τουρκία παραιτείται υπέρ της Ιταλίας παντός δικαιώματος και τίτλου επί των κάτωθι απαριθμουμένων νήσων, τουτέστιν, της Αστυπάλαιας, Ρόδου, Χάλκης, Καρπάθου, Κάσσου, Τήλου, Νισύρου, Καλύμνου, Λέρου, Πάτμου, Λειψούς, Σύμης και Κω, των κατεχομένων νυν υπό της Ιταλίας, και των νησίδων των εξ αυτών εξαρτωμένων ως και της νήσου Καστελόριζου.
Επομένως, ο κατά καιρούς προβαλλόμενος ισχυρισμός της Τουρκίας ότι υπάρχουν νησιά στο Αιγαίο το νομικό καθεστώς των οποίων δεν έχει ρυθμιστεί με τις Συνθήκες είναι παντελώς αβάσιμος. Ουσιαστικά με τους ισχυρισμούς της, η Τουρκία ζητά την αναθεώρηση της Συνθήκης της Λοζάνης, κάτι το οποίο δεν μπορεί να γίνει χωρίς τη σύμφωνη γνώμη των επτά (7) συμβαλλομένων σ’ αυτήν κρατών. Ως προς τους ισχυρισμούς της για τα Δωδεκάνησα, η Τουρκία, όπως έχει ήδη αναφερθεί, δεν ήταν συμβαλλόμενο κράτος στη Συνθήκη των Παρισίων και επομένως δεν έχει δικαίωμα να ζητήσει αναθεώρηση.
Ως προς την στρατιωτικοποίηση των νήσων του ανατολικού Αιγαίου, είναι αλήθεια ότι δυνάμει του άρθρου 13 της Συνθήκης της Λοζάνης, «προς εξασφάλισην της Ειρήνης επιβάλλεται στην Ελληνική κυβέρνηση η υποχρέωση όπως εν ταις νήσοις Μυτιλήνη, Χίω, Σάμω και Ικαρία αι ειρημέναι νήσοι δεν θα χρησιμοποιηθώσιν εις εγκατάστασιν ναυτικής βάσεως ή εις ανέγερσιν οχυρωματικού τινός έργου». Επίσης, δυνάμει του άρθρου 14, Παρ. 2. Της Συνθήκης Ειρήνης των Παρισίων «Αι ανωτέρω νήσοι θα αποστρατικοποιηθώσι και θα παραμείνωσιν αποστρατικοποιμέναι.
Εάν η Ελλάδα διατηρεί πράγματι ορισμένες στρατιωτικές δυνάμεις ή εγκαταστάσεις στις ανωτέρω νήσους, αυτό δεν γίνεται για επιθετικούς σκοπούς, αλλά προς άσκηση του υπό του άρθρου 51 του Καταστατικού Χάρτη του ΟΗΕ αναγνωριζόμενου δικαιώματος νομίμου αμύνης κάθε κράτους και οφείλεται στην συνεχή απειλή που δέχονται επί δεκαετίες τα ελληνικά νησιά από την Τουρκία, καθώς και από την ίδρυση της τουρκικής στρατιάς του Αιγαίου απέναντι από τα νησιά του ανατολικού Αιγαίου. Επομένως, πρόκειται για άσκηση δικαιώματος νομίμου αμύνης, που γίνεται για «εξασφάλιση της Ειρήνης» και προβλέπεται από τον Χάρτη του ΟΗΕ. Άλλωστε, η Ελλάδα ουδέποτε έχει απειλήσει την εδαφική ακεραιότητα της Τουρκίας.
Όσον αφορά τις θαλάσσιες ζώνες, χωρικά ύδατα, υφαλοκρηπίδα, Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη (ΑΟΖ) κλπ, όλα αυτά ρυθμίζονται από τη Σύμβαση για το Δίκαιο της Θάλασσας του 1982. Είναι αλήθεια ότι η Τουρκία δεν έχει υπογράψει τη Σύμβαση αυτή, παρά ταύτα όμως δεσμεύεται από τις διατάξεις της διότι, όπως έχει κρίνει το Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης, οι διατάξεις της εν λόγω Σύμβασης δεσμεύουν και τα κράτη, που δεν την έχουν υπογράψει, ως διεθνές εθιμικό δίκαιο.
Η Σύμβαση αυτή προβλέπει, στα άρθρα 2 και 3, ότι η κυριαρχία κάθε παράκτιου κράτους εκτείνεται στην παρακείμενη θαλάσσια ζώνη, που ορίζεται ως χωρική θάλασσα. Κάθε κράτος έχει το δικαίωμα να καθορίζει το εύρος της χωρικής του θάλασσας, το οποίο δεν υπερβαίνει τα δώδεκα (12) ν.μ.. Στην περίπτωση που δύο χώρες είναι αντικείμενες ή συνορεύουσες, τότε για τον καθορισμό των χωρικών τους υδάτων ισχύει η μέση γραμμή.
Η Ελλάδα, για τη διευκόλυνση της διεθνούς ναυσιπλοΐας στο Αιγαίο, έχει καθορίσει το εύρος των χωρικών της υδάτων στα έξι (6) ναυτικά μίλια, δυνάμει όμως των ανωτέρω άρθρων της Σύμβασης για το δίκαιο της Θάλασσας έχει το δικαίωμα να τα επεκτείνει ανά πάσα στιγμή μέχρι τα δώδεκα (12) ν.μ. Το δικαίωμα αυτό ασκείται μονομερώς από κάθε παράκτιο κράτος και δεν εξαρτάται από τη συναίνεση κανενός άλλου κράτους. Επομένως, το «Ψήφισμα της τουρκικής Εθνοσυνέλευσης» το οποίο ορίζει ότι η τυχόν επέκταση των χωρικών υδάτων της Ελλάδας πέρα των έξι ν.μ αποτελεί αιτία πολέμου (casus belli) είναι νόμω αβάσιμο, παράνομο και αποτελεί κατάφωρη παραβίαση του Διεθνούς Δικαίου.
Ισχυρίζεται η Τουρκία ότι η Ελλάδα, έχοντας ορίσει τον εθνικό εναέριο χώρο της στα δέκα (10) ναυτικά μίλια, παραβιάζει το Διεθνές Δίκαιο ενώ θα έπρεπε, κατ’ αυτήν να είχε τα έξι ν.μ., όσο είναι και τα χωρικά της ύδατα. Η απάντηση είναι ότι αφού η Ελλάδα, κατά τα ανωτέρω, έχει ανά πάσα στιγμή το αποκλειστικό δικαίωμα να επεκτείνει μονομερώς τα χωρικά της ύδατα και κατά συνέπεια και τον εθνικό εναέριο χώρο της μέχρι τα δώδεκα ναυτικά μίλια, γιατί δεν μπορεί να επεκτείνει μόνο τον εναέριο χώρο της στα δέκα; Αν δε η Τουρκία ενοχλείται τόσο πολύ από αυτή τη διαφορά, η Ελλάδα μπορεί να επεκτείνει, αύριο, τα χωρικά της ύδατα στα 10 ν.μ, για να παύσει η τουρκική ενόχληση.
Ως προς την Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη (ΑΟΖ), σύμφωνα με το άρθρο 55 της Σύμβασης για το Δίκαιο της Θάλασσας, ως ΑΟΖ ορίζεται η πέραν και παρακείμενη της χωρικής θάλασσας περιοχή. Στην ΑΟΖ η παράκτια χώρα έχει, μεταξύ άλλων, κυριαρχικά δικαιώματα εξερεύνησης, εκμετάλλευσης, διατήρησης και διαχείρισης των φυσικών πόρων. Η ΑΟΖ δεν εκτείνεται πέραν των διακοσίων ναυτικών μιλίων από τις γραμμές βάσεως από τις οποίες μετράται το εύρος της χωρικής θάλασσας.
Ως προς την υφαλοκρηπίδα, το άρθρο 76 της Σύμβασης ορίζει ότι η υφαλοκρηπίδα ενός παράκτιου κράτους αποτελείται από το θαλάσσιο βυθό και το υπέδαφός του που εκτείνεται πέραν της χωρικής του θάλασσας….. σε μια απόσταση 200 ν.μ. από τις γραμμές βάσης. Επί της υφαλοκρηπίδας το παράκτιο κράτος έχει το αποκλειστικό δικαίωμα να επιτρέπει και να ρυθμίζει τις γεωτρήσεις για όλους τους σκοπούς.
Θαλάσσιες ζώνες δεν έχει μόνο η ηπειρωτική χώρα, όπως ισχυρίζεται η Τουρκία, αλλά και τα νησιά. Σύμφωνα με το άρθρο 121 της Σύμβασης για το δίκαιο της Θάλασσας, τα νησιά έχουν χωρική θάλασσα, Υφαλοκρηπίδα και ΑΟΖ, που καθορίζονται όπως και στην ηπειρωτική χώρα, εξαιρουμένων των βράχων που δεν μπορούν να διατηρήσουν ανθρώπινη διαβίωση και δική τους οικονομική ζωή.
Η οριοθέτηση της ΑΟΖ και της υφαλοκρηπίδας μεταξύ κρατών με αντικείμενες ή προσκείμενες ακτές πραγματοποιείται κατόπιν συμφωνίας με βάση το διεθνές δίκαιο, με σκοπό την επίτευξη δίκαιης λύσης. Αν δεν επιτευχθεί συμφωνία μέσα σε εύλογο χρονικό διάστημα, τα ενδιαφερόμενα κράτη προσφεύγουν στις διαδικασίες που προβλέπονται στο μέρος ΧV, όπου το άρθρο 279 της Σύμβασης ορίζει ότι τα κράτη θα πρέπει να επιλύουν οποιαδήποτε μεταξύ τους διαφορά σχετικά με την ερμηνεία ή εφαρμογή της Σύμβασης με ειρηνικά μέσα που αναφέρονται στο άρθρο 33 παρ. 1 του Χάρτη του ΟΗΕ. Αυτό είναι που επί δεκαετίες ζητάει η Ελλάδα.
Αυτές είναι οι διατάξεις του Διεθνούς Δικαίου που ρυθμίζουν τα επίμαχα θέματα μεταξύ των δύο χωρών και είναι απορίας άξιον πως η Τουρκία τολμάει να ισχυρίζεται ότι οι διεκδικήσεις της είναι σύμφωνες με το Διεθνές Δίκαιο. Είναι επίσης απορίας άξιον πως τα άλλα κράτη και οι Διεθνείς Οργανισμοί ανέχονται αυτή τη συμπεριφορά της Τουρκίας.
* Ο κ. Παναγιώτης Ι. Κανελλόπουλος είναι Ομότιμος καθηγητής του Δικαίου της ΕΕ, καθηγητής ευρωπαϊκής έδρας Jean Monnet, Αντιπρόεδρος της Ελληνικής Ένωσης Ευρωπαϊκού Δικαίου, πρώην μέλος της Επιστημονικής Επιτροπής του Υπουργείου Εξωτερικών.
Καθημερινή
GEOPOLITICO
Κίνα και Πακιστάν ενώνουν στρατιωτικές δυνάμεις – Μεγάλη αντιτρομοκρατική άσκηση με drones και ελεύθερους σκοπευτές, ενώ μαίνονται οι συγκρούσεις στο Μπαλουχιστάν
Το Πεκίνο ανακοίνωσε την πρώτη κοινή εκπαίδευση χερσαίων δυνάμεων Κίνας–Πακιστάν, με επίκεντρο επιχειρήσεις κατά τρομοκρατικών οργανώσεων σε μεγάλο υψόμετρο. Την ίδια ημέρα, οι πακιστανικές αρχές ανακοίνωσαν τον θάνατο δέκα ενόπλων σε επιχείρηση στο Μπαλουχιστάν. Η σύμπτωση των εξελίξεων αναδεικνύει τη σημασία της αντιτρομοκρατίας στη στρατηγική συνεργασία των δύο χωρών.
Σημαντική εξέλιξη στη στρατιωτική συνεργασία Κίνας και Πακιστάν σηματοδοτεί η ανακοίνωση της κοινής άσκησης «Karakoram 2026», η οποία θα πραγματοποιηθεί στα μέσα και προς τα τέλη Οκτωβρίου στην περιοχή Κορλά, στην Αυτόνομη Περιφέρεια Σιντζιάνγκ των Ουιγούρων, στη βορειοδυτική Κίνα.
Η άσκηση θα επικεντρωθεί στην αντιμετώπιση τρομοκρατικών απειλών σε περιοχές μεγάλου υψομέτρου, με συμμετοχή χερσαίων δυνάμεων των δύο χωρών και χρήση σύγχρονων στρατιωτικών μέσων, συμπεριλαμβανομένων μη επανδρωμένων αεροσκαφών.
Η ανακοίνωση έγινε το Σάββατο 10 Οκτωβρίου 2026 από τον εκπρόσωπο του κινεζικού υπουργείου Εθνικής Άμυνας, συνταγματάρχη Τσεν Σι (Chen Xi), κατά τη διάρκεια ενημέρωσης για στρατιωτικά ζητήματα.
Την ίδια ημέρα, οι πακιστανικές αρχές ανακοίνωσαν ότι δέκα ένοπλοι σκοτώθηκαν σε επιχείρηση της Αντιτρομοκρατικής Υπηρεσίας στην επαρχία Μπαλουχιστάν, όπου οι συγκρούσεις μεταξύ κρατικών δυνάμεων και αυτονομιστικών ένοπλων ομάδων παραμένουν ιδιαίτερα έντονες.
Οι δύο εξελίξεις, αν και δεν έχει ανακοινωθεί άμεση επιχειρησιακή σύνδεση μεταξύ τους, αναδεικνύουν το περιβάλλον ασφαλείας μέσα στο οποίο εμβαθύνεται η στρατιωτική συνεργασία Πεκίνου και Ισλαμαμπάντ.
«Karakoram 2026»: Η πρώτη κοινή εκπαίδευση στρατών ξηράς
Σύμφωνα με το κινεζικό υπουργείο Άμυνας, η άσκηση «Karakoram 2026» θα αποτελέσει την πρώτη κοινή εκπαιδευτική δραστηριότητα των στρατών ξηράς των δύο χωρών στο συγκεκριμένο πλαίσιο.
Η διατύπωση αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς Κίνα και Πακιστάν διαθέτουν ήδη μακρά ιστορία στρατιωτικής συνεργασίας, ανταλλαγής τεχνογνωσίας και κοινών ασκήσεων.
Η νέα δραστηριότητα προβάλλεται από το Πεκίνο ως ένα ακόμη βήμα στην ανάπτυξη της διαλειτουργικότητας μεταξύ των δύο στρατών.
Το πρόγραμμα προβλέπει εκπαίδευση στη χρήση μη επανδρωμένων αεροσκαφών, εντοπισμό στόχων κατά την κίνηση, εκτέλεση βολών και επιχειρήσεις ελεύθερων σκοπευτών μεγάλων αποστάσεων.
Παράλληλα, θα πραγματοποιηθούν ασκήσεις κοινής διοίκησης και συντονισμού στρατιωτικών μονάδων, καθώς και δραστηριότητες με πραγματική συμμετοχή στρατευμάτων στο πεδίο.
Ο Τσεν Σι υποστήριξε ότι η πρωτοβουλία αποσκοπεί στην ενίσχυση της συνεργασίας και στη βελτίωση της ικανότητας των δύο χωρών να αντιμετωπίζουν από κοινού τρομοκρατικές απειλές.
Γιατί το Πεκίνο επιλέγει τη Σιντζιάνγκ
Η διεξαγωγή της άσκησης στη Σιντζιάνγκ παρουσιάζει ιδιαίτερο γεωγραφικό και στρατηγικό ενδιαφέρον.
Η συγκεκριμένη κινεζική περιφέρεια συνορεύει με το Πακιστάν και βρίσκεται στην ευρύτερη περιοχή όπου συναντώνται η Κεντρική Ασία, η Νότια Ασία και οι ορεινοί όγκοι του Καρακορούμ.
Η Κίνα αντιμετωπίζει τη σταθερότητα των δυτικών συνόρων της ως ζήτημα εσωτερικής και περιφερειακής ασφάλειας, ενώ το Πακιστάν εξακολουθεί να αντιμετωπίζει σοβαρές απειλές από ένοπλες οργανώσεις.
Η έμφαση της άσκησης σε επιχειρήσεις μεγάλου υψομέτρου δεν είναι τυχαία από επιχειρησιακή άποψη.
Οι ορεινές περιοχές απαιτούν ειδική εκπαίδευση, προσαρμοσμένα μέσα και αποτελεσματικό συντονισμό μεταξύ μονάδων που δρουν σε δύσβατο έδαφος.
Σε αυτό το περιβάλλον, η χρησιμοποίηση drones για επιτήρηση και αναγνώριση, σε συνδυασμό με την εκπαίδευση προσωπικού στον εντοπισμό στόχων και στις βολές ακριβείας, αποτελεί μέρος της σύγχρονης στρατιωτικής πρακτικής.
Δεν έχει ανακοινωθεί ότι η συγκεκριμένη άσκηση προετοιμάζει κάποια πραγματική διασυνοριακή επιχείρηση.
Μπαλουχιστάν: Δέκα νεκροί σε επιχείρηση των πακιστανικών αρχών
Την ώρα που το Πεκίνο ανακοίνωνε τη στρατιωτική εκπαίδευση, το Πακιστάν γνωστοποιούσε μία ακόμη επιχείρηση εναντίον ένοπλων ομάδων στο Μπαλουχιστάν.
Σύμφωνα με το κρατικό Radio Pakistan, δέκα άτομα που οι αρχές χαρακτηρίζουν τρομοκράτες σκοτώθηκαν σε επιχείρηση της Counter Terrorism Department (CTD), στην περιοχή Μπαρκάν της επαρχίας.
Οι πακιστανικές αρχές υποστήριξαν ότι οι νεκροί ανήκαν σε οργανώσεις τις οποίες εντάσσουν στην κατηγορία «Fitna Al-Hindustan».
Πρόκειται για ορολογία που χρησιμοποιούν οι πακιστανικοί κρατικοί μηχανισμοί για να περιγράψουν ένοπλες ομάδες τις οποίες κατηγορούν ότι υποστηρίζονται από την Ινδία.
Οι κατηγορίες περί ινδικής υποστήριξης αποτελούν ισχυρισμούς της πακιστανικής πλευράς και δεν τεκμηριώνονται ανεξάρτητα από τη συγκεκριμένη ανακοίνωση.
Κατά την επιχείρηση, σύμφωνα με την επίσημη ενημέρωση, κατασχέθηκε μεγάλη ποσότητα όπλων και πυρομαχικών.
Επιπλέον, τραυματίστηκαν δύο στελέχη της Αντιτρομοκρατικής Υπηρεσίας.
Οι πακιστανικές δυνάμεις ασφαλείας υπογράμμισαν ότι θα συνεχίσουν τις επιχειρήσεις τους εναντίον των ένοπλων οργανώσεων που δραστηριοποιούνται στην επαρχία.
Το Μπαλουχιστάν και τα κινεζικά στρατηγικά συμφέροντα
Το Μπαλουχιστάν αποτελεί μία από τις πλέον ευαίσθητες περιοχές του Πακιστάν.
Η επαρχία διαθέτει σημαντικούς φυσικούς πόρους, εκτεταμένη ακτογραμμή στην Αραβική Θάλασσα και κρίσιμες υποδομές που συνδέονται με τις κινεζικές επενδύσεις.
Ιδιαίτερη στρατηγική σημασία έχει το λιμάνι Γκουαντάρ, το οποίο συνδέεται με τον Οικονομικό Διάδρομο Κίνας–Πακιστάν (China–Pakistan Economic Corridor – CPEC).
Ο διάδρομος αποτελεί βασικό τμήμα της κινεζικής πρωτοβουλίας Belt and Road και αποσκοπεί στη σύνδεση κινεζικών περιοχών με πακιστανικά λιμάνια, βιομηχανικές ζώνες και μεταφορικές υποδομές.
Ωστόσο, οι κινεζικές επενδύσεις έχουν βρεθεί επανειλημμένα στο στόχαστρο ένοπλων αυτονομιστικών οργανώσεων, οι οποίες αντιτίθενται στην παρουσία του πακιστανικού κράτους και σε συγκεκριμένα αναπτυξιακά έργα.
Επιθέσεις κατά κινεζικού προσωπικού και συμφερόντων έχουν δημιουργήσει σοβαρά ζητήματα ασφάλειας και έχουν αναγκάσει το Πεκίνο να ζητήσει πρόσθετα μέτρα προστασίας από το Ισλαμαμπάντ.
Η κατάσταση αυτή εξηγεί γιατί η αντιμετώπιση της τρομοκρατίας αποτελεί σημαντικό τμήμα των διμερών σχέσεων.
Το στρατηγικό υπόβαθρο της συνεργασίας
Η στρατιωτική σχέση Κίνας–Πακιστάν δεν αποτελεί νέα εξέλιξη.
Το Πεκίνο είναι σημαντικός προμηθευτής στρατιωτικού υλικού του Πακιστάν και συνεργάζεται με το Ισλαμαμπάντ στην ανάπτυξη και παραγωγή οπλικών συστημάτων.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το μαχητικό αεροσκάφος JF-17 Thunder, αποτέλεσμα της συνεργασίας της πακιστανικής αεροναυπηγικής βιομηχανίας με κινεζικές εταιρείες.
Η συνεργασία επεκτείνεται επίσης στη ναυτική ισχύ, στα συστήματα αεράμυνας και σε άλλους τομείς της αμυντικής τεχνολογίας.
Η κοινή εκπαίδευση των στρατών ξηράς προσθέτει ένα ακόμη στοιχείο στο ήδη ανεπτυγμένο αυτό πλαίσιο.
Ταυτόχρονα, η στρατηγική προσέγγιση Πεκίνου και Ισλαμαμπάντ επηρεάζεται από τη σχέση αμφότερων με την Ινδία.
Το Πακιστάν παραμένει σε αντιπαράθεση με το Νέο Δελχί για το Κασμίρ, ενώ η Κίνα διατηρεί συνοριακές διαφορές με την Ινδία κατά μήκος της Γραμμής Πραγματικού Ελέγχου.
Η ύπαρξη αυτών των ανταγωνισμών προσδίδει ευρύτερη γεωπολιτική σημασία στην κινεζοπακιστανική συνεργασία, αν και η επίσημη αποστολή της συγκεκριμένης άσκησης είναι η αντιτρομοκρατική εκπαίδευση.
Αντιτρομοκρατία ή βαθύτερη στρατιωτική ενοποίηση;
Η «Karakoram 2026» αναδεικνύει μια σημαντική πτυχή της στρατηγικής συνεργασίας των δύο χωρών.
Η κοινή εκπαίδευση σε πραγματικές επιχειρησιακές συνθήκες επιτρέπει στους στρατούς να δοκιμάζουν τις διαδικασίες συντονισμού, να ανταλλάσσουν εμπειρίες και να βελτιώνουν την επικοινωνία μεταξύ των διοικητικών τους δομών.
Η ένταξη μη επανδρωμένων αεροσκαφών στο εκπαιδευτικό πρόγραμμα αποτυπώνει τη σημασία που αποκτούν οι νέες τεχνολογίες ακόμη και σε επιχειρήσεις εναντίον μη κρατικών ένοπλων οργανώσεων.
Για το Πακιστάν, η συνεργασία προσφέρει δυνατότητες ανταλλαγής τεχνογνωσίας με έναν ισχυρό στρατιωτικό εταίρο.
Για την Κίνα, η σταθερότητα του Πακιστάν συνδέεται με την προστασία στρατηγικών υποδομών, οικονομικών επενδύσεων και διασυνοριακών δικτύων.
Η ταυτόχρονη ανακοίνωση της άσκησης και της επιχείρησης στο Μπαλουχιστάν αναδεικνύει δύο διαφορετικές όψεις της ίδιας πρόκλησης: την ανάγκη αντιμετώπισης των ένοπλων οργανώσεων και την προσπάθεια ενίσχυσης της στρατιωτικής συνεργασίας για την αντιμετώπιση μελλοντικών απειλών.
Η ευρύτερη γεωπολιτική διάσταση
Η εξέλιξη αποκτά σημασία σε μια περίοδο κατά την οποία διαμορφώνονται νέες αμυντικές συνεργασίες στη Νότια Ασία και στη Μέση Ανατολή.
Το Πακιστάν επιδιώκει να διατηρήσει στενές σχέσεις με την Κίνα, ενώ ταυτόχρονα αναπτύσσει αμυντική συνεργασία με την Τουρκία και τη Σαουδική Αραβία.
Από την άλλη πλευρά, η Ινδία διευρύνει τις σχέσεις της με χώρες της Ευρώπης και της Ανατολικής Μεσογείου, συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας.
Η κατάσταση αυτή δεν συνεπάγεται αυτομάτως τη συγκρότηση δύο ενιαίων και αντίπαλων στρατιωτικών συνασπισμών. Υπογραμμίζει, όμως, την αυξανόμενη σημασία των περιφερειακών αμυντικών συμπράξεων.
Η άσκηση «Karakoram 2026» δείχνει ότι η στρατιωτική συνεργασία Κίνας–Πακιστάν αποκτά πρόσθετο επιχειρησιακό περιεχόμενο, ενώ οι συνεχιζόμενες συγκρούσεις στο Μπαλουχιστάν υπενθυμίζουν ότι η προστασία των κινεζικών συμφερόντων και η εσωτερική ασφάλεια του Πακιστάν αποτελούν αλληλένδετες στρατηγικές προκλήσεις.
GEOPOLITICO
Παρακμή
Η επιστροφή των οστών του Βούλγαρου τσάρου Σαμουήλ, το ζήτημα των ελληνικών θρησκευτικών κειμηλίων που εξακολουθούν να βρίσκονται στη Βουλγαρία και η πρόσφατη πυρκαγιά στον Έβρο συνθέτουν το σκηνικό μιας αιχμηρής παρέμβασης για τη διαχείριση της εθνικής κληρονομιάς και την προστασία της Θράκης. Η Μαρία Γιαλαμά ασκεί σκληρή κριτική στην ελληνική πολιτεία, θέτοντας παράλληλα το ζήτημα της πολιτιστικής ταυτότητας των Πομάκων και της προστασίας των Αλεβιτών Μπεκτασήδων. Μια παρέμβαση που συνδέει την ιστορική μνήμη με τις σύγχρονες προκλήσεις, αλλά και με αναπάντητα ερωτήματα για τις προτεραιότητες του ελληνικού κράτους.
Της Μαρίας Γιαλαμά | Ελεύθερη Ώρα
Ο Ελληνικός λαός,στις 3/10/2026, με έκπληξη είδε να υπογράφεται από την Ελληνίδα υπουργό πολιτισμού και τον Βούλγαρο ομόλογό της,τη παρουσία του πρωθυπουργού, συμφωνία παραδόσεως στην γείτονα χώρα, των οστών του Τσάρου Σαμουήλ της Βουλγαρίας. Αυτά ευρέθησαν το 1965 κατά τις ανασκαφές του καθηγητού Ν.Μουτσοπούλου,στην βασιλική του Αγίου Αχιλλείου της μικρής Πρέσπας. Ως <αντάλλαγμα>της προσφοράς του σημαντικού για τον Βουλγαρικό λαό σκελετού του Σαμουήλ,εδόθησαν στην Ελλάδα,48 από τα θρησκευτικά και όχι μόνο κειμήλια,που έκλεψαν οι Βούλγαροι από τέσσερις μονές της Δράμας και των Σερρών. Τα περισσότερα καταγεγραμμένα κλοπιμαία, προήρχοντο από την Ι.Μ Εικοσιφοινίσσης. Συμφώνως με μαρτυρίες,εδώ και αρκετά χρόνια,εζητείτο η επιστροφή των κλοπιμαίων,τόσο από τις Ιερές Μονές,όσο και από τις μητροπόλεις στις οποίες ανήκουν αυτές. Ομολογουμένως,τις τρείς χρονικές περιόδους του Α βαλκανικού πολέμου,του Β και του συμμοριτοπολέμου,οι Βούλγαροι ελεηλάτησαν μονές και εκκλησίες,κατέστρεψαν σχολεία και με ιδιαιτέρα αγριότητα,δολοφονούσαν τους αντιστεκομένους στις βίαιες πρακτικές τους Έλληνες.
Με αυτόν τον βίαιο τρόπο,απέσπασαν πολλά μεγάλης θρησκευτικής και ιστορικής αξίας έργα τέχνης, κειμήλια,μεταφέροντάς τα στην Βουλγαρία. Η συνθήκη του Νεϊγύ του 1919,υποχρέωνε την Βουλγαρία πλήν των άλλων,να επιστρέψει και τα κλοπιμαία. Δυστυχώς όμως οι σημερινοί Ευρωπαίοι εταίροι μας,δεν συνεμορφώθησαν,θεωρώντας την συνθήκη,καταστροφική για την Βουλγαρία. Εφρόντισαν όμως,ενημερωθέντες για την με επιστημονική τεκμηρίωση διαπίστωση, ότι τα ευρεθέντα οστά ανήκαν στον Τσάρο Σαμουήλ, να αιτούνται από το 1970 την απόδοσή τους.. Ο Σαμουήλ,φέρεται να απέθανε μετά την μάχη στο Κλειδί στις 6/10/1014. Οι διαρκείς προσπάθειες του Βασιλείου Β του γνωστού ως Βουλγαροκτόνου,κατέστησαν την Βουλγαρία, μέρος του Βυζαντίου.
Συγχρόνως με το διαρκές αίτημα των Βουλγάρων,υπήρχε και το από Ελληνικής πλευράς αίτημα της επιστροφής των πολλών κλοπιμαίων θρησκευτικών και όχι μόνον θησαυρών.
Η Ελληνική κυβέρνηση,εξέτασε προφανώς το αίτημα των Βουλγάρων και απεφάσισε να τους τα επιστρέψει,έστω και αν κάποιες πληροφορίες θέλουν να τα εζήτησε και η Αρμενία,ισχυριζομένη ότι η μητέρα του ήτο αρμενικής καταγωγής. Το αξιοπερίεργο είναι,όχι ότι εδόθησαν τα οστά στους Βουλγάρους,που γι αυτούς είναι σημαντικότατα,όπως ανέφερε και ο πρώην πρωθυπουργός Α.Σαμαράς,<ότι ο Σαμουήλ για τους Βουλγάρους,είναι κάτι σαν τον Μέγα Αλέξανδρο για τους Έλληνες>,αλλά ότι δεν επεστράφησαν όλοι οι κλεμμένοι Ελληνικοί θησαυροί. Παρελήφθησαν από το Ελληνικό υπουργείο πολιτισμού,μόνο 48 εκ των χιλίων και πλέον καταγεγραμμένων κλοπιμαίων. Προφανώς για άλλη μία φορά,η πατρίδα μας,εβρέθη με ήσσονα διεκδικητική διάθεση να απεμπολεί ουσιαστικώς την κληρονομιά της.
Με δεδομένη την παρακμιακή διαχείριση του διαχρονικού αμυθήτου πλούτου της πολιτιστικής κληρονομιάς και τον τρόπο που τον διαχειρίζεται η νύν κυβέρνηση,οι σκέψεις για την μή διαπραγματευτική προσπάθεια,υπερέχουν.
Κοινώς,εχαρίσθησαν στους απογόνους των <κλεφτών>, αυτά που αιτούντο,χωρίς να παραδώσουν όλα τα κλοπιμαία,ως όφειλαν.
Η παρακμή της χώρας και οι διάφορες εκφάνσεις της
Στις 5/10/2026,στον κεντρικό Έβρο,στα ορεινά του δήμου Σουφλίου και στην περιοχή της Ρούσσας,και των γύρω οικισμών των Πομάκων,ξέσπασε πυρκαγιά που δημοσιογραφικές πληροφορίες την θέλουν να έρχεται από την Βουλγαρία,από την ιδιαιτέρως αραιοκατοικημένη περιοχή της Β.Θράκης .Η φωτιά εξαπλώθηκε σε μεγάλη έκταση και οι Ελληνικές δυνάμεις της πυροσβεστικής δεν κατάφεραν να την ελέγξουν άμεσα,έστω και αν υπήρξε μεγάλη κινητοποίηση. Καθοριστικό ρόλο για την επέκταση της, έπαιξε η ολιγωρία της κινητοποιήσεως των γειτόνων και τα πτωχά κατασβεστικά μέσα που διέθεσαν.
Η φωτιά εξεδηλώθη σε αραιοκατοικημένη περιοχή στην γείτονα,στην δε Ελληνική περιοχή υπήρξε υφέρπουσα,λόγω του ότι και εκεί τα δάση παραμένουν ακαθάριστα από το συγκεντρωθέν σε μεγάλες ποσότητες πούσι,που καίγεται εύκολα,αλλά δυστυχώς δεν υπάρχει βούληση να καθαρισθεί.
Εντυπωσιάζει ο χρόνος εκδηλώσεως της φωτιάς.
Συμφώνως με την ανακοίνωση του αντιπεριφερειάρχου Έβρου,η ενοικίαση των τριών πυροσβεστικών αεροσκαφών,που εστάθμευαν στον αερολιμένα ΔΗΜΟΚΡΙΤΟ της Αλεξανδρουπόλεως,έληξε την 2α Οκτωβρίου.
Λαμβανομένου υπ΄όψιν,ότι η φωτιά ήτο έρπουσα,υπάρχουν υπόνοιες,για εμπρισμό εκούσιο λαθρομεταναστών.
Η υπόνοια αυτή και μόνον,οδηγεί σε συνθετότερες σκέψεις,δεδομένου ότι,προσφάτως στην Ρούσα,με την πρέπουσα δημοσιότητα,έγινε η εκδήλωση της αναγνωρίσεως ως θρησκευτικής μειονότητος αυτοδιοικουμένης,των Αλεβιτών Μπεκτασήδων,από την πολιτεία ,που το προξενείο της Κομοτηνής με τον σκοτεινό του διαχρονικά ρόλο,δεν το επιθυμούσε καθόλου. Οι κάτοικοι του ορεινού όγκου του Σουφλίου,Πομάκοι στην πλειοψηφία τους με ίδιο γλωσσικό ιδίωμα με ιδιαίτερα πολιτισμικά χαρακτηριστικά και βαθύτατη εθνική συνείδηση επιθυμούσαν για χρόνια την αναγνώριση αυτή.Η ύπαρξη του μοναστηριού- τεκέ του Σείντ Αλή Σουλτάν ,από το 1400 μχ,αποτελεί τον ευκτήριο οίκο τους και εκεί προσεύχονται μαζί άνδρες και γυναίκες. Οι ίδιοι,αν και ανήκοντες στην ευρύτερη μουσουλμανική μειονότητα,τρώνε χοιρινό και πίνουν κρασί ,ούζο και τσίπουρο,ενώ απαγορεύεται η πολυγαμία.
Υπαρχούσης της διαχρονικής ασφυκτικής πιέσεως από το Τουρκικό προξενείο,για έλεγχο των Ελλήνων της θρησκευτικής μουσουλμανικής μειονότητος,καλό είναι να ελέγξει η κυβέρνηση,μήπως η εκδήλωση της φωτιάς στην συγκεκριμένη περιοχή ήτο εσκεμμένη τιμωρητική αντίδραση. Άλλωστε σε μία ευνομουμένη πολιτεία, υπάρχοντος του προκλητικού κλίματος από την Τουρκία και των ευκαιριών που δίδει στους πολίτες της ,μέσω τραπεζικών δανείων,εξαγοράς κτημάτων στον Έβρο,καλό είναι να προλαμβάνονται επιδιώξεις του είδους .
Διαρκές το αίτημα των Πομάκων της Θράκης για διδασκαλία της Ελληνικής και Πομακικής γλώσσης,αντί της Τουρκικής
Στα πλαίσια της επιβαλλομένης εγρηγόρσεως,το αίτημα των Ελλήνων Πομάκων ,να πάψουν να διδάσκονται υποχρεωτικώς την Τουρκική γλώσσα και να διδάσκονται ως Έλληνες μόνον την Ελληνική και την Πομακική,οφείλει να το ασπασθεί η κυβέρνηση.
Άλλως η ρήση του του Ο.Ελύτη: ήλθαν ντυμένοι φίλοι,αμέτρητες φορές οι εχθροί μου,το παμπάλαιο χώμα πατώντας,και το χώμα δεν έδεσε ποτέ με την φτέρνα τους..
θα επιβεβαιωθεί από ανικάνους να εκτιμήσουν και να κυβερνήσουν τον ευλογημένο αυτό τόπο.
GEOPOLITICO
Η Ελλάδα χρειάζεται Ευρωβουλευτές με εθνική συνείδηση, θεσμική γνώση και κοινοβουλευτική αποτελεσματικότητα
Η Ελλάδα δεν έχει την πολυτέλεια να αφήνει ανεκμετάλλευτη καμία θεσμική δυνατότητα υπεράσπισης των συμφερόντων της.
-
Αναλύσεις4 εβδομάδες πρινΤο τελεσίγραφο Καλίν την ώρα που η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο!
-
Άμυνα3 μήνες πρινΡωσσικό ΜΜΕ: Ελληνικό «μπλόκο» στην απαίτηση για Patriot – Πώς γνωρίζει το Κίεβο απόρρητα στοιχεία για τους πυραύλους μας;
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΠακιστανός με καναδική υπηκοότητα ο υπαίτιος της πυρκαγιάς στον Έβρο! Πιθανόν να μετέφερε μετανάστες
-
GEOPOLITICO1 μήνα πρινΤο διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
-
Αναλύσεις2 μήνες πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΞέσπασμα της μητέρας της Μυρτούς για την υπόθεση Τζαβέντ Ασλάμ: «Δεν ξεχνώ ποτέ» – «Δήμαρχος των Πακιστανών ο Δούκας»
-
GEOPOLITICO3 εβδομάδες πρινΤί λέει Τούρκος δημοσιογράφος για Σάββα Καλεντερίδη; «Έκανε πολύ καλά τη δουλειά του για τη χώρα του – Δεν μπορούσε να τον στριμώξει η ΜİΤ»
-
Αναλύσεις3 μήνες πρινΕάν η Τουρκία απορρίψει τη συμφωνία αποχώρησης από την Κύπρο θα απομακρυνθεί δια της βίας