Διεθνή
Έτοιμοι να πλαστογραφήσουν και τη δική τους Ιστορία στα Σκόπια
Σοφία Βούλτεψη
Αφού επί δεκαετίες πλαστογράφησαν την Ιστορία της Μακεδονίας, τώρα, ετοιμάζονται να πλαστογραφήσουν και την ίδια Ιστορία της πρώην Γιουγκοσλαβίας. Στα Σκόπια, Ζάεφ και Αχμέτι δηλώνουν ότι θα αποδεχθούν πως… δεν υπήρξε αντιφασιστικός αγώνας και οι συνεργάτες των Γερμανών Βούλγαροι κατακτητές έφθασαν στην περιοχή ως… φίλοι! Και πως για όλα έφταιγε ο… Τίτο!
Οι Βούλγαροι ήταν φίλοι μας, δήλωσε ο Ζάεφ – κατά το «οι Γερμανοί είναι φίλοι μας» – σε μια συνέντευξη, στις 25 Νοεμβρίου, στο βουλγαρικό πρακτορείο ειδήσεων Bgnes, προκαλώντας θύελλα αντιδράσεων και διαδηλώσεις σε όλες τις πόλεις της χώρας.
Στη συνέντευξή του, ο Ζάεφ διέγραψε τον αντιφασιστικό αγώνα της περιόδου 1941-1944, όταν οι Βούλγαροι εισέβαλαν στην περιοχή ως κατακτητές συνεργάτες των Ναζί – ενώ σήμερα υποστηρίζουν πως ενήργησαν ως… «απελευθερωτές»!
Κατά τον Ζάεφ, εκείνη την περίοδο, η Βουλγαρία «ασκούσε διοίκηση» στην περιοχή, ενώ προς το τέλος του πολέμου συντάχθηκε με τις αντιφασιστικές δυνάμεις και συνέβαλε στην απελευθέρωση πολλών πόλεων! Πρόσθεσε μάλιστα ότι η πρώην Γιουγκοσλαβία, δηλαδή ο Τίτο που έλαβε μέρος στην Εθνική Αντίσταση, για πολλά χρόνια κράτησε σε απόσταση τους λαούς των δύο χωρών!
Είπε συγκεκριμένα:
«Οι Βούλγαροι δεν είναι φασίστες, αλλά φίλοι μας… Στην αρχή εκείνης της περιόδου η Βουλγαρία ασκούσε τη διοίκηση της περιοχής, αλλά μετά συντάχθηκε με τους αντιφασίστες, αγωνίστηκε για την ελευθερία και τη δημοκρατία, έγινε μέρος του αντιφασιστικού μετώπου. Ο βουλγαρικός και μακεδονικός στρατός (σ.σ. οι παρτιζάνοι, διότι δεν υπήρχε τότε κανένας «μακεδονικός στρατός») απελευθέρωσαν το Κουμάνοβο, τα Σκόπια και όλη την περιοχή μας».
Και πρόσθεσε: «Καθήκον των πολιτικών είναι να φέρουμε κοντά τους λαούς μας, διότι για πολλά χρόνια, επί δεκαετίες, κάποιοι μας κράτησαν μακριά. Διάφορες ηγεσίες το διέπραξαν, όπως η πρώην Γιουγκοσλαβία για μεγάλο χρονικό διάστημα. Πρέπει να είμαστε μαζί γιατί είμαστε γείτονες».
Μάλιστα, ο Ζάεφ αποκάλυψε κάτι που κατά τόπους είχε ήδη γίνει αντιληπτό: Ότι τον τελευταίο καιρό αφαιρέθηκαν είκοσι περίπου επιγραφές από μνημεία και ειδικά η αναφορά σε «φασιστική βουλγαρική κατοχή».
Αποκάλυψε επίσης ότι η χώρα του έχει αποστείλει έγγραφο στη Βουλγαρία, στο οποίο αναφέρει ρητά και κατηγορηματικά ότι δεν έχει εδαφικές βλέψεις, ούτε παρεμβαίνει στις εσωτερικές υποθέσεις άλλων χωρών, καθώς και ότι δεν διεκδικεί μειονοτικά δικαιώματα.
Ήταν αυτό το πρώτο βήμα μετά την απόφαση της Βουλγαρίας, στις 17 Νοεμβρίου, να μπλοκάρει την έναρξη ενταξιακών διαπραγματεύσεων με την ΕΕ, που επρόκειτο να ξεκινήσουν τον Δεκέμβριο.
Πρώτα κατοχή, μετά «απελευθέρωση»
Η ιστορική πραγματικότητα είναι προφανώς εντελώς διαφορετική. Τότε, η Βουλγαρία εισέβαλε ως τμήμα των δυνάμεων του Άξονα και από το τέλος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου η περίοδος αυτή αναφέρεται ως «βουλγαρική φασιστική κατοχή», με αναρίθμητα μνημεία αφιερωμένα στους αγώνες των Γιουγκοσλάβων παρτιζάνων κατά του κατακτητή.
Όσο για την εκ μέρους της Βουλγαρίας αλλαγή στρατοπέδου – στην οποία αναφέρθηκε ο Ζόραν Ζάεφ – η αλήθεια είναι ότι η Βουλγαρία, στις 9 Σεπτεμβρίου 1944, εγκατέλειψε τον Άξονα και συντάχθηκε με τους Συμμάχους καθώς ο Κόκκινος Στρατός προήλαυνε προς τα σύνορα με την Γιουγκοσλαβία. Η ημερομηνία εκείνη γιορταζόταν επί κομμουνισμού ως «Ημέρας Λαϊκής Εξέγερσης»!
Ωστόσο, τα βιβλία Ιστορίας και τα σχολικά εγχειρίδια περιγράφουν τις θηριωδίες εις βάρος του τοπικού πληθυσμού. Αν αυτό αλλάξει, τότε θα πρέπει οι γείτονες να απαρνηθούν και δύο από τις εθνικές τους εορτές, την 11η Οκτωβρίου 1941 και τη 2α Αυγούστου 1944.
Αμέσως αντέδρασαν οι βετεράνοι του πολέμου, που είχαν αγωνιστεί με τους παρτιζάνους κατά των Βούλγαρων κατακτητών, οι απόγονοί τους και πολλοί άνθρωποι των Γραμμάτων και δημοσιογράφοι. «Ο Ζάεβ διαστρεβλώνει την Ιστορία και προσβάλλει τη χώρα», αποφάνθηκαν.
Ο ιστορικός Αλεξάνταρ Στόιτσεφ δήλωσε ότι τα ιστορικά γεγονότα δεν μπορεί να τα αλλάξει κανείς, προσθέτοντας πως αναμφίβολα την περίοδο 1941-1944 τα βουλγαρικά στρατεύματα ήταν φασιστικές, κατοχικές δυνάμεις και σε καμία περίπτωση δεν συνέβαλαν στην απελευθέρωση της χώρας.
Απέναντι στον Ζάεφ τοποθετήθηκαν και μέλη της επιτροπής ιστορικών που μετέχουν στην κοινή επιτροπή με την Βουλγαρία. Σε ανάρτησή της η Λιούμπιτσα Σπάσοβσκα δήλωσε: «Ως Μακεδόνισσα, μέλος της επιτροπής, προσωπικά αποστασιοποιούμαι από τις τελευταίες δηλώσεις του πρωθυπουργού. Κάνω έκκληση στους πολιτικούς να απέχουν από ισχυρισμούς και σχόλια επί θεμάτων που δεν γνωρίζουν και δεν ανήκουν στην σφαίρα των αρμοδιοτήτων τους».
Και πρόσθεσε: «Σε όλη την δυτική ιστοριογραφία ο όρος «κατοχή» είναι κοινά αποδεκτός. Στη Συνθήκη του 1947, που η Βουλγαρία υπέγραψε με τους Συμμάχους, γίνεται εκτενής αναφορά στον ρόλο της Βουλγαρίας κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο».
Ανάλογη στάση κράτησε και ο συνάδελφός της στην επιτροπή Όγκνεν Βανγκέλοφ, ενώ και ο επικεφαλής της σκοπιανής αντιπροσωπείας στην κοινή επιτροπή Ντράγκι Γκιοργκίεφ παρενέβη στη συζήτηση λέγοντας στη Ντόιτσε Βέλλε: «Γενικά η χρησιμοποίηση των ιστορικών θεμάτων ως πολιτικά εργαλεία είναι λάθος. Οι διαφωνίες, οι παρεξηγήσεις και οι διαφωνίες επί ιστορικών θεμάτων πρέπει να λύνονται από τους ιστορικούς και όχι από τους πολιτικούς».
Κλείνουν τις τηλεοράσεις των γιαγιάδων!
Η δημοσιογράφος Τάνια Μίλεφσκα, ανταποκρίτρια του κρατικού πρακτορείου ΜΙΑ στις Βρυξέλλες και υποστηρίκτρια του Ζάεφ είπε: «Ταπείνωσε τις γιαγιάδες και τους παππούδες μας, μερικοί είναι ακόμη στη ζωή και θυμούνται. Και τον ψήφισαν!».
Και ο δημοσιογράφος Γκόραν Μιχαϊλοφσκι, μέγας υποστηρικτής του SDSM, είπε πως… πρέπει να τρέξει στο σπίτι να κλείσει την τηλεόραση για να μην ακούσει η γιαγιά του τι λέει ο Ζάεφ για την Βουλγαρία. «Θυμάται ακόμη το ξύλο που έφαγε στη Μπίτολα», πρόσθεσε.
Και ο πρώην υψηλόβαθμος αξιωματούχος του κόμματος και υποψήφιος για την ηγεσία του κόμματος Ζόραν Γιοβανόσκι έγραψε: «Βλέπω ότι θέλει να βάζει πρόστιμο σε όποιον χρησιμοποιεί γλώσσα του μίσους για άλλες χώρες. Υπάρχει κάποιο πρόστιμο όταν το κάνεις εναντίον του έθνους και της χώρας σου;»
Ο υπουργός Εσωτερικών Σπάσοφσκι μόλις είχε επιβεβαιώσει ότι η αστυνομία ερευνά το facebook προκειμένου να εντοπιστούν όσοι χρησιμοποιούν γλώσσα μίσους κατά της Βουλγαρίας, καθώς ένα από τα άρθρα του Συμφώνου με τη Βουλγαρία το 2017 προβλέπει αποφυγή τέτοιων εχθρικών ενεργειών.
«Κατανοώ αυτές τις αντιδράσεις», απάντησε ο Ζάεφ. «Αλλά οι ηγέτες πρέπει να οδηγούν τις χώρες τους στο μέλλον και να κάνουν τα πρώτα βήματα. Ο αντιφασιστικός αγώνας υπήρξε κομμάτι και της οικογενειακής μου ιστορίας. Αλλά το παρελθόν δεν πρέπει να εμποδίσει το ευρωπαϊκό μας μέλλον».
Διαδηλώσεις σε όλη τη χώρα
Την Παρασκευή, 27 Νοεμβρίου, εν μέσω πανδημίας, χιλιάδες πολίτες της χώρας κατέκλυσαν τους δρόμους σε επτά πόλεις – στα Σκόπια, στο Κουμάνοβο (που υπήρξε το επίκεντρο του αντιφασιστικού αγώνα), στο Τέτοβο, στο Καβάνταρτσι, στη Μπίτολα (Μοναστήρι) και στην Αχρίδα. Το Σάββατο, νέες διαδηλώσεις πραγματοποιήθηκαν στα Σκόπια, στο Κουμάνοβο, στο Τέτοβο, στο Βέλες, στο Καβάνταρτσι, στο Πρίλεπ, στην Αχρίδα και στη Μπίτολα.
Στο Πρίλεπ, που μαζί με το Κουμάνοβο υπήρξαν οι πρώτες πόλεις που δέχθηκαν την εισβολή των βουλγαρικών δυνάμεων το 1941, οι διαδηλωτές τίμησαν την μνήμη των ανταρτών Μίρτσε Άρσεφ και Μπόρκα Ταλέκσι που σκοτώθηκαν εκεί, απαιτώντας παράλληλα την απελευθέρωση του Γιάνε Σέντο, δισέγγονου του πρώτου μεταπολεμικού γενικού γραμματέα των Σκοπίων Μετοντίγια Αντόνοφ, ο οποίος έχει καταδικαστεί σε φυλάκιση 15 χρόνων για «τρομοκρατία».

Στο Καβάνταρτσι, η πρώην υπουργός της υπηρεσιακής κυβέρνησης Ραζέλα Μιζράνι βρέθηκε στο γειτονικό χωριό Βατάσα, εκεί όπου δώδεκα νέοι δολοφονήθηκαν από τους εισβολείς το 1943.

Ο ηγέτης του VMRO Κρίστιαν Μίτσκοσκι καλεί καθημερινά τον Ζάεφ να παραιτηθεί, ενώ έχει δηλώσει πως το κόμμα του δεν θα τηρήσει ενδεχόμενη επιβλαβή για τα εθνικά συμφέροντα συμφωνία με την Βουλγαρία.

Τσερβένκοφσκι: Ανεπανόρθωτη ζημιά
Ενώπιον διάσπασης βρίσκεται και το ίδιο το κόμμα του πρωθυπουργού, το SDSM, με τον ιδρυτή του και «ιερή αγελάδα» του κόμματος Μπράνκο Τσερβένκοφσκι, πρωθυπουργό από το 1992 ως το 1998 και πρόεδρο από το 2002 ως το 2004, που παραιτήθηκε το 2013 για να τον διαδεχθεί ο Ζόραν Ζάεφ, να διακηρύσσει την αντίθεσή του.
Ο Τσερβένκοφσκι απηύθυνε ανοιχτή επιστολή στα μέλη του κόμματος, ζητώντας να συγκληθεί άμεσα η Κεντρική Επιτροπή, προκειμένου αυτή να αποφανθεί επί της «σκανδαλώδους συνέντευξης». Όπως είπε, ήδη η ζημιά που έχει προκληθεί είναι ανεπανόρθωτη και πρέπει να ξεκαθαριστεί ότι οι θέσεις που εξέφρασε ο Ζάεφ δεν αποτελούν θέσεις της κυβέρνησης και του κόμματος. Αν δεν υπάρξει αντίδραση, έγραψε, τότε τα αποτελέσματα θα είναι καταστροφικά και για το κόμμα και για τη χώρα.
Δήλωσε επίσης πως έως ότου συγκληθούν τα κομματικά όργανα ο ίδιος θέτει σε αναστολή την κομματική του ιδιότητα. Στον Τσερβένκοφσκι απάντησε το κόμμα, απορρίπτοντας το αίτημά του και υπενθυμίζοντας πως οι θέσεις που εξέφρασε ο νυν πρόεδρος αποτελούν θέσεις του κόμματος. Αφήνοντας μάλιστα αιχμές και για την πολύχρονη σιωπή του πρώην ηγέτη σε «κρίσιμα εθνικά θέματα» – προφανώς αναφερόμενοι στη Συμφωνία των Πρεσπών.

«Εκείνοι οι παρτιζάνοι ήταν απόγονοι των αγωνιστών του Ίλιντεν. Πάνω στα δικά τους κόκκαλα περπάτησαν», επαναλαμβάνει στις συγκεντρώσεις ο ηγέτης της αντιπολίτευσης, την ώρα που πάνω από χίλια αυτοκίνητα παρήλαυναν στη Λεωφόρο Ίλιντεν στα Σκόπια. Λίγο μετά, σε τηλεοπτική του συνέντευξη ανακοίνωνε πως το κόμμα του θα καταθέσει πρόταση δυσπιστίας.
Ως γνωστόν, η κυβερνητική συμμαχία διαθέτει 62 έδρες (οριακή πλειοψηφία στις 120 έδρες του κοινοβουλίου) και ο Μίτσκοσκι ποντάρει όχι βέβαια στους Αλβανούς κυβερνητικούς εταίρους, αλλά σε βουλευτές του SDSM.
Δύσκολο εγχείρημα όσον αφορά στους εν ενεργεία βουλευτές, αλλά τα εξ οικείων βέλη πολλαπλασιάζονται.
Σοσιαλιστές εναντίον Ζάεφ
Η πρώην υπουργός των Εξωτερικών και στέλεχος του SDSM Ιλίνκα Μίτρεβα κάλεσε τον Ζάεφ να παραιτηθεί από το κόμμα και την κυβέρνηση, καθώς, όπως είπε, «η ευρωπαϊκή ολοκλήρωση είναι σημαντική, αλλά όχι με το τίμημα που ο πρωθυπουργός θέλει να πληρώσει».

Δεν είναι μόνο αυτοί. Στο πλευρό του Τσερβένκοφσκι και της Μίτρεβα στάθηκαν η πρώην αντιπρόεδρος του κόμματος Άννα Ντάνεβα, η πρώην πρόεδρος της κομματικής οργάνωσης Σκοπίων Σοφίγια Κούνοφσκα, ο γραμματέας του κόμματος από το 2003 ως το 2005 Αντρέι Πέτροφ, το υψηλόβαθμο στέλεχος Νατάσα Σαβόβα.
Αίσθηση προκάλεσε και μια ανάρτηση του Νίκολα Ντιμιτρόφ, πρώην υπουργού Εξωτερικών και σήμερα αντιπροέδρου για την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση. Όπως έγραψε, πρέπει να αφήνουμε τους ιστορικούς να γράφουν την Ιστορία. Προσθέτοντας ότι δεν πρόκειται να αμφισβητηθούν η «μακεδονική» γλώσσα και η «μακεδονική» εθνική ταυτότητα.
Η δήλωση αυτή θεωρήθηκε ότι στοχεύει τόσο στη Σόφια, όσο και στον Ζάεφ.
Και δεν είναι ο μόνος. Ο υπουργός των Εσωτερικών Όλιβερ Σπάσοφσκι, υπηρεσιακός πρωθυπουργός κατά την μακρά λόγω κορωνοϊού προεκλογική περίοδο, προχώρησε σε μια πολύ αιχμηρή δήλωση:
«Το δικό μου Κουμάνοβο»…
«Το δικό μου Κουμάνοβο απελευθερώθηκε από τους Μακεδόνες παρτιζάνους στις 11 Νοεμβρίου 1944. Και ολόκληρη η Μακεδονία απελευθερώθηκε από τους παρτιζάνους αγωνιστές που πολέμησαν τον φασισμό. Αυτά είναι αδιαμφισβήτητα γεγονότα που δεν τίθενται υπό συζήτηση».
Ακολούθησε ο δήμαρχος του Κουμάνοβο Μαξίμ Ντιμιτρίεφσκι, που προέρχεται από το SDSM του Ζάεφ και είναι κομματικός αντίπαλος του Σπάσοφσκι, ωστόσο βρέθηκε στο ίδιο στρατόπεδο μαζί του όσον αφορά στο ζήτημα των βουλγαρικών απαιτήσεων.
Καταγγέλλοντας απόπειρα διαστρέβλωσης των γεγονότων, ο Ντιμιτρίεφσκι δήλωσε:
«Κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο η Μακεδονία κατελήφθη και διαμοιράστηκε μεταξύ των φασιστικών δυνάμεων Γερμανίας, Βουλγαρίας και Ιταλίας. Ο μακεδονικός λαός και οι παρτιζάνοι ξεσηκώθηκαν, ενώθηκαν με όλους τους αντιφασίστες και νίκησαν τους κατακτητές. Σ’ εκείνον τον πόλεμο, το Κουμάνοβο έχασε 800 παρτιζάνους και διπλάσιους αμάχους».
«Πόσους τάφους θα ανασκάψει;»
Και ο πολύ γνωστός σκηνοθέτης Βλάντιμιρ Μίλτσιν έγραψε στο Fb: «Μήπως ο Ζάεφ αποφάσισε να προαγάγει τον εαυτό του σε μονάρχη, κατεβάζοντας με μια εντολή του πινακίδες από τα μνημεία; Γνωρίζει ο Ζάεφ πόσες πλάκες και μνημεία έχει ακόμη να αντικαταστήσει; Πόσα βιβλία θα χρειαστεί να κάψει; Πόσους τάφους παρτιζάνων θα χρειαστεί να ανασκάψει για να ικανοποιήσει τον Μπορίσοφ και την παρέα του; Θα χρειαστεί να σβήσει και τη μνήμη μας, αλλά αυτό θα αποδειχθεί λίγο δυσκολότερο»!

Ως γνωστόν, οι Βούλγαροι απαιτούν να αποδεχθούν τα Σκόπια ότι η «μακεδονική γλώσσα» αποτελεί βουλγαρική διάλεκτο, οι Βούλγαροι κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο βρέθηκαν στην περιοχή ως «απελευθερωτές» και όχι ως κατακτητές συνεργάτες των Γερμανών, καθώς και ότι δεν υπάρχει σκοπιανή μειονότητα στη Βουλγαρία, ενώ αντίθετα πρέπει να γίνονται σεβαστά τα δικαιώματα όσων πολιτών των Σκοπίων δηλώνουν βουλγαρικής εθνικής ταυτότητας.
Κατά του Ζάεφ έχει ταχθεί και ένας ακόμη ισχυρός δήμαρχος, ο Σάσα Μπογκντάνοβιτς από την περιφέρεια Σένταρ της πρωτεύουσας. Άσκησε κριτική στον Ζάεφ, δηλώνοντας υπερήφανος για την σέρβικη καταγωγή του και διακηρύσσοντας την διαφωνία του με υποχωρήσεις έναντι της Βουλγαρίας.
Στέλεχος του κόμματος και αυτός, δήλωσε πως είναι σημαντικό να γνωρίζει η κοινωνία το τίμημα που καλείται να πληρώσει. «Διότι», πρόσθεσε, «δεν αρκεί η ενότητα του κόμματος, χρειάζεται και η ενότητα της κοινωνίας».
Παγίδα ιστορικού αναθεωρητισμού
Κατά των θέσεων που διατύπωσε ο Ζάεφ μάλιστα δεν εκφράστηκε μόνο ο Τσερβένκοφσκι, αλλά και ο προηγούμενος πρόεδρος Ιβάνοφ, ου μην αλλά και ο… σημερινός Στέβο Πενταρόφσκι!

Ο Ιβάνοφ, ορκισμένος αντίπαλος του Ζάεφ, μίλησε για «ιστορική άβυσσο» στην οποία οδηγείται η χώρα καθώς «ανοίγει το Κουτί της Πανδώρας». Αλλά και ο νυν πρόεδρος και εκλεκτός του πρωθυπουργού δεν δίστασε να δηλώσει πως οι δηλώσεις Ζάεφ συνιστούν «παγίδα ιστορικού αναθεωρητισμού»!
Νωρίτερα, ο Πενταρόφσκι, στέλεχος του Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος, είχε δηλώσει πως «η σημερινή πολιτική ελίτ της Βουλγαρίας – κυβέρνηση και αντιπολίτευση – διακατέχεται ακόμη από τη νοοτροπία που επικρατούσε επί κομμουνισμού και επί Τόντορ Ζίβκοφ».
Στη συνέντευξή του στο βουλγαρικό πρακτορείο ειδήσεων, ο Ζάεφ δεν δίστασε να «αδειάσει» τον Πρόεδρο της χώρας του, λέγοντας πως ο Πενταρόφσκι… αγαπά την Βουλγαρία, αλλά… δεν έχει αποκτήσει ακόμη αρκετή πολιτική εμπειρία.
Το γεγονός εξόργισε τον Πενταρόφσκι: «Η εικοσάχρονη εμπειρία μου στη διεθνή πολιτική μου επιτρέπει να μετρώ προσεκτικά τα λόγια μου», απάντησε μιλώντας στη Ντόιτσε Βέλλε. Όπως είπε, άλλο πράγμα είναι η πολιτική βούληση για να ξεπεραστούν εμπόδια και άλλο η προσήλωση σε διεθνώς αποδεδειγμένα ιστορικά γεγονότα. Αυτά είναι θέματα των ιστορικών και όχι των πολιτικών, κατέληξε.
Σύμβουλος των προέδρων Τραϊκόφσκι και Τσερβένκοφσκι, ο Πενταρόφσκι είχε προκαλέσει θύελλα στην Βουλγαρία όταν δήλωσε ότι ο διεκδικούμενος και από τις δύο χώρες κομιτατζής Γκότσε Ντέλτσεφ είχε μεν αυτοπροσδιοριστεί ως βουλγαρικής καταγωγής, αλλά το έκανε για να γίνει δεκτός στη Στρατιωτική Ακαδημία της Σόφιας.
Στο πλευρό του Ζάεφ, από την άλλη πλευρά, τάχθηκε η υπουργός Άμυνας Ραντμίλα Σεκέρινσκα, η οποία είπε πως η χώρα διαθέτει ένα ένδοξο αντιφασιστικό παρελθόν, που την τοποθετεί στη σωστή πλευρά της Ιστορίας, «αλλά δεν μπορούμε να επιτρέψουμε να σταθεί αυτό εμπόδιο στον δρόμο προς την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση».
Η Σεκέρινσκα ανήκει στα λίγα στελέχη της «αστικής» πτέρυγας του κόμματος που στηρίζουν τον Ζάεφ – το κόμμα είναι διαιρεμένο μεταξύ «αστικής» και «αγροτικής» πτέρυγας, με την αγροτική να στηρίζει τον πρωθυπουργό.
Σύμφωνα με την ιστοσελίδα Infomax, ο Ζόραν Ζάεφ θα ανακοινώσει ότι αποδέχεται τις βουλγαρικές απαιτήσεις, δηλώνοντας ότι «Μακεδονία και Βουλγαρία έχουν κοινή Ιστορία», αποποιούμενος την αποκλειστικότητα για μια σειρά ιστορικές προσωπικότητες όπως ο Κρίστε Μισίρκοφ και ο Γκότσε Ντέλτσεφ.
Καρακατσάνοφ: Τα τρικ δεν θα βοηθήσουν!
Σημειώστε ότι μετά την επίμαχη συνέντευξη, ο Βούλγαρος υπουργός Άμυνας και αρχηγός του εθνικιστικού κόμματος VMRO Κράσιμιρ Καρακατσάνοφ, δήλωσε πως όσα ο Ζάεφ είπε στον βουλγαρικό πρακτορείο ειδήσεων είναι «ένα μικρό βήμα προς την σωστή κατεύθυνση», πλην όμως «η Σόφια απαιτεί γραπτές εγγυήσεις και όχι μόνο δηλώσεις».
«Τα τρικ δεν θα σας βοηθήσουν τον Δεκέμβριο», είχε άλλωστε δηλώσει λίγες μέρες νωρίτερα ο Καρακατσάνοφ, προσθέτοντας πως όλες οι κυβερνήσεις της γειτονικής χώρας από την πρώτη στιγμή της ύπαρξής της δεν ήταν… φυσιολογικές.
«Νομίζουν ότι με κόλπα θα κάνουν πάντα ό,τι θέλουν. Δεν θέλουν να λύσουν τα θέματα», είπε.
Στο ίδιο μήκος κύματος και ο Βούλγαρος πρωθυπουργός Μπόικο Μπορίσοφ όταν, στις 18 Νοεμβρίου, έστειλε μήνυμα στον «αδελφό» Ζόραν πως η στάση της Σόφιας δεν προέρχεται από κάποιο πείσμα, αλλά επειδή «ο λαός μας δεν πρόκειται να συμφωνήσει σ’ αυτά τα θέματα».
Ο Μπορίσοφ πιέζεται και από τον μεγάλο αντίπαλό του, τον προερχόμενο από το Σοσιαλιστικό Κόμμα Πρόεδρο της χώρας Ρούμεν Ράντεφ, ο οποίος προειδοποίησε τον πρωθυπουργό να μην προχωρήσει σε καμιά υποχώρηση έναντι των Σκοπίων και να μην επιδοθεί σε κενές περιεχομένου θριαμβολογίες ενόψει των εκλογών.
Όσο για το εσωτερικό μέτωπο, ο Αλβανός κυβερνητικός εταίρος του Ζάεφ και ηγέτης του DUI Αλί Αχμέτι δήλωσε: «Θα δείξουμε την αλληλεγγύη μας προς τους Μακεδόνες στη διένεξη με την Βουλγαρία, αλλά επιθυμούμε να βρεθεί μια λογική λύση το συντομότερο δυνατόν».
Στα Βαλκάνια, το καινούργιο βιβλίο της Ιστορίας φαίνεται ότι έχει ακόμη μερικές λευκές σελίδες…
*Βουλευτής Β3 Νοτίου Τομέα Αθηνών, Ν.Δ., πρώην υφυπουργός παρά τω πρωθυπουργώ και κυβερνητική εκπρόσωπος, δημοσιογράφος
liberal.gr
Αναλύσεις
Η Κίνα βρίσκει δρόμο που παρακάμπτει το Πακιστάν – Ο διάδρομος Ουαχάν αλλάζει τις γεωπολιτικές ισορροπίες
Μία νέα οδική αρτηρία μήκους 121 χιλιομέτρων στο βορειοανατολικό Αφγανιστάν δημιουργεί τις προϋποθέσεις για απευθείας χερσαία σύνδεση με την Κίνα, χωρίς διέλευση από το Πακιστάν. Η ολοκλήρωση του δρόμου στον ιστορικό διάδρομο Ουαχάν αποκτά ιδιαίτερη γεωπολιτική σημασία, καθώς το Πεκίνο αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα ασφαλείας με τις επενδύσεις του στο Πακιστάν, ενώ η Καμπούλ επιδιώκει να μειώσει την εξάρτησή της από το Ισλαμαμπάντ.
Μία σημαντική εξέλιξη στις χερσαίες μεταφορές και στις γεωπολιτικές ισορροπίες της Κεντρικής Ασίας καταγράφεται στο Αφγανιστάν, με την ολοκλήρωση νέου δρόμου στον στρατηγικής σημασίας διάδρομο Ουαχάν.
Σύμφωνα με ανάλυση του Imran Khurshid που δημοσιεύθηκε στις 9 Οκτωβρίου 2026 στο Asia Times, οι αφγανικές αρχές εγκαινίασαν οδική διαδρομή 121 χιλιομέτρων, η οποία εκτείνεται από την περιοχή Μπρογκίλ έως τα σύνορα με την Κίνα, στην επαρχία Μπανταχσάν.
Το έργο κόστισε περίπου 365 εκατομμύρια αφγάνι, ποσό που αντιστοιχεί σε περίπου 5,5 εκατομμύρια δολάρια.
Κατά τις αφγανικές ανακοινώσεις, κατασκευάστηκε από ντόπιους μηχανικούς και εργαζομένους, χωρίς τη συμμετοχή ξένων τεχνικών συμβούλων.
Η νέα διαδρομή φθάνει στα σινοαφγανικά σύνορα. Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι λειτουργεί ήδη πλήρης διεθνής εμπορευματικός διάδρομος, καθώς εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικοί τεχνικοί και συνοριακοί περιορισμοί.
Γιατί ο διάδρομος Ουαχάν έχει στρατηγική σημασία
Ο διάδρομος Ουαχάν αποτελεί μια στενή λωρίδα αφγανικού εδάφους ανάμεσα στο Τατζικιστάν, το Πακιστάν και την Κίνα.
Η γεωγραφική του διαμόρφωση συνδέεται με τον ανταγωνισμό της Βρετανικής και της Ρωσικής Αυτοκρατορίας κατά τον 19ο αιώνα.
Η περιοχή διατηρήθηκε ως ζώνη διαχωρισμού των δύο αυτοκρατορικών σφαιρών επιρροής, αποτελώντας ένα από τα χαρακτηριστικότερα γεωγραφικά κατάλοιπα του λεγόμενου «Μεγάλου Παιχνιδιού».
Σήμερα, η ίδια περιοχή αποκτά νέα σημασία, αυτή τη φορά λόγω της προσπάθειας σύνδεσης της Κίνας με το Αφγανιστάν και ευρύτερα με την Κεντρική Ασία.
Ο δρόμος ανοίγει τη δυνατότητα δημιουργίας μιας εναλλακτικής οδού μεταφορών, περιορίζοντας δυνητικά την ανάγκη διέλευσης από το πακιστανικό έδαφος.
Το πρόβλημα της Κίνας με τον οικονομικό διάδρομο CPEC
Το ενδιαφέρον της εξέλιξης εντοπίζεται κυρίως στην προσπάθεια του Πεκίνου να περιορίσει την εξάρτησή του από ευάλωτες υποδομές.
Ο Οικονομικός Διάδρομος Κίνας–Πακιστάν, γνωστός ως CPEC, αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα προγράμματα της κινεζικής πρωτοβουλίας Belt and Road.
Μέσω του συγκεκριμένου σχεδίου, η Κίνα επιχειρεί να ενισχύσει τις εμπορικές και ενεργειακές συνδέσεις της με τη Νότια Ασία και την Αραβική Θάλασσα.
Ωστόσο, η υλοποίηση των έργων έχει αντιμετωπίσει σοβαρές δυσκολίες.
Στην επαρχία Μπαλουχιστάν, οργανώσεις αυτονομιστών έχουν πραγματοποιήσει επανειλημμένες επιθέσεις εναντίον κινεζικών συμφερόντων, εγκαταστάσεων και εργαζομένων.
Οι επιθέσεις αυτές έχουν επιβαρύνει την ασφάλεια των υποδομών και έχουν αυξήσει το κόστος προστασίας των κινεζικών επενδύσεων.
Παράλληλα, έχουν διατυπωθεί καταγγελίες για καθυστερήσεις, κακοδιαχείριση και προβλήματα διαφάνειας σε επιμέρους προγράμματα του CPEC.
Η εδαφική διαμάχη με την Ινδία
Μια επιπλέον γεωπολιτική δυσκολία συνδέεται με τη διέλευση του CPEC από το Γκιλγκίτ–Μπαλτιστάν.
Η περιοχή διοικείται από το Πακιστάν, αλλά διεκδικείται από την Ινδία, στο πλαίσιο της ευρύτερης διαμάχης για το Κασμίρ.
Το Νέο Δελχί έχει αντιταχθεί επανειλημμένα σε έργα που διέρχονται από εδάφη τα οποία θεωρεί τμήμα της δικής του επικράτειας.
Αυτό σημαίνει ότι ο οικονομικός διάδρομος Κίνας–Πακιστάν δεν αποτελεί μόνο αναπτυξιακό πρόγραμμα, αλλά συνδέεται με μία από τις πιο ευαίσθητες εδαφικές αντιπαραθέσεις της Ασίας.
Η δημιουργία εναλλακτικών διαδρομών μέσω του Αφγανιστάν θα μπορούσε μακροπρόθεσμα να προσφέρει στο Πεκίνο μεγαλύτερη ευελιξία.
Δεν υπάρχει, πάντως, ένδειξη ότι ο δρόμος του Ουαχάν μπορεί σήμερα να αντικαταστήσει τις μεγάλες μεταφορικές υποδομές του CPEC.
Η Καμπούλ επιχειρεί να μειώσει την εξάρτησή της από το Ισλαμαμπάντ
Για την κυβέρνηση των Ταλιμπάν, το έργο έχει και μία σαφή πολιτική διάσταση.
Το Αφγανιστάν εξαρτάται σε σημαντικό βαθμό από συνοριακές διαβάσεις και μεταφορικούς άξονες που περνούν από το Πακιστάν.
Οι επανειλημμένες εντάσεις ανάμεσα στις δύο χώρες έχουν προκαλέσει κλείσιμο συνοριακών περασμάτων, διακοπές εμπορικών ροών και επιβάρυνση της αφγανικής οικονομίας.
Μια εναλλακτική χερσαία διέξοδος προς την Κίνα θα μπορούσε, εφόσον αναπτυχθεί και καταστεί λειτουργική, να μειώσει τη δυνατότητα του Πακιστάν να χρησιμοποιεί τη γεωγραφική του θέση ως μέσο πίεσης προς την Καμπούλ.
Η αφγανική πλευρά αντιμετωπίζει το έργο ως σημαντική υποδομή οικονομικής και στρατηγικής αυτονομίας.
Η στάση της Κίνας και της Ρωσίας
Παρά την προοπτική άμεσης σύνδεσης, το Πεκίνο δεν έχει εγκαταλείψει τον οικονομικό διάδρομο CPEC ούτε έχει ανακοινώσει ότι ο Ουαχάν θα τον αντικαταστήσει.
Η Κίνα εξακολουθεί να διατηρεί σημαντικά οικονομικά και στρατηγικά συμφέροντα στο Πακιστάν.
Αντίστοιχα, η Ρωσία ενδιαφέρεται για τη σταθερότητα του Αφγανιστάν και για την ανάπτυξη νέων δικτύων επικοινωνίας στην Κεντρική Ασία.
Η δημιουργία περισσότερων επιλογών διασύνδεσης ενδέχεται να περιορίσει την αποκλειστική σημασία ορισμένων παραδοσιακών μεταφορικών διαδρομών.
Η πραγματική αξία του Ουαχάν θα εξαρτηθεί από τη βελτίωση των οδικών υποδομών, τη λειτουργία συνοριακών και τελωνειακών εγκαταστάσεων, τις καιρικές συνθήκες και τις πολιτικές αποφάσεις της Κίνας.
Το μήνυμα προς το Πακιστάν
Η νέα διαδρομή αναδεικνύει μια σημαντική γεωπολιτική πραγματικότητα: η γεωγραφική θέση ενός κράτους προσφέρει στρατηγικά πλεονεκτήματα, αλλά η αξιοποίησή τους εξαρτάται από την ασφάλεια και την αξιοπιστία των μεταφορικών του δικτύων.
Το Πακιστάν εξακολουθεί να αποτελεί κρίσιμο εταίρο της Κίνας, ιδιαίτερα στο πλαίσιο του CPEC.
Ταυτόχρονα, όμως, η αστάθεια, οι επιθέσεις σε κινεζικά συμφέροντα και οι αντιπαραθέσεις με το Αφγανιστάν δημιουργούν κίνητρα αναζήτησης εναλλακτικών επιλογών.
Ο διάδρομος Ουαχάν δεν έχει ακόμη μετατραπεί σε μεγάλο εμπορικό πέρασμα. Η κατασκευή του δρόμου, ωστόσο, καταδεικνύει ότι το Αφγανιστάν επιχειρεί να αποκτήσει πρόσθετες διεθνείς συνδέσεις και ότι η αποκλειστική εξάρτηση από το Πακιστάν δεν αποτελεί πλέον τη μοναδική γεωγραφική επιλογή.
Για το Ισλαμαμπάντ, η εξέλιξη αποτελεί μια νέα στρατηγική παράμετρο που θα πρέπει να συνυπολογίσει στις σχέσεις του με το Πεκίνο και την Καμπούλ.
Διεθνή
Γερμανία: Το ρωσικό φυσικό αέριο επιστρέφει έμμεσα μέσω των λιπασμάτων, παρά τους ευρωπαϊκούς δασμούς
Οι εισαγωγές ρωσικών αζωτούχων λιπασμάτων μειώθηκαν κατά 66% το 2025-2026, αλλά παραμένουν 53% υψηλότερες από τα επίπεδα πριν από τον πόλεμο στην Ουκρανία.
Το υψηλό ενεργειακό κόστος στη Γερμανία διατηρεί ανταγωνιστικά τα ρωσικά προϊόντα, σύμφωνα με στοιχεία που δημοσίευσε η Berliner Zeitung. Η Γερμανία εξακολουθεί να συνδέεται εμπορικά με το ρωσικό φυσικό αέριο, παρά τις ευρωπαϊκές προσπάθειες περιορισμού της ενεργειακής εξάρτησης από τη Μόσχα.
Αυτή τη φορά, η σύνδεση δεν αφορά αποκλειστικά την άμεση προμήθεια φυσικού αερίου, αλλά τις εισαγωγές λιπασμάτων που παράγονται με τη χρήση ρωσικού αερίου ως πρώτης ύλης και πηγής ενέργειας. Σύμφωνα με δημοσίευμα της γερμανικής εφημερίδας, που βασίζεται σε στοιχεία του Γερμανικού Ομοσπονδιακού Στατιστικού Γραφείου και του Συνδέσμου Αγροτικής Βιομηχανίας (IVA), οι εισαγωγές αζώτου μέσω ρωσικών λιπασμάτων μειώθηκαν σημαντικά κατά το 2025-2026. Ωστόσο, εξακολουθούν να βρίσκονται πάνω από τα επίπεδα που καταγράφονταν πριν από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία.
Τα στοιχεία των εισαγωγών και η σύγκριση με την προπολεμική περίοδο
Το 2025-2026, η Γερμανία εισήγαγε 48.800 τόνους αζώτου μέσω λιπασμάτων ρωσικής προέλευσης. Η ποσότητα αυτή είναι μειωμένη κατά περίπου 66% σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος, αλλά παραμένει κατά 53% υψηλότερη από τους 31.800 τόνους που είχαν καταγραφεί το 2020-2021, πριν από τον πόλεμο.
Η εξέλιξη των εισαγωγών δείχνει πόσο έντονη ήταν η αύξηση μετά το 2022. Το 2021-2022 οι εισαγωγές έφτασαν τους 56.800 τόνους αζώτου, ενώ το 2022-2023 εκτοξεύθηκαν στους 185.100 τόνους. Στη συνέχεια καταγράφηκαν 140.200 τόνοι το 2023-2024 και 143.800 τόνοι το 2024-2025, προτού σημειωθεί η μεγάλη υποχώρηση της τελευταίας περιόδου. Τα στοιχεία αφορούν την ποσότητα του αζώτου που περιέχεται στα εισαγόμενα λιπάσματα και όχι το συνολικό βάρος των προϊόντων.
Τα λιπασματικά έτη υπολογίζονται από τον Ιούλιο έως τον Ιούνιο. Η ποσότητα αζώτου που εισήχθη στη Γερμανία μέσω ρωσικής ουρίας μειώθηκε από 71.600 τόνους σε 27.600 τόνους, καταγράφοντας πτώση άνω του 61%. Παρά τη μείωση, η ποσότητα εξακολουθεί να είναι σχεδόν τριπλάσια από τους 9.900 τόνους του 2020-2021. Η συγκεκριμένη εξέλιξη αναδεικνύει το βασικό πρόβλημα της ευρωπαϊκής πολιτικής περιορισμού των εμπορικών δεσμών με τη Ρωσία. Ακόμη και όταν περιορίζονται οι εισαγωγές συγκεκριμένων προϊόντων, οι οικονομικές σχέσεις μπορούν να διατηρούνται μέσω άλλων κατηγοριών αγαθών, ιδιαίτερα όταν αυτά έχουν χαμηλότερο κόστος παραγωγής.
Γιατί οι ρωσικές εισαγωγές παραμένουν ανταγωνιστικές
Καθοριστικός παράγοντας είναι το υψηλό ενεργειακό κόστος στη Γερμανία και στην υπόλοιπη Ευρώπη. Η παραγωγή αζωτούχων λιπασμάτων απαιτεί μεγάλες ποσότητες φυσικού αερίου, το οποίο χρησιμοποιείται τόσο ως πρώτη ύλη όσο και ως πηγή ενέργειας. Σύμφωνα με τον Σύνδεσμο Αγροτικής Βιομηχανίας (IVA), οι ευρωπαϊκοί δασμοί, που τέθηκαν σε ισχύ τον Ιούλιο του 2025, περιόρισαν σημαντικά τις εισαγωγές ρωσικών λιπασμάτων. Ωστόσο, δεν εξάλειψαν το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα των ρωσικών προϊόντων. Ο σύνδεσμος επισημαίνει ότι οι υψηλές τιμές ενέργειας δυσκολεύουν τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις να αυξήσουν την εγχώρια παραγωγή και να καλύψουν μεγαλύτερο μέρος των αναγκών της αγοράς. Ως αποτέλεσμα, τα ρωσικά λιπάσματα εξακολουθούν να παραμένουν ελκυστικά, ακόμη και μετά την επιβολή πρόσθετων δασμών.
Παράλληλα, σύμφωνα με τον IVA, είναι πιθανό ορισμένες ποσότητες ρωσικών προϊόντων να φτάνουν στη γερμανική αγορά μέσω άλλων κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το μέγεθος αυτών των έμμεσων εισαγωγών, ωστόσο, δεν μπορεί να προσδιοριστεί με ακρίβεια από τα διαθέσιμα στοιχεία.
Δεν αποδίδονται οι αυξήσεις των τιμών αποκλειστικά στους δασμούς
Το ζήτημα έχει άμεση σημασία για τους Γερμανούς αγρότες, καθώς το κόστος των λιπασμάτων επηρεάζει την παραγωγή και, τελικά, την οικονομική βιωσιμότητα των καλλιεργειών. Ο IVA υποστηρίζει ότι η μείωση των ρωσικών εισαγωγών δεν έχει προκαλέσει μέχρι στιγμής σαφή αύξηση των τιμών εξαιτίας των δασμών. Σύμφωνα με τον σύνδεσμο, η εγχώρια παραγωγική δυναμικότητα και οι εισαγωγές από άλλες χώρες, μεταξύ των οποίων η Αίγυπτος, επαρκούν για την κάλυψη των αναγκών της αγοράς. Την ίδια στιγμή, ο σύνδεσμος αποδίδει τις υψηλές τιμές των λιπασμάτων το 2026 στις διεθνείς ενεργειακές αναταράξεις, στον πόλεμο με το Ιράν και στην κρίση γύρω από τα Στενά του Ορμούζ, παράγοντες που επηρεάζουν το κόστος μεταφοράς και τις παγκόσμιες τιμές ενέργειας και λιπασμάτων.
Οι εκτιμήσεις αυτές αποτελούν τις θέσεις του κλαδικού συνδέσμου και δεν συνιστούν από μόνες τους ανεξάρτητη αξιολόγηση όλων των παραγόντων που διαμορφώνουν τις τιμές.
Νέες πιέσεις για περιορισμό των ρωσικών εισαγωγών
Με αφορμή τα στοιχεία, ο IVA ζητά να εξεταστεί η επιβολή πρόσθετων δασμών στις εισαγωγές καλιούχων λιπασμάτων από τη Ρωσία και τη Λευκορωσία. Το κάλιο αποτελεί βασικό θρεπτικό στοιχείο για τις καλλιέργειες και αντιπροσωπεύει μια ακόμη κατηγορία προϊόντων στην οποία η ευρωπαϊκή αγορά διατηρεί εμπορικές σχέσεις με τις δύο χώρες.
Ο σύνδεσμος εκτιμά ότι η ευρωπαϊκή βιομηχανία μπορεί να καλύψει τις ανάγκες της γεωργίας χωρίς να εξαρτάται από τις συγκεκριμένες εισαγωγές και υποστηρίζει ότι πρόσθετοι δασμοί δεν θα πρέπει να οδηγήσουν αναγκαστικά σε αυξήσεις τιμών. Η συζήτηση, ωστόσο, αποτυπώνει το ευρύτερο δίλημμα της ευρωπαϊκής οικονομικής πολιτικής. Η μείωση της εξάρτησης από τη Ρωσία απαιτεί όχι μόνο εμπορικούς περιορισμούς, αλλά και ανταγωνιστική εγχώρια παραγωγή, προσιτό ενεργειακό κόστος και εναλλακτικές πηγές προμήθειας.
Τα δεδομένα της γερμανικής αγοράς δείχνουν ότι οι δασμοί μπορούν να περιορίσουν σημαντικά τις εισαγωγές, χωρίς όμως να εξαλείψουν αυτομάτως τις οικονομικές σχέσεις που στηρίζονται σε διαφορές κόστους παραγωγής. Για τη Γερμανία και την Ευρωπαϊκή Ένωση, η πρόκληση παραμένει η εξισορρόπηση τριών στόχων: της ενεργειακής και οικονομικής ασφάλειας, της στήριξης της εγχώριας βιομηχανίας και της διατήρησης προσιτού κόστους για τον αγροτικό τομέα.
Με πληροφορίες του Συνδέσμου Αγροτικής Βιομηχανίας (IVA) και του Γερμανικού Ομοσπονδιακού Στατιστικού Γραφείου.
Αναλύσεις
Πακιστάν: Μειώθηκαν οι τρομοκρατικές επιθέσεις, αλλά αυξάνονται οι απειλές – Αντάρτικες οργανώσεις αναπτύσσουν νέες τακτικές και στρατολογούν γυναίκες
Η νέα έκθεση του Pakistan Institute for Conflict and Security Studies (PICSS) αποκαλύπτει ένα αντιφατικό περιβάλλον ασφαλείας: Λιγότερες επιθέσεις και θύματα, αλλά αναδιοργάνωση ένοπλων ομάδων, χρήση drones, εσωτερικές συγκρούσεις και αυξανόμενη αστάθεια στο Μπαλουχιστάν. Η πολιτική κρίση επιβαρύνει την προσπάθεια αντιμετώπισης της τρομοκρατίας.
Μια εξαιρετικά σύνθετη εικόνα για την ασφάλεια στο Πακιστάν αποτυπώνει η νέα εβδομαδιαία ανάλυση του Pakistan Institute for Conflict and Security Studies (PICSS), η οποία δημοσιεύθηκε στις 10 Οκτωβρίου 2026. Παρά τη μείωση των επιθέσεων από ένοπλες οργανώσεις κατά την πρώτη εβδομάδα του μήνα, οι εξελίξεις στο εσωτερικό των εξτρεμιστικών και αυτονομιστικών ομάδων δημιουργούν σοβαρά ερωτήματα για την πραγματική αποτελεσματικότητα των επιχειρήσεων ασφαλείας.
Η έκθεση με τίτλο «Pakistan’s Security Paradox: Militant Attacks Decline as Militant Groups Signal New Developments» καταγράφει υποχώρηση των επιθέσεων, αλλά παράλληλα εντοπίζει ενδείξεις οργανωτικής αναδιάρθρωσης, νέων επιχειρησιακών μεθόδων και εντατικοποίησης της προπαγανδιστικής δραστηριότητας.
Μείωση 18% στις επιθέσεις – Παραμένει σοβαρή η απειλή
Σύμφωνα με το PICSS, από τις 2 έως τις 8 Οκτωβρίου καταγράφηκαν συνολικά 46 επιθέσεις ενόπλων οργανώσεων στο Πακιστάν, έναντι 56 την αμέσως προηγούμενη εβδομάδα.
Η μείωση ανέρχεται στο 18%, ενώ αισθητή είναι και η υποχώρηση του αριθμού των θυμάτων.
Οι νεκροί μειώθηκαν από 52 σε 42 και οι τραυματίες από 53 σε 23.
Ωστόσο, η εικόνα δεν είναι ομοιόμορφη σε ολόκληρη τη χώρα.
Στην επαρχία Μπαλουχιστάν, όπου δραστηριοποιούνται ιδιαίτερα ενεργές αυτονομιστικές οργανώσεις, οι απώλειες αυξήθηκαν παρά τη μείωση του αριθμού των επιθέσεων.
Το στοιχείο αυτό δημιουργεί προβληματισμό για το κατά πόσον οι ένοπλες ομάδες μεταβάλλουν τις τακτικές τους, πραγματοποιώντας λιγότερες αλλά δυνητικά πιο φονικές επιχειρήσεις.
Οι Πακιστανοί Ταλιμπάν αλλάζουν τακτική – Drones και ελεύθεροι σκοπευτές
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι εξελίξεις στο εσωτερικό της Tehrik-i-Taliban Pakistan (TTP), της οργάνωσης που είναι γνωστή ως Πακιστανοί Ταλιμπάν.
Σύμφωνα με την ανάλυση, η TTP επέβαλε περιορισμούς στη χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης από τα μέλη της.
Η συγκεκριμένη απόφαση αποκτά σημασία σε μια περίοδο κατά την οποία οι ένοπλες οργανώσεις χρησιμοποιούν τις ψηφιακές πλατφόρμες τόσο για προπαγάνδα όσο και για την προβολή των επιχειρησιακών τους δυνατοτήτων.
Την ίδια στιγμή, η TTP δημοσιοποίησε οπτικό υλικό στο οποίο υποστηρίζει ότι καταγράφονται επιθέσεις με τετρακόπτερα μη επανδρωμένα αεροσκάφη και ενέργειες ελεύθερων σκοπευτών.
Οι ισχυρισμοί αυτοί δεν συνιστούν ανεξάρτητη επιβεβαίωση της αποτελεσματικότητας ή της έκτασης χρήσης των συγκεκριμένων μέσων.
Παρ’ όλα αυτά, η προβολή τέτοιων επιχειρήσεων εντάσσεται σε μια ευρύτερη προσπάθεια των οργανώσεων να παρουσιάσουν εικόνα τεχνολογικής προσαρμογής και να ενισχύσουν την επιρροή τους.
Εσωτερικές συγκρούσεις στις ένοπλες οργανώσεις
Την ίδια περίοδο, η Jamaat-ul-Ahrar, οργάνωση που έχει συνδεθεί με το δίκτυο των Πακιστανών Ταλιμπάν, ανακοίνωσε ότι πραγματοποίησε 122 επιθέσεις κατά τη διάρκεια του Σεπτεμβρίου.
Πρόκειται για αριθμό που προέρχεται από τους ισχυρισμούς της ίδιας της οργάνωσης και δεν πρέπει να συγχέεται με τα ανεξάρτητα καταγεγραμμένα περιστατικά του PICSS.
Παράλληλα, αναφέρθηκαν αιματηρές συγκρούσεις ανάμεσα σε μαχητές της Jamaat-ul-Ahrar και αντίπαλης φράξιας της TTP στην περιοχή Ορακζάι.
Οι πληροφορίες αυτές αναδεικνύουν ένα επιπλέον πρόβλημα για την ασφάλεια του Πακιστάν: τον κατακερματισμό του περιβάλλοντος των ενόπλων οργανώσεων.
Οι εσωτερικές συγκρούσεις ενδέχεται να αποδυναμώνουν προσωρινά ορισμένα δίκτυα, αλλά μπορούν επίσης να προκαλέσουν νέες αντιπαραθέσεις, ανακατατάξεις και αποσχίσεις.
Μπαλουχιστάν: Ένοπλη γυναικεία μονάδα και κλιμάκωση της προπαγάνδας
Σημαντικές εξελίξεις καταγράφονται και στο Μπαλουχιστάν, την επαρχία του νοτιοδυτικού Πακιστάν που συνορεύει με το Ιράν και το Αφγανιστάν και έχει στρατηγική σημασία λόγω των φυσικών πόρων και της πρόσβασής της στην Αραβική Θάλασσα.
Το Balochistan Liberation Front (BLF), μία από τις οργανώσεις που επιδιώκουν την ανεξαρτησία του Μπαλουχιστάν, δημοσιοποίησε υλικό για τη συγκρότηση νέου γυναικείου ένοπλου σχηματισμού.
Η συγκεκριμένη κίνηση προβάλλεται από την οργάνωση ως οργανωτική εξέλιξη. Δεν υπάρχουν, ωστόσο, επαρκή ανεξάρτητα στοιχεία στο δημόσιο απόσπασμα της έκθεσης για τον αριθμό των μελών ή τις πραγματικές επιχειρησιακές δυνατότητες της νέας μονάδας.
Παράλληλα, ο Balochistan Liberation Army (BLA), άλλη σημαντική αυτονομιστική ένοπλη οργάνωση, απέρριψε κατηγορίες περί συνεργασίας με την TTP.
Ο BLA δημοσιοποίησε επίσης οπτικό υλικό από επιχειρήσεις που ισχυρίζεται ότι πραγματοποίησαν μέλη του.
Άλλες οργανώσεις των Μπαλούχων προχώρησαν σε ανάλογες κινήσεις, προβάλλοντας τη δράση τους και διατυπώνοντας ισχυρισμούς για δραστηριότητες συλλογής πληροφοριών.
Οι εξελίξεις καταδεικνύουν ότι η σύγκρουση στο Μπαλουχιστάν δεν περιορίζεται στις ένοπλες επιθέσεις, αλλά περιλαμβάνει και έναν παράλληλο αγώνα επιρροής, επικοινωνίας και πολιτικής νομιμοποίησης.
Πολιτική κρίση και αντιτρομοκρατία
Πέρα από την ένοπλη βία, η έκθεση του PICSS επισημαίνει ότι η εσωτερική πολιτική αστάθεια δυσχεραίνει τη διαμόρφωση αποτελεσματικής πολιτικής ασφαλείας.
Η κατάρρευση των διαπραγματεύσεων μεταξύ της κυβέρνησης και του Pakistan Tehreek-e-Insaf (PTI), του κόμματος που ίδρυσε ο πρώην πρωθυπουργός Ιμράν Χαν, περιπλέκει τις προσπάθειες συντονισμού στην επαρχία Χάιμπερ Παχτούνχβα.
Η περιοχή αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα μέτωπα της δράσης των Πακιστανών Ταλιμπάν, λόγω της εγγύτητάς της με το Αφγανιστάν και της μακρόχρονης παρουσίας ένοπλων δικτύων.
Οι πολιτικές αντιπαραθέσεις μεταξύ κεντρικής κυβέρνησης και αντιπολίτευσης μπορούν να δυσχεράνουν τον συντονισμό, τη διοικητική συνεργασία και τη διαμόρφωση κοινής στρατηγικής για την αντιμετώπιση της τρομοκρατίας.
Το πρόβλημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία όταν συνδυάζεται με την ανάγκη προστασίας παραμεθόριων περιοχών και αντιμετώπισης οργανώσεων με διασυνοριακές διασυνδέσεις.
Αφγανιστάν, Ινδία και περιφερειακές αμυντικές συμφωνίες
Οι προκλήσεις που αντιμετωπίζει το Ισλαμαμπάντ δεν περιορίζονται στο εσωτερικό της χώρας.
Οι σχέσεις με το Αφγανιστάν παραμένουν κρίσιμος παράγοντας ασφαλείας, καθώς το Πακιστάν αποδίδει σε ένοπλα δίκτυα που δρουν από αφγανικό έδαφος σημαντικό μέρος των επιθέσεων εναντίον του.
Την ίδια στιγμή, η αντιπαράθεση με την Ινδία εξακολουθεί να επηρεάζει τον στρατηγικό σχεδιασμό των πακιστανικών ενόπλων δυνάμεων.
Στο περιφερειακό περιβάλλον προστίθενται οι νέες αμυντικές διευθετήσεις και οι προσπάθειες του Πακιστάν να διατηρήσει ή να ενισχύσει τις στρατηγικές του συνεργασίες.
Η συνύπαρξη εσωτερικών απειλών, πολιτικής αβεβαιότητας και εξωτερικών δεσμεύσεων δημιουργεί αυξημένες απαιτήσεις για τον στρατιωτικό μηχανισμό και τις υπηρεσίες ασφαλείας.
Οι αριθμοί δεν λένε ολόκληρη την ιστορία
Η εβδομαδιαία έκθεση του PICSS θέτει ένα ουσιαστικό ερώτημα: αποτελεί η μείωση των τρομοκρατικών επιθέσεων ένδειξη βελτίωσης της ασφάλειας ή πρόκειται για προσωρινή υποχώρηση της βίας, ενώ οι οργανώσεις αναπροσαρμόζουν τις τακτικές και τις δομές τους;
Η απάντηση δεν μπορεί να προκύψει αποκλειστικά από την καταμέτρηση των επιθέσεων.
Η χρήση νέων επιχειρησιακών μέσων, οι εσωτερικές διαμάχες, η συγκρότηση νέων ένοπλων σχηματισμών και η αυξημένη προπαγανδιστική δραστηριότητα συνθέτουν μια εικόνα που απαιτεί διαρκή παρακολούθηση.
Άλλωστε, τα στοιχεία του PICSS για ολόκληρο τον Σεπτέμβριο είχαν καταγράψει 225 επιθέσεις, τον υψηλότερο μηνιαίο αριθμό εδώ και δώδεκα χρόνια, γεγονός που αναδεικνύει τη σοβαρότητα της κατάστασης παρά την πρόσφατη εβδομαδιαία υποχώρηση.
Το Πακιστάν βρίσκεται αντιμέτωπο με μια πολυεπίπεδη κρίση ασφαλείας, στην οποία αλληλεπιδρούν τζιχαντιστικές οργανώσεις, αυτονομιστικά κινήματα, πολιτικές αντιπαραθέσεις και περιφερειακοί ανταγωνισμοί.
Η μείωση της συχνότητας των επιθέσεων αποτελεί θετική ένδειξη σε επίπεδο εβδομαδιαίων στατιστικών. Δεν αρκεί, όμως, από μόνη της για να αποδείξει ότι οι απειλές περιορίζονται σε βάθος χρόνου.
Το κρίσιμο ζήτημα για το Ισλαμαμπάντ δεν είναι μόνο πόσες επιθέσεις καταγράφονται, αλλά κατά πόσον το κράτος μπορεί να αντιμετωπίσει τις οργανώσεις που εξακολουθούν να διαθέτουν δυνατότητα στρατολόγησης, προσαρμογής και πραγματοποίησης νέων επιχειρήσεων.
-
Αναλύσεις4 εβδομάδες πρινΤο τελεσίγραφο Καλίν την ώρα που η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο!
-
Άμυνα3 μήνες πρινΡωσσικό ΜΜΕ: Ελληνικό «μπλόκο» στην απαίτηση για Patriot – Πώς γνωρίζει το Κίεβο απόρρητα στοιχεία για τους πυραύλους μας;
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ3 μήνες πρινΠακιστανός με καναδική υπηκοότητα ο υπαίτιος της πυρκαγιάς στον Έβρο! Πιθανόν να μετέφερε μετανάστες
-
GEOPOLITICO1 μήνα πρινΤο διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
-
Αναλύσεις2 μήνες πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΞέσπασμα της μητέρας της Μυρτούς για την υπόθεση Τζαβέντ Ασλάμ: «Δεν ξεχνώ ποτέ» – «Δήμαρχος των Πακιστανών ο Δούκας»
-
GEOPOLITICO4 εβδομάδες πρινΤί λέει Τούρκος δημοσιογράφος για Σάββα Καλεντερίδη; «Έκανε πολύ καλά τη δουλειά του για τη χώρα του – Δεν μπορούσε να τον στριμώξει η ΜİΤ»
-
Αναλύσεις3 μήνες πρινΕάν η Τουρκία απορρίψει τη συμφωνία αποχώρησης από την Κύπρο θα απομακρυνθεί δια της βίας
