Διεθνή
Η «Γαλάζια Πατρίδα» επισπεύδει τον Ευρωστρατό
Το νέο αμυντικό πρόγραμμα ανάπτυξης νέων τεχνολογιών της ΕΕ και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Άμυνας
Μάριος Πούλλαδος
Tην Δευτέρα, 14 Δεκεμβρίου 2020, οι ευρωβουλευτές και η γερμανική προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ κατέληξαν σε μια ενδιαφέρουσα συμφωνία, για ένα νέο αμυντικό πρόγραμμα έρευνας και ανάπτυξης, αξίας 7,9 δισεκατομμυρίων ευρώ. Με αυτόν τον τρόπο παραχωρείται στην ΕΕ περισσότερη εξουσία για να μειώσει τη μακροχρόνια εξάρτησής της από την αμερικανική στρατιωτική τεχνολογία. Η Ευρωπαϊκή Ένωση στοχεύει παράλληλα να συντάξει το επόμενο διάστημα ένα έγγραφο στρατηγικής για τον καθορισμό μελλοντικών απειλών, στόχων και φιλοδοξιών στην άμυνα, εστιάζοντας ταυτόχρονα σε έξι νέους τομείς κοινής ανάπτυξης όπλων, συμπεριλαμβανομένων αρμάτων μάχης, αξιωματούχων και διπλωματών. Η «Στρατηγική Πυξίδα», όπως ονομάζεται της ΕΕ, κάτι που παραπέμπει συνειρμικά σε κάτι παρόμοιο με το δόγμα «Στρατηγική Αντίληψης» του ΝΑΤΟ, που καθορίζει στόχους συμμαχίας, αποτελεί το τελευταίο βήμα προς επιτάχυνση των προσπαθειών για την εμβάθυνση της αμυντικής συνεργασίας της ΕΕ. Δυστυχώς, στις συρράξεις του Ναγκόρνο-Καραμπάχ, τη Λιβύη, τη Συρία και τη κλιμάκωση στην Ανατολική Μεσόγειο, η Ευρώπη ήταν απούσα. Η απαθής στάση της επιβεβαίωσε τη ρήση του πρώην Υπουργού Εξωτερικών του Βελγίου, Μαρκ Εϊσκένς, ο οποίος πριν από μια δεκαετία είπε ότι η Ε.Ε. «είναι ένας οικονομικός γίγαντας, ένα πολιτικός νάνος και ένα στρατιωτικό σκουλήκι». Ποιες ευκαιρίες ανοίγονται, λοιπόν, μέσα σε αυτό το νέο πλαίσιο για Ε.Ε., Κύπρο και Ελλάδα, και πώς άραγε αντιλαμβάνεται η Άγκυρα ένα τέτοιο, ομολογουμένως, μεγαλεπήβολο εγχείρημα;
Το ευρωπαϊκό ταμείο Άμυνας
Αρχικά θα πρέπει να σημειωθεί ότι το Ευρωπαϊκό Ταμείο Άμυνας είναι το πρώτο πρόγραμμα της Ε.Ε. που χρηματοδοτεί κοινά έργα έρευνας και ανάπτυξης που σχετίζονται με την άμυνα. Επιπλέον, από το επόμενο έτος, το Ταμείο θα τοποθετήσει την Ε.Ε. μεταξύ των τριών κορυφαίων επενδυτών έρευνας και τεχνολογίας στον τομέα της άμυνας, με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να αρχίζει την εφαρμογή του προγράμματος τον Ιανουάριο του 2021. Η Κυπριακή Δημοκρατία εξαφάνισε εδώ και μερικές δεκαετίες κάποια δισεκατομμύρια ευρώ που προορίζονταν αποκλειστικά για αμυντικές δαπάνες/εξοπλισμούς και τα οποία κατέληξαν στη μαύρη τρύπα των διαφόρων δημοσιονομικών αναγκών. Η εισφορά πλέον των κρατών μελών σε ένα κοινό ευρωπαϊκό ταμείο άμυνας, ενδεχομένως να τύχει μιας πιο αποτελεσματικής αξιοποίησης και αντανάκλασης σε βάθος χρόνου στην αμυντική θωράκιση, κυρίως των ακριτικών κρατών μελών.
Το ταμείο θα αφιερώσει έως και 8% του προϋπολογισμού του σε ανατρεπτικές-καινοτόμες τεχνολογίες. Ένα επιπλέον 10% θα αφιερωθεί σε έργα που αναπτύσσονται στο πλαίσιο της Μόνιμης Δομημένης Συνεργασίας της PESCO, μιας ομάδας 25 κρατών μελών της ΕΕ που εργάζεται στενά για ένα σχέδιο συντονισμού των ενόπλων δυνάμεών τους. Επιπλέον, το ταμείο αναμένεται να συμβάλει στην ενίσχυση της διαλειτουργικότητας των αμυντικών συστημάτων που χρησιμοποιούνται από τις ευρωπαϊκές ένοπλες δυνάμεις.
Στόχος, η γεωπολιτική ευελιξία
Αξίζει να υπενθυμίσουμε ότι την ιδέα για τη σύσταση ενός ενιαίου ευρωπαϊκού αμυντικού ταμείου έθεσε για πρώτη φορά το 2016 ο πρώην πρόεδρος της Κομισιόν, Jean-Claude Juncker. Εκείνη την εποχή, η Επιτροπή εκτίμησε ότι η έλλειψη συνεργασίας μεταξύ των κρατών μελών της Ε.Ε. στον τομέα της ασφάλειας και της άμυνας κοστίζει περίπου 25 δισεκατομμύρια ευρώ, με 100 δις ευρώ ανά έτος. Ακολούθως το 2017, με προϋπολογισμό 90 εκατ. ευρώ για δύο χρόνια, ξεκίνησε το πρόγραμμα προπαρασκευαστικής δράσης για την έρευνα στον τομέα της άμυνας και πήρε τη σκυτάλη το Ευρωπαϊκό Βιομηχανικό Πρόγραμμα Άμυνας, με προϋπολογισμό 500 εκατ. ευρώ για το 2019 και το 2020. Οι γίγαντες πάντως της άμυνας και του διαστήματος, όπως η Airbus και η Thales, έχουν δείξει το ενδιαφέρον τους για το ευρωπαϊκό πρόγραμμα, αλλά παραμένει δύσκολο να πειστεί ο χώρος της ακαδημίας-ερευνητών και των μικρομεσαίων επιχειρήσεων να συνεργαστούν σε αμυντικά έργα.
Το νέο ταμείο Άμυνας αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης στρατηγικής της Ε.Ε. για εξασφάλιση μιας μορφής ευελιξίας της γεωπολιτικής επιρροής της στον κόσμο και για την κάλυψη του κενού ισχύος στο αμυντικό σύστημα της Ε.Ε. και της περιοχής που άφησαν οι ΗΠΑ, ειδικά από την απερχόμενη διακυβέρνηση Ντόναλντ Τραμπ. Η προσπάθεια απαγκίστρωσης της Ουάσιγκτον από το ΝΑΤΟ και η πίεση που άσκησε ο Τραμπ στα κράτη μέλη της Ε.Ε. να αυξήσουν τους αμυντικούς προϋπολογισμούς τους στο 2% του ΑΕγχΠ τους, ήχησε ως καμπανάκι κινδύνου για το μέλλον της άμυνας των ευρωπαϊκών χωρών. Ανεξαρτήτως αν ο νέος Πρόεδρος των ΗΠΑ Τζο Μπάιντεν επιχειρήσει την αποκατάσταση των σχέσεων με το ΝΑΤΟ, η Ευρώπη δεν έχει πλέον την πολυτέλεια χρόνου να περιμένει, ειδικά την ώρα που ο Ερντογάν επιχειρεί να μετατρέψει τη Μεσόγειο σε τουρκική λίμνη. Σε αυτό το πλαίσιο θα πρέπει να ερμηνεύεται η αγωνιώδης ανάληψη στρατιωτικής πρωτοβουλίας για επίδειξη γαλλικής σημαίας στη Μεσόγειο από τον Μακρόν μέσα από κοινές ασκήσεις με Κύπρο-Ελλάδα-Αίγυπτο.
Η ανησυχία της Τουρκίας
Οι Τούρκοι, προσπαθώντας να κρύψουν την ενόχλησή τους, δηλώνουν σήμερα σχεδόν αδιάφοροι για τις πρόσφατες αμερικανικές κυρώσεις που αφορούν απαγόρευση εξαγωγής αμερικανικής τεχνολογίας για τουρκικά οπλικά συστήματα. «Οι ένοπλες δυνάμεις της Τουρκίας δεν επηρεάζονται από κυρώσεις των ΗΠΑ», υποστήριξε ο Πρόεδρος της Διεύθυνσης Αμυντικής Βιομηχανίας της Τουρκίας, Ισμαήλ Ντεμίρ, προσθέτοντας ότι «σε όλη τη διάρθρωση, δηλαδή το Υπουργείο Άμυνας, οι ένοπλες δυνάμεις, οι δυνάμεις ασφαλείας, δεν μπορούν να επηρεαστούν από αυτές τις κυρώσεις, επειδή εμείς που είμαστε στόχοι ως Διεύθυνση Αμυντικής Βιομηχανίας δεν έχουμε τίποτα να αγοράσουμε απευθείας από τις ΗΠΑ, ούτε έχουμε συνυπογράψει οποιαδήποτε σύμβαση με τις ΗΠΑ».
Γνωρίζει πολύ καλά η Άγκυρα ότι ο γεωγραφικός της χώρος είναι υπερπολύτιμος για το ΝΑΤΟ και, άρα, η Ουάσιγκτον στην κρίσιμη στιγμή, αν παραστεί ανάγκη, θα αναγκαστεί να ζητήσει την αρωγή τους. Κάτι παρόμοιο δεν συμβαίνει όμως με την Ευρώπη, καθώς η Άγκυρα είδε με περισσή καχυποψία τις ζυμώσεις για σύσταση ενός ευρωπαϊκού στρατού.
«Η Τουρκία θα έπρεπε να είχε καταλάβει ότι η Ευρώπη επιδιώκει μια ισορροπία δυνάμεων όπως αυτή ίσχυε πριν από τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο», έγραφε πριν από λίγες ημέρες η Sabah, προσθέτοντας με αλαζονεία: «Εάν οι Ευρωπαίοι πρόκειται να δημιουργήσουν τον δικό τους στρατό, δεν μπορούν να το κάνουν χωρίς τη συμβολή της Τουρκίας. Το ξέρουν και το ξέρουμε. Όχι μόνο αυτό, όπως όλοι γνωρίζουμε, η Γαλλία και η Ελλάδα, με τη σιωπηρή ευλογία της Γερμανίας, τώρα θα αποκλείσουν την Τουρκία από την ευρωπαϊκή οικογένεια. Η Γαλλία ενθαρρύνει ανοιχτά την Ελλάδα να κηρύξει ολόκληρη τη Μεσόγειο ελληνική θάλασσα».
Απέναντι λοιπόν στον φόβο μετατροπής της Μεσογείου σε «Ελληνική Θάλασσα», οι Τούρκοι προσπαθούν εδώ και αρκετό καιρό να πείσουν, πρώτα τους εαυτούς τους, ότι η απάντηση είναι η δική τους «Γαλάζια Πατρίδα». Μέχρι και ο κατοχικός ηγέτης Ερσίν Τατάρ ύψωσε αυτήν την βδομάδα τον χάρτη της «Γαλάζιας Πατρίδας» μέσα στο γραφείο του για να φωτογραφηθεί. Επομένως τα επόμενα χρόνια, αν η Ευρώπη δεν θέλει να χάσει τη Μεσόγειο, θα πρέπει να ενισχύσει αμυντικά τις χώρες που βρίσκονται στο μάτι του τουρκικού κυκλώνα.
Κυριαρχία κρατών μελών
Σε κάθε περίπτωση, όπως σημειώνει το αξιόπιστο McGill International Review, η Ε.Ε. πρέπει να έχει ως προτεραιότητα να μάθει να λειτουργεί ως μια συνεκτική ομάδα με αποτελεσματική κατανομή ρόλων. Ως εκ τούτου, σημειώνεται, τα μακροχρόνια σχέδια ολοκλήρωσης στον τομέα της ασφάλειας και της άμυνας πρέπει να υποβληθούν και να ολοκληρωθούν. Για παράδειγμα, η πρόταση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Ασφαλείας του Γάλλου Πρόεδρου Εμμανουέλ Μακρόν και της Γερμανίδας Καγκελαρίου Άγκελα Μέρκελ θα μπορούσαν να προσφέρουν ένα πλαίσιο, στο οποίο οι εθνικές πολιτικές και η συλλογική δράση θα μπορούσαν να αλληλοσυμπληρώνονται αποτελεσματικά. «Οι αντίθετες φωνές που επικαλούνται τον περιορισμό της εθνικής κυριαρχίας δεν ισχύουν πλέον – τα ευρωπαϊκά έθνη μπορούν να παραμείνουν κυρίαρχα, μόνον εφόσον η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι κυρίαρχη: έχουν συνδεθεί άρρηκτα. Με αυτό το πνεύμα, η Ε.Ε. θα πρέπει να αντισταθμίσει την απουσία ευρωπαϊκού στρατού με την εμβάθυνση της Κοινής Πολιτικής Ασφάλειας και Άμυνας και στηρίζοντας το σχέδιο των Υπουργών Άμυνας για τη Στρατηγική Πυξίδα της ΕΕ».
Σημερινή
Διεθνή
Πεδίο μάχης η Γαλλία για την ακρίβεια – Έφοδοι, δακρυγόνα και εκατοντάδες συλλήψεις
Σύμφωνα με πηγές προσκείμενες στον υπουργό Εσωτερικών Λοράν Νουνιές, μέχρι το μεσημέρι οι αρχές είχαν καταγράψει 140 διαδηλώσεις, με τη συμμετοχή 32.800 ανθρώπων στις περιφέρειες, ενώ οι συλλήψεις σε εθνικό επίπεδο είχαν φτάσει τις 166.
Με επεισόδια μεταξύ διαδηλωτών και αστυνομίας γίνονται οι διαδηλώσεις στο Παρίσι όσο και σε άλλες πόλεις της Γαλλίας, στο πλαίσιο των κινητοποιήσεων κατά της ακρίβειας και της μείωσης της αγοραστικής δύναμης.
Εκτεταμένη χρήση δακρυγόνων έκανε η αστυνομία, που μέχρι το μεσημέρι προχώρησε σε 166 συλλήψεις, ενώ οι διαδηλωτές εισέβαλαν και στο λόμπι του δημαρχείου της Μασσαλίας, σπάζοντας την πόρτα.
Στις κινητοποιήσεις συμμετέχουν μαθητές λυκείου, αγρότες, ακτιβιστές για το κλίμα και υποστηρικτές του κινήματος των «Κίτρινων Γιλέκων».
166 συλλήψεις και 140 διαδηλώσεις μέχρι το μεσημέρι
Σύμφωνα με πηγές προσκείμενες στον υπουργό Εσωτερικών Λοράν Νουνιές, μέχρι το μεσημέρι οι αρχές είχαν καταγράψει 140 διαδηλώσεις, με τη συμμετοχή 32.800 ανθρώπων στις περιφέρειες, ενώ οι συλλήψεις σε εθνικό επίπεδο είχαν φτάσει τις 166.
Δεκάδες συλλήψεις πραγματοποιήθηκαν από τις πρωινές ώρες στο Παρίσι, όπου η αστυνομική παρουσία ήταν ιδιαίτερα έντονη, κυρίως κοντά σε εμβληματικά σημεία της πρωτεύουσας, όπως η Λεωφόρος των Ηλυσίων Πεδίων και η Αψίδα του Θριάμβου.
Για το συγκεκριμένο περιστατικό οι αρχές ανακοίνωσαν 21 συλλήψεις, ενώ ακόμη 40 άτομα συνελήφθησαν στην πρωτεύουσα, κυρίως για κατοχή προστατευτικού εξοπλισμού ή απαγορευμένων όπλων.
Συγκρούσεις στη Μασσαλία, δακρυγόνα στη Λυών
Επεισόδια σημειώθηκαν και στη Μασσαλία, όπου διαδηλωτές εκτόξευσαν αντικείμενα και οι αστυνομικές δυνάμεις απάντησαν με χρήση δακρυγόνων. Στην ίδια πόλη, ένα τοπικό αστυνομικό τμήμα έγινε στόχος διαδηλωτών.
Νωρίτερα, η κεντρική λεωφόρος Πραντό είχε αποκλειστεί προσωρινά με κάδους απορριμμάτων και πατίνια, προτού η αστυνομία διαλύσει τους συγκεντρωμένους.
Στην πόλη, δεκάδες διαδηλωτές έκαναν έφοδο στο λόμπι του δημαρχείου, στο Παλιό Λιμάνι, σπάζοντας πρώτα την είσοδο και φωνάζοντας «Επανάσταση! Καταλαμβάνουμε τη Βαστίλη!». Οι διαδηλωτές παρέμειναν για λίγη ώρα στον χώρο, προτού απομακρυνθούν από τις αστυνομικές δυνάμεις.
Στη Λυών, αστυνομικοί χρησιμοποίησαν δακρυγόνα για να διαλύσουν περίπου 300 άτομα που είχαν συγκεντρωθεί μπροστά σε πανεπιστήμιο, σύμφωνα με το AFP.
Παράλληλα, περίπου 40 άτομα επιχείρησαν να διακόψουν την κυκλοφορία σε γέφυρα της πόλης, ενώ άλλοι διαδηλωτές προσπάθησαν να συγκεντρωθούν κοντά σε διυλιστήριο, σύμφωνα με τη νομαρχία.
Στην Τουλούζη, οι αστυνομικές δυνάμεις παρενέβησαν προκειμένου να αποτρέψουν αποκλεισμούς τρένων και ενός κυκλικού κόμβου.
Στη Ρεν της Βρετάνης, περίπου 20 άτομα έστησαν αυτοσχέδιο οδόφραγμα με κάδους απορριμμάτων κοντά σε μεγάλο εμπορικό κέντρο.
Στη Ρουέν της Νορμανδίας, πανεπιστημιακό κτίριο υπέστη ζημιές από φωτιά που εκδηλώθηκε νωρίς το πρωί και πιθανότατα οφείλεται σε εμπρησμό, σύμφωνα με πηγή κοντά στην έρευνα.
Πάντως, δημοσιογράφοι του AFP διαπίστωσαν ότι αρκετοί από τους αποκλεισμούς που είχαν προαναγγελθεί δεν πραγματοποιήθηκαν, όπως στον σταθμό διοδίων στη γέφυρα Ιλ ντε Ρε, στις ακτές του Ατλαντικού, και στο Μπορντό.
Στους δρόμους ξανά τα «Κίτρινα Γιλέκα»
Οι σημερινές κινητοποιήσεις πραγματοποιούνται με βασικό αίτημα την αντιμετώπιση της ακρίβειας, σε μια περίοδο κατά την οποία οι αυξημένες τιμές των καυσίμων και η μείωση της αγοραστικής δύναμης τροφοδοτούν την κοινωνική δυσαρέσκεια στη Γαλλία.
Στο επίκεντρο βρίσκεται και η επιστροφή υποστηρικτών του κινήματος των «Κίτρινων Γιλέκων», που είχε προκαλέσει μεγάλες κοινωνικές κινητοποιήσεις το 2018 και το 2019, κατά την πρώτη προεδρική θητεία του Εμανουέλ Μακρόν.
Το κίνημα, που είχε ξεκινήσει με αφορμή τις αυξήσεις στους φόρους καυσίμων, είχε πραγματοποιήσει εκτεταμένες διαδηλώσεις, με ορισμένες να συνοδεύονται από σοβαρά επεισόδια, ιδιαίτερα στη Λεωφόρο των Ηλυσίων Πεδίων.
Το νέο κάλεσμα για κινητοποιήσεις περιλαμβάνει αποκλεισμούς κυκλικών κόμβων και στρατηγικών σημείων, ενώ συμπίπτει με τις διαδηλώσεις μαθητών και φοιτητών που πραγματοποιούνται από τα μέσα Σεπτεμβρίου, με αιτήματα για καλύτερες συνθήκες σπουδών.
Για το Σάββατο είχαν ανακοινωθεί περίπου 1.500 δράσεις, διαδηλώσεις ή αποκλεισμοί σε ολόκληρη τη χώρα. Σύμφωνα με κύκλους του υπουργείου Εσωτερικών, αναμένονταν περίπου 500 προγραμματισμένες δράσεις και περισσότερες από 90 προγραμματισμένες διαδηλώσεις.
Πριν από την έναρξη των κινητοποιήσεων, αστυνομική πηγή είχε εκτιμήσει ότι θα μπορούσαν να συμμετάσχουν περίπου 150.000 διαδηλωτές εκτός της μητροπολιτικής περιοχής του Παρισιού και άλλοι 40.000 στην πρωτεύουσα.
Ωστόσο, η πραγματική έκταση των διαδηλώσεων παρέμενε δύσκολο να προβλεφθεί, καθώς η σημερινή ημέρα συμπίπτει με την έναρξη των σχολικών διακοπών.
Έκκληση Μακρόν για ηρεμία, καταγγελίες για αστυνομική βία
Ο πρόεδρος της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν, μιλώντας την Παρασκευή από τις Βρυξέλλες, απηύθυνε έκκληση για ηρεμία, υπογραμμίζοντας ότι το δικαίωμα στη διαδήλωση πρέπει να συνοδεύεται από σεβασμό, χωρίς προσβολές και βανδαλισμούς.
Οι σημερινές κινητοποιήσεις πραγματοποιούνται έπειτα από εβδομάδες κοινωνικών εντάσεων, κατά τις οποίες έχουν καταγραφεί σοβαροί τραυματισμοί διαδηλωτών και αστυνομικών.
Η γαλλική αστυνομία έχει δεχθεί επικρίσεις για τον τρόπο αντιμετώπισης προηγούμενων διαδηλώσεων, ενώ η αρμόδια υπηρεσία εσωτερικού ελέγχου διερευνά τουλάχιστον 24 περιπτώσεις καταγγελιών για αστυνομική βία.
Μεταξύ των περιστατικών που έχουν προκαλέσει αντιδράσεις είναι ο τραυματισμός ενός 15χρονου, ο οποίος έχασε το χέρι του όταν εξερράγη στα χέρια του κροτίδα κρότου-λάμψης.
Μετά το περιστατικό, οι αρχές ανέστειλαν τη χρήση των συγκεκριμένων μέσων, ωστόσο ο υπουργός Εσωτερικών δήλωσε ότι ενδέχεται να χρησιμοποιηθούν ξανά εφόσον χρειαστεί.
Από την πλευρά του, ο πρωθυπουργός Σεμπαστιάν Λεκορνί ανέφερε ότι περισσότεροι από 900 αστυνομικοί έχουν τραυματιστεί κατά τη διάρκεια των διαδηλώσεων των τελευταίων εβδομάδων.
Πολιτική αντιπαράθεση έξι μήνες πριν από τις προεδρικές εκλογές
Οι κινητοποιήσεις πραγματοποιούνται περίπου έξι μήνες πριν από τις προεδρικές εκλογές στη Γαλλία, σε μια περίοδο αυξημένων κοινωνικών και πολιτικών εντάσεων.
Η κυβέρνηση κατηγορεί την «Ανυπότακτη Γαλλία» (LFI) της ριζοσπαστικής Αριστεράς ότι υποδαυλίζει τις κινητοποιήσεις. Όμως, το κόμμα αρνείται τις κατηγορίες.
Από την πλευρά του, ο Ζερόμ Ροντρίγκες, μία από τις γνωστότερες προσωπικότητες των «Κίτρινων Γιλέκων», ο οποίος έχασε το ένα του μάτι κατά τη διάρκεια διαδήλωσης στο Παρίσι τον Ιανουάριο του 2019, υποστήριξε ότι οι κινητοποιήσεις πρέπει να συνεχιστούν.
Στο μεταξύ, συνδικαλιστικές οργανώσεις έχουν ήδη καλέσει εργαζομένους του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα σε νέα ημέρα διαδηλώσεων και απεργίας στις 5 Νοεμβρίου.
Διεθνή
Προειδοποίηση της Ελβετίας: Το υψηλό ευρωπαϊκό χρέος θα μπορούσε να πυροδοτήσει μια κρίση του ευρώ
Τα αυξανόμενα επίπεδα δημόσιου χρέους στην Ευρώπη και πέραν αυτής εγκυμονούν κινδύνους για την οικονομική σταθερότητα και θα μπορούσαν να πυροδοτήσουν μια κρίση του ευρώ, δήλωσε την Παρασκευή η Ελβετίδα υπουργός Οικονομικών, Κάριν Κέλερ-Σούτερ.
Τα αυξανόμενα επίπεδα δημόσιου χρέους στην Ευρώπη και πέραν αυτής εγκυμονούν κινδύνους για την οικονομική σταθερότητα και θα μπορούσαν να πυροδοτήσουν μια κρίση του ευρώ, δήλωσε την Παρασκευή η Ελβετίδα υπουργός Οικονομικών, Κάριν Κέλερ-Σούτερ.
Μιλώντας στον ελβετικό δημόσιο ραδιοτηλεοπτικό φορέα SRF, στην Μπανγκόκ —στο περιθώριο των ετήσιων συναντήσεων του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου και της Παγκόσμιας Τράπεζας—, η Κέλερ-Σούτερ ανέφερε ότι και οι τιμές της ενέργειας εντείνουν τις ανησυχίες μεταξύ των υπευθύνων χάραξης πολιτικής.
Η Ελβετία διαθέτει ένα από τα χαμηλότερα επίπεδα δημόσιου χρέους στην Ευρώπη, ωστόσο η Κέλερ-Σούτερ τόνισε ότι, στο τρέχον περιβάλλον, είναι σημαντικό να εξετάζεται η ευρύτερη εικόνα.
«Είμαστε τόσο στενά διασυνδεδεμένοι σε διεθνές επίπεδο, ώστε καθιστάμεθα επίσης ευάλωτοι, για παράδειγμα, στην περίπτωση που προκύψει κρίση χρέους εξαιτίας του δημόσιου χρέους μεγάλων χωρών. Σκέφτομαι συγκεκριμένα τις Ηνωμένες Πολιτείες, αλλά και την Ευρώπη. Υπάρχει η περίπτωση της Γαλλίας — κάτι που θα μπορούσε να οδηγήσει σε κρίση του ευρώ», δήλωσε η Κέλερ-Σούτερ στο δίκτυο SRF.
Το δημόσιο χρέος της Γαλλίας, τα δημοσιονομικά ελλείμματα και η υποτονική οικονομική ανάπτυξη έχουν εντείνει τις ανησυχίες για την κατάσταση των δημόσιων οικονομικών της, καθώς ο πολιτικός κατακερματισμός έχει καταστήσει πιο περίπλοκες τις προσπάθειες δημοσιονομικής εξυγίανσης.
Αναλύσεις
Η Κίνα βρίσκει δρόμο που παρακάμπτει το Πακιστάν – Ο διάδρομος Ουαχάν αλλάζει τις γεωπολιτικές ισορροπίες
Μία νέα οδική αρτηρία μήκους 121 χιλιομέτρων στο βορειοανατολικό Αφγανιστάν δημιουργεί τις προϋποθέσεις για απευθείας χερσαία σύνδεση με την Κίνα, χωρίς διέλευση από το Πακιστάν. Η ολοκλήρωση του δρόμου στον ιστορικό διάδρομο Ουαχάν αποκτά ιδιαίτερη γεωπολιτική σημασία, καθώς το Πεκίνο αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα ασφαλείας με τις επενδύσεις του στο Πακιστάν, ενώ η Καμπούλ επιδιώκει να μειώσει την εξάρτησή της από το Ισλαμαμπάντ.
Μία σημαντική εξέλιξη στις χερσαίες μεταφορές και στις γεωπολιτικές ισορροπίες της Κεντρικής Ασίας καταγράφεται στο Αφγανιστάν, με την ολοκλήρωση νέου δρόμου στον στρατηγικής σημασίας διάδρομο Ουαχάν.
Σύμφωνα με ανάλυση του Imran Khurshid που δημοσιεύθηκε στις 9 Οκτωβρίου 2026 στο Asia Times, οι αφγανικές αρχές εγκαινίασαν οδική διαδρομή 121 χιλιομέτρων, η οποία εκτείνεται από την περιοχή Μπρογκίλ έως τα σύνορα με την Κίνα, στην επαρχία Μπανταχσάν.
Το έργο κόστισε περίπου 365 εκατομμύρια αφγάνι, ποσό που αντιστοιχεί σε περίπου 5,5 εκατομμύρια δολάρια.
Κατά τις αφγανικές ανακοινώσεις, κατασκευάστηκε από ντόπιους μηχανικούς και εργαζομένους, χωρίς τη συμμετοχή ξένων τεχνικών συμβούλων.
Η νέα διαδρομή φθάνει στα σινοαφγανικά σύνορα. Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι λειτουργεί ήδη πλήρης διεθνής εμπορευματικός διάδρομος, καθώς εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικοί τεχνικοί και συνοριακοί περιορισμοί.
Γιατί ο διάδρομος Ουαχάν έχει στρατηγική σημασία
Ο διάδρομος Ουαχάν αποτελεί μια στενή λωρίδα αφγανικού εδάφους ανάμεσα στο Τατζικιστάν, το Πακιστάν και την Κίνα.
Η γεωγραφική του διαμόρφωση συνδέεται με τον ανταγωνισμό της Βρετανικής και της Ρωσικής Αυτοκρατορίας κατά τον 19ο αιώνα.
Η περιοχή διατηρήθηκε ως ζώνη διαχωρισμού των δύο αυτοκρατορικών σφαιρών επιρροής, αποτελώντας ένα από τα χαρακτηριστικότερα γεωγραφικά κατάλοιπα του λεγόμενου «Μεγάλου Παιχνιδιού».
Σήμερα, η ίδια περιοχή αποκτά νέα σημασία, αυτή τη φορά λόγω της προσπάθειας σύνδεσης της Κίνας με το Αφγανιστάν και ευρύτερα με την Κεντρική Ασία.
Ο δρόμος ανοίγει τη δυνατότητα δημιουργίας μιας εναλλακτικής οδού μεταφορών, περιορίζοντας δυνητικά την ανάγκη διέλευσης από το πακιστανικό έδαφος.
Το πρόβλημα της Κίνας με τον οικονομικό διάδρομο CPEC
Το ενδιαφέρον της εξέλιξης εντοπίζεται κυρίως στην προσπάθεια του Πεκίνου να περιορίσει την εξάρτησή του από ευάλωτες υποδομές.
Ο Οικονομικός Διάδρομος Κίνας–Πακιστάν, γνωστός ως CPEC, αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα προγράμματα της κινεζικής πρωτοβουλίας Belt and Road.
Μέσω του συγκεκριμένου σχεδίου, η Κίνα επιχειρεί να ενισχύσει τις εμπορικές και ενεργειακές συνδέσεις της με τη Νότια Ασία και την Αραβική Θάλασσα.
Ωστόσο, η υλοποίηση των έργων έχει αντιμετωπίσει σοβαρές δυσκολίες.
Στην επαρχία Μπαλουχιστάν, οργανώσεις αυτονομιστών έχουν πραγματοποιήσει επανειλημμένες επιθέσεις εναντίον κινεζικών συμφερόντων, εγκαταστάσεων και εργαζομένων.
Οι επιθέσεις αυτές έχουν επιβαρύνει την ασφάλεια των υποδομών και έχουν αυξήσει το κόστος προστασίας των κινεζικών επενδύσεων.
Παράλληλα, έχουν διατυπωθεί καταγγελίες για καθυστερήσεις, κακοδιαχείριση και προβλήματα διαφάνειας σε επιμέρους προγράμματα του CPEC.
Η εδαφική διαμάχη με την Ινδία
Μια επιπλέον γεωπολιτική δυσκολία συνδέεται με τη διέλευση του CPEC από το Γκιλγκίτ–Μπαλτιστάν.
Η περιοχή διοικείται από το Πακιστάν, αλλά διεκδικείται από την Ινδία, στο πλαίσιο της ευρύτερης διαμάχης για το Κασμίρ.
Το Νέο Δελχί έχει αντιταχθεί επανειλημμένα σε έργα που διέρχονται από εδάφη τα οποία θεωρεί τμήμα της δικής του επικράτειας.
Αυτό σημαίνει ότι ο οικονομικός διάδρομος Κίνας–Πακιστάν δεν αποτελεί μόνο αναπτυξιακό πρόγραμμα, αλλά συνδέεται με μία από τις πιο ευαίσθητες εδαφικές αντιπαραθέσεις της Ασίας.
Η δημιουργία εναλλακτικών διαδρομών μέσω του Αφγανιστάν θα μπορούσε μακροπρόθεσμα να προσφέρει στο Πεκίνο μεγαλύτερη ευελιξία.
Δεν υπάρχει, πάντως, ένδειξη ότι ο δρόμος του Ουαχάν μπορεί σήμερα να αντικαταστήσει τις μεγάλες μεταφορικές υποδομές του CPEC.
Η Καμπούλ επιχειρεί να μειώσει την εξάρτησή της από το Ισλαμαμπάντ
Για την κυβέρνηση των Ταλιμπάν, το έργο έχει και μία σαφή πολιτική διάσταση.
Το Αφγανιστάν εξαρτάται σε σημαντικό βαθμό από συνοριακές διαβάσεις και μεταφορικούς άξονες που περνούν από το Πακιστάν.
Οι επανειλημμένες εντάσεις ανάμεσα στις δύο χώρες έχουν προκαλέσει κλείσιμο συνοριακών περασμάτων, διακοπές εμπορικών ροών και επιβάρυνση της αφγανικής οικονομίας.
Μια εναλλακτική χερσαία διέξοδος προς την Κίνα θα μπορούσε, εφόσον αναπτυχθεί και καταστεί λειτουργική, να μειώσει τη δυνατότητα του Πακιστάν να χρησιμοποιεί τη γεωγραφική του θέση ως μέσο πίεσης προς την Καμπούλ.
Η αφγανική πλευρά αντιμετωπίζει το έργο ως σημαντική υποδομή οικονομικής και στρατηγικής αυτονομίας.
Η στάση της Κίνας και της Ρωσίας
Παρά την προοπτική άμεσης σύνδεσης, το Πεκίνο δεν έχει εγκαταλείψει τον οικονομικό διάδρομο CPEC ούτε έχει ανακοινώσει ότι ο Ουαχάν θα τον αντικαταστήσει.
Η Κίνα εξακολουθεί να διατηρεί σημαντικά οικονομικά και στρατηγικά συμφέροντα στο Πακιστάν.
Αντίστοιχα, η Ρωσία ενδιαφέρεται για τη σταθερότητα του Αφγανιστάν και για την ανάπτυξη νέων δικτύων επικοινωνίας στην Κεντρική Ασία.
Η δημιουργία περισσότερων επιλογών διασύνδεσης ενδέχεται να περιορίσει την αποκλειστική σημασία ορισμένων παραδοσιακών μεταφορικών διαδρομών.
Η πραγματική αξία του Ουαχάν θα εξαρτηθεί από τη βελτίωση των οδικών υποδομών, τη λειτουργία συνοριακών και τελωνειακών εγκαταστάσεων, τις καιρικές συνθήκες και τις πολιτικές αποφάσεις της Κίνας.
Το μήνυμα προς το Πακιστάν
Η νέα διαδρομή αναδεικνύει μια σημαντική γεωπολιτική πραγματικότητα: η γεωγραφική θέση ενός κράτους προσφέρει στρατηγικά πλεονεκτήματα, αλλά η αξιοποίησή τους εξαρτάται από την ασφάλεια και την αξιοπιστία των μεταφορικών του δικτύων.
Το Πακιστάν εξακολουθεί να αποτελεί κρίσιμο εταίρο της Κίνας, ιδιαίτερα στο πλαίσιο του CPEC.
Ταυτόχρονα, όμως, η αστάθεια, οι επιθέσεις σε κινεζικά συμφέροντα και οι αντιπαραθέσεις με το Αφγανιστάν δημιουργούν κίνητρα αναζήτησης εναλλακτικών επιλογών.
Ο διάδρομος Ουαχάν δεν έχει ακόμη μετατραπεί σε μεγάλο εμπορικό πέρασμα. Η κατασκευή του δρόμου, ωστόσο, καταδεικνύει ότι το Αφγανιστάν επιχειρεί να αποκτήσει πρόσθετες διεθνείς συνδέσεις και ότι η αποκλειστική εξάρτηση από το Πακιστάν δεν αποτελεί πλέον τη μοναδική γεωγραφική επιλογή.
Για το Ισλαμαμπάντ, η εξέλιξη αποτελεί μια νέα στρατηγική παράμετρο που θα πρέπει να συνυπολογίσει στις σχέσεις του με το Πεκίνο και την Καμπούλ.
-
Αναλύσεις1 μήνα πρινΤο τελεσίγραφο Καλίν την ώρα που η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο!
-
Άμυνα3 μήνες πρινΡωσσικό ΜΜΕ: Ελληνικό «μπλόκο» στην απαίτηση για Patriot – Πώς γνωρίζει το Κίεβο απόρρητα στοιχεία για τους πυραύλους μας;
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ3 μήνες πρινΠακιστανός με καναδική υπηκοότητα ο υπαίτιος της πυρκαγιάς στον Έβρο! Πιθανόν να μετέφερε μετανάστες
-
GEOPOLITICO1 μήνα πρινΤο διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
-
Αναλύσεις2 μήνες πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΞέσπασμα της μητέρας της Μυρτούς για την υπόθεση Τζαβέντ Ασλάμ: «Δεν ξεχνώ ποτέ» – «Δήμαρχος των Πακιστανών ο Δούκας»
-
GEOPOLITICO4 εβδομάδες πρινΤί λέει Τούρκος δημοσιογράφος για Σάββα Καλεντερίδη; «Έκανε πολύ καλά τη δουλειά του για τη χώρα του – Δεν μπορούσε να τον στριμώξει η ΜİΤ»
-
Αναλύσεις3 μήνες πρινΕάν η Τουρκία απορρίψει τη συμφωνία αποχώρησης από την Κύπρο θα απομακρυνθεί δια της βίας

