Γράφει ο Χρήστος Κωνσταντινίδης

Ντοκιμαντέρ-αφιέρωμα στη μνήμη του αείμνηστου Αχιλλέα Βασιλειάδη, ενός πολυσχιδούς καλλιτέχνη που υπηρέτησε με πάθος και συνέπεια τον Ποντιακό πολιτισμό και την παράδοση, υλοποιήθηκε με σκηνοθετική επιμέλεια και κείμενα του Πάνου Μπουντούρογλου.

Το έργο φωτίζει την πορεία και το αποτύπωμα του Αχιλλέα Βασιλειάδη στη συλλογική μνήμη, παρουσιάζοντας έναν άνθρωπο που άλλοτε μέσα από το τραγούδι, με τη χαρακτηριστική, φωνή του γεμάτη λυγμό, αλλά τέτοια θερμότητα που λιώνει σίδερα και άλλοτε μέσα από τις αξέχαστες θεατρικές ερμηνείες του, χάριζε στο κοινό γέλιο και συγκίνηση, αξιοποιώντας μια σπάνια εκφραστική δύναμη.

Η λαλία του ήταν το όχημα για να ταξιδέψει πολύς κόσμος νοητά στην πατρίδα, μέσα από τα μονοπάτια της ποντιακής παράδοσης που κράτησε ψηλά σε όλη τη ζωή του. Ακολούθησε αυτήν ακριβώς τη διαδρομή, κάνοντας την “πατρίδα χρόνο και όχι τόπο”, αν και στον Πόντο ο Αχιλλέας είχε φυσική παρουσία και μάλιστα εντονότατη, δημιουργώντας ισχυρούς δεσμούς. Ίσως αυτοί οι δεσμοί τρόμαξαν τους Τούρκους και τον Οκτώβριο του 2021 του απαγόρευσαν την είσοδο τη χώρα.

Κεντρικός άξονας του ντοκιμαντέρ είναι οι μαρτυρίες των δικών του ανθρώπων, που μιλούν για τον ίδιο, για το τι σήμαινε προσωπικά ο Αχιλλέας για εκείνους, αλλά και για τον τρόπο με τον οποίο σημάδεψε όσους τον γνώρισαν ή ήρθαν σε επαφή με το έργο του. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην αγάπη και στο διαρκές πάθος του για τον Ποντιακό πολιτισμό – μια «φλόγα» που, όπως υπογραμμίζεται, έκαιγε άσβεστη μέσα του και μετουσιώθηκε σε σταθερή επιθυμία να τη μεταλαμπαδεύσει όσο πιο πλατιά γινόταν: σε όλα τα κοινωνικά στρώματα, σε παλαιότερες αλλά και νεότερες γενιές.

Το μήνυμα του αφιερώματος; Ο Αχιλλέας «μπορεί να μας άφησε πρόσφατα», όμως δεν θα φύγει ποτέ, όσο παραμένει ζωντανή η μνήμη του και όσο η παρακαταθήκη του συνεχίζει να υπάρχει ως κομμάτι της «οικουμενικής κιβωτού» του Ποντιακού πολιτισμού και της παράδοσης.

Προβολή στα «4α Καλούσεια 2025» – Υποστήριξη Δήμου Ωραιοκάστρου

Το ντοκιμαντέρ προβλήθηκε τμηματικά στο πλαίσιο της εκδήλωσης «4α ΚΑΛΟΥΣΕΙΑ 2025», τον Ιούνιο του 2025, και υλοποιήθηκε με την υποστήριξη του Δήμου Ωραιοκάστρου Θεσσαλονίκης.

Στην εκδήλωση συμμετείχαν:

• Αγγελική Παμπουκίδου (αφήγηση)

• Αλέξης Παρχαρίδης, Γιώργος Στεφανίδης, Θοδωρής Κοτίδης (τραγούδι)

• Κώστας Σιαμίδης – Φάνης Κουρουκλίδης (λύρα)

• Γιάννης Παπαχατζάκης (λαούτο)

• Κώστας Ζώης (νταούλι)

• Το χορευτικό συγκρότημα της Ένωσης Ποντίων Ωραιοκάστρου και Φίλων (Ε.Π.Ω.Φ.)

Τη σκηνοθετική επιμέλεια, τα κείμενα και τη δημιουργία του video της εκδήλωσης υπέγραψε ο Πάνος Μπουντούρογλου, ενώ ήχος και φωτισμοί ήταν του Χρήστου Ντόβα.

Ευχαριστίες και αρχειακό υλικό

Ιδιαίτερες ευχαριστίες απευθύνονται:

• στον δήμαρχο Ωραιοκάστρου Παντελή Τσακίρη,

• στην αντιδήμαρχο Σύγχρονου Πολιτισμού, Εξωστρέφειας και Προστασίας Ζώων Συντροφιάς και Φιλαρμονικής, Χριστίνα Ζάπρα,

• στην αντιδήμαρχο Παιδείας, Προσχολικής Αγωγής & Δια Βίου Μάθησης, Ευαγγελία Δρόσου,

• και στον αντιδήμαρχο Υποδομών, Ευταξίας και Καθημερινότητας του Πολίτη, Δημήτρη Καρασαββίδη, που αναφέρεται ως εμπνευστής της εκδήλωσης.

Παράλληλα, μνεία γίνεται στην Χριστίνα Βασιλειάδη (κόρη) και στη Ρούλα Βασιλειάδη (σύζυγο) του Αχιλλέα Βασιλειάδη για την ευγενική παραχώρηση αρχειακού υλικού. Ειδική αναφορά γίνεται και στους Κώστα Σιαμίδη και Γιώργο Στεφανίδη, στον ηθοποιό Ιεροκλή Μηχαηλίδη και στον δημοσιογράφο Γιώργο Γεωργιάδη για τις αφηγήσεις τους, που χαρακτηρίζονται «εξαιρετικά ενδιαφέρουσες».

Το αφιέρωμα κλείνει με μια φράση που συμπυκνώνει το μέγεθος της απώλειας και της μνήμης:
«Πολλά να λέγω ’κ’ επορώ κι ολίγα ’κι κανείνταν» — πολλά να πω δεν μπορώ και λίγα δεν φτάνουν, για τον Αχιλλέα.

Το επιμύθιο όμως το δίνει ο ίδιος ο Αχιλλέας, με έναν στίχο από το τραγούδι “Μαυροθάλασσας ψύα” από τον δίσκο “Μαυροθάλασσα”:

«Τραγωδίας θα ‘κχύνω ‘ς σα νερά σ’ και θα πίνω Μαυροθάλασσα”.

Ας ελπίσουμε, ότι το συγκεκριμένο ντοκιμαντέρ θα είναι η απαρχή για πολλές ακόμες παρόμοιες οπτικοακουστικές δουλειές με τον Αχιλλέα στον επικέντρο.

Δείτε το ντοκιμαντέρ:

Η απόφαση για την αναγνώριση της Γενοκτονίας των Ασσυρίων αποτελεί μια τομή ιστορικής και ηθικής σημασίας στον σύγχρονο αγώνα για την αποκατάσταση της αλήθειας και την απονομή δικαιοσύνης. Σύμφωνα με τα όσα αναφέρει το Διεθνές Δίκτυο Ασσυρίων, σε μια χρονική συγκυρία όπου ο αρνητισμός και οι ποικίλες πολιτικές σκοπιμότητες εξακολουθούν να συγκαλύπτουν τα δεινά που υπέστησαν αρχαίοι πληθυσμοί, η Κυπριακή Δημοκρατία επέλεξε να ευθυγραμμιστεί πλήρως με την ιστορική πραγματικότητα και την ηθική ευθύνη. Η συγκεκριμένη αναγνώριση, όπως επισημαίνεται, έρχεται να επιβεβαιώσει ότι η συστηματική εξόντωση και ο βίαιος εκτοπισμός κατά τη διάρκεια του 20ού αιώνα αποτέλεσαν μια προσχεδιασμένη εγκληματική ενέργεια, η οποία οφείλει να καταγραφεί και να αναγνωριστεί επισήμως.

Ακολουθεί ολόκληρο το editorial άρθρο

Σε κοινωνικό επίπεδο, η στάση που τηρεί η Κύπρος αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς προέρχεται από ένα κράτος το οποίο διαθέτει βιωματική εμπειρία αναφορικά με τις έννοιες του εκτοπισμού, της κατοχής και των ανοιχτών ιστορικών πληγών που παραμένουν ανεπούλωτες. Μέσω της αναγνώρισης αυτής, η Λευκωσία προτάσσει μια διαχρονική αλληλεγγύη μεταξύ των ιστορικών μνημών, υπενθυμίζοντας με έμφαση ότι η δικαιοσύνη δεν γνωρίζει σύνορα και δεν πρέπει να περιορίζεται από γεωγραφικούς προσδιορισμούς ή πολιτικές ισορροπίες. Πρόκειται για μια πολιτική πράξη που μετατρέπει την ιστορική μνήμη σε συλλογική ευθύνη της ανθρωπότητας.

Για τον ασσυριακό λαό, η θεσμική αυτή αναγνώριση επαναφέρει την αξιοπρέπεια στις φωνές των επιζώντων καθώς και των απογόνων τους, οι οποίοι επί σειρά γενεών έφεραν το βάρος μιας ιστορίας που είχε αποσιωπηθεί. Η κίνηση αυτή δικαιώνει την ιστορική μνήμη των Ασσυρίων, ορθώνει ανάστημα απέναντι στις προσπάθειες διαγραφής της και ανοίγει τον δρόμο για περαιτέρω ακαδημαϊκή έρευνα, νομικές διεκδικήσεις και ενίσχυση της διεθνούς θέσης του ζητήματος.

Βαθύτατη είναι η επίδραση και στις μελλοντικές γενιές των Ασσυρίων. Η επίσημη αναγνώριση προσδίδει δύναμη στους νέους Ασσυρίους, επιτρέποντάς τους να συμμετέχουν στην εκπαίδευση και την κοινωνική ζωή με αυτοπεποίθηση, έχοντας ως θεμέλιο μια τεκμηριωμένη και ηθικά δικαιωμένη ιστορική αφήγηση. Παράλληλα, ενισχύει την ταυτότητα, την ανθεκτικότητα και την αίσθηση ενός λαού που επιμένει να επιβιώνει παρά τις αντιξοότητες.

Εν κατακλείδι, η αναγνώριση αυτή υπερβαίνει τα στενά όρια της ασσυριακής ιστορίας. Αποτελεί μια ευθεία πρόκληση προς άλλα κράτη να αντικρίσουν την ιστορική αλήθεια και να θέσουν την ηθική ακεραιότητα υπεράνω των όποιων βραχυπρόθεσμων πολιτικών υπολογισμών.

Με επίκεντρο την ιστορική φυσιογνωμία του Ιωάννη Καποδίστρια και τον καθοριστικό του ρόλο στη διαμόρφωση του νεοσύστατου ελληνικού κράτους, διοργανώνεται μια εκδήλωση ιστορικής μνήμης και πολιτισμού το Σάββατο 17 Ιανουαρίου 2026, στις 19:00, στο Δημαρχιακό Μέγαρο Ηλιούπολης «Μίκης Θεοδωράκης».

Η εκδήλωση φέρει τον τίτλο «Ιωάννης Καποδίστριας: Από την ευρωπαϊκή πολιτική σκηνή στη νεοσύστατη Ελλάδα» και αποτελεί πρωτοβουλία των Συνεργασιών Πόλης, με ελεύθερη είσοδο για το κοινό. Στόχος είναι να φωτιστεί η πορεία του πρώτου Κυβερνήτη της Ελλάδας, μέσα από ιστορική τεκμηρίωση αλλά και πολιτιστικές δράσεις.

Ιστορική αναδρομή και πολιτιστική συμμετοχή

Κεντρικό μέρος της βραδιάς θα αποτελέσει η ιστορική αναδρομή που θα παρουσιάσει ο Ιωακείμ Καρετίδης, ιστορικός και υποψήφιος διδάκτορας του ΕΚΠΑ, ο οποίος θα αναπτύξει πτυχές της πολιτικής διαδρομής και της κρατικής αντίληψης του Καποδίστρια, σε μια περίοδο καθοριστική για την επιβίωση και τη συγκρότηση της Ελλάδας.

Στην εκδήλωση θα συμμετάσχουν επίσης τα χορευτικά συγκροτήματα του Συλλόγου Κερκυραίων Ηλιούπολης «Οι Φαίακες» και του Εκπολιτιστικού Εξωραϊστικού Συλλόγου Αγίας Μαρίνας «Η Πρόοδος», προσδίδοντας έναν έντονο πολιτιστικό χαρακτήρα και συνδέοντας την ιστορική αφήγηση με τη ζωντανή παράδοση.

Προλογισμός και στήριξη

Την εκδήλωση θα προλογίσει η Τασούλα Ζάχου, αρθρογράφος και εκπαιδευτικός, ενώ πραγματοποιείται με τη στήριξη του Δήμου Ηλιούπολης, υπογραμμίζοντας τον θεσμικό και κοινωνικό της χαρακτήρα.

Ευρύ δίκτυο φορέων

Σημαντικό στοιχείο της διοργάνωσης αποτελεί η ευρεία συμμετοχή φορέων, μεταξύ των οποίων πολιτιστικοί σύλλογοι, επιστημονικές και κοινωνικές οργανώσεις, καλλιτεχνικές ενώσεις, προσκοπικά σωματεία και ενημερωτικές πρωτοβουλίες της πόλης, γεγονός που αναδεικνύει τη συλλογική διάθεση να αναδειχθεί το έργο και η παρακαταθήκη του Ιωάννη Καποδίστρια ως διαχρονικό ζητούμενο για την ελληνική κοινωνία.

Η εκδήλωση φιλοδοξεί να λειτουργήσει όχι μόνο ως ιστορική αναδρομή, αλλά και ως αφορμή προβληματισμού για το κράτος, τη διακυβέρνηση και τις αξίες που εξακολουθούν να απασχολούν την Ελλάδα σχεδόν δύο αιώνες μετά τη δολοφονία του πρώτου της Κυβερνήτη.