Διεθνή
Έτσι οικοδομήθηκε το κυπριακό κράτος
Το νεοσύστατο κράτος της Κυπριακής Δημοκρατίας άρχισε να οικοδομείται ένα χρόνο πριν από την επίσημη ανακήρυξη της Ανεξαρτησίας τη 16η Αυγούστου 1960 μέσα από μια σειρά αποφάσεων που είχαν ληφθεί αρχικώς από τη Μεταβατική Επιτροπή και πριν ακόμα αρχίσει να σχηματίζεται ένα κυβερνητικό σχήμα. Η οικοδόμηση εκείνου του πρώτου κυπριακού κράτους αποτυπώνεται μέσα από τα πρακτικά της Γραμματείας, πρώτα της Μεταβατικής Επιτροπής και μεταγενέστερα του Υπουργικού Συμβουλίου.
Στο κιτρινισμένο χαρτί, που μετρά πάνω από έξι δεκαετίες, αποτυπώθηκε από τις γραφομηχανές μιας άλλης εποχής, το πώς η τότε ηγεσία έβλεπε το νέο κράτος να λειτουργεί και ποιες ήταν οι πρώτες αποφάσεις που είχαν ληφθεί. Πάνω σ’ αυτό το χαρτί αποτυπώνονται οι πρώτες αποφάσεις της Μεταβατικής Επιτροπής και οι πρώτες αποφάσεις για το νόμισμα της ΚΔ αλλά και οι διορισμοί των πρώτων πρέσβεων της Κύπρου στο εξωτερικό. Διορισμοί που αποφασίστηκαν στη βάση των πολιτικών δεδομένων της εποχής εκείνης.
Η αρχή, τα θεμέλια, της σύστασης του κυπριακού κράτος έγινε στις 4 Μαρτίου 1959, στις 11 π.μ. στην πρώτη συνάντηση της μεταβατικής επιτροπής που πραγματοποιήθηκε στο Κυβερνείο. Παρόντες σ’ εκείνη τη συνάντηση ήταν ο Κυβερνήτης Σερ Χιου Φουτ, ο Αρχιεπίσκοπος Μακάριος και ο δρ Φαζίλ Κουτσιούκ.
Παρακαθήμενοι οι Ρ. Ντενκτάς και Ο. Ορέκ, και η κοινή Γραμματεία αποτελείτο από τους Α.Σ. Φάιζ και Τ.Ε. Μαρκαντώνη.
Στο πρακτικό της πρώτης συνάντησης, το οποίο είχε γραφτεί στα αγγλικά, αναφέρεται ότι αυτή ξεκίνησε με εναρκτήρια δήλωση του Κυβερνήτη Σερ Χιου Φουτ. Αναφέρεται στην εισαγωγή των πρακτικών της συνάντησης:
«Ο Κυβερνήτης δήλωσε πως ένοιωθε ότι αυτή η πρώτη συνάντηση της Επιτροπής ήταν μια ιστορική ευκαιρία. Το θεωρούσε ως μεγάλη τιμή και χαρά ότι στο μέλλον δεν θα ασκούσε αποκλειστικά την εξουσία αλλά θα εργάζεται σε στενότατη συνεργασία με τους εκπροσώπους του λαού. Δεσμεύτηκε να εργαστεί με απόλυτη ειλικρίνεια με τους ηγέτες των επιτροπών. Δεν έχει αμφιβολία ότι η συζήτηση θα είναι ειλικρινής και ανοικτή και ότι, εάν υπάρχουν διαφορές απόψεων, θα δηλώνονται και θα συζητούνται σε πνεύμα συνεργασίας και καλής θέλησης. Ευχήθηκε όπως τα μέλη της Επιτροπής γνωρίζουν ότι είναι στη διάθεσή τους ανά πάσα στιγμή τόσο στο πλαίσιο επισήμων συνεδριάσεων της Επιτροπής ή οποιαδήποτε άλλη στιγμή. Η εμπιστευτικότητα όλων των συζητήσεων και αποφάσεων της Επιτροπής, και αργότερα στο Υπουργικό Συμβούλιο, φυσικά και θα γίνεται σεβαστή. Εάν σε κάποια στιγμή υπάρχει ανάγκη για δημόσιες ανακοινώσεις, οι όροι τους θα συμφωνηθούν από όλα τα μέλη πριν τη δημοσιοποίηση».
Η τοποθέτηση αυτή του τελευταίου Βρετανού κυβερνήτη αποτελεί εν πολλοίς το modus operandi για το Υπουργικό Συμβούλιο της Κυπριακής Δημοκρατίας εδώ και 60 χρόνια.
Στην ίδια τοποθέτηση ο Σερ Χιου Φουτ αναφέρθηκε στη μεγάλη πρόκληση που είχαν όλοι μπροστά τους και ότι «τα μάτια όλου του κόσμου είναι στραμμένα πάνω τους» και πρόσθεσε: «Δόθηκε η ευκαιρία στην Επιτροπή στο να μετατρέψει τις μιζέριες του παρελθόντος στην ευτυχία του μέλλοντος. Το θάρρος και η σοφία των ηγετών στο Λονδίνο αναγνωρίστηκαν από τον κόσμο. Μετά την υπέροχη εκκίνηση αποτελεί μεγάλη τους ευθύνη να μην απογοητεύσουν τον ελεύθερο κόσμο. Ήταν σ’ αυτό το πνεύμα που εξέφρασε τη δέσμευση να εργαστεί μαζί με τους ηγέτες του λαού της Κύπρου». Ο Κυβερνήτης πρότεινε το έργο της πρώτης συνάντησης να πρέπει να ασχοληθεί κατά το κύριο με τα θέματα της διαδικασίας και οργάνωσης.
Το επόμενο θέμα που απασχόλησε τη Μεταβατική Επιτροπή ήταν ο τόπος συναντήσεων. Μεταφράζουμε από το πρακτικό τα εξής:
«Ο Κυβερνήτης εισηγήθηκε όπως για το παρόν στάδιο οι συναντήσεις μπορούν να γίνονται στο Κυβερνείο, θα ήταν ορθό όπως επιλεγεί το συντομότερο δυνατό ένας πιο μόνιμος χώρος…
Πρότεινε όπως το κτίριο που επί του παρόντος χρησιμοποιείται από το Γραφείο Τύπου και Πληροφοριών μπορεί να καλύπτει τις ανάγκες της Επιτροπής. Έχει το πλεονέκτημα ότι είναι σε κεντρικό σημείο, και έχει αμφιθέατρο που χρησιμεύει για μεγαλύτερες συναντήσεις, ενώ θα μπορούσε να ήταν χρήσιμο, τουλάχιστον αρχικά για τη Βουλή των Αντιπροσώπων». [σ.σ. το κτίριο στο οποίο γίνεται λόγος είναι το κτίριο στο οποίο στεγάζεται η Βουλή].
Ο στόχος θα είναι όπως η Επιτροπή σε πλήρη σύνθεση πραγματοποιήσει τις πρώτες της συνεδρίες, στο κτίριο τη Δευτέρα 30 Μαρτίου. Συμφώνησαν Αρχιεπίσκοπος και Κουτσιούκ.
Το επόμενο θέμα που απασχόλησε τους τρεις άνδρες ήταν ο διορισμός των υπολοίπων μελών της Μεταβατικής Επιτροπής. Ο στόχος θα ήταν να επιλεγούν τα υπόλοιπα μέλη εμπρόθεσμα ώστε η Επιτροπή στο σύνολό της να συνεδριάσει όπως υπήρξε εισήγηση στις 30 Μαρτίου.
Σ’ εκείνη τη συνεδρία αποφασίζεται και η σύσταση Γραμματείας της Μεταβατικής Επιτροπής η οποία στη συνέχεια θα ονομαστεί Γραμματεία Υπουργικού Συμβουλίου.
Ακολούθως, ο Κυβερνήτης συνέστησε την προσοχή στην επείγουσα ανάγκη αναδιοργάνωσης της κυβερνητικής υπηρεσίας ώστε να ταιριάζει με το σύστημα υπουργικής κυβέρνησης. Η πρόταση ήταν απλώς ότι πρέπει να ετοιμαστεί μια λίστα με δώδεκα αξιωματούχους που θεωρούνται κατάλληλοι για διορισμό.
Αρχιεπίσκοπος Μακάριος και Κουτσιούκ συμφώνησαν ότι αυτή η διαδικασία ήταν χρήσιμη.
Η ίδρυση των πρώτων πρεσβειών
«Οποιαδήποτε άλλη χώρα εκτός της Ερυθράς Κίνας και Αν. Γερμανίας»
Προτεραιότητα της νεοσύστατης κυβέρνησης η ανάπτυξη διπλωματικών σχέσεων και η τοποθέτηση πρέσβεων σε σημαντικές πρωτεύουσες. Οι πρώτες αποφάσεις με τις οποίες η Κύπρος μπαίνει στον παγκόσμιο διπλωματικό χάρτη λαμβάνονται την 10η Σεπτεμβρίου 1960 σε συνεδρία που ξεκίνησε στις 1 το μεσημέρι.
Σ’ αυτές τι πρώτες αποφάσεις φαίνεται ξεκάθαρα το πώς η ΚΔ επηρεαζόταν από το διεθνές πολιτικό περιβάλλον. Στα πρακτικά του Υπουργικού Συμβουλίου 10ης Σεπτεμβρίου 1960 αναφέρονται τα εξής:
«Ίδρυσις Πρεσβειών
(1) Το Υπουργικόν Συμβούλιον απεφάσισεν όπως:-
(α) ιδρυθούν επί του παρόντος εξ Πρεσβείαι εις τα ακόλουθας χώρας:-
Αθήνας
Άγκυραν
Λονδίνον
Ουσιγκτώνα
Βόννην
Κάιρον. (Εάν η Ηνωμένη Αραβική Δημοκρατία δεν επιθυμή δι’ ιδικούς της λόγους να έχη διπλωματικάς σχέσεις με την Κύπρον, τότε η Πρεσβεία να ιδρυθή εις οιαδήποτε πρωτεύουσαν άλλης χώρας εκτός της Ερυθράς Κίνας και της Ανατολικής Γερμανίας).
(β) εις μεν Ουασιγκτώνα, Λονδίνον, Αθήνας και Κάιρον (ή άλλην χώραν) διορισθούν Έλληνες Πρεσβευταί, εις δε Άγκρυραν και Βόννην Τούρκοι.
(γ) οι κατώθι διορισθούν ως Πρεσβευταί:-
Εις την Ουσιγκτώνα, ο κ. Ζήνων Ρωσσίδης
Εις Λονδίνον,
ο κ. Άντης Σωτηριάδης
Εις τας Αθήνας,
ο κ. Νίκος Κρανιδιώτης
Εις την Άγκυραν,
ο κ. Μεχμέτ Εργογλούρογλου
(Τα ονόματα των διορισθησομένων εις Βόννην και Κάιρον (ή άλλην χώραν) θα αποφασισθούν αργότερον)».
Στην ίδια συνεδρία καθορίζεται και τον τρόπος λειτουργίας της διπλωματικής αποστολής στις ΗΠΑ όπου λαμβάνεται υπόψη ο δικοινοτικός χαρακτήρας του κράτους:
«(δ) ο εν Ουασιγκτώνι Πρεσβευτής εκτελή συγχρόνως και χρέη Μόνιμου Αρχηγού της παρά τα Ηνωμένα Έθνη Αντιπροσωπείας της Κύπρου με μόνιμον αναπληρωτήν Τούρκον διπλωμάτην, όστις θα φέρη τον βαθμού (Υπουργού), και θα αναπληροί τον Πρεσβευτήν όταν ούτος απουσιάζει από την εν Νέα Υόρκη Οργάνωσιν Ηνωμένων Εθνών.
(ε) εις την Ουσιγκτώνι Πρεσβείαν διορισθούν εις Έλλην και εις Τούρκος με τον ίδιο βαθμόν Συμβούλου Πρεσβείας. Εις περίπτωσιν καθ’ ην ο εν Ουασιγκτώνι Έλλην πρεσβευτής θα ευρίσκεται παρά τη Οργανώσει Ηνωμένων Εθνών ως Αρχηγός της Κυπριακής Αντιπροσωπείας τούτον θα αναπληροί εν Ουασιγκτώνι ο Τούρκος Σύμβουλος. Εις περίπτωσιν όμως καθ’ ην ο εν Ουασιγκτώνι Έλλην Πρεσβευτής θα απουσιάζη εκ της χώρας (εκτός της Οργανώσεων Ηνωμένων Εθνών), η θα κωλύεται καθ’ οιονδήποτε τρόπον να εκτελέση τα καθήκοντά του, τούτον θα αντικαθιστά ο Έλλην Σύμβουλος.
(στ) εις με τα Αθήνας, Άγκυραν και Βόννην διορισθούν Έλληνες Σύμβουλοι, εις δε το Λονδίνον και Κάιρον (ή άλλην χώραν) Τούρκοι, οι Σύμβουλοι ούτοι θα αντιαθιστούν τους οικείους Πρεσβευτάς εις περίπτωσιν απουσίας των.
(ζ) εις την εν Βόννην Πρεσβείαν διορισθή Έλλην Εμπορικός Ακόλουθος.
(η) η Απόφασις αυτή μη δημοσιευθή εις την Επίσημον Εφημερίδα».
Κατά τη συνεδρία ο Πρόεδρος Μακάριος ενημέρωσε τα μέλη της κυβέρνησης ότι υπήρξαν εισηγήσεις από τους πρεσβευτές της Ρωσίας Μ. Σεργκέγιεφ και της Εθνικιστικής Κίνας (σημερινή Ταϊβάν) Γουέν Γουάν-Νινκ όπως ιδρύσουν πρεσβείες των χωρών της στην Κύπρο. Υπήρξε συμφωνία από πλευράς Υπουργικού Συμβουλίου για την ίδρυση πρεσβειών όπως και για τη μη δημοσιοποίηση και αυτής της απόφασης.
TO ΠΡΩΤΟ ΥΠΟΥΡΓΙΚΟ
Στις 31 Αυγούστου 1960, δύο εβδομάδες μετά την ανακήρυξη της Ανεξαρτησίας, το πρώτο Υπουργικό Συμβουλίου της Κυπριακής Δημοκρατίας συνεδριάζει στις 10.30 το πρωί. Σύμφωνα με το πρακτικό τής εν λόγω συνεδρίας, το πρώτο που συντάσσεται με τη χρήση της ελληνικής γλώσσας:
Παρόντες:
Η Αυτού Μακαριότης ο Αρχιεπίσκοπος Μακάριος, Πρόεδρος της Δημοκρατίας
Δρ. Φ. Κουτσιούκ, αντιπρόεδρος της Δημοκρατίας
Κος Α. Αραούζος, υπουργός Εμπορίου και Βιομηχανίας
Κος Π. Γιωρκάτζης, υπουργός Εσωτερικών
Δρ. Ρ. Θεοχάρης, υπουργός Οικονομικών
Κος Σ. Κυπριανού, υπουργός Εξωτερικών
Δρ. Ν. Μανιέρα, υπουργός Υγείας
Κος Ο. Ορέκ, υπουργός Αμύνης
Κος Α. Παπαδόπουλος, υπουργός Συγκοινωνιών και Έργων
Κος Τ. Παπαδόπουλος, υπουργός Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων
Κος Φ. Πλουμέρ, υπουργός Γεωργίας και Φυσικών Πόρων
Κα Σ. Σουλιώτου, υπουργός Δικαιοσύνης
Παρακαθήμενοι:
Ο υφυπουργός παρά τω Προέδρω
Ο υφυπουργός παρά τω Αντιπροέδρω
Γραμματεύς:
Κος Τ.Ε. Μαρκαντώνης
Μεταφρασταί:
Κος Μ. Μπετρή
Κος Κ. Ψυλλίδης
Tα πρώτα χαρτονομίσματα
Μετά τις προσφωνήσεις από τον Πρόεδρο Μακάριο και τον αντιπρόεδρο Κουτσιούκ, το Υπουργικό Συμβούλιο αποφάσισε για τα νομίσματα της Κυπριακής Δημοκρατίας:
«Χαρτονομίσματα. Το Συμβούλιον αποφάσισε:-
(α) όπως αι σημεριναί αξίαι των τεσσάρων χαρτονομισμάτων διατηρηθούν – το πλάτος έκαστου χαρτονομίσματος να μειωθεί κατά εν εκατοστόν περίπου
(β) όπως τα ακόλουθα τέσσερα σχέδια χρησιμοποιηθούν διά τα τέσσαρα χαρτονομίσματα:
(ι) κεντήματα και εργόχειρα, διά το χαρτονόμισμα των £5
(ιι) ανάγλυφοι λίθοι, διά το χαρτονόμισμα της £1
(ιιι) ανάγλυφα ξύλα και δάση, διά το χαρτονόμισμα των 500 μιλς και
(ιν) προϊόντα, διά το χαρτονόμισμα των 250 μιλς.
(γ) Όπως ο θυρεός της Δημοκρατίας (η περιστερά) χρησιμοποιηθεί εις τον χώρο τον προορισμένον διά τον θυρεόν εις την εμπρόσθιαν πλευράν εκάστου χαρτονομίσματος.
(δ) Όπως διατηρηθή η υφιστάμενη υδατογραφία.
(ε) Όπως το ζήτημα τρόπου της αναγραφής της αξίας των νομισμάτων Ελληνιστί και Τουρκιστί αφεθή να διευθετηθή υπό των ειδικών σχεδιαστών κατά πρώτον λόγον.
Κέρματα. Το Συμβούλιο αποφάσισε:-
(α) Όπως οι σημεριναί αξίαι των κερμάτων 100, 50, 25 και 5 μιλς διατηρηθούν
(β) όπως το κέρμα των 3 μιλς καταργηθή και αντ’ αυτού εισαχθή το κέρμα του ενός μιλ
(γ) όπως ο θυρεός της Δημοκρατίας (η περιστερά) χρησιμοποιηθή επί της εμπρόσθιας πλευράς όλων των νομισμάτων και
(δ) όπως τα σχέδια επί της οπίσθιας πλευράς, το μέγεθος και το μέταλλον των διαφόρων νομισμάτων έχουν ως ακολούθως:-
100 μιλς, αγρινόν, υφιστάμενον μέγεθος και μέταλλον,
50 μιλς, βότρυς σταφυλών, υφιστάμενον μέγεθος και μέταλλον ,
25 μιλς, κώνος κέδρου, υφιστάμενον μέγεθος και μέταλλον,
5 μιλς, ιστιοφόρον, υφιστάμενον μέγεθος και μέταλλον και
1 μιλ, στάχυς, αλουμίνιον, μεγέθους κέρματος των 3 μιλς αλλά πολύγωνον ή διάτρητον».
Ο καθορισμός των Χαρτοφυλακίων
Ο Κυβερνήτης πρότεινε όπως η Επιτροπή δεν θα έπρεπε να επιχειρήσει να καταλήξει σε αποφάσεις σ’ αυτό το σημαντικό ζήτημα κατά την παρούσα συνάντηση, αλλά πίστευε ότι μια προκαταρκτική συζήτηση θα ήταν χρήσιμη. Μια λίστα προτεινόμενων χαρτοφυλακίων διανεμήθηκε. (Παράρτημα Ι των Πρακτικών)
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι
Συμβούλιο Υπουργών
Προτεινόμενα Χαρτοφυλάκια
1. Πρόεδρος
2. Αντιπρόεδρος
3. Εξωτερικών
4. Γενικός Εισαγγελέας (Δικαιοσύνης)
5. Άμυνας
6. Οικονομικών
7. Εμπορίου και Βιομηχανίας
(συμπεριλαμβανομένων Ορυχείων)
8. Εσωτερικών Θεμάτων
9. Συγκοινωνιών και Έργων
10. Υγείας
11. Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων
12. Φυσικών Πόρων
Σύμφωνα με τα πρακτικά της συνάντησης:
«Κατά τη συζήτηση υπήρξε η εισήγηση ότι θα ήταν πιο ορθό να προσδιοριστεί ο Υπουργός Εσωτερικών Ζητημάτων (Home Affairs) ως Υπουργός Εσωτερικών (Interior).
Ο Αρχιεπίσκοπος ρώτησε κατά πόσο ο Γενικός Εισαγγελέας θα είναι ο Υπουργός Δικαιοσύνης. Ο Κυβερνήτης εξήγησε ότι στο Αγγλικό σύστημα δεν υπήρχε Υπουργός Δικαιοσύνης. Ο Αρχιεπίσκοπος ανέφερε ότι προσωπικά θα ήθελε τους επικεφαλής όλων των Υπουργείων να φέρουν τον τίτλο του Υπουργού.
Ο Αρχιεπίσκοπος ρώτησε κατά πόσο το Υπουργείο Εμπορίου και Βιομηχανίας και το Υπουργείο Οικονομικών μπορούν να ενωθούν σ’ ένα Υπουργείο. Επίσης εισηγήθηκε ότι θα ήταν ορθότερο εάν το Υπουργείο Φυσικών Πόρων ονομαζόταν Υπουργείο Γεωργίας και Φυσικών Πόρων, τονίζοντας έτσι τη σημασία της γεωργίας στην οικονομία της νήσου.
Ο δρ Κουτσιούκ δήλωσε πως εάν τα δύο Υπουργεία των Οικονομικών και Εμπορίου και Βιομηχανίας ενώνονταν θα υπάρχει ένα άδειο χαρτοφυλάκιο. Ο Αρχιεπίσκοπος σκέφτηκε ότι το Υπουργείο Συγκοινωνιών και Έργων μπορούσε να χωριστεί σε δύο Υπουργεία.
Ο δρ Κουτσιούκ εξέφρασε την επιθυμία όπως η άποψή του ότι θα πρέπει να είναι χωριστά τα Υπουργεία Εμπορίου και Βιομηχανίας, και Οικονομικών. Αυτή ήταν και η πρακτική αλλού και θεωρούσε ότι δικαιολογείτο από απόψεως σημασίας αμφοτέρων.
Στη βάση αυτών ο Κυβερνήτης ήγειρε την προσοχή για το ενδεχόμενο ο τουρισμός να αποτελέσει τη πιο σημαντική βιομηχανία της νήσου στο μέλλον. Αυτό θα μπορούσε να περιέλθει κάτω από το Υπουργείο Εμπορίου και Βιομηχανίας το οποίο θα καταστεί κατ’ επέκταση πιο σημαντικό».
Στην ίδια συνάντηση συζητήθηκε επίσης το θέμα της συμμετοχής δημοσίων υπαλλήλων στη μεταβατική κυβέρνηση, η μισθοδοσία των υπουργών και το κατά πόσο όσοι θα αναλάβουν πολιτειακά αξιώματα θα πρέπει να εγκαταλείψουν εργασίες και επιχειρήσεις.
Αναλύσεις
Η Κίνα βρίσκει δρόμο που παρακάμπτει το Πακιστάν – Ο διάδρομος Ουαχάν αλλάζει τις γεωπολιτικές ισορροπίες
Μία νέα οδική αρτηρία μήκους 121 χιλιομέτρων στο βορειοανατολικό Αφγανιστάν δημιουργεί τις προϋποθέσεις για απευθείας χερσαία σύνδεση με την Κίνα, χωρίς διέλευση από το Πακιστάν. Η ολοκλήρωση του δρόμου στον ιστορικό διάδρομο Ουαχάν αποκτά ιδιαίτερη γεωπολιτική σημασία, καθώς το Πεκίνο αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα ασφαλείας με τις επενδύσεις του στο Πακιστάν, ενώ η Καμπούλ επιδιώκει να μειώσει την εξάρτησή της από το Ισλαμαμπάντ.
Μία σημαντική εξέλιξη στις χερσαίες μεταφορές και στις γεωπολιτικές ισορροπίες της Κεντρικής Ασίας καταγράφεται στο Αφγανιστάν, με την ολοκλήρωση νέου δρόμου στον στρατηγικής σημασίας διάδρομο Ουαχάν.
Σύμφωνα με ανάλυση του Imran Khurshid που δημοσιεύθηκε στις 9 Οκτωβρίου 2026 στο Asia Times, οι αφγανικές αρχές εγκαινίασαν οδική διαδρομή 121 χιλιομέτρων, η οποία εκτείνεται από την περιοχή Μπρογκίλ έως τα σύνορα με την Κίνα, στην επαρχία Μπανταχσάν.
Το έργο κόστισε περίπου 365 εκατομμύρια αφγάνι, ποσό που αντιστοιχεί σε περίπου 5,5 εκατομμύρια δολάρια.
Κατά τις αφγανικές ανακοινώσεις, κατασκευάστηκε από ντόπιους μηχανικούς και εργαζομένους, χωρίς τη συμμετοχή ξένων τεχνικών συμβούλων.
Η νέα διαδρομή φθάνει στα σινοαφγανικά σύνορα. Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι λειτουργεί ήδη πλήρης διεθνής εμπορευματικός διάδρομος, καθώς εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικοί τεχνικοί και συνοριακοί περιορισμοί.
Γιατί ο διάδρομος Ουαχάν έχει στρατηγική σημασία
Ο διάδρομος Ουαχάν αποτελεί μια στενή λωρίδα αφγανικού εδάφους ανάμεσα στο Τατζικιστάν, το Πακιστάν και την Κίνα.
Η γεωγραφική του διαμόρφωση συνδέεται με τον ανταγωνισμό της Βρετανικής και της Ρωσικής Αυτοκρατορίας κατά τον 19ο αιώνα.
Η περιοχή διατηρήθηκε ως ζώνη διαχωρισμού των δύο αυτοκρατορικών σφαιρών επιρροής, αποτελώντας ένα από τα χαρακτηριστικότερα γεωγραφικά κατάλοιπα του λεγόμενου «Μεγάλου Παιχνιδιού».
Σήμερα, η ίδια περιοχή αποκτά νέα σημασία, αυτή τη φορά λόγω της προσπάθειας σύνδεσης της Κίνας με το Αφγανιστάν και ευρύτερα με την Κεντρική Ασία.
Ο δρόμος ανοίγει τη δυνατότητα δημιουργίας μιας εναλλακτικής οδού μεταφορών, περιορίζοντας δυνητικά την ανάγκη διέλευσης από το πακιστανικό έδαφος.
Το πρόβλημα της Κίνας με τον οικονομικό διάδρομο CPEC
Το ενδιαφέρον της εξέλιξης εντοπίζεται κυρίως στην προσπάθεια του Πεκίνου να περιορίσει την εξάρτησή του από ευάλωτες υποδομές.
Ο Οικονομικός Διάδρομος Κίνας–Πακιστάν, γνωστός ως CPEC, αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα προγράμματα της κινεζικής πρωτοβουλίας Belt and Road.
Μέσω του συγκεκριμένου σχεδίου, η Κίνα επιχειρεί να ενισχύσει τις εμπορικές και ενεργειακές συνδέσεις της με τη Νότια Ασία και την Αραβική Θάλασσα.
Ωστόσο, η υλοποίηση των έργων έχει αντιμετωπίσει σοβαρές δυσκολίες.
Στην επαρχία Μπαλουχιστάν, οργανώσεις αυτονομιστών έχουν πραγματοποιήσει επανειλημμένες επιθέσεις εναντίον κινεζικών συμφερόντων, εγκαταστάσεων και εργαζομένων.
Οι επιθέσεις αυτές έχουν επιβαρύνει την ασφάλεια των υποδομών και έχουν αυξήσει το κόστος προστασίας των κινεζικών επενδύσεων.
Παράλληλα, έχουν διατυπωθεί καταγγελίες για καθυστερήσεις, κακοδιαχείριση και προβλήματα διαφάνειας σε επιμέρους προγράμματα του CPEC.
Η εδαφική διαμάχη με την Ινδία
Μια επιπλέον γεωπολιτική δυσκολία συνδέεται με τη διέλευση του CPEC από το Γκιλγκίτ–Μπαλτιστάν.
Η περιοχή διοικείται από το Πακιστάν, αλλά διεκδικείται από την Ινδία, στο πλαίσιο της ευρύτερης διαμάχης για το Κασμίρ.
Το Νέο Δελχί έχει αντιταχθεί επανειλημμένα σε έργα που διέρχονται από εδάφη τα οποία θεωρεί τμήμα της δικής του επικράτειας.
Αυτό σημαίνει ότι ο οικονομικός διάδρομος Κίνας–Πακιστάν δεν αποτελεί μόνο αναπτυξιακό πρόγραμμα, αλλά συνδέεται με μία από τις πιο ευαίσθητες εδαφικές αντιπαραθέσεις της Ασίας.
Η δημιουργία εναλλακτικών διαδρομών μέσω του Αφγανιστάν θα μπορούσε μακροπρόθεσμα να προσφέρει στο Πεκίνο μεγαλύτερη ευελιξία.
Δεν υπάρχει, πάντως, ένδειξη ότι ο δρόμος του Ουαχάν μπορεί σήμερα να αντικαταστήσει τις μεγάλες μεταφορικές υποδομές του CPEC.
Η Καμπούλ επιχειρεί να μειώσει την εξάρτησή της από το Ισλαμαμπάντ
Για την κυβέρνηση των Ταλιμπάν, το έργο έχει και μία σαφή πολιτική διάσταση.
Το Αφγανιστάν εξαρτάται σε σημαντικό βαθμό από συνοριακές διαβάσεις και μεταφορικούς άξονες που περνούν από το Πακιστάν.
Οι επανειλημμένες εντάσεις ανάμεσα στις δύο χώρες έχουν προκαλέσει κλείσιμο συνοριακών περασμάτων, διακοπές εμπορικών ροών και επιβάρυνση της αφγανικής οικονομίας.
Μια εναλλακτική χερσαία διέξοδος προς την Κίνα θα μπορούσε, εφόσον αναπτυχθεί και καταστεί λειτουργική, να μειώσει τη δυνατότητα του Πακιστάν να χρησιμοποιεί τη γεωγραφική του θέση ως μέσο πίεσης προς την Καμπούλ.
Η αφγανική πλευρά αντιμετωπίζει το έργο ως σημαντική υποδομή οικονομικής και στρατηγικής αυτονομίας.
Η στάση της Κίνας και της Ρωσίας
Παρά την προοπτική άμεσης σύνδεσης, το Πεκίνο δεν έχει εγκαταλείψει τον οικονομικό διάδρομο CPEC ούτε έχει ανακοινώσει ότι ο Ουαχάν θα τον αντικαταστήσει.
Η Κίνα εξακολουθεί να διατηρεί σημαντικά οικονομικά και στρατηγικά συμφέροντα στο Πακιστάν.
Αντίστοιχα, η Ρωσία ενδιαφέρεται για τη σταθερότητα του Αφγανιστάν και για την ανάπτυξη νέων δικτύων επικοινωνίας στην Κεντρική Ασία.
Η δημιουργία περισσότερων επιλογών διασύνδεσης ενδέχεται να περιορίσει την αποκλειστική σημασία ορισμένων παραδοσιακών μεταφορικών διαδρομών.
Η πραγματική αξία του Ουαχάν θα εξαρτηθεί από τη βελτίωση των οδικών υποδομών, τη λειτουργία συνοριακών και τελωνειακών εγκαταστάσεων, τις καιρικές συνθήκες και τις πολιτικές αποφάσεις της Κίνας.
Το μήνυμα προς το Πακιστάν
Η νέα διαδρομή αναδεικνύει μια σημαντική γεωπολιτική πραγματικότητα: η γεωγραφική θέση ενός κράτους προσφέρει στρατηγικά πλεονεκτήματα, αλλά η αξιοποίησή τους εξαρτάται από την ασφάλεια και την αξιοπιστία των μεταφορικών του δικτύων.
Το Πακιστάν εξακολουθεί να αποτελεί κρίσιμο εταίρο της Κίνας, ιδιαίτερα στο πλαίσιο του CPEC.
Ταυτόχρονα, όμως, η αστάθεια, οι επιθέσεις σε κινεζικά συμφέροντα και οι αντιπαραθέσεις με το Αφγανιστάν δημιουργούν κίνητρα αναζήτησης εναλλακτικών επιλογών.
Ο διάδρομος Ουαχάν δεν έχει ακόμη μετατραπεί σε μεγάλο εμπορικό πέρασμα. Η κατασκευή του δρόμου, ωστόσο, καταδεικνύει ότι το Αφγανιστάν επιχειρεί να αποκτήσει πρόσθετες διεθνείς συνδέσεις και ότι η αποκλειστική εξάρτηση από το Πακιστάν δεν αποτελεί πλέον τη μοναδική γεωγραφική επιλογή.
Για το Ισλαμαμπάντ, η εξέλιξη αποτελεί μια νέα στρατηγική παράμετρο που θα πρέπει να συνυπολογίσει στις σχέσεις του με το Πεκίνο και την Καμπούλ.
Διεθνή
Γερμανία: Το ρωσικό φυσικό αέριο επιστρέφει έμμεσα μέσω των λιπασμάτων, παρά τους ευρωπαϊκούς δασμούς
Οι εισαγωγές ρωσικών αζωτούχων λιπασμάτων μειώθηκαν κατά 66% το 2025-2026, αλλά παραμένουν 53% υψηλότερες από τα επίπεδα πριν από τον πόλεμο στην Ουκρανία.
Το υψηλό ενεργειακό κόστος στη Γερμανία διατηρεί ανταγωνιστικά τα ρωσικά προϊόντα, σύμφωνα με στοιχεία που δημοσίευσε η Berliner Zeitung. Η Γερμανία εξακολουθεί να συνδέεται εμπορικά με το ρωσικό φυσικό αέριο, παρά τις ευρωπαϊκές προσπάθειες περιορισμού της ενεργειακής εξάρτησης από τη Μόσχα.
Αυτή τη φορά, η σύνδεση δεν αφορά αποκλειστικά την άμεση προμήθεια φυσικού αερίου, αλλά τις εισαγωγές λιπασμάτων που παράγονται με τη χρήση ρωσικού αερίου ως πρώτης ύλης και πηγής ενέργειας. Σύμφωνα με δημοσίευμα της γερμανικής εφημερίδας, που βασίζεται σε στοιχεία του Γερμανικού Ομοσπονδιακού Στατιστικού Γραφείου και του Συνδέσμου Αγροτικής Βιομηχανίας (IVA), οι εισαγωγές αζώτου μέσω ρωσικών λιπασμάτων μειώθηκαν σημαντικά κατά το 2025-2026. Ωστόσο, εξακολουθούν να βρίσκονται πάνω από τα επίπεδα που καταγράφονταν πριν από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία.
Τα στοιχεία των εισαγωγών και η σύγκριση με την προπολεμική περίοδο
Το 2025-2026, η Γερμανία εισήγαγε 48.800 τόνους αζώτου μέσω λιπασμάτων ρωσικής προέλευσης. Η ποσότητα αυτή είναι μειωμένη κατά περίπου 66% σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος, αλλά παραμένει κατά 53% υψηλότερη από τους 31.800 τόνους που είχαν καταγραφεί το 2020-2021, πριν από τον πόλεμο.
Η εξέλιξη των εισαγωγών δείχνει πόσο έντονη ήταν η αύξηση μετά το 2022. Το 2021-2022 οι εισαγωγές έφτασαν τους 56.800 τόνους αζώτου, ενώ το 2022-2023 εκτοξεύθηκαν στους 185.100 τόνους. Στη συνέχεια καταγράφηκαν 140.200 τόνοι το 2023-2024 και 143.800 τόνοι το 2024-2025, προτού σημειωθεί η μεγάλη υποχώρηση της τελευταίας περιόδου. Τα στοιχεία αφορούν την ποσότητα του αζώτου που περιέχεται στα εισαγόμενα λιπάσματα και όχι το συνολικό βάρος των προϊόντων.
Τα λιπασματικά έτη υπολογίζονται από τον Ιούλιο έως τον Ιούνιο. Η ποσότητα αζώτου που εισήχθη στη Γερμανία μέσω ρωσικής ουρίας μειώθηκε από 71.600 τόνους σε 27.600 τόνους, καταγράφοντας πτώση άνω του 61%. Παρά τη μείωση, η ποσότητα εξακολουθεί να είναι σχεδόν τριπλάσια από τους 9.900 τόνους του 2020-2021. Η συγκεκριμένη εξέλιξη αναδεικνύει το βασικό πρόβλημα της ευρωπαϊκής πολιτικής περιορισμού των εμπορικών δεσμών με τη Ρωσία. Ακόμη και όταν περιορίζονται οι εισαγωγές συγκεκριμένων προϊόντων, οι οικονομικές σχέσεις μπορούν να διατηρούνται μέσω άλλων κατηγοριών αγαθών, ιδιαίτερα όταν αυτά έχουν χαμηλότερο κόστος παραγωγής.
Γιατί οι ρωσικές εισαγωγές παραμένουν ανταγωνιστικές
Καθοριστικός παράγοντας είναι το υψηλό ενεργειακό κόστος στη Γερμανία και στην υπόλοιπη Ευρώπη. Η παραγωγή αζωτούχων λιπασμάτων απαιτεί μεγάλες ποσότητες φυσικού αερίου, το οποίο χρησιμοποιείται τόσο ως πρώτη ύλη όσο και ως πηγή ενέργειας. Σύμφωνα με τον Σύνδεσμο Αγροτικής Βιομηχανίας (IVA), οι ευρωπαϊκοί δασμοί, που τέθηκαν σε ισχύ τον Ιούλιο του 2025, περιόρισαν σημαντικά τις εισαγωγές ρωσικών λιπασμάτων. Ωστόσο, δεν εξάλειψαν το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα των ρωσικών προϊόντων. Ο σύνδεσμος επισημαίνει ότι οι υψηλές τιμές ενέργειας δυσκολεύουν τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις να αυξήσουν την εγχώρια παραγωγή και να καλύψουν μεγαλύτερο μέρος των αναγκών της αγοράς. Ως αποτέλεσμα, τα ρωσικά λιπάσματα εξακολουθούν να παραμένουν ελκυστικά, ακόμη και μετά την επιβολή πρόσθετων δασμών.
Παράλληλα, σύμφωνα με τον IVA, είναι πιθανό ορισμένες ποσότητες ρωσικών προϊόντων να φτάνουν στη γερμανική αγορά μέσω άλλων κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το μέγεθος αυτών των έμμεσων εισαγωγών, ωστόσο, δεν μπορεί να προσδιοριστεί με ακρίβεια από τα διαθέσιμα στοιχεία.
Δεν αποδίδονται οι αυξήσεις των τιμών αποκλειστικά στους δασμούς
Το ζήτημα έχει άμεση σημασία για τους Γερμανούς αγρότες, καθώς το κόστος των λιπασμάτων επηρεάζει την παραγωγή και, τελικά, την οικονομική βιωσιμότητα των καλλιεργειών. Ο IVA υποστηρίζει ότι η μείωση των ρωσικών εισαγωγών δεν έχει προκαλέσει μέχρι στιγμής σαφή αύξηση των τιμών εξαιτίας των δασμών. Σύμφωνα με τον σύνδεσμο, η εγχώρια παραγωγική δυναμικότητα και οι εισαγωγές από άλλες χώρες, μεταξύ των οποίων η Αίγυπτος, επαρκούν για την κάλυψη των αναγκών της αγοράς. Την ίδια στιγμή, ο σύνδεσμος αποδίδει τις υψηλές τιμές των λιπασμάτων το 2026 στις διεθνείς ενεργειακές αναταράξεις, στον πόλεμο με το Ιράν και στην κρίση γύρω από τα Στενά του Ορμούζ, παράγοντες που επηρεάζουν το κόστος μεταφοράς και τις παγκόσμιες τιμές ενέργειας και λιπασμάτων.
Οι εκτιμήσεις αυτές αποτελούν τις θέσεις του κλαδικού συνδέσμου και δεν συνιστούν από μόνες τους ανεξάρτητη αξιολόγηση όλων των παραγόντων που διαμορφώνουν τις τιμές.
Νέες πιέσεις για περιορισμό των ρωσικών εισαγωγών
Με αφορμή τα στοιχεία, ο IVA ζητά να εξεταστεί η επιβολή πρόσθετων δασμών στις εισαγωγές καλιούχων λιπασμάτων από τη Ρωσία και τη Λευκορωσία. Το κάλιο αποτελεί βασικό θρεπτικό στοιχείο για τις καλλιέργειες και αντιπροσωπεύει μια ακόμη κατηγορία προϊόντων στην οποία η ευρωπαϊκή αγορά διατηρεί εμπορικές σχέσεις με τις δύο χώρες.
Ο σύνδεσμος εκτιμά ότι η ευρωπαϊκή βιομηχανία μπορεί να καλύψει τις ανάγκες της γεωργίας χωρίς να εξαρτάται από τις συγκεκριμένες εισαγωγές και υποστηρίζει ότι πρόσθετοι δασμοί δεν θα πρέπει να οδηγήσουν αναγκαστικά σε αυξήσεις τιμών. Η συζήτηση, ωστόσο, αποτυπώνει το ευρύτερο δίλημμα της ευρωπαϊκής οικονομικής πολιτικής. Η μείωση της εξάρτησης από τη Ρωσία απαιτεί όχι μόνο εμπορικούς περιορισμούς, αλλά και ανταγωνιστική εγχώρια παραγωγή, προσιτό ενεργειακό κόστος και εναλλακτικές πηγές προμήθειας.
Τα δεδομένα της γερμανικής αγοράς δείχνουν ότι οι δασμοί μπορούν να περιορίσουν σημαντικά τις εισαγωγές, χωρίς όμως να εξαλείψουν αυτομάτως τις οικονομικές σχέσεις που στηρίζονται σε διαφορές κόστους παραγωγής. Για τη Γερμανία και την Ευρωπαϊκή Ένωση, η πρόκληση παραμένει η εξισορρόπηση τριών στόχων: της ενεργειακής και οικονομικής ασφάλειας, της στήριξης της εγχώριας βιομηχανίας και της διατήρησης προσιτού κόστους για τον αγροτικό τομέα.
Με πληροφορίες του Συνδέσμου Αγροτικής Βιομηχανίας (IVA) και του Γερμανικού Ομοσπονδιακού Στατιστικού Γραφείου.
Αναλύσεις
Πακιστάν: Μειώθηκαν οι τρομοκρατικές επιθέσεις, αλλά αυξάνονται οι απειλές – Αντάρτικες οργανώσεις αναπτύσσουν νέες τακτικές και στρατολογούν γυναίκες
Η νέα έκθεση του Pakistan Institute for Conflict and Security Studies (PICSS) αποκαλύπτει ένα αντιφατικό περιβάλλον ασφαλείας: Λιγότερες επιθέσεις και θύματα, αλλά αναδιοργάνωση ένοπλων ομάδων, χρήση drones, εσωτερικές συγκρούσεις και αυξανόμενη αστάθεια στο Μπαλουχιστάν. Η πολιτική κρίση επιβαρύνει την προσπάθεια αντιμετώπισης της τρομοκρατίας.
Μια εξαιρετικά σύνθετη εικόνα για την ασφάλεια στο Πακιστάν αποτυπώνει η νέα εβδομαδιαία ανάλυση του Pakistan Institute for Conflict and Security Studies (PICSS), η οποία δημοσιεύθηκε στις 10 Οκτωβρίου 2026. Παρά τη μείωση των επιθέσεων από ένοπλες οργανώσεις κατά την πρώτη εβδομάδα του μήνα, οι εξελίξεις στο εσωτερικό των εξτρεμιστικών και αυτονομιστικών ομάδων δημιουργούν σοβαρά ερωτήματα για την πραγματική αποτελεσματικότητα των επιχειρήσεων ασφαλείας.
Η έκθεση με τίτλο «Pakistan’s Security Paradox: Militant Attacks Decline as Militant Groups Signal New Developments» καταγράφει υποχώρηση των επιθέσεων, αλλά παράλληλα εντοπίζει ενδείξεις οργανωτικής αναδιάρθρωσης, νέων επιχειρησιακών μεθόδων και εντατικοποίησης της προπαγανδιστικής δραστηριότητας.
Μείωση 18% στις επιθέσεις – Παραμένει σοβαρή η απειλή
Σύμφωνα με το PICSS, από τις 2 έως τις 8 Οκτωβρίου καταγράφηκαν συνολικά 46 επιθέσεις ενόπλων οργανώσεων στο Πακιστάν, έναντι 56 την αμέσως προηγούμενη εβδομάδα.
Η μείωση ανέρχεται στο 18%, ενώ αισθητή είναι και η υποχώρηση του αριθμού των θυμάτων.
Οι νεκροί μειώθηκαν από 52 σε 42 και οι τραυματίες από 53 σε 23.
Ωστόσο, η εικόνα δεν είναι ομοιόμορφη σε ολόκληρη τη χώρα.
Στην επαρχία Μπαλουχιστάν, όπου δραστηριοποιούνται ιδιαίτερα ενεργές αυτονομιστικές οργανώσεις, οι απώλειες αυξήθηκαν παρά τη μείωση του αριθμού των επιθέσεων.
Το στοιχείο αυτό δημιουργεί προβληματισμό για το κατά πόσον οι ένοπλες ομάδες μεταβάλλουν τις τακτικές τους, πραγματοποιώντας λιγότερες αλλά δυνητικά πιο φονικές επιχειρήσεις.
Οι Πακιστανοί Ταλιμπάν αλλάζουν τακτική – Drones και ελεύθεροι σκοπευτές
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι εξελίξεις στο εσωτερικό της Tehrik-i-Taliban Pakistan (TTP), της οργάνωσης που είναι γνωστή ως Πακιστανοί Ταλιμπάν.
Σύμφωνα με την ανάλυση, η TTP επέβαλε περιορισμούς στη χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης από τα μέλη της.
Η συγκεκριμένη απόφαση αποκτά σημασία σε μια περίοδο κατά την οποία οι ένοπλες οργανώσεις χρησιμοποιούν τις ψηφιακές πλατφόρμες τόσο για προπαγάνδα όσο και για την προβολή των επιχειρησιακών τους δυνατοτήτων.
Την ίδια στιγμή, η TTP δημοσιοποίησε οπτικό υλικό στο οποίο υποστηρίζει ότι καταγράφονται επιθέσεις με τετρακόπτερα μη επανδρωμένα αεροσκάφη και ενέργειες ελεύθερων σκοπευτών.
Οι ισχυρισμοί αυτοί δεν συνιστούν ανεξάρτητη επιβεβαίωση της αποτελεσματικότητας ή της έκτασης χρήσης των συγκεκριμένων μέσων.
Παρ’ όλα αυτά, η προβολή τέτοιων επιχειρήσεων εντάσσεται σε μια ευρύτερη προσπάθεια των οργανώσεων να παρουσιάσουν εικόνα τεχνολογικής προσαρμογής και να ενισχύσουν την επιρροή τους.
Εσωτερικές συγκρούσεις στις ένοπλες οργανώσεις
Την ίδια περίοδο, η Jamaat-ul-Ahrar, οργάνωση που έχει συνδεθεί με το δίκτυο των Πακιστανών Ταλιμπάν, ανακοίνωσε ότι πραγματοποίησε 122 επιθέσεις κατά τη διάρκεια του Σεπτεμβρίου.
Πρόκειται για αριθμό που προέρχεται από τους ισχυρισμούς της ίδιας της οργάνωσης και δεν πρέπει να συγχέεται με τα ανεξάρτητα καταγεγραμμένα περιστατικά του PICSS.
Παράλληλα, αναφέρθηκαν αιματηρές συγκρούσεις ανάμεσα σε μαχητές της Jamaat-ul-Ahrar και αντίπαλης φράξιας της TTP στην περιοχή Ορακζάι.
Οι πληροφορίες αυτές αναδεικνύουν ένα επιπλέον πρόβλημα για την ασφάλεια του Πακιστάν: τον κατακερματισμό του περιβάλλοντος των ενόπλων οργανώσεων.
Οι εσωτερικές συγκρούσεις ενδέχεται να αποδυναμώνουν προσωρινά ορισμένα δίκτυα, αλλά μπορούν επίσης να προκαλέσουν νέες αντιπαραθέσεις, ανακατατάξεις και αποσχίσεις.
Μπαλουχιστάν: Ένοπλη γυναικεία μονάδα και κλιμάκωση της προπαγάνδας
Σημαντικές εξελίξεις καταγράφονται και στο Μπαλουχιστάν, την επαρχία του νοτιοδυτικού Πακιστάν που συνορεύει με το Ιράν και το Αφγανιστάν και έχει στρατηγική σημασία λόγω των φυσικών πόρων και της πρόσβασής της στην Αραβική Θάλασσα.
Το Balochistan Liberation Front (BLF), μία από τις οργανώσεις που επιδιώκουν την ανεξαρτησία του Μπαλουχιστάν, δημοσιοποίησε υλικό για τη συγκρότηση νέου γυναικείου ένοπλου σχηματισμού.
Η συγκεκριμένη κίνηση προβάλλεται από την οργάνωση ως οργανωτική εξέλιξη. Δεν υπάρχουν, ωστόσο, επαρκή ανεξάρτητα στοιχεία στο δημόσιο απόσπασμα της έκθεσης για τον αριθμό των μελών ή τις πραγματικές επιχειρησιακές δυνατότητες της νέας μονάδας.
Παράλληλα, ο Balochistan Liberation Army (BLA), άλλη σημαντική αυτονομιστική ένοπλη οργάνωση, απέρριψε κατηγορίες περί συνεργασίας με την TTP.
Ο BLA δημοσιοποίησε επίσης οπτικό υλικό από επιχειρήσεις που ισχυρίζεται ότι πραγματοποίησαν μέλη του.
Άλλες οργανώσεις των Μπαλούχων προχώρησαν σε ανάλογες κινήσεις, προβάλλοντας τη δράση τους και διατυπώνοντας ισχυρισμούς για δραστηριότητες συλλογής πληροφοριών.
Οι εξελίξεις καταδεικνύουν ότι η σύγκρουση στο Μπαλουχιστάν δεν περιορίζεται στις ένοπλες επιθέσεις, αλλά περιλαμβάνει και έναν παράλληλο αγώνα επιρροής, επικοινωνίας και πολιτικής νομιμοποίησης.
Πολιτική κρίση και αντιτρομοκρατία
Πέρα από την ένοπλη βία, η έκθεση του PICSS επισημαίνει ότι η εσωτερική πολιτική αστάθεια δυσχεραίνει τη διαμόρφωση αποτελεσματικής πολιτικής ασφαλείας.
Η κατάρρευση των διαπραγματεύσεων μεταξύ της κυβέρνησης και του Pakistan Tehreek-e-Insaf (PTI), του κόμματος που ίδρυσε ο πρώην πρωθυπουργός Ιμράν Χαν, περιπλέκει τις προσπάθειες συντονισμού στην επαρχία Χάιμπερ Παχτούνχβα.
Η περιοχή αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα μέτωπα της δράσης των Πακιστανών Ταλιμπάν, λόγω της εγγύτητάς της με το Αφγανιστάν και της μακρόχρονης παρουσίας ένοπλων δικτύων.
Οι πολιτικές αντιπαραθέσεις μεταξύ κεντρικής κυβέρνησης και αντιπολίτευσης μπορούν να δυσχεράνουν τον συντονισμό, τη διοικητική συνεργασία και τη διαμόρφωση κοινής στρατηγικής για την αντιμετώπιση της τρομοκρατίας.
Το πρόβλημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία όταν συνδυάζεται με την ανάγκη προστασίας παραμεθόριων περιοχών και αντιμετώπισης οργανώσεων με διασυνοριακές διασυνδέσεις.
Αφγανιστάν, Ινδία και περιφερειακές αμυντικές συμφωνίες
Οι προκλήσεις που αντιμετωπίζει το Ισλαμαμπάντ δεν περιορίζονται στο εσωτερικό της χώρας.
Οι σχέσεις με το Αφγανιστάν παραμένουν κρίσιμος παράγοντας ασφαλείας, καθώς το Πακιστάν αποδίδει σε ένοπλα δίκτυα που δρουν από αφγανικό έδαφος σημαντικό μέρος των επιθέσεων εναντίον του.
Την ίδια στιγμή, η αντιπαράθεση με την Ινδία εξακολουθεί να επηρεάζει τον στρατηγικό σχεδιασμό των πακιστανικών ενόπλων δυνάμεων.
Στο περιφερειακό περιβάλλον προστίθενται οι νέες αμυντικές διευθετήσεις και οι προσπάθειες του Πακιστάν να διατηρήσει ή να ενισχύσει τις στρατηγικές του συνεργασίες.
Η συνύπαρξη εσωτερικών απειλών, πολιτικής αβεβαιότητας και εξωτερικών δεσμεύσεων δημιουργεί αυξημένες απαιτήσεις για τον στρατιωτικό μηχανισμό και τις υπηρεσίες ασφαλείας.
Οι αριθμοί δεν λένε ολόκληρη την ιστορία
Η εβδομαδιαία έκθεση του PICSS θέτει ένα ουσιαστικό ερώτημα: αποτελεί η μείωση των τρομοκρατικών επιθέσεων ένδειξη βελτίωσης της ασφάλειας ή πρόκειται για προσωρινή υποχώρηση της βίας, ενώ οι οργανώσεις αναπροσαρμόζουν τις τακτικές και τις δομές τους;
Η απάντηση δεν μπορεί να προκύψει αποκλειστικά από την καταμέτρηση των επιθέσεων.
Η χρήση νέων επιχειρησιακών μέσων, οι εσωτερικές διαμάχες, η συγκρότηση νέων ένοπλων σχηματισμών και η αυξημένη προπαγανδιστική δραστηριότητα συνθέτουν μια εικόνα που απαιτεί διαρκή παρακολούθηση.
Άλλωστε, τα στοιχεία του PICSS για ολόκληρο τον Σεπτέμβριο είχαν καταγράψει 225 επιθέσεις, τον υψηλότερο μηνιαίο αριθμό εδώ και δώδεκα χρόνια, γεγονός που αναδεικνύει τη σοβαρότητα της κατάστασης παρά την πρόσφατη εβδομαδιαία υποχώρηση.
Το Πακιστάν βρίσκεται αντιμέτωπο με μια πολυεπίπεδη κρίση ασφαλείας, στην οποία αλληλεπιδρούν τζιχαντιστικές οργανώσεις, αυτονομιστικά κινήματα, πολιτικές αντιπαραθέσεις και περιφερειακοί ανταγωνισμοί.
Η μείωση της συχνότητας των επιθέσεων αποτελεί θετική ένδειξη σε επίπεδο εβδομαδιαίων στατιστικών. Δεν αρκεί, όμως, από μόνη της για να αποδείξει ότι οι απειλές περιορίζονται σε βάθος χρόνου.
Το κρίσιμο ζήτημα για το Ισλαμαμπάντ δεν είναι μόνο πόσες επιθέσεις καταγράφονται, αλλά κατά πόσον το κράτος μπορεί να αντιμετωπίσει τις οργανώσεις που εξακολουθούν να διαθέτουν δυνατότητα στρατολόγησης, προσαρμογής και πραγματοποίησης νέων επιχειρήσεων.
-
Αναλύσεις3 εβδομάδες πρινΤο τελεσίγραφο Καλίν την ώρα που η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο!
-
Άμυνα3 μήνες πρινΡωσσικό ΜΜΕ: Ελληνικό «μπλόκο» στην απαίτηση για Patriot – Πώς γνωρίζει το Κίεβο απόρρητα στοιχεία για τους πυραύλους μας;
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΠακιστανός με καναδική υπηκοότητα ο υπαίτιος της πυρκαγιάς στον Έβρο! Πιθανόν να μετέφερε μετανάστες
-
GEOPOLITICO1 μήνα πρινΤο διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
-
Αναλύσεις2 μήνες πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΞέσπασμα της μητέρας της Μυρτούς για την υπόθεση Τζαβέντ Ασλάμ: «Δεν ξεχνώ ποτέ» – «Δήμαρχος των Πακιστανών ο Δούκας»
-
GEOPOLITICO3 εβδομάδες πρινΤί λέει Τούρκος δημοσιογράφος για Σάββα Καλεντερίδη; «Έκανε πολύ καλά τη δουλειά του για τη χώρα του – Δεν μπορούσε να τον στριμώξει η ΜİΤ»
-
Αναλύσεις3 μήνες πρινΕάν η Τουρκία απορρίψει τη συμφωνία αποχώρησης από την Κύπρο θα απομακρυνθεί δια της βίας
