Η φωτιά που έχει τυλίξει τη Μέση Ανατολή, με το Ιράν να πλήττει σειρά χωρών της περιοχής, ανάμεσά τους και τη Σαουδική Αραβία, φέρνει στο φως -σύμφωνα με την ανάλυση του δημοσιογράφου Natik Malikzada– ένα κρίσιμο ζήτημα για τις περιφερειακές ισορροπίες: την αδυναμία ή και την απροθυμία του Πακιστάν να σταθεί ως πραγματικός στρατηγικός σύμμαχος του Ριάντ στην ώρα της δοκιμασίας.

Ο Malikzada υποστηρίζει ότι το Ισλαμαμπάντ είχε παρουσιάσει το Σύμφωνο Στρατηγικής Αμοιβαίας Άμυνας Σαουδικής Αραβίας-Πακιστάν ως μια ιστορική συμφωνία ασφαλείας, σχεδόν τύπου ΝΑΤΟ για τη Μέση Ανατολή. Η βασική του λογική ήταν ξεκάθαρη: επίθεση εναντίον της μίας πλευράς θα λογιζόταν ως επίθεση και εναντίον της άλλης. Ωστόσο, μετά την αμερικανοϊσραηλινή επίθεση της 28ης Φεβρουαρίου κατά του Ιράν και τα αντίποινα της Τεχεράνης εναντίον κρατών του Κόλπου, το Πακιστάν -όπως σημειώνει ο αρθρογράφος- δεν προσέφερε καμία ουσιαστική στρατιωτική συνδρομή που να ανταποκρίνεται στο πνεύμα αυτής της συμφωνίας.

Στην ανάλυσή του, ο Malikzada εκτιμά ότι το Πακιστάν επιχειρεί σήμερα να καλυφθεί πίσω από το μέτωπο με το Αφγανιστάν, επικαλούμενο την ένταση στα σύνορα ως λόγο αδυναμίας να αναλάβει εξωτερικές δεσμεύσεις υπέρ της Σαουδικής Αραβίας. Όμως, κατά την ίδια προσέγγιση, το Ισλαμαμπάντ δεν είναι απλός παρατηρητής αυτής της κατάστασης, αλλά μέρος του προβλήματος, καθώς έχει το ίδιο συμβάλει στην κλιμάκωση των επιχειρήσεων κατά μήκος των συνόρων. Η συνέχιση των επιθέσεων, σύμφωνα με το κείμενο, έχει ήδη οδηγήσει στον εκτοπισμό περισσότερων από 115.000 ανθρώπων στο Αφγανιστάν.

Ο συντάκτης θεωρεί ότι η πακιστανική ηγεσία επένδυσε σε μια ανισόρροπη σχέση με το Ριάντ, προσδοκώντας κυρίως πολιτικό κύρος, οικονομικά οφέλη και στρατηγική αναβάθμιση από τη σύνδεση με μια πλούσια και ισχυρή αραβική δύναμη. Όμως, όπως υπογραμμίζει, όταν η κρίση χτύπησε τη Σαουδική Αραβία με τόσο άμεσο και σκληρό τρόπο, το Πακιστάν βρέθηκε αντιμέτωπο με το κόστος μιας πραγματικής συμμαχίας και, αντί να το αναλάβει, επέλεξε να υπαναχωρήσει.

Στο ίδιο πνεύμα, ο Malikzada εκτιμά ότι στο Ριάντ η απογοήτευση είναι πλέον εμφανής. Από σαουδαραβικής πλευράς, το σύμφωνο είχε προβληθεί ως μια σοβαρή, στρατηγική και ιστορική τομή στην αρχιτεκτονική ασφαλείας της περιοχής. Τώρα όμως, όπως υποστηρίζει, η Σαουδική Αραβία διαπιστώνει στην πράξη ότι εκείνο που της παρουσιάστηκε ως αδελφική σχέση και αμοιβαία άμυνα ήταν τελικά μια κενή και μονόπλευρη διευθέτηση.

Η ουσία της ανάλυσης είναι σκληρή για το Ισλαμαμπάντ: το Πακιστάν φέρεται να πούλησε στη Σαουδική Αραβία την εικόνα ενός αξιόπιστου στρατηγικού εταίρου, αλλά τη στιγμή που η συμφωνία απαιτεί πραγματική συνεισφορά, στρατιωτικό ρίσκο και πολιτικό κόστος, επιλέγει να αποσυρθεί από το προσκήνιο. Έτσι, η παρούσα κρίση δεν αποκαλύπτει μόνο το μέγεθος της περιφερειακής αποσταθεροποίησης, αλλά και το πόσο εύθραυστες μπορεί να αποδειχθούν συμμαχίες που χτίστηκαν περισσότερο πάνω στην προβολή και λιγότερο στην πραγματική δέσμευση.

Σφοδρή επίθεση εναντίον όσων εμφανίζονται ως φιλελεύθεροι ή μετριοπαθείς επικριτές του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, αλλά στην πράξη -όπως υποστηρίζει- διευκολύνουν τη μακροημέρευση του καθεστώτος του, εξαπέλυσε με ανάρτησή του στο Χ ο αναλυτής Σινάν Τζιντί.

Αφορμή για την τοποθέτησή του στάθηκε η κίνηση του δημοσιογράφου Ρουσέν Τσακίρ να σφίξει το χέρι του Τούρκου προέδρου, μια εικόνα που ο Τζιντί αντιμετωπίζει όχι ως μια απλή συμβολική χειρονομία, αλλά ως πολιτική πράξη με βαρύ φορτίο. Στο σχόλιό του, ο ίδιος ξεκαθαρίζει ότι, κατά την άποψή του, δεν μπορεί κάποιος να δηλώνει πως αντιτίθεται στον Ερντογάν, να επικαλείται τη δημοκρατία και την ελευθερία της δημοσιογραφίας, και ταυτόχρονα να επιλέγει τέτοιου τύπου κινήσεις δημόσιας νομιμοποίησης.

Ο Τζιντί προχωρά ακόμη πιο μακριά, υποστηρίζοντας ότι ένα σημαντικό τμήμα όσων αυτοπροσδιορίζονται ως φιλελεύθεροι ή αριστεροί διανοούμενοι στην Τουρκία έχει στην πράξη συμβιβαστεί με το καθεστώς. Όπως αναφέρει, πολλοί είναι έτοιμοι να υποχωρήσουν από τις διακηρυγμένες ιδεολογικές τους αρχές, προκειμένου να εξασφαλίσουν χώρο επιβίωσης και προσωπικής προσαρμογής στο σύστημα Ερντογάν. Κατά τη δική του ανάγνωση, το δίλημμα είναι απόλυτο: είτε στέκεσαι με εντιμότητα και συνέπεια απέναντι στις βασικές σου πεποιθήσεις, είτε τελικά «ξεπουλιέσαι».

Στην ανάρτησή του περιγράφει δύο βασικές κατηγορίες. Από τη μία, εκείνους που στηρίζουν ευθέως το καθεστώς Ερντογάν, είτε επειδή πιστεύουν πραγματικά στην υπόθεσή του είτε επειδή επέλεξαν να ενταχθούν σε αυτήν για λόγους σκοπιμότητας. Από την άλλη, εντοπίζει μια ενδιάμεση κατηγορία, την οποία θεωρεί ακόμη πιο προβληματική: αναλυτές, σχολιαστές και πρόσωπα με δημόσιο λόγο, που εμφανίζονται να κρατούν αποστάσεις από την αυταρχική διολίσθηση της Τουρκίας, αλλά περιορίζονται -όπως λέει- σε μια ήπια, «μετρημένη» κριτική, η οποία στην ουσία εξηγεί και εξομαλύνει τον ερντογανισμό αντί να τον αποδομεί.

Εκεί ακριβώς εντοπίζει και τον μεγαλύτερο κίνδυνο. Ο Τζιντί υποστηρίζει ότι αυτοί οι «μετριοπαθείς» επικριτές είναι οι πιο ανειλικρινείς και οι πιο επικίνδυνοι, επειδή καταλαμβάνουν θέσεις κύρους, ντύνονται με τον μανδύα της σοβαρότητας και αντιμετωπίζουν αφ’ υψηλού όσους ασκούν ανοιχτή και σκληρή κριτική στο καθεστώς. Κατά τον ίδιο, δεν απαξιώνουν τους πραγματικούς αντιπάλους του Ερντογάν επειδή διαφωνούν ουσιαστικά μαζί τους, αλλά επειδή βλέπουν σε αυτούς τη στάση που οι ίδιοι δεν τολμούν να κρατήσουν.

Σύμφωνα με τη συλλογιστική του, πρόκειται για πρόσωπα που φοβούνται ότι η ξεκάθαρη αντιπολιτευτική φωνή θα καταστήσει τη δική τους «μετρημένη» τοποθέτηση περιττή και πολιτικά άνευρη. Με άλλα λόγια, ο Τζιντί θεωρεί πως πίσω από αυτή τη στάση δεν υπάρχει μόνο πολιτική ατολμία, αλλά και ένα βαθύ σύμπλεγμα ανασφάλειας: η αγωνία ότι δεν θα ελέγχουν πλέον τη συζήτηση για την Τουρκία και δεν θα κατέχουν τον ρόλο του αποδεκτού, καθεστωτικά ανώδυνου συνομιλητή.

Γι’ αυτό και καταλήγει με έναν σχεδόν τελεσίδικο διαχωρισμό. Όπως τονίζει, στο τέλος της ημέρας δεν υπάρχουν πολλά περιθώρια για γκρίζες ζώνες: είτε είσαι με τον Ερντογάν είτε είσαι με μια δημοκρατική Τουρκία. Κατά την άποψή του, δεν μπορεί κανείς να δηλώνει υπέρ μιας Τουρκίας χωρίς Ερντογάν, την ίδια ώρα που με τη στάση, τη ρητορική ή τις συμβολικές του κινήσεις διευκολύνει, εξωραΐζει ή παρατείνει την κυριαρχία του καθεστώτος.

Το μήνυμά του προς όσους ακολουθούν αυτή τη γραμμή είναι ωμό και άμεσο: να παραμερίσουν. Όπως γράφει, όσοι εξακολουθούν να παλεύουν πραγματικά για τα τελευταία υπολείμματα της δημοκρατικής ψυχής της Τουρκίας δεν έχουν την πολυτέλεια να προσαρμόζουν τον αγώνα τους στις φιλοδοξίες, τις ισορροπίες και τις ματαιοδοξίες των δήθεν «μετρημένων» επικριτών. Και, κατά τον ίδιο, όποιος στέκεται εμπόδιο σε αυτή τη δυναμική, στην πράξη εξυπηρετεί την αποστολή του ίδιου του Ερντογάν.

https://t.co/KvkVvNRpLP

— Sinan Ciddi (@SinanCiddi) February 27, 2026

Γράφει ο Χρήστος Κηπουρός

Ο δεύτερος στίχος είναι δικός μου. Αυτά θα περιελάμβανε μια αυτοκριτική από τους Δυτικόφρονες θιασώτες του “Ανήκομεν εις την Δύσιν”. Τουλάχιστον ο πρώτος διδάξας, ο μακαρίτης Κωνσταντίνος Καραμανλής, εφάρμοσε αργότερα στην πράξη και τον δεύτερο εαυτό του, προσδοκώντας στις αρχές και τις αξίες που απετέλεσαν τα θεμέλια των Ευρωπαϊκών Δημοκρατιών. Άλλο τώρα αν ακόμη και ο Διογένης, όσο και αν έψαχνε με το φανάρι του, δεν θα έβρισκε σήμερα έναν ηθικό ηγέτη στη Γηραιά Ήπειρο.

Όμως το κακό είχε γίνει. Μπορεί οι Δυτικόφρονες αυτοί να ανήκουν σε διαφορετικούς πολιτικούς χώρους, από τη Δεξιά ως την Αριστερά και βέβαια την Κεντροαριστερά, όμως έχουν ένα κοινό. Είναι μια αλλεργία που έχουν απέναντι στις αυθεντικές πατριωτικές ιδέες.

Για παράδειγμα, έλεγε πέρυσι ο Μητσοτάκης στη Βουλή ότι ο Πατριωτισμός είναι το τελευταίο καταφύγιο των απατεώνων. Και εγώ απάντησα ότι μάλλον αυτή η φράση είναι το τελευταίο καταφύγιο των εθνικοφρόνων. Και προσέθεσα ότι η εθνικοφροσύνη είναι το τελευταίο καταφύγιο των απατεώνων.

Κάποιοι λοιπόν Δυτικόφρονες, προφανώς και εθνικόφρονες, έχουν κάτι στο μέσα τους ενάντια στη χιλιόχρονη Ρωμανία. Και μάλιστα πολλές φορές γίνονται Παπικότεροι του Πάπα.

Και όμως υπάρχουν στην ιστορία Πάπες που τίμησαν τα ράσα τους. Που δεν άφησαν να τους κατατρύχουν σύνδρομα κατωτερότητας απέναντι στην Ορθοδοξία. Πάπες που λάτρευαν την αρχαία Ελληνική Γραμματεία και δεν τους πείραζε ότι η φράση “Ορθόδοξος Εκκλησία” απέχει παρασάγγες από τη φράση “Καθολική Εκκλησία”. Εννοιολογικά, ετυμολογικά όσο και ποιοτικά.

Απτό παράδειγμα ο συνώνυμος με τον σημερινό Πάπα, ο Λέων ο δέκατος, του 1500 τόσο, που μέχρι τα Ελληνικά καθιέρωσε να διδάσκονται στη Ρώμη. Και τιμά τη διαδρομή του η μνήμη των όσων είχε τονίσει για τη Μονή Σινά.

Ας διαβάσουν τα γραπτά μου για την ίδια Μονή και θα δουν τις προτάσεις που έκανα για τη γιορτή της Αγίας Αικατερίνης, για τις 25 Νοεμβρίου του 2026, προκειμένου να συλλειτουργήσουν οι δύο Εκκλησίες εκεί, μια και η γιορτή είναι κοινή. Μια απαρχή για Πολιτική Ένωση των δύο Εκκλησιών.

Θέλω τέλος να απαντήσω στο γιατί αμφισβητείται η γνησιότητα της επιστολής αξιοπρέπειας του αυτοκράτορα Βατάτζη, προς τον Πάπα Γρηγόριο Θ.

Πρώτον να θυμίσω στους Δυτικόφρονες ότι ακόμη και οι Οθωμανοί (και γενικότερα οι Τούρκοι μπέηδες της Μικράς Ασίας) είχαν ιδιαίτερα στενές σχέσεις με τον Ιωάννη ΣΤ΄ Καντακουζηνό (μέσα 14ου αι.). Παρεμπιπτόντως ο ίδιος πάντρεψε την κορούλα του Θεοδώρα, με τον υπερήλικα Ορχάν. Δεν συνέβη το ίδιο βέβαια με τον Ιωάννη Βατάτζη (μέσα 13ου αι.), ο οποίος κινήθηκε σε εντελώς διαφορετικό πλαίσιο.

Το ανέφερα επειδή ο Ιωάννης Βατάτζης γεννήθηκε στο Διδυμότειχο, ο δε Ιωάννης Καντακουζηνός, στέφθηκε αυτοκράτορας στην ίδια πόλη.

Αν ζούσε ο Πλούταρχος θα είχε πλούσιο υλικό για τους βίους παράλληλους, ο δε Ουμπέρτο Έκο, θα έκαμνε σημειωτική των δυο Θρακών αυτοκρατόρων, με πολιτικά πρόσωπα της σύγχρονης Ελλάδας.

Και δεύτερον να πω επίσης ότι από τη μνημονευόμενη Βατάτσεια φράση: “..τε ἐν τῷ γένει τῶν Ἑλλήνων ἡμῶν ἡ σοφία βασιλεύει, καί, ὡς ἐκ πηγῆς, πανταχόθεν ρανίδες σοφίας ἀνέβλυσαν”, δύο πράγματα “αλαφιάζουν” τους Δυτικόφρονες και όχι μόνο βέβαια αυτούς: Το “Ελλήνων” και το “Σοφία”.

Τα οποία ως “κτήμα ες αεί” θεωρούν αποκλειστικά προνόμιο του τέως κλεινού άστεως. Ούτε οι Αριστοτέλης και Δημόκριτος διακόνησαν τις έννοιες αυτές στην Αρχαιότητα, ούτε ο Βατάτζης στη Ρωμανία, ούτε επί νέου Ελληνισμού ο Βιζυηνός, ο αποκληθείς βάρβαρος Θράκας, από παρόμοιους τιμητές.

Σεμνύνομαι για την ιδέα μου να τιμηθεί ο υμνητής της Ελληνικότητας και της Σοφίας συμπολίτης μου Ιωάννης Βατάτζης, με το Ναό που πρότεινα, έγινε και λειτουργεί στο Διδυμότειχο, από το 2010. Και όχι μόνο εκεί γιατί η βαλίτσα του ίδιου Αγίου θα πάει μακριά. Μέχρι τη στήριξη από τον ίδιο ως αυτοκράτορα της Νικαίας, των Κρητικών εξεγερμένων εναντίον της Ενετοκρατίας, κατά τη δεκαετία του 1230!

Πέραν όμως των ευχαριστιών στους Δυτικόφρονες που με ενέπνευσαν το σημερινό γραπτό, ας με επιτρέψουν να κλείσω με μια ερώτηση προς αυτούς: Επειδή ο Ιωάννης Βατάτζης είχε και πολλές άλλες παρτίδες με τη Δύση -που δεν είναι της στιγμής να αναφέρω- μήπως να σκεφθούν και οι ίδιοι την ανέγερση ενός Ναού του στην Αθήνα;

____________________