Ακολουθήστε μας

Ιστορία - Πολιτισμός

Μπρεστ-Λιτόφσκ 1918: Πως οι Σοβιετικοί εγκατέλειψαν τον Πόντο στα χέρια των Τούρκων

Δημοσιεύτηκε στις

Είκοσι ένα ολόκληρα χρόνια έχουν περάσει από τη διάλυση της Σοβιετικής Ενωσης (Δεκέμβρης του ’91).

Το πλέον ενδιαφέρον πείραμα του 20ού αιώνα, που ξεκίνησε με τη σοσιαλιστική Επανάσταση του Οκτώβρη του 1917, διήρκεσε 74 χρόνια. Η ιστορική αποτίμηση του εγχειρήματος, με δεδομένη την τελική του κατάληξη, αποτελεί μια μεγάλη ερευνητική πρόκληση….

Κατά τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο η Ρωσική Αυτοκρατορία είχε βρεθεί στο ίδιο στρατόπεδο με τους Αγγλους, τους Ιταλούς, τους Γάλλους, τους Αμερικανούς, τους Σέρβους, τους Ρουμάνους, τις , στο τέλος και με τους Ελληνες. Αντίπαλοι ήταν η Γερμανία, η Αυστροουγγαρία, η των Νεότουρκων, η Βουλγαρία. Οι άσχημες κοινωνικές συνθήκες που δημιούργησε ο πόλεμος προκάλεσαν έντονη δυσαρέσκεια που έφερε επαναστατικές αναταράξεις, με κατάληξη τη δημοκρατική Επανάσταση του Φεβρουαρίου του 1917 και την εκθρόνιση του τσάρου. Λίγους μήνες αργότερα (τέλη Οκτώβρη, με το παλιό ημερολόγιο) οι μπολσεβίκοι θα καταλάβουν την εξουσία και θα την ασκήσουν μαζί με άλλα επαναστατικά κόμματα.

Ειρήνη ή Επανάσταση;

Το μεγαλύτερο πρόβλημα που είχε να αντιμετωπίσει η κυβέρνηση των μπολσεβίκων και των Αριστερών Σοσιαλεπαναστατών (Εσέρων) ήταν η διαχείριση του πολέμου. Με την επικράτηση της Επανάστασης είχαν ξεκινήσει οι συνομιλίες με τους Γερμανούς στην πολωνική πόλη Μπρεστ Λιτόφσκ (Brzesc Litewski) και είχε επιτευχθεί μια κατ’ αρχάς παύση των εχθροπραξιών. Το περιβάλλον ήταν ακόμα εξαιρετικά ρευστό. Η Ρωσική Αυτοκρατορία κατέρρεε και αποσυντίθονταν, ενώ στην ίδια τη Γερμανία ξεσπούσαν οι πρώτες απεργίες των εργατών (Ιανουάριος του ’18). Ειδικά στο , το απεργιακό κίνημα απλώθηκε στα μεγαλύτερα εργοστάσια και υποστηρίχθηκε από εκατοντάδες χιλιάδες εργάτες.

Στους κόλπους της επαναστατικής κυβέρνησης εμφανίστηκαν τρεις διαφορετικές απόψεις. Η κατ’ αρχάς κυρίαρχη άποψη του μπολσεβίκου Νικολάι Μπουχάριν και των Αριστερών Κομμουνιστών, για συνέχιση του πολέμου και τη μετατροπή του σε επαναστατικό. Ο Μπουχάριν υποστήριζε: «Λέγαμε πάντοτε ότι, αργά ή γρήγορα, η ρωσική επανάσταση θα ερχόταν σε σύγκρουση με το διεθνές κεφάλαιο. Αυτή η στιγμή έφτασε».

Υπήρχε επίσης η άποψη «ούτε ειρήνη ούτε πόλεμος» του Τρότσκι, που ήταν κοντύτερα στον Μπουχάριν, και, τέλος, η άποψη του Λένιν για ειρήνη με Γερμανούς και Νεότουρκους, με κάθε τίμημα. Για τον Λένιν, το σημαντικό ήταν η διατήρηση της κυριαρχίας του «πρωτοπόρου κόμματος» σε μια οποιαδήποτε περιοχή, με οποιοδήποτε κόστος. Στην άποψη αυτή ανιχνεύεται το πρόπλασμα της απομονωτικής θέσης «σοσιαλισμός σε μια μόνο χώρα», που θα αναδείξει λίγο αργότερα ο Στάλιν.

Οι συνέπειες της Συνθήκης του Μπρεστ Λιτόφσκ, πέραν του ότι η έχασε μεγάλο μέρος των εδαφών της (2 εκατ. τετρ. χλμ.), υπήρξαν καταλυτικές, τόσο για το ευρωπαϊκό επαναστατικό κίνημα όσο και για τους λαούς της Ανατολής. Η Ρωσική Επανάσταση αποχώρησε εθελούσια από τις επαναστατικές εξελίξεις στην , αφήνοντας αβοήθητο το επαναστατικό κίνημα. Οι συνέπειες της διάλυσης της συμμαχίας των μπολσεβίκων με τους Αριστερούς Σοσιαλεπαναστάτες θα είναι μοιραίες για τις πολιτικές εξελίξεις. Οι μπολσεβίκοι θα αρχίσουν πλέον να κυβερνούν μόνοι τους τη χώρα

Με την άποψη του Μπουχάριν συμφωνούσε όλη η Επαναστατική Αριστερά, συμπεριλαμβανομένων των Αναρχικών του πρίγκιπα Κροπότκιν, των διεθνιστών Μενσεβίκων, των Αριστερών και Δεξιών Εσέρων. Ολοι συμφωνούσαν ότι ο «ιμπεριαλιστικός πόλεμος έπρεπε να μετατραπεί σε επαναστατικό πόλεμο ολόκληρου του ευρωπαϊκού προλεταριάτου». Θεωρούσαν μεγάλο λάθος την επιμονή του Λένιν και πίστευαν ότι οι απόψεις του υπονόμευαν την παγκόσμια επανάσταση.Η άποψη του Λένιν αρχικά είχε την υποστήριξη μόνον του ενός τετάρτου των μπολσεβικικών οργανώσεων. Το θέμα αυτό συζητήθηκε και στα Σοβιέτ. Μόνο 2 από τα 230 τάχθηκαν υπέρ της ειρήνευσης, ενώ τα σημαντικότερα Σοβιέτ των εργατικών κέντρων τάχθηκαν ανοιχτά υπέρ της συνέχισης του πολέμου και της μετατροπής του σε επαναστατικό. Οι Αριστεροί Κομμουνιστές του Μπουχάριν κυριαρχούσαν στις οργανώσεις του μπολσεβικικού κόμματος-ΚΚΡ(μπ.). Στη πρώτη ψηφοφορία που έγινε σε μια κομματική σύσκεψη, η άποψη του Λένιν συγκέντρωσε 15 ψήφους, ο Τρότσκι 16 και ο Μπουχάριν 32. Ο Λένιν κατηγορήθηκε ανοιχτά στην εφημερίδα «Κομμουνίστ» των Αριστερών Κομμουνιστών, που κυκλοφορούσε σε ένα εκατομμύριο αντίτυπα, ότι εγκατέλειψε τις διεθνιστικές αρχές της επανάστασης.

Η στάση του Τρότσκι

Για να αποτρέψει ο Λένιν την πλήρη επικράτηση της επαναστατικής άποψης κατά την έναρξη των διαπραγματεύσεων στο Μπρεστ Λιτόφσκ, καιροσκοπικά συντάχθηκε με την άποψη του Τρότσκι. Η διαπραγματευτική στρατηγική των Γερμανών αποσκοπούσε στο να «στριμώξει» τους μπολσεβίκους και να τους υποχρεώσει να συνάψουν μια ατιμωτική συνθήκη. Ο Τρότσκι αντιλαμβάνεται την ηθική σημασία μιας ατιμωτικής υπογραφής και δηλώνει: «Δεν μπορούμε να βάλουμε την υπογραφή μας κάτω από μια συνθήκη ειρήνης που καταδικάζει στην καταπίεση, στη συμφορά και στην εξαθλίωση εκατομμύρια ανθρώπινα όντα».Τελικά ο Λένιν κατάφερε να «περάσει» την άποψή του στην Κεντρική Επιτροπή, παρότι ήταν μειοψηφούσα: από τους 15 παρόντες, οι 7 ψήφισαν υπέρ της άποψής του για ειρήνη με τους όρους των Γερμανών και υπογραφής της συνθήκης, 4 έκαναν αποχή, ενώ 4 ψήφισαν κατά. Η ομάδα του Τρότσκι με την αποχή της έδωσε τη νίκη στον Λένιν. Οπως δήλωσε ο ίδιος ο Τρότσκι: «Δεν είμαι βέβαιος πως έχει δίκιο (σ.τ.σ. ο Λένιν), αλλά δεν θέλω να κάνω κάτι που θα μπορούσε να βλάψει την ενότητα του κόμματος».

Στις 3 Μαρτίου η μπολσεβικική αντιπροσωπεία υπέγραψε τη Συμφωνία Ειρήνης με τους Γερμανούς και τους συμμάχους τους. Την ίδια στιγμή ο Τρότσκι παραιτήθηκε από κομισάριος των Εξωτερικών Υποθέσεων. Με τη Συμφωνία του Μπρεστ Λιτόφσκ, η Ρωσία έχασε το ένα τέταρτο των εδαφών της (δύο εκατομμύρια τετρ. χλμ.), το ένα τρίτο των καλλιεργειών της, τις 9.000 από τις 16.000 βιομηχανικές και βιοτεχνικές επιχειρήσεις, μεταξύ των οποίων και το 75% των ανθρακωρυχείων. Στους Γερμανούς παραδόθηκαν 56 εκατομμύρια υπήκοοι της Ρωσικής Αυτοκρατορίας, δηλαδή το 26% του πληθυσμού, το 33% των βιομηχανιών, το 73% της παραγωγής του σιδήρου και το 89% της παραγωγής του άνθρακα. Απώλεσε επίσης χίλια εργοστάσια κατασκευής μηχανών και 900 υφαντουργεία. Τα Σοβιέτ, που παρέμειναν στις περιοχές που παρέδωσε ο Λένιν στους Γερμανούς, κατακρεουργήθηκαν, ενώ αναπτύχθηκαν νέα σημαντικά κινήματα αντίστασης, όπως το αγροτικό αναρχικό κίνημα του Νέστορα Μάχνο στη νοτιοανατολική , που υποστηρίχθηκε σε μεγάλο βαθμό και από τους Ελληνες της Μαριούπολης.

Η λύση θα δοθεί με τη νίκη της Αντάντ επί των Κεντρικών Δυνάμεων εννέα μήνες αργότερα. Το άρθρο 116 της Συνθήκης των Βερσαλιών, που ρύθμιζε τις μεταπολεμικές σχέσεις, ακύρωσε την επαχθή για τους λαούς Συνθήκη του Μπρεστ Λιτόφσκ.

Μήπως είχε δίκιο ο Μπουχάριν;

Οι συνέπειες της Συνθήκης του Μπρεστ Λιτόφσκ υπήρξαν καταλυτικές τόσο για το ευρωπαϊκό επαναστατικό κίνημα όσο και για τους λαούς της Ανατολής. Τη στιγμή που ξέσπασε η επανάσταση στη Γερμανία, η επανάσταση στη Ρωσία είχε βυθιστεί σ’ έναν σκληρό εμφύλιο πόλεμο.

Ενα μήνα μετά την υπογραφή της Συνθήκης θα ξεσπάσουν σκληρές συγκρούσεις με τους αναρχικούς στη Μόσχα, ενώ τον Ιούλιο θα εξεγερθούν και οι αριστεροί σοσιαλεπαναστάτες -ήλεγχαν το 40% των Σοβιέτ-, οι οποίοι μέχρι τότε ήταν σύμμαχοι των μπολσεβίκων στην κυβέρνηση. Ο Λένιν για τους αριστερούς είχε προδώσει την επανάσταση, εφόσον θεωρούσαν ότι η μόνη πραγματική ελπίδα για το σοσιαλισμό θα ήταν η γερμανική επανάσταση.

Οι συνέπειες της διάλυσης της συμμαχίας των μπολσεβίκων με τους αριστερούς σοσιαλεπαναστάτες θα είναι μοιραία για τις πολιτικές εξελίξεις. Οι μπολσεβίκοι θα αρχίσουν να κυβερνούν μόνοι τους τη χώρα, σε σύγκρουση με όλη την υπόλοιπη Αριστερά, για την οποία ίδρυσαν τα πρώτα στρατόπεδα συγκέντρωσης με εντολή του ίδιου του Λένιν και το κόμμα θα αντικαταστήσει ολοκληρωτικά την εργατική τάξη.

Η ελληνική πλευρά της Συνθήκης

Οι συνέπειες της Συνθήκης του Μπρεστ Λιτόφσκ στον Ελληνισμό της Μαύρης Θάλασσας ήταν δραματικές. Ο ρωσικός στρατός είχε ήδη καταλάβει τον ανατολικό Πόντο και είχε συγκροτηθεί Προσωρινή Κυβέρνηση από Ελληνες της περιοχής.

Το πολεμικό μέτωπο είχε σταθεροποιηθεί στο Χαρσιώτη ποταμό, που ξεκινά από την και εκβάλλει κοντά στην Τρίπολη. Μετά την Οκτωβριανή Επανάσταση οι νέες ιδέες φτάνουν και στον Πόντο. Στην δημιουργείται Σοβιέτ και αρχίζουν πολύ ενδιαφέρουσες ιδεολογικές και κοινωνικές διεργασίες. Η περίοδος των συνομιλιών στο Μπρεστ Λιτόφσκ συνέπεσε με το Α’ Παμποντιακό Συνέδριο, που έγινε στη Μασσαλία της Γαλλίας και διεκδίκησε τη δημιουργία ενός ανεξάρτητου κράτους στην περιοχή του Πόντου. Εξαιρετικό ενδιαφέρον έχει το τηλεγράφημα που απέστειλε «προς τον Κομισάριο Εξωτερικών Υποθέσεων» Λ. Τρότσκι το συνέδριο, με την υπογραφή του πρόεδρου του Κ. Κωσταντινίδη, θείου του μεγάλου σοσιαλιστή κοινωνιολόγου Γεωργίου Σκληρού.Στο τηλεγράφημα, οι ποντιακές οργανώσεις ζητούσαν: «Η επιθυμία μας είναι να διαμορφώσουμε μια δημοκρατία ανεξάρτητη από τα ρωσικά σύνορα μέχρι πέρα από τη Σινώπη και την ενδοχώρα». Ζητούσαν από τους μπολσεβίκους να στηρίξουν το αίτημα για την αυτοδιάθεση του Πόντου, ώστε «να μην ξαναπέσει κάτω από την τουρκική κυριαρχία».Μ’ έναν παράδοξο τρόπο, τα αιτήματα του αντι-απολυταρχικού ποντιακού κινήματος συνέπιπταν με τις επιδιώξεις της αριστερής τάσης των μπολσεβίκων, των Σοσιαλεπαναστατών και του Τρότσκι. Ομως τελικά θα επικρατήσει μια άλλη προσέγγιση, που θα οδηγήσει στην ατιμωτική Συνθήκη Ειρήνης.Χιλιάδες πρόσφυγες, Ελληνες και , ακολούθησαν τα ρωσικά στρατεύματα που αποχωρούσαν από τον ανατολικό Πόντο και τον Καύκασο. Υπολογίζεται ότι περί τους 150.000 Ελληνες πρόσφυγες θα καταφύγουν στα ρωσικά εδάφη. Τέσσερα χρόνια αργότερα, ένας απ’ αυτούς θα περιγράψει στην ελληνική κομμουνιστική εφημερίδα «Σπάρτακος», που εκδιδόταν στο Νοβοροσίσκ της νότιας Ρωσίας, τη δραματική αποχώρηση των Ελλήνων από τον Πόντο.

«Το χώμα μας το δακρυποτισμένο και αιματοβαμμένο το άφηναν οι Ρώσοι, έρχονταν όμως οι Τούρκοι εξαγριωμένοι πιο πολύ παρ’ όσον ήσαν, να χύσουν περισσότερο αίμα και δάκρυα. Επρεπε λοιπόν να φύγουμε και φύγαμε όσοι μπορούσαμε. Και ήρθαμε εδώ. Θυμούμαι ακόμα, δεν είμαστε οι πρώτοι, πόσα βαπόρια καταφορτωμένα φτάσανε κατόπιν από μας. Πάμπολλα. Κι άλλοι ήρχουνταν και σε μοτόρια και σε καράβια και σε βάρκες ακόμα. Πόσοι χάθηκαν άδικα στο δρόμο. Αλίμονον! Φτάσαμε στη Ρωσσία. Σπίτια πολύ ολίγα και τρόφιμα πολύ ολιγώτερα. Μόλις ήρθαμε μεις στην παραλία αυτήν, η έλλειψις έγινε αισθητή. Πολλοί απερίσκεπτοι λέγανε να μη μας δεχθούνε. Και έφεραν ως λόγον ισχυρόν το ψωμί, που δύσκολα έφθανε σ’ αυτούς… Και αναρχία και αταξία παντού. Και μ’ όλα ταύτα μας επήραν και μας εφιλοξένησαν. Μοιράσθηκαν τη δυστυχία μαζί μας. Ο καθένας μας βρήκε μία καμαρίτσα και εκάθησε, ένα μαγαζάκι και εδούλεψε και έβγαλε το ψωμί του».

Ο Σταύρος Καλεντερίδης, ξεκίνησε τις σπουδές του στην Αθήνα, σπουδάζοντας Πολιτική Επιστήμη στο Εθνικό Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών. Έπειτα από τέσσερα χρόνια συμμετοχής στα φοιτητικά όργανα συνδιοίκησης της σχολής του και σε διάφορες οργανώσεις νέων, αποφάσισε να συνεχίσει τις σπουδές του στο εξωτερικό. Στη Βοστόνη των Η.Π.Α. ολοκλήρωσε δύο μεταπτυχιακά προγράμματα, στις Διεθνείς Σχέσεις (Αμερικανική εξωτερική πολιτική) και στην Επικοινωνία (Πολιτική Επικοινωνία), ενώ παράλληλα εργάστηκε στο Ελληνικό Προξενείο της Βοστόνης, στη σχολή του ως βοηθός έρευνας και σε δύο πολιτικές καμπάνιες Αμερικανών πολιτικών (Δημοκρατικών – Ρεπουμπλικάνων). Μετά από τρία χρόνια στις Η.Π.Α., άκουσε το κάλεσμα της πατρίδας του και επέστρεψε πίσω με μεγάλο πόθο για προσφορά στην Ελλάδα. Υπήρξε ιδρυτικό μέλος δύο κοινωφελών οργανισμών, του δέλτα – πολιτική επανάσταση (πολιτικός οργανισμός) και της Λεοντίδας (ίδρυμα προώθησης θεμάτων ιστορίας, πολιτισμού και δημοκρατίας). Σήμερα ζει και εργάζεται στην Αθήνα, ασχολείται με διάφορα εγχειρήματα πολιτικής διπλωματίας και δημοκρατίας, γράφει πολιτικά άρθρα, σχολιάζει την επικαιρότητα και συνεχίζει την προσωπική του μελέτη στην ιστορία και την πολιτική φιλοσοφία.

Συνέχεια ανάγνωσης

Ιστορία - Πολιτισμός

Νίκος Ξυλούρης – 46 χρόνια μετά: Μια φωνή που έγινε ιστορία

Σαράντα έξι χρόνια συμπληρώνονται σήμερα από τον θάνατο του Νίκου Ξυλούρη, του «Αρχάγγελου της Κρήτης», που έφυγε από τη ζωή στις 8 Φεβρουαρίου 1980, σε ηλικία μόλις 43 ετών.

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Σαράντα έξι χρόνια συμπληρώνονται σήμερα από τον θάνατο του Νίκου Ξυλούρη, του «Αρχάγγελου της Κρήτης», που έφυγε από τη ζωή στις 8 Φεβρουαρίου 1980, σε ηλικία μόλις 43 ετών.

Ο ήταν έλληνας τραγουδιστής και λυράρης, που συνέβαλε αποφασιστικά στη διάσωση της κρητικής παραδοσιακής μουσικής. Γεννήθηκε στις 7 Ιουλίου του 1936 στα Ανώγια Ρεθύμνου από οικογένεια με μουσική παράδοση και πολλούς λυράρηδες. Ήταν μόλις πέντε ετών, όταν στις 13 Αυγούστου του 1941 οι γερμανοί κατακτητές εισέβαλαν στο χωριό του και το έκαψαν. Οι κάτοικοι εγκαταστάθηκαν πρόσφυγες στην κοιλάδα του Μυλοποτάμου, για να επιστρέψουν στον τόπο τους τρία χρόνια αργότερα, μετά την απελευθέρωση.

Μια μέρα βλέπει έναν συγγενή του να παίζει λύρα κι από τότε του καρφώνεται η ιδέα να μάθει αυτό το όργανο. Οι αντιρρήσεις του πατέρα του κάμπτονται από τον δάσκαλό του, που αναγνώρισε από νωρίς το ταλέντο του. Έτσι, σε ηλικία μόλις 10 ετών, αποκτά την πρώτη του λύρα, σταματά το σχολείο στην Γ’ Δημοτικού και μετά από ενάμιση χρόνο μαθητείας δίπλα στον λυράρη Λεωνίδα Κλάδο, ξεκινά να βγάλει το ψωμί του παίζοντας σε γάμους, βαφτίσια και γιορτές, σ’ όλη την .

Το 1953 ο 17χρονος Νίκος αφήνει πίσω το χωριό του, για να εγκατασταθεί στο Ηράκλειο. Πιάνει δουλειά στο κέντρο «Κάστρο» και με τα λεφτά που παίρνει πληρώνει ίσα ίσα το ενοίκιο για την κάμαρά του. Έχει ν’ αντιμετωπίσει τη μουσική της εποχής (ταγκό, βαλς, ρούμπα, σάμπα κλπ), καθώς και τους μεγάλους λυράρηδες που δεν τον βλέπουν με καλό μάτι. Οι καλοί φίλοι που έχει αποκτήσει στο Ηράκλειο τον βοηθούν, οργανώνοντας γλέντια, και το όνομά του αρχίζει σιγά – σιγά να γίνεται γνωστό στο ευρύ κοινό.

Στο μεταξύ, η ανοδική πορεία του συνεχίζεται. Σκοπός του είναι να μάθει ο κόσμος τα τραγούδια της Κρήτης έξω από τα σύνορά της. Το Νοέμβριο του 1958 ηχογραφεί τον πρώτο του δίσκο με την εταιρία «Odeon» υπό τον τίτλο «Μια μαυροφόρα που περνά», παίρνοντας ως αμοιβή 150 δραχμές! Ο δίσκος γνωρίζει επιτυχία και η εταιρία του τον βοηθάει να κάνει κι άλλους, βγάζοντάς τον από τις δύσκολες μέρες.

Το 1966 το κράτος επιλέγει και στέλνει τον Νίκο Ξυλούρη σ’ ένα διαγωνισμό δημοτικής μουσικής στο Σαν Ρέμο της Ιταλίας, οπού ανάμεσα σε δεκάδες συγκροτήματα απ’ όλο τον κόσμο παίρνει το πρώτο βραβείο για την ερμηνεία του στο συρτάκι που έπαιξε με τη λύρα. Ο διάσημος για την Κρήτη λυράρης, ύστερα από πολύ κόπο και προσπάθεια, ανοίγει τα φτερά του και γίνεται γνωστός σ’ όλη την .

Καριέρα στην Αθήνα

Τον Απρίλιο του 1969 ο Νίκος Ξυλούρης κάνει την πρώτη δοκιμαστική εμφάνισή του στην Αθήνα, στο κέντρο «Κονάκι», και ο κόσμος τον αποθεώνει. Το Σεπτέμβριο του ίδιου χρόνου αποφασίζει να εγκατασταθεί στην πρωτεύουσα. Ένα από εκείνα τα βράδια, επισκέπτεται το μαγαζί ο σκηνοθέτης και ποιητής Ερρίκος Θαλασσινός. Γνωρίζονται και γίνονται αχώριστοι φίλοι.

Ο Θαλασσινός μιλάει γι’ αυτόν στον μουσικοσυνθέτη Γιάννη Μαρκόπουλο, με τον οποίο συνεργάζονται για πρώτη φορά στο «Χρονικό», μία ενότητα τραγουδιών που θέτει σε νέα βάση τη σχέση της παράδοσης με το παρόν. Έξι μήνες αργότερα κυκλοφορεί ο δίσκος – αναφορά στα «Ριζίτικα» της Κρήτης, για τον οποίο βραβεύεται από τη Γαλλική Ακαδημία Σαρλ Κρος. Το Μάιο του 1971 ξεκινούν κοινές εμφανίσεις στη μπουάτ «Λήδρα» στην πλάκα.

Μέσα στην καρδιά της δικτατορίας, η φωνή του Ξυλούρη, είτε λέει τα τραγούδια του Μαρκόπουλου, είτε παραδοσιακά τραγούδια της Κρήτης, γίνεται σημαία αντίστασης… «Πότε θα κάνει ξαστεριά», «Αγρίμια κι αγριμάκια μου». Ακολουθούν δύο ακόμα κύκλοι τραγουδιών του Γιάννη Μαρκόπουλου, η «Ιθαγένεια» και ο «Στρατής ο θαλασσινός», αλλά και συνεργασίες με τον Σταύρο Ξαρχάκο («Διόνυσε, καλοκαίρι μας», «Συλλογή»), τον Χριστόδουλο Χάλαρη («Τροπικός της Παρθένου», «Ακολουθία») και τον Χρήστο Λεοντή («Καπνισμένο μου τσουκάλι»).

Το καλοκαίρι του 1973 ο Νίκος Ξυλούρης κάνει το ντεμπούτο του στο σανίδι. Κρατά τον καθοριστικό ρόλο του τραγουδιστή στην παράσταση «Το μεγάλο μας τσίρκο» που ανεβάζουν η Τζένη Καρέζη και ο Κώστας Καζάκος στο θέατρο «Αθήναιον», με αντικείμενο την ιστορική διαδρομή της Ελλάδας στα νεότερα χρόνια. Μέσα από τις αναφορές και τα τραγούδια του βρίσκει τρόπο έκφρασης το τεταμένο πολιτικό κλίμα, που οδηγεί στην εξέγερση του Πολυτεχνείου. Είναι από τις ελάχιστες επίσημες παρουσίες στο χώρο, που βλέπουν το φως της δημοσιότητας από τις εφημερίδες εκείνων των ημερών.

Τα μεταπολιτευτικά χρόνια τραγουδά κάποια ακόμα τραγούδια του Χρήστου Λεοντή, του Σταύρου Ξαρχάκου και του Γιάννη Μαρκόπουλου. Παράλληλα, ηχογραφεί τα «Αντιπολεμικά» τραγούδια του Λίνου Κόκοτου και του Δημήτρη Χριστοδούλου και κάποια μελοποιημένα από τον Ηλία Ανδριόπουλο ποιήματα του Γιώργου Σεφέρη. Επανέρχεται όμως και στα παραδοσιακά τραγούδια της Κρήτης, ενώ λέει και κάποια λαϊκά τραγούδια του Στέλιου Βαμβακάρη. Με τον «Αργαλειό», το «Φιλεντέμ», τον «Πραματευτή», αλλά και το «Μεσοπέλαγα αρμενίζω», η φωνή του ακούγεται και πάλι έντονα. Τώρα λέει και πάλι «τραγούδια ζωής». Όμως, η ζωή του επιφυλάσσει μία δυσάρεστη έκπληξη…

Ο «Αρχάγγελος» στη γειτονιά των Αγγέλων

Το 1979 είναι μια δύσκολη χρονιά για τον Νίκο Ξυλούρη. Αν και η καριέρα του βρίσκεται στο απόγειό της, ο ίδιος υποφέρει από έντονους πόνους στο κεφάλι και στο θώρακα. Ταξιδεύει στη και εισάγεται για εξετάσεις στο Memorial Hospital, όπου διαπιστώνεται ότι πάσχει από καρκίνο. Έπειτα από πολλαπλές εγχειρήσεις επιστρέφει στο σπίτι ενός φίλου του στο Πόρτο Ράφτη και προσπαθεί να νικήσει την επάρατο νόσο.

Την Τετάρτη, 6 Φεβρουαρίου του 1980, μπαίνει στο Αντικαρκινικό Νοσοκομείο Πειραιώς για νέες εξετάσεις. Την επόμενη μέρα, όμως, η κατάσταση της υγείας του επιδεινώνεται και το βράδυ της Πέμπτης πέφτει σε κώμα. Οι γιατροί κάνουν υπεράνθρωπες προσπάθειες για να τον κρατήσουν στη ζωή, αλλά όλα είναι μάταια. Τα χαράματα της Παρασκευής 8 Φεβρουαρίου φεύγει για πάντα από κοντά μας. Το τραγούδι που κάποτε τραγούδησε βγήκε αληθινό…

 Μια μέρα, μια Παρασκευή
θα πέσω να πεθάνω
και μια Λαμπρή θ αναστηθώ
από το χώμα απάνω.

Στις 9 Φεβρουαρίου χιλιάδες κόσμου, επώνυμοι κι ανώνυμοι, αποχαιρετούν τον «Αρχάγγελο της Κρήτη» με δάκρια στα μάτια και τραγουδούν:

Έβαλε ο Θεός σημάδι παλικάρι στα Σφακιά
και ο πατέρας του στον Άδη άκουσε μια τουφεκιά…

sansimera.gr

Συνέχεια ανάγνωσης

ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ

«Αγνοούμενος από το 1974, παρών για πάντα» – Το τελευταίο αντίο στον Νίκο Βιολάρη

Αλήθεια, πόσο συμπυκνωμένος πρέπει να είναι ο πόνος του πατέρα ώστε να ασπρίσουν τα μαλλιά του καθοδόν από τη Σκαρίνου ως της Αλάμπρα με την ιδέα ότι ο γιος του πιθανώς να σκοτώθηκε κατά τη διάρκεια της τουρκικής εισβολής;

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Αλήθεια, πόσο συμπυκνωμένος πρέπει να είναι ο πόνος του πατέρα ώστε να ασπρίσουν τα μαλλιά του καθοδόν από τη Σκαρίνου ως της Αλάμπρα με την ιδέα ότι ο γιος του πιθανώς να σκοτώθηκε κατά τη διάρκεια της τουρκικής εισβολής; Τόσο συγκλονιστικό! Η αφήγηση του δίδυμου αδελφού του αγνοούμενου Νίκου Βιολάρη (Ανδρέα Βιολάρη) τα λέει όλα: «Σου λέω ειλικρινά, πως από την Σκαρίνου μέχρι να έρθουμε στην Αλάμπρα, τα μαλλιά του πατέρα μου έγιναν άσπρα όπως το παμπάτζι…»  «Μόλις είχαμε ενημερωθεί  από τη μονάδα του (70 Τάγμα Μηχανικού), πως ο Νίκος συμμετείχε σε ομάδα στρατιωτών, οι οποίοι ύστερα από αποστολή ναρκοθέτησης στις 6 Αυγούστου 1974 στη Λάπηθο, δεν είχαν δώσει σημεία ζωής».

Τα οστά του Νίκου βρέθηκαν ταυτοποιήθηκαν πρόσφατα και η κηδεία θα τελεστεί στις 15 Μαρτίου. Εκ πρώτης όψεως ακούγεται σχεδόν ευλογία να επιλέξεις την ημέρα της ταφής σου και αυτή να είναι η ημέρα των γενεθλίων σου. Όμως, όταν είσαι αγνοούμενος και ο δίδυμος επιλέξει να τελεστεί ο ενταφιασμός των λειψάνων σου την ημέρα που γιόρταζαν    μαζί τα γενέθλια, είναι τραγικό και συνάμα συγκινητικό.

Το σώμα του Νίκου βρέθηκε διάτρητο από σφαίρες. Πυροβολήθηκε πισώπλατα προφανώς όταν επιχείρησε να διαφύγει μετά από ενέδρα αλλά υπάρχουν και ενδείξεις πιθανού πλήγματος από πλήγμα όλμου.

Όταν, μετά την αναγνώριση, μου τηλεφώνησε ο αδελφός σου για να μου πει πως δεν έζησε κάτι πιο συγκλονιστικό, τον κατάλαβα επειδή είχα περάσει αυτή τη διαδικασία στο παρελθόν και παρόλον που δεν επρόκειτο για συγγενικό μου πρόσωπο ένοιωσα  την οδύνη του θανάτου, την ιερότητα της στιγμής. Την αγωνία και την προσμονή δεκαετιών.  Όμως, κατανοώ πλήρως αυτό που είχε πει κάποτε ο πατέρας μου και του απάντησα επιπόλαια ότι «καταλαβαίνω».  Είπε απλώς, «άλλο να σου λαλώ πονώ, τζαι άλλον να πονείς».

Όπως γράφτηκε πιο πάνω, η κηδεία θα τελεστεί την ημέρα των γενεθλίων σας (εσένα και του αδελφού σου) 15/3/ 2026 η ώρα 14:00 στην εκκλησία Αγίου Γεωργίου στην γενέτειρα σας Καλό Χωριό Κλήρου ενώ ο ενταφιασμός θα γίνει στον Τύμβο Μακεδονίτισσας. Αισθάνεται ότι εκεί ανήκεις, δίπλα από άλλους πεσόντες φίλους σου. Όσο για μας, απλώς να δανειστούμε την ευχή της νεκρωσίμου  ακολουθίας και να μονολογήσουμε, «αιωνία σου η μνήμη αξιομακάριστε και αείμνηστε αδελφέ ημών».

Η τουρκική εισβολή

Ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή. Την περίοδο της τουρκικής εισβολής, ο Νίκος ήταν κληρωτός έξι μηνών. Είχε την ατυχία να εγκαταλείψει το σχολείο, κάτι το οποίο τον οδήγησε έξι μήνες νωρίτερα στην . Ατυχία, υπό την έννοια πως αν κατατασσόταν κανονικά, μαζί με τον δίδυμο αδελφό του, αυτό θα γινόταν μετά την εισβολή και προφανώς δεν θα έχανε τη ζωή του.

Αφήνουμε τον αδελφό του Ανδρέα να μας αφηγηθεί όσα θυμάται από την τότε εποχή:

«Όταν αρραβωνιάστηκε ο αδελφός μου, μου νοίκιασαν δωμάτιο δίπλα από εκεί που έμενε διότι ήμασταν αχώριστοι. Στις 19 Ιουλίου 1974, μια μέρα πριν εκδηλωθεί η τουρκική εισβολή, η νύφη μου ετοίμασε δύο σάντουιτς και μου είπε, «πήγαινε να τα πάρεις του αδελφού σου». Ο Νίκος βρισκόταν στην είσοδο του παλιού νοσοκομείου, εκεί που βρισκόταν και ο φύλακας, και έδινε πληροφορίες σχετικά με το ποιοι ήταν τραυματίες στο πραξικόπημα. Όταν του πήρα τα σάντουιτς, μου είπε «πήγαινε στην Πύλη Πάφου και συνέλαβαν τον αδελφό μας (υπηρετούσε στο Εφεδρικό) οι ΕΟΚΑβητατζήδες και πάρε του τα σάντουιτς, τζιαι πήαινε πε τζαι της χαρτωμένης μου τζαι των πεθερικών μου, πως εξεκινήσαν τζαι έρκουνται οι Τούρτζιοι». Όντως πήγα και τους ενημέρωσα.

Την επομένη, 20 Ιουλίου, όταν εκδηλώθηκε η τουρκική εισβολή, και ένεκα του ότι ως οικογένεια ήμασταν στιγματισμένοι από τους πραξικοπηματίες, μείναμε σπίτι. Εγώ θα κατατασσόμουν στις 17 Ιουλίου αλλά λόγω του πραξικοπήματος δεν έγινε η κατάταξη. Όταν άρχισαν τα εμβατήρια προαναγγέλλοντας την τουρκική εισβολή, ένας γείτονας μας πραξικοπηματίας, μας κτύπησε την πόρτα και μας είπε, «σας κάλεσε το ραδιόφωνο να καταταγείτε στα κατά τόπους στρατολογικά γραφεία». Μαζί με τους συγχωριανούς μου, με τους οποίους θα κατατασσόμασταν αν δεν εκδηλωνόταν το πραξικόπημα, επιβιβαστήκαμε στο λεωφορείο του θείου μου και πήγαμε στον Αη Γιώρκη στην Αθαλάσσα να καταταγούμε. Εκεί ήταν βομβαρδισμένα όταν πήγαμε. Τελικά, μας πήραν στον Αστυνομικό σταθμό Δευτεράς και μας έδωσαν οπλισμό και πήγαμε κάτω από ευκαλύπτους στην Ψημολόφου και από εκεί στην περιοχή Δίκωμο-Συγχαρί. Όλα αυτά χωρίς καμιά εκπαίδευση.

Σε κάποιο στάδιο δεν είχαμε οποιαδήποτε επαφή με τον αδελφό μου, ο οποίος λάμβανε μέρος όπου γινόταν ναρκοθέτηση, από το Ξερό μέχρι  και το Μπογάζι, σε σημεία που θεωρούνταν κρίσιμα για απόβαση των Τούρκων. Ένα από τα σημεία που ναρκοθέτησαν ήταν μια περιοχή μετά τα Καζιβερά, όπου οι Τούρκοι επιχείρησαν να διενεργήσουν απόβαση με μεταγωγικά και εκεί  δημιούργησαν κάτι σαν μνημείο.

Η αναζήτηση στο BMH 

Μεταξύ πρώτης και δεύτερης εισβολής, από ότι θυμάμαι 24 ή 25 Ιουλίου, πήγαμε με τον πατέρα μου στο στρατόπεδο BMH με σκοπό να συλλέξουμε πληροφορίες με σκοπό να διαπιστώσουμε που βρίσκεται ο Νίκος. Δυστυχώς δεν μας επέτρεψαν να μπούμε στο στρατόπεδο επειδή την ώρα εκείνη έμπαινε ο καθαιρεμένος Μητροπολίτης Γεννάδιος.

Αναχωρήσαμε άπραγοι για το Καλό Χωριό και στην Κλήρου είδαμε ένα φορτηγό  του στρατού να έρχεται από απέναντι μας και μέχρι αυτή τη στιγμή βλέπω τη στιγμή εκείνη μπροστά μου, τον αδελφό μου να κάθεται στην κάσια του φορτηγού. Είδα ένα χέρι που μας χαιρέτησε αλλά δεν αντιλήφθηκα ότι  ήταν  ο αδελφός μου. Το συνειδητοποίησα μετά, όταν πήγαμε σπίτι με τον πατέρα μου από τα σημάδια που μας άφησε. Το σημάδι που βρήκαμε ήταν υπολείμματα αναρής ξερής (στο τραπέζι) την οποία είχε φτιάξει η μάνα μας. Βγήκα από το σπίτι μας και πήγα στην πλατεία του χωριού και εκεί μου φώναξε ο μακαρίτης ο Νικόλας και μου είπε: «Πού ήσασταν και ήρθε ο αδελφός σου ο Νίκος και δεν σας ήβρε»; Τον ρώτησα αν τον είδε και μου απάντησε «ναι». Τότε του είπα, «γιατί δεν τον κατέβασες αφού ξέρεις πως είναι όλα προδομένα τζιαι άφησες τον να πάει στην σφαγή»; Ο μακαρίτης ο Νικόλας, μου είπε: «Είπα του, γιέ μου που εν να πάεις; Κατέβα κάτω γιέ μου, εν ούλλα προδομένα». Όπως μου είπε εκείνη την ώρα, ο Νίκος του απάντησε: «Ο ένας έν πάει, ο άλλος εν πάει, στο τέλος εν ούλλους που να μας πιάσουν οι Τούρτζιοι, τζαι εμέναν το καθήκον μου είναι να υπηρετήσω την πατρίδα μου». Έφυγε από εκεί και πήγε στο στρατόπεδο.

Στο Μπογάζι και τη Λάπηθο για ναρκοθέτηση

Χρονολογικά φτάσαμε στις 6 Αυγούστου, οπόταν είχαν κάνει ναρκοθέτηση στο Τρίκωμο. Ήρθε ο μακαρίτης ο Γιασουμής ο χωρκανός μας (τότε ήταν έφεδρος) ο οποίος συνάντησε τον Νίκο στο Μπογάζι και μας είπε, «μεν ανησυχείτε τζαι ο μιτσής εν καλά. Εβρεθήκαμεν στο Μπογάζι τζαι έδωκα τους τζαι μία λίρα».

Μετά από αυτό το περιστατικό, ηρεμήσαμε κάπως. Όμως, μετά τις 6 Αυγούστου δεν είχαμε άλλα νέα αλλά πληροφορηθήκαμε ότι η μονάδα του είχε μετακινηθεί στο χώρο διασποράς στη Σκαρίνου. Τότε πήγαμε με τον πατέρα μου στη Σκαρίνου με σκοπό να συναντήσουμε τον Νίκο. Όταν φτάσαμε στην πύλη και ρωτήσαμε σχετικά, μας είπαν: Δυστυχώς δεν έχουμε νέα. Στείλαμε μια ομάδα ναρκοθέτησης στη Λάπηθο αλλά δυστυχώς δεν επέστρεψε κανένας από αυτούς».

«Σου λέω ειλικρινά, πως από τη Σκαρίνου μέχρι να έρθουμε στην Αλάμπρα, τα μαλλιά του πατέρα μου έγιναν άσπρα όπως το παμπάτζι».  Ξέραμε πως ήταν στην ομάδα που δεν είχε δώσει σημεία ζωής.

Από την ημέρα εκείνη άρχισε ένας Γολγοθάς για μένα στην προσπάθεια μου να μάθω τι απέγινε ο Νίκος. Εν τω μεταξύ είχα καταταγεί στην Εθνική Φρουρά τον Νοέμβριο του 1974 και υπηρέτησα στη 32 Μοίρα Καταδρομών, όπου μετά από νομοθεσία που εγκρίθηκε, απέλυσαν αρκετούς οι οποίοι ήταν οι μοναδικοί άρρενες που απέμειναν σε κάθε οικογένεια και μαζί με αυτούς απολύθηκα κι εγώ.

Μετά από αυτό αναχώρησα για το εξωτερικό αλλά επειδή ήμουν και το τελευταίο παιδί επέστρεψα και αρραβωνιάστηκα και έμεινα  στην Κύπρο για χάρη των γονιών μου. Έκτοτε προσπάθησα μάθω τι απέγινε ο αδελφός μου. Ήμουν μέλος της Παγκύπριας Επιτροπής Αγνοουμένων από της ίδρυσής της. Πέρασαν τα χρόνια και ο γιος μου θα τελούσε τον γάμο του ένα Σάββατο του Ιούλη του 2008 και την Παρασκευή, μου τηλεφώνησε η μάνα μου κλαίγοντας. Την ρώτησα τι συμβαίνει και μου είπε ότι της τηλεφώνησε ένας παπάς και είπε πως βρέθηκε ο αδελφός σου. Μου είπε ότι σε ψάχνει. Της είπα, πως αν τον βρουν θα μου τηλεφωνήσουν εμένα, διότι μόνο από μένα πήραν DNA. Μου έδωσε το τηλέφωνο του ιερέα και είπα και στη γυναίκα μου να μην αναφέρει τίποτε σε κανένα μέχρι να τελειώσει ο γάμος. Όταν τελείωσε, είπα στον γιό μου, τον οποίο βαφτίσαμε Νίκο στην μνήμη του αδελφού μου, και του είπα να ξεχάσει το ταξίδι που προγραμμάτιζε διότι υπάρχει πληροφορία ότι βρέθηκε ο θείος του. Του είπα ότι είχα πληροφορία ότι βρισκόταν θαμμένος σε συγκεκριμένη τοποθεσία στη Λάπηθο, όπου υπήρχε ομαδικός τάφος πέραν των 200 ατόμων. Σε αυτό τον τάφο είχαμε πληροφορία ότι βρισκόταν και ο Νίκος.

Philenews.gr

Συνέχεια ανάγνωσης

Ιστορία - Πολιτισμός

Ο πρώτος ανδριάντας του Ιωάννη Καποδίστρια στην Αττική

Τα αποκαλυπτήρια του ανδριάντα του πρώτου Κυβερνήτη της Ελλάδας Ιωάννη Καποδίστρια, πραγματοποίησε ο δήμος Ελληνικού-Αργυρούπολης, ενώ η πλατεία Δημαρχείου μετονομάστηκε σε πλατεία Κυβερνήτη Ιωάννη Καποδίστρια. Στην εκδήλωση που ακολούθησε στο Πολιτιστικό Κέντρο «Μίκης Θεοδωράκης», ο δήμαρχος Γιάννης Κωνσταντάτος τίμησε τον σκηνοθέτη Γιάννη Σμαραγδή και τον γλύπτη Γιάννη Μπάρδη, που φιλοτέχνησε τον ανδριάντα.

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Τα αποκαλυπτήρια του ανδριάντα του πρώτου Κυβερνήτη της Ελλάδας Ιωάννη Καποδίστρια, πραγματοποίησε ο δήμος Ελληνικού-Αργυρούπολης, ενώ η πλατεία Δημαρχείου μετονομάστηκε σε πλατεία Κυβερνήτη Ιωάννη Καποδίστρια. Στην εκδήλωση που ακολούθησε στο Πολιτιστικό Κέντρο «Μίκης Θεοδωράκης», ο δήμαρχος Γιάννης Κωνσταντάτος τίμησε τον σκηνοθέτη Γιάννη Σμαραγδή και τον γλύπτη Γιάννη Μπάρδη, που φιλοτέχνησε τον ανδριάντα.

Παραβρέθηκαν μεταξύ άλλων ο υπουργός Εθνικής ‘Αμυνας εκ μέρους του πρωθυπουργού, εκ μέρους του προέδρου της Βουλής η , εκ μέρους του προέδρου του ο Παύλος Χρηστίδης, ο περιφερειάρχης Αττικής Νίκος Χαρδαλιάς, ο περιφερειάρχης Ιονίων Νήσων Ιωάννης Τρεπεκλής, ο πρέσβης της Ελβετίας Έστερμαν Στέφαν, βουλευτές, δήμαρχοι και πλήθος κόσμου. Τα αποκαλυπτήρια συνόδευσε η Φιλαρμονική του Πολεμικού Ναυτικού, ενώ άγημα απέδωσε τιμές.

 

Γ.Τ. ΥΠ.ΑΜΥΝΑΣ/EUROKINISSI

Σύμφωνα με σχετική ανακοίνωση, ο οικοδεσπότης δήμαρχος Γιάννης Κωνσταντάτος, στην ομιλία του έκανε λόγο για μια ιστορική μέρα για τον προσφυγικό δήμο. «Τα γεγονότα είναι πιο ωραία από τα όνειρα, όταν τα όνειρα γίνονται γεγονότα. Και σήμερα ζούμε ένα ιστορικό γεγονός», είπε μεταξύ άλλων και αναφέρθηκε στη σημασία του έργου του Καποδίστρια και στον συμβολισμό της τιμής που του έγινε.

Κατά τον χαιρετισμό του, ο κ. Δένδιας τόνισε μεταξύ άλλων πως «Αυτό που έχει σημασία δεν είναι η βελτίωση μιας πλατείας αισθητικά. Είναι η δημιουργία προτύπων στη νέα γενιά» και στον δικό του χαιρετισμό ο κ. Χαρδαλιάς ανέφερε: «Είναι μια πράξη ιστορικής δικαιοσύνης και συλλογικής αυτογνωσίας, καθώς ο υπήρξε από τις σπουδαιότερες μορφές του νεότερου ελληνισμού».

Τιμήθηκε ακόμη η τελευταία απόγονος του Κυβερνήτη, Ναταλία Καποδίστρια, ενώ τιμητική διάκριση παρέλαβαν εκπρόσωποι της Ελληνικής Ομογένειας και συγκεκριμένα ο πρόεδρος του Ελληνοαμερικανικού Εθνικού Συμβουλίου Βασίλης Ματαράγκας, ο εκπρόσωπος της Παγκόσμιας Ομοσπονδίας Κεφαλλήνων & Ιθακησίων «ΟΔΥΣΣΕΥΣ» Κώστας Βαγγελάτος και ο εκπρόσωπος της Ιονίου Πολιτιστικής Ομοσπονδίας Αμερικής κ. Πατερουλάκης, που συνέβαλαν τα μέγιστα με την δωρεά του ανδριάντα του Ιωάννη Καποδίστρια.

Την εκδήλωση άνοιξε η χορωδία του Συλλόγου Κερκυραίων Ηλιούπολης και Όμορων Δήμων «ΦΑΙΑΚΕΣ». Εκτέθηκε συλλογή με τα πρώτα νομίσματα του Ελληνικού Κράτους, από τον συλλέκτη Γιώργο Αβεζόγλου. Τέλος έγινε προβολή του βραβευμένου ντοκιμαντέρ του Γιάννη Σμαραγδή για τη ζωή και το έργο του Ιωάννη Καποδίστρια.

Naftemporiki.gr

Συνέχεια ανάγνωσης

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

Άμυνα26 λεπτά πριν

Νέα πρόκληση από την Άγκυρα! Τουρκική αντι-NAVTEX στην άσκηση «Τρίαινα» – Άμεση απάντηση της Αθήνας

Το επεισόδιο δεν αλλάζει τον επιχειρησιακό πυρήνα μιας άσκησης. Αλλά πολιτικά λέει κάτι καθαρό: η Άγκυρα ανεβάζει τον θόρυβο πριν...

Αναλύσεις56 λεπτά πριν

Φάκελοι Επσταϊν: Όταν οι Συνωμοσίες Γίνονται Πραγματικότητα

Αποκαλύψεις μέσα από τα αρχεία! Ανάλυση Σταύρου Καλεντερίδη

Αναλύσεις3 ώρες πριν

Ριζική επανατοποθέτηση στο Κυπριακό και στις Ελληνοτουρκικές σχέσεις!Νομικές, πολιτικές και στρατηγικές πτυχές

Μείζον ζήτημα είναι κατά πόσο ένα κράτος σταθμίζει και εκτιμά ορθά  τον τρόπο που επηρεάζονται τα συμφέροντά του και οι...

ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ3 ώρες πριν

Νορβηγία: Εορτασμός της Παγκόσμιας Ημέρας Ελληνικής Γλώσσας στην Πρεσβεία της Ελλάδος στο Όσλο

Γράφει ο Παναγιώτης Παύλος, Όσλο Τον ιστορικό, πρώτο επίσημο εορτασμό της Παγκόσμιας Ημέρας Ελληνικής Γλώσσας, μετά την απόφαση της UNESCO...

ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ4 ώρες πριν

Οι Γκρίζοι Λύκοι ξεσάλωσαν ξανά! Νέα προκλητική εκδήλωση προς τιμήν του Αχμέτ Σαδίκ στις Σαράντα Εκκλησιές

Γράφει ο Νίκος Αρβανίτης, Rodopi Press Σε μια κίνηση υψηλού συμβολισμού, πραγματοποιήθηκε την Παρασκευή 6 Φεβρουαρίου 2026 στο Πολιτιστικό Κέντρο...

Δημοφιλή