Γενικά θέματα
Έτσι έμεινε ορφανή η ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗ της Κύπρου
Δύο κράτη – οι δικές μας διαχρονικές υποχωρήσεις και διγλωσσίες
Μέρος Β΄
Γράφει η Φανούλλα Αργυρού
Στο Α’ μέρος στη «Σ», Κυριακή, 17.1.2021, κατέγραψα συνοπτικά τις τουρκικές διεκδικήσεις για δύο κράτη/χαλαρή ομοσπονδία/συνομοσπονδία με βρετανική υποστήριξη. Συνεχίζω με τις δικές μας υποχωρήσεις από το 1974. Ξεκινώ με άρθρο του συναδέλφου Κώστα Βενιζέλου, «Φ», 16.1.2021.
«Παρακολουθώντας με κινηματογραφική ταχύτητα τη διολίσθηση του Κυπριακού, διαισθανόμαστε το βάρος της ευθύνης όλων μας για το κατάντημα, που έχουμε φθάσει… Από τον μακροχρόνιο, την πρόταξη θεμάτων αρχής, ανθρωπίνων δικαιωμάτων, στην επιμονή για αποκατάσταση της ενότητας της χώρας, την απελευθέρωση, σιγά-σιγά χάλασαν τα φρένα και βρισκόμαστε στον πάτο. Βαθμηδόν έχουν μετατρέψει το Κυπριακό ως ένα πρόβλημα ρύθμισης εξουσιών ή αναγνώρισης, νομιμοποίησης οντοτήτων. Κάθε φορά που οδηγούμαστε σε αδιέξοδο, με τη νέα προσπάθεια η κατοχική Τουρκία μεγάλωνε την προίκα της…».
Η διολίσθηση ήταν προδιαγεγραμμένη, εφόσον η απελευθέρωση δεν υπήρξε ποτέ στόχος των ηγεσιών μας. Γι’ αυτό πρέπει να δούμε πώς ενήργησε η δική μας πλευρά αμέσως μετά τις δύο τουρκικές εισβολές με βρετανική καθοδήγηση. Για να αντιληφθεί ένας το μέγεθος της «καθοδήγησης», πρέπει να έχει υπόψη το σχέδιο του ηθικού αυτουργού, Βρετανού ΥΠΕΞ James Callaghan, για το πώς θα προωθούσε τη Δι-κοινοτική, Δι-ζωνική Ομοσπονδία. Είπε τηλεφωνικώς στον Δρα Henry Kissinger στις 14 Αυγούστου 1974:
«Henry, αν μπορώ να συνοψίσω την κατάσταση με δύο λόγια, νομίζω έχει ως εξής: Οι Τούρκοι έχουν καλή υπόθεση. Κατά τη γνώμη μου αυτό τώρα μπορεί να λυθεί μόνο με τη δημιουργία μιας [ντε φάκτο τουρκικής] ζώνης. Μιας ζώνης στην οποία θα έχουν αυτονομία σε μια ομόσπονδη δημοκρατία. Αυτό μπορεί να επιτευχθεί με διαπραγμάτευση, όμως με τη σημερινή κατάσταση, κανένας δεν μπορεί να καταφέρει οτιδήποτε με κάτι τέτοιο. Έτσι έχουμε μια στρατιωτική λύση προς το παρόν, στην οποία θα αστυνομεύουν το δικό τους [ντε φάκτο] σύνορο. Θα έχουμε μια μεγάλη [ντε φάκτο] ανταλλαγή πληθυσμού με τους Έλληνες να φεύγουν και μετά απλώς θα αφήσουμε τη διπλωματία να αναλάβει μέχρι να δούμε την ευκαιρία γι’ ακόμα μια φορά, αν μπορούμε να βρούμε μια ειρηνική λύση στη νήσο… Εντάξει;».
Για να φθάσουμε όμως στον «πάτο» στην προώθηση των σχεδίων του Λονδίνου και της Άγκυρας, χρησιμοποιήθηκε από τους υποταγμένους ηγέτες («ηττημένα μυαλά» κατά Λ. Μαύρο) κατάπτυστη διγλωσσία σε πολλά επίπεδα, απευθείας από την αρχή. Αφού ο πονηρός James Callaghan στις 17.7.1974 εγκλώβισε τον Μακάριο («ευγνώμων» για τη διάσωσή του!) αποσπώντας την «έγκρισή» του για συνεργασία με τον Ecevit…
Στις 27 Ιουλίου 1974, ο Γλ. Κληρίδης είχε ήδη πει στον Βρετανό Ύπατο Αρμοστή στη Λευκωσία ότι δύο πιθανότητες υπήρχαν: διχοτόμηση ή ομοσπονδιακή λύση. Συμφωνούσε με τον Ρ. Ντενκτάς και το Φόρεϊν Όφις. Η δεύτερη θα ξεκινούσε με δύο αυτόνομα καντόνια, αλλά η νήσος θα παρέμενε ανεξάρτητη και εν καιρώ συνεργασίας μεταξύ των δύο θα μεγάλωνε, ότι ήταν ρεαλιστικό να αντιληφθεί ένας πως η κατάσταση είχε τώρα διαφοροποιηθεί σημαντικά… θα ήταν πρόθυμος να διαπραγματευθεί με τον Denktash μια ομόσπονδη λύση βασισμένη πλατιά στον σημερινό εδαφικό διαχωρισμό… (γι’ αυτό ο James Callaghan στη Γενεύη ΙΙ προσπάθησε να αποσπάσει υπογραφή από τους Κληρίδη/Ντενκτάς στο έγγραφό του για γεωγραφική ομοσπονδία. Όμως ο Κληρίδης είπε στο Ντενκτάς ότι θα τον δολοφονούσαν αν υπέγραφε. Στις 16 Αυγούστου 1974 το Φόρεϊν Όφις επέλεξε τον Γλ. Κληρίδη ως το «άλογό» του για την προώθηση της ΔΔΟ).
Διγλωσσία Μακαρίου
Αφενός ο Αρχιεπίσκοπος Μακάριος μιλώντας στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ στις 2 Οκτωβρίου 1974, είπε: «Ουδέν επιχείρημα δύναται να δικαιολογήσει την απαίτηση της Τουρκίας διά γεωγραφική ομοσπονδία, η οποία ουχί μόνον θα ήτο απάνθρωπος, αλλά, ωσαύτως, θα επέφερε αλλαγή του χαρακτήρα της Κύπρου…», αφετέρου την ίδια ημέρα, στον Δρα Xenry Kissinger είπε: «Όσον αφορά την ομοσπονδία επί γεωγραφικής βάσεως δεν πρέπει να είναι πέραν των πέντε περιοχών…». Στις 10 Ιουλίου 1974 δε ήταν η δική του κυβέρνηση που έστειλε Υπόμνημα στο Φόρεϊν Όφις με τίτλο « Ανεφάρμοστη η Ομοσπονδία» που απαιτούσε η Τουρκία.
ΑΚΕΛ-Κληρίδης: «Ρεαλιστική» συγχορδία
Στις 17 Νοεμβρίου 1974 το ΑΚΕΛ, με Υπόμνημα εννέα σελίδων της Κεντρικής Επιτροπής του, κάλεσε τον Μακάριο να δηλώσει στους Τούρκους ότι η ελληνοκυπριακή πλευρά αποδεχόταν να συζητήσει τη γεωγραφική ομοσπονδία…
Βλέπε «Ο ‘‘ρεαλισμός’’ της Δεξιάς ως υποταγή και της Αριστεράς ως παράδοση στον Τούρκο» Σ. Ιακωβίδη, «Σ», 17.1.2021.
Στις 26 Νοεμβρίου 1974, ο Τούρκος πρωθυπουργός Sadi Irmak (ο οποίος αντικατέστησε τον B. Ecevit στις 17.11.1974) επανέλαβε τις δεσμεύσεις της Τουρκίας για μια ομόσπονδη Κύπρο με γεωγραφικό διαχωρισμό.
Στις 28 Νοεμβρίου 1974, Κληρίδης και Ντενκτάς συμφώνησαν τη μετακίνηση των Τουρκοκυπρίων από την Πόλη Χρυσοχούς και όλων των κατοίκων στο Ζύγι, στα Μαντριά και στην Πιταρκού.
Συνάντηση στην Αθήνα 30 Νοεμβρίου – 1 Δεκεμβρίου 1974 – Ο Callaghan ανυπομονούσε να ακούσει ότι ο Κληρίδης κατάφερε να αποσπάσει από τον Μακάριο ενυπόγραφο πρωτόκολλο δέσμευσης αποδοχής της ΔΔΟ, αλλά δεν έγινε κατορθωτό.
14 Ιανουαρίου 1975, οι Τούρκοι επιμένουν σε δι-περιφερειακό ομόσπονδο σύστημα (ΔΔΟ).
Στις 10 Φεβρουαρίου 1975, ο Γλαύκος Κληρίδης έδωσε στον Ντενκτάς δικοινοτικές πολυ-περιφερειακές ομόσπονδες προτάσεις.
Στις 13 Φεβρουαρίου 1975, ο Ρ. Ντενκτάς «απάντησε» με την πρόθεσή του να ανακηρύξει μονομερώς το λεγόμενο «τουρκικό ομόσπονδο κράτος της Κύπρου» και προχώρησε στην προετοιμασία του καλούμενου συντάγματος.
Βρετανικές οδηγίες στον Κληρίδη – «άσυλο»
Στις 24.4.1975 οι Βρετανοί πιέζουν τον Κληρίδη να πάρει το… θάρρος με τα δύο του χέρια και να διαπραγματευθεί την 3η Βιέννη και, πέραν των οδηγιών του, να δεχθεί ΔΔΟ. Ο Κληρίδης υπάκουσε, αλλά, φοβούμενος τη ζωή του, ζήτησε «άσυλο» από τους Βρετανούς. Απάντησαν θετικά. Δεν το χρειάστηκε…
Ο Μακάριος κάλυψε τον Κληρίδη, καθώς στο παρασκήνιο, όπως αποκάλυψαν οι Βρετανοί στις 22.8.1975, και ο ίδιος είχε δεχθεί τη Διζωνική, αλλά δεν θα το αποκάλυπτε μέχρι οι διαπραγματεύσεις να έφθαναν σε ικανοποιητικό σημείο. Έτσι, στις πρώτες κατευθυντήριες γραμμές με τον Ντενκτάς στις 12.2.1977 δεν υπάρχει η λέξη διζωνική, γίνεται λόγος για δι-κοινοτική. Αλλά αυτό εξηγήθηκε πολύ αργότερα, με έγγραφο του ΟΗΕ. Ο Μακάριος ζήτησε από τον Ντενκτάς και ο τελευταίος δέχθηκε, να μην αναφερθεί η λέξη «Διζωνική» για να του διδόταν καιρός να προετοίμαζε την κοινή γνώμη. Η αποδοχή της ΔΔΟ και προετοιμασία χάρτου κατεγράφησαν και στα πρακτικά του Εθνικού Συμβουλίου στις 9 Μαρτίου 1977. Τον χάρτη παρέδωσε στους Τούρκους ο μ. Τάσσος Παπαδόπουλος, στις 31.3.1977, στη Βιέννη. Ο χάρτης όμως ήταν έτοιμος στο συρτάρι του Μακαρίου προ πολλών ημερών, εφόσον ο Μακάριος τον έδειξε στον Αμερικανό ειδικό αντιπρόσωπο, Clark Clifford, που τον επισκέφθηκε στις 23 Φεβρουαρίου και έφυγε στις 26 Φεβρουαρίου 1977.
Ο Μακάριος πέθανε τον Αύγουστο του 1977, αφήνοντας κληρονομιά τις διγλωσσίες και υποχωρήσεις του. Που δεν διέφεραν και πολύ από εκείνες του «ρεαλιστή» Κληρίδη.
Υποκριτική διγλωσσία/παραπλάνηση απ’ όλους
Ανέλαβε Πρόεδρος ο μ. Σπ. Κυπριανού. Ο οποίος δεν δέχθηκε τη ΔΔΟ -το επιβεβαίωσε η αξιωματούχος του Φόρεϊν Όφις Angela Gillon λίγες ημέρες πριν από την ανακήρυξη του ψευδοκράτους- ούτε υπάρχει τέτοια αναφορά στις δικές του κατευθυντήριες με τον Ντενκτάς στις 19 Μαΐου 1979. Αμφότερες, δε, δεν ήσαν «Συμφωνίες Υψηλού Επιπέδου», όπως τις αναβάθμισαν σταδιακά επιτήδειοι υποστηρικτές της ΔΔΟ, αλλά κατευθυντήριες/οδηγίες για επανέναρξη του διαλόγου. Δίχως υπογραφές ή διαχρονική ισχύ. Μας το επιβεβαίωσε τελικά ο Gustave Feissel (6.3.1990) ότι η βιασύνη για το ψήφισμα 649 το 1990 επί Γ. Βασιλείου ήταν για να διδόταν νομιμότητα (legitimacy) στις κατευθυντήριες γραμμές που δεν είχαν!
(«Σημερινή», 12.1.2020).
Οι προεδρίες Γ. Βασιλείου και Γλ. Κληρίδη έφεραν εις πέρας τα βρετανο-τουρκικά σχέδια, πρώτον με τις συνομόσπονδες βρετανικές «Ιδέες Γκάλι» και τις νεότερες με το «Σχέδιο Ανάν» με διπλά δημοψηφίσματα (όπως ήθελαν οι Τούρκοι από το 1956) με αρχιμάστορα τον Sir David Hannay…
Δυστυχώς, για τον Γλ. Κληρίδη, ο οποίος ανεπιτυχώς εκλιπαρούσε παράταση της θητείας του για 16 μήνες για να φέρει εις πέρας τον «πατριωτικό του ρεαλισμό», όπως νόμιζε, περνώντας το «Σχέδιο Ανάν», στις εκλογές του 2003 κέρδισε ο μ. Τάσσος Παπαδόπουλος. Και, όμως, παρ’ όλον που ο λαός στις 24.4.2004 απέρριψε συντριπτικά το «Σχέδιο Ανάν» (76%), ο Τ.Π. δεν σεβάστηκε την ετυμηγορία του και την κοινή θέση ότι ο λαός είχε ταυτόχρονα απορρίψει και τη ρατσιστική ραχοκοκκαλιά όλων των σχεδίων και δη τη ΔΔΟ. Εβδομάδες μετά, έστειλε επιστολή στον ΓΓ του ΟΗΕ, Κόφι Ανάν, ότι αυτό δεν ευσταθούσε! Διαβεβαιώνοντας «για τη δέσμευση του λαού (του) και την έντονη προσωπική δική του για μια λύση ΔΔΟ».
Υποχωρήσεις 2006, 2008, 2014
Δύο χρόνια πριν πεθάνει, μας άφησε κληρονομιά και τη δική του μοιραία υποχώρηση με τη «Δέσμη Αρχών» με τον Τουρκοκύπριο Μεχμέτ Αλί Ταλάτ της 8ης Ιουλίου 2006, η πρώτη παράγραφος της οποίας γράφει «Δέσμευση για την επανένωση της Κύπρου με βάση τη ΔΔΟ και πολιτική ισότητα, όπως καθορίζεται στα ψηφίσματα του Σ.Α…», δηλαδή τα περιβόητα 649/90, 750/92 κ.ά.
Η επόμενη υποχώρηση έγινε με το «Ανακοινωθέν» 23 Μαΐου 2008, μεταξύ Προέδρου Δημήτρη Χριστόφια και Μεχμέτ Αλί Ταλάτ, όπου επαναβεβαίωσαν και αυτοί τη δέσμευσή τους για τη βρετανο-τουρκική ΔΔΟ με πολιτική ισότητα και πρόσθεσαν και τη λέξη «συνεταιρισμός» (του Macmillan).
Και φθάσαμε στην «Κοινή Διακήρυξη» μεταξύ του Προέδρου Νίκου Αναστασιάδη και του Ντερβίς Έρογλου, 11.2.2014, όπου τονίστηκε ότι «η διευθέτηση θα βασίζεται σε ΔΔΟ με πολιτική ισότητα όπως καθορίζεται στα ψηφίσματα του Σ.Α. και τις Συμφωνίες Υψηλού Επιπέδου». Μια διαδικασία βασισμένη σε ξένα συμφέροντα, σε παραπλανητικές και ανύπαρκτες συμφωνίες, χωρίς καμία εξουσιοδότηση από τον λαό.
Για να αναπαύεται ο James Callaghan στο τάφο του…
Η βάση της διγλωσσίας
Εν τω μεταξύ, όλες αυτές τις δεκαετίες όλοι οι αρχηγοί κομμάτων και κυβερνήσεις έχουν πρήξει τον λαό με τις διάφορες πατριωτικές των φλυαρίες και ψευτο-άλλοθι για να δικαιολογήσουν την υποστήριξή τους στη βρετανο-τουρκική ΔΔΟ, κάποιοι, μάλιστα, συμπληρώνοντας και ένα ανύπαρκτο «σωστό περιεχόμενο», που δεν το είδε κανένας. Αυτή η τακτική διγλωσσίας, όμως, όπου οι μεν Τούρκοι εννοούν όπως έχουν τα πράγματα, οι δε Έλληνες όπως τους συμφέρει, είχε προταθεί από δύο τουλάχιστον άτομα. Η πρώτη από τον Βρετανό πρέσβη στην Ουάσιγκτον το 1965 και η δεύτερη από τον μ. Μιχαλάκη Τριανταφυλλίδη, τον Οκτώβριο του 1974.
Στις 21 Ιανουαρίου 1965, βρετανική πρεσβεία στην Ουάσιγκτον προς Φόρεϊν Όφις: «…΄Ισως σταδιακά να γίνει κατορθωτός κάποιος τρόπος συμβιβαστικής διευθέτησης, τον οποίο οι μεν Τούρκοι να ερμηνεύουν ως ομοσπονδία, οι δε Έλληνες ως ενωμένο κράτος…».
«Both happy»
Στις 15.10.1974, σε συνάντηση που είχε στο Φόρεϊν Όφις ο μ. Μιχαλάκης Τριανταφυλλίδης, ο οποίος διετέλεσε Γενικός Εισαγγελέας της Κυπριακής Δημοκρατίας αλλά και Πρόεδρος του Ανωτάτου Δικαστηρίου της Κύπρου, αξιωματούχος ανέφερε: «Ο κ. Τριανταφυλλίδης μού περιέγραψε μια λύση για την οποία ήταν προσεκτικός να πει ότι δεν ήταν δική του, αλλά του την είχαν εισηγηθεί συνταγματολόγοι στο Στρασβούργο. Για να αποφευχθούν τα τρομακτικά μιας ανταλλαγής πληθυσμού, αλλά ταυτόχρονα οι Τούρκοι να έχουν τις απαιτήσεις για την ασφάλειά τους, πρέπει να διευθετηθεί όπως μεικτοί πληθυσμοί παραμείνουν στον βορρά και νότο της διαχωριστικής γραμμής, όμως οι Έλληνες και Τούρκοι να ψηφίζουν χωριστά για τους ηγέτες τους. Βόρεια της γραμμής να διοικούν οι Τούρκοι και Νότια οι Έλληνες. Αυτό το σύστημα μπορεί να χαρακτηριστεί από τους Έλληνες ως Ενωμένο Κράτος και από τους Τούρκους ως Ομοσπονδία. Έτσι αμφότεροι ευχαριστημένοι (Thus both would be happy)» (Έγγραφο ημερ. 15.10.1974, υπογραφή R. O. Miles, Personnel Policy Department).
Δύο σημειώσεις από τους αξιωματούχους του Φ.Ο. 1) Από τον υπογράφοντα που είδε τον κ. Τριανταφυλλίδη: «Νομίζω το σύστημα ψήφου θα το δεχτούν οι Τούρκοι, αλλά θα επιμένουν σε οποιοδήποτε σύνταγμα να ονομάζεται Ομοσπονδία». 2) Η δίδα Fort, που αργότερα επέβλεψε την συνάντηση 3ης Βιέννης (στην οποία ο Γλ. Κληρίδης αποτάθηκε για «άσυλο»), σημείωσε: «Ενδιαφέρον, αλλά υποψιάζομαι δεν θα ικανοποιεί τους Τούρκους»!
«Τι ζητούν από τον Αναστασιάδη οι Βρετανοί;»
Στις 19.3.2019, σε άρθρο μου στη «Σημερινή», αναφέρθηκα στα περίεργα, το ελάχιστον, «Πολιτικά Καραγκιοζιλίκια» στο Παλάτι του Μπάκιγχαμ στις 4 Μαρτίου 2019 – 62η επέτειο του ολοκαυτώματος του Αυξεντίου. «Ειδικά εν καιρώ Brexit, αλλά και με τις δύο πολύ πρόσφατες δικαστικές αποφάσεις για το καθεστώς των βρετανικών Βάσεων (μία δεσμευτική, του Ανωτάτου Δικαστηρίου στο Λονδίνο, 30.7.2018, ότι αυτές αποτελούν αποικιακά κατάλοιπα και δεύτερη, η Συμβουλευτική Γνωμοδότηση του Διεθνούς Δικαστηρίου, 25.2.2019), με τις πιέσεις για επανέναρξη των συνομιλιών για το Κυπριακό, με τις γαλάζιες πατρίδες της Τουρκίας, την Έξον Μόμπιλ στην ΑΟΖ της Κύπρου, με τον Ν. Κοτζιά να μας καλεί να τα μοιραστούμε όλα με την Τουρκία…».
Τι ζητούν από τον Αναστασιάδη οι Βρετανοί; Και γιατί έτρεξε εντός 48 ωρών ο Πολιτικός Διευθυντής του Φόρεϊν Όφις, Richard Moore, να επισκεφθεί την ΚΔ «μετά την επίσκεψη-ορόσημο» του Προέδρου Αναστασιάδη στο ΗΒ για να δει Νίκο Χριστοδουλίδη, Μαυρογιάννη, Ακιντζί επί σειρά θεμάτων, όπως, Brexit, περιφερειακές σχέσεις & Κυπριακό, σύμφωνα με το τουίτερ της Βρετ. Υπάτης Αρμοστείας (8.3.2019); Και να σημειώσουν ότι «επαναβεβαιώθηκε η θετική πορεία των σχέσεων ΗΒ»;.. Τα ζητούμενα μήπως άλλα, από τα Brexit και Κυπριακό;
Σήμερα ο Αναστασιάδης καλείται σε μια Πενταμερή με τουρκικές/βρετανικές προδιαγραφές με σχέδιο ύπουλης αναγνώρισης του παράνομου καθεστώτος, αλλά και του αεροδρομίου της Τύμπου, για την οποία προσπαθεί απεγνωσμένα ο Ε. Τατάρ με Βρετανούς φίλους του, αλλά σκοντάφτουν σε δύο βρετανικές δικαστικές αποφάσεις που το απαγορεύουν. Τις αποφάσεις αυτές μόνον η Κυπριακή Δημοκρατία μπορεί να προσπεράσει!!!
Το ξεγύμνωμα του «ρεαλισμού»
Το άρθρο της Τώνιας Σταυρινού στις 16.1.2021 στον «Φιλελεύθερο», «Ο ρεαλισμός που τσακίστηκε στα βράχια», ξεγυμνώνει ακριβώς τι γίνεται όταν θυσιάζεις τις βασικές σου δημοκρατικές αρχές και ανθρώπινα δικαιώματα, για τα υποτιθέμενα συμφέροντα του «ρεαλισμού»:
«Θέλουμε διζωνική ομοσπονδία, αλλά όχι συνομοσπονδία. Θέλουμε ομοσπονδία με το σωστό περιεχόμενο. Θέλουμε αποκεντρωμένη ομοσπονδία, χαλαρή, αλλά όχι πολύ να ξεχειλώνει. Θέλουμε μία εξελικτική λύση. Θέλουμε ένα κανονικό κράτος. Θέλουμε μια λύση βιώσιμη και λειτουργική. Θέλουμε αποκέντρωση εξουσιών. Δεν θέλουμε δύο κράτη, αλλά ούτε ενιαίο κράτος. Κι όλα αυτά, που τα επιδιώξαμε στο πλαίσιο του ρεαλισμού μας, προσέκρουσαν με βία στα βράχια της τουρκικής άρνησης… Δυστυχώς, οι συνθήκες ωρίμασαν για να μπορεί η Τουρκία να βάζει χωρίς αντίσταση ‘δύο κράτη’ στο τραπέζι και εμείς να το συζητάμε».
Η 46χρονη πολιτική υποταγής άφησε ορφανή την ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗ.
Σημ. Σχετικό και το άρθρο μου «Η ‘‘αυτονομία’’ των ‘‘two states’’ που δέχθηκε ο Νίκος Αναστασιάδης και η προϊστορία…», 5.1.2020.
https://simerini.sigmalive.com/article/2020/1/5/e-autonomia-ton-two-states-kai-e-proistoria/
*Ερευνήτρια/δημοσιογράφος
**Φώτο – Richard Moore (σημερινός Αρχηγός της ΜΙ6) και Μουσταφά Ακιντζί, Μάρτιος 2019.
https://simerini.sigmalive.com/article/2019/3/19/ti-zetoun-apo-ton-anastasiade-oi-bretanoi/
Γενικά θέματα
Θρίλερ στα βάθη της Τουρκίας με 58χρονο Έλληνα μοναχό από το Νέο Μυλότοπο Γιαννιτσών! Αγνοείται από τον Ιούλιο
Ο 58χρονος μοναχός έφυγε από το Νέο Μυλότοπο Γιαννιτσών, με προορισμό την Τουρκία, αποφασισμένος να φτάσει στον Πόντο και την Καππαδοκία, τόπους που συνδέονταν βαθιά με τις ρίζες του και το όραμά του να ζήσει ως ασκητής. Τα ίχνη του όμως χάθηκαν μέσα στην απέραντη τουρκική επικράτεια, βυθίζοντας την οικογένειά του στην αγωνία.
Πρόκειται για τον μοναχό Ιωσήφ, κατά κόσμον Νικόλαο Τσιγκόζη, ο οποίος έφυγε στις 23 Ιουλίου από τον Νέο Μυλότοπο Γιαννιτσών, χωρίς έκτοτε να έχει επικοινωνήσει με την οικογένειά του.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η απάντηση του ελληνικού Προξενείου στην Κωνσταντινούπολη, σύμφωνα με την οποία ένα άτομο που μοιάζει με τον αγνοούμενο εμφανίστηκε στα γραφεία του στις 25 Ιουλίου, αναζητώντας πληροφορίες για το πώς θα μπορούσε να ταξιδέψει προς τον Πόντο.
Το όνειρο να επιστρέψει στις πατρογονικές εστίες και να ζήσει ως ασκητής
Η απόφαση του 58χρονου να ταξιδέψει στην Τουρκία δεν ήταν, σύμφωνα με τους συγγενείς του, μια παρορμητική ενέργεια. Αντίθετα, αποτελούσε μια βαθιά προσωπική επιθυμία που είχε εκφράσει επανειλημμένα.
Ο μοναχός Ιωσήφ ήθελε να επισκεφθεί τον Πόντο και την Καππαδοκία, περιοχές με τις οποίες συνδεόταν η οικογενειακή του καταγωγή, αλλά και το όραμά του να ακολουθήσει μια πιο απομονωμένη ασκητική ζωή.
«Είχε διακαή πόθο να πάει στον Πόντο. Έλεγε ότι θέλει να γίνει ασκητής», ανέφερε η αδελφή του, Ευαγγελία, στην εκπομπή.
Η ίδια μίλησε και για την πορεία του αδελφού της στον μοναχισμό, εξηγώντας ότι είχε αφιερώσει μεγάλο μέρος της ζωής του στη μοναστική κοινότητα.
«Ο αδελφός μου ανήκει στο σχήμα του μοναχισμού. Το 2003 ήταν στο Άγιον Όρος και μετέβη μετά στην Αγία Τριάδα Λαγκαδά. Ακολούθησε τον ηγούμενό του στην Ελασσόνα και έκανε και κουρά. Από Νικόλαος μετονομάστηκε σε Ιωσήφ αλλά το μοναστήρι ορφάνεψε από ηγούμενο και το διάστημα της μετάβασης του σε άλλο μοναστήρι, έμενε μαζί μου στο πατρικό μας», περιέγραψε.
Έτσι, ο 58χρονος βρισκόταν το τελευταίο διάστημα στο οικογενειακό σπίτι στον Νέο Μυλότοπο, περιμένοντας να μεταβεί σε άλλο μοναστήρι. Ωστόσο, όπως αποδείχθηκε, είχε ήδη αρχίσει να σχεδιάζει το ταξίδι του στην Τουρκία.
Η αναχώρηση στις 23 Ιουλίου και το εισιτήριο για την Τουρκία
Η εξαφάνιση του μοναχού έγινε αντιληπτή την Πέμπτη 23 Ιουλίου, όταν οι συγγενείς του διαπίστωσαν ότι είχε φύγει από το χωριό χωρίς να γνωρίζουν τον προορισμό του.
Η αδελφή του, Ευτυχία, που κατοικεί στη Θεσσαλονίκη, κινητοποιήθηκε άμεσα και ξεκίνησε να τον αναζητά. «Το πρωί της 23ης Ιουλίου, ημέρα Πέμπτη, έφυγε ο αδερφός μου. Πήγα στο χωριό μας το Μυλότοπο στα Γιαννιτσά. Ξεκινήσαμε να τον ψάχνουμε αλλά δεν τον βρίσκαμε πουθενά. Πήγα στην αστυνομία, το δήλωσα αλλά έκανα και τον συνειρμό στο μυαλό μου ότι ανέφερε συνέχεια την Κωνσταντινούπολη και πήγαμε να ψάξουμε στα τρένα. Εκεί ήταν ένα ταξιδιωτικό γραφείο και βρήκαμε ότι ένα εισιτήριο κόπηκε στο όνομά του. Επιβεβαιώσαμε αργότερα ότι ανέβηκε στο λεωφορείο για Τουρκία», ανέφερε.
Η επίσκεψη στο ελληνικό Προξενείο και η αναζήτηση διαδρομής προς την Τραπεζούντα
Οι προσπάθειες των συγγενών οδήγησαν και σε επικοινωνία με το ελληνικό Προξενείο στην Κωνσταντινούπολη.
Σύμφωνα με όσα περιέγραψε η Ευτυχία, ο αδελφός τους που ζει στον Καναδά επικοινώνησε με τις προξενικές Αρχές, αναζητώντας πληροφορίες για τον αγνοούμενο.
«Ο αδελφός μου από τον Καναδά πήρε τηλέφωνο στο προξενείο της Κωνσταντινούπολης. Εγώ είχα ενημερώσει και την αστυνομία και μας είπαν ότι όντως ήρθε ένας κύριος που δεν φορούσε ράσα, με ταξί και έψαχνε πώς να πάει στην Τραπεζούντα», ανέφερε.
Κατά την οικογένεια, οι υπάλληλοι του Προξενείου είδαν το διαβατήριο του άνδρα και του έδωσαν οδηγίες για να μεταβεί στον σταθμό υπεραστικών λεωφορείων, ώστε να συνεχίσει το ταξίδι του. Η πληροφορία αυτή ενίσχυσε την εκτίμηση των συγγενών ότι ο μοναχός είχε φτάσει στην Κωνσταντινούπολη και προσπαθούσε να βρει τρόπο να μετακινηθεί προς τον Πόντο. Ωστόσο, κανείς δεν γνωρίζει αν τελικά επιβιβάστηκε σε άλλο λεωφορείο, ποια διαδρομή ακολούθησε ή αν έφτασε στην Τραπεζούντα.
Η επίσημη απάντηση του Προξενείου
Στην προσπάθεια να συγκεντρώσει περισσότερες πληροφορίες για την εξαφάνιση, η εκπομπή «Φως στο Τούνελ» επικοινώνησε με το ελληνικό Προξενείο στην Κωνσταντινούπολη, το οποίο έδωσε γραπτή απάντηση. Σύμφωνα με όσα ανέφερε το Προξενείο, το μεσημέρι του Σαββάτου 25 Ιουλίου εμφανίστηκε στα γραφεία του ένα άτομο που έμοιαζε με τον αγνοούμενο μοναχό.
Ο άνδρας αναζητούσε πληροφορίες σχετικά με τους τρόπους μετάβασης στην περιοχή του Πόντου.
Στην απάντησή του, το Προξενείο ανέφερε: «Ζητούσε πληροφορίες σχετικά με τρόπους μετάβασής του στην περιοχή του Πόντου. Καθώς επρόκειτο για μη εργάσιμη ημέρα, κατόρθωσε να επικοινωνήσει τηλεφωνικά με τον αρμόδιο υπάλληλο στον αριθμό έκτακτης ανάγκης της Αρχής, με χρήση κινητού τηλεφώνου που ανήκε, ωστόσο, σε τρίτο πρόσωπο. Αργά το βράδυ της ίδιας μέρας, αδελφός του αγνοούμενου επικοινώνησε για πρώτη φορά μαζί μας».
Η αναφορά στη χρήση κινητού τηλεφώνου τρίτου προσώπου αποτελεί ένα ακόμη στοιχείο που ενδεχομένως θα μπορούσε να βοηθήσει στην αναζήτηση του μοναχού. Παράλληλα, η χρονική ακολουθία των γεγονότων δείχνει ότι η εμφάνιση του άνδρα στο Προξενείο έγινε δύο ημέρες μετά την αναχώρηση του 58χρονου από τα Γιαννιτσά. Πάντως, στην απάντηση του Προξενείου γίνεται λόγος για άτομο που μοιάζει με τον αγνοούμενο και όχι για οριστική ταυτοποίηση του μοναχού Ιωσήφ.
Η ενημέρωση της Interpol και η αγωνία των συγγενών
Η οικογένεια συνεχίζει τις προσπάθειες εντοπισμού του μοναχού, έχοντας απευθυνθεί τόσο στις ελληνικές Αρχές όσο και στις αρμόδιες υπηρεσίες που μπορούν να συνδράμουν στη διασυνοριακή αναζήτηση. «Η Ίντερπολ και το ελληνικό προξενείο στην Τουρκία έχουν ενημερωθεί», ανέφερε η αδελφή του, Ευαγγελία.
Οι συγγενείς θεωρούν ότι οι έρευνες θα πρέπει να επικεντρωθούν κυρίως στην Κωνσταντινούπολη, στην Τραπεζούντα και στις υπόλοιπες περιοχές του Πόντου, καθώς εκεί σκόπευε να κατευθυνθεί ο 58χρονος. Παράλληλα, δεν αποκλείουν το ενδεχόμενο να προσπάθησε να μεταβεί στην Καππαδοκία, την οποία επίσης επιθυμούσε να επισκεφθεί. Μέχρι στιγμής, ωστόσο, δεν υπάρχουν επιβεβαιωμένες πληροφορίες για το πού μπορεί να βρίσκεται ή αν έχει εγκατασταθεί σε κάποια μοναστική κοινότητα. Η μεγαλύτερη αγωνία των συγγενών του είναι να μάθουν αν είναι καλά στην υγεία του και αν βρίσκεται σε ασφαλές περιβάλλον.
«Θέλουμε να μάθουμε… Ζει; Είναι καλά;», λένε χαρακτηριστικά.
Τα χαρακτηριστικά του αγνοούμενου μοναχού
Ο μοναχός Ιωσήφ, κατά κόσμον Νικόλαος Τσιγκόζης, είναι 58 ετών και έχει ύψος περίπου 1,64 μέτρα. Έχει μακριά γκρίζα μαλλιά, τα οποία συνήθως πιάνει σε κοτσίδα, γκρίζο μουστάκι, κοντοκουρεμένο μούσι και πράσινα μάτια. Είναι κανονικού σωματικού βάρους. Σύμφωνα με όσα έχουν γίνει γνωστά, κατά την επίσκεψη του άνδρα που του έμοιαζε στο ελληνικό Προξενείο δεν φορούσε μοναχικά ράσα, στοιχείο που ενδέχεται να δυσχεραίνει την αναγνώρισή του από ανθρώπους που γνωρίζουν μόνο τη μοναχική του εμφάνιση.
Η οικογένεια απευθύνει έκκληση σε όποιον μπορεί να έχει πληροφορίες για τις κινήσεις του στην Τουρκία ή γνωρίζει εάν βρίσκεται σε κάποιο μοναστήρι ή ασκητήριο να επικοινωνήσει με τις αρμόδιες Αρχές. Σχεδόν τρεις μήνες μετά την αναχώρησή του, το βασικό ερώτημα παραμένει αναπάντητο: Κατάφερε ο μοναχός Ιωσήφ να φτάσει στον Πόντο και να πραγματοποιήσει το όνειρό του ή συνέβη κάτι που διέκοψε το ταξίδι του; Για τους δικούς του ανθρώπους, το μόνο που έχει σημασία είναι να υπάρξει ένα σημάδι ζωής και να μάθουν ότι ο 58χρονος είναι ασφαλής.
Γενικά θέματα
Η πετρελαϊκή «μάχη» που ενώνει Τραμπ-Πούτιν και δισεκατομμυριούχους του Κόλπου
Οι συνομιλίες της κυβέρνησης του Ντόναλντ Τραμπ με τη Ρωσία για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία έχουν διευρυνθεί και περιλαμβάνουν πλέον μια υπό διαπραγμάτευση συμφωνία δισεκατομμυρίων δολαρίων για την εξαγορά διεθνών περιουσιακών στοιχείων της ρωσικής πετρελαϊκής εταιρείας Lukoil, σύμφωνα με δημοσίευμα των «New York Times».
Οι συνομιλίες της κυβέρνησης του Ντόναλντ Τραμπ με τη Ρωσία για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία έχουν διευρυνθεί και περιλαμβάνουν πλέον μια υπό διαπραγμάτευση συμφωνία δισεκατομμυρίων δολαρίων για την εξαγορά διεθνών περιουσιακών στοιχείων της ρωσικής πετρελαϊκής εταιρείας Lukoil, σύμφωνα με δημοσίευμα των «New York Times».
Η συμφωνία, η οποία δεν έχει ακόμη οριστικοποιηθεί και τελεί υπό την αίρεση της έγκρισης της αμερικανικής κυβέρνησης και του Κρεμλίνου, αφορά ένα εκτεταμένο χαρτοφυλάκιο πετρελαιοπηγών, διυλιστηρίων και πρατηρίων καυσίμων της Lukoil σε διάφορες χώρες.
Σύμφωνα με τους «New York Times», στο επίκεντρο της υπόθεσης βρίσκεται κοινοπραξία με επικεφαλής τον Αμερικανό επενδυτή Τοντ Μπόελι, στην οποία συμμετέχουν επίσης επενδυτικοί όμιλοι από τη Μέση Ανατολή. Στην προτεινόμενη συμφωνία συμμετέχει και η αμερικανική κυβέρνηση, μέσω της U.S. International Development Finance Corporation (DFC).
Στο τραπέζι των συνομιλιών Τραμπ-Πούτιν
Οι πολύμηνες διαπραγματεύσεις, σύμφωνα με οκτώ πρόσωπα με γνώση της υπόθεσης που επικαλούνται οι «New York Times», συνδέονται με την ευρύτερη προσπάθεια της κυβέρνησης Τραμπ να αποκαταστήσει οικονομικούς δεσμούς με τη Ρωσία στο πλαίσιο των συνομιλιών για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία.
Το ζήτημα της Lukoil φέρεται να τέθηκε από τον Βλαντιμίρ Πούτιν κατά τη συνάντησή του με τους Αμερικανούς διαπραγματευτές Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ στο Κρεμλίνο, στις 5 Σεπτεμβρίου. Σύμφωνα με πηγή που επικαλείται η αμερικανική εφημερίδα, ο Ρώσος πρόεδρος πρότεινε την προώθηση της συμφωνίας ως ένδειξη ότι η Ρωσία και οι Ηνωμένες Πολιτείες μπορούν να συνεργαστούν επιχειρηματικά.
Οι Αμερικανοί διαπραγματευτές φέρεται να απάντησαν ότι θα εργαστούν για την προώθηση της συμφωνίας, τόσο ως ένδειξη «καλής θέλησης» προς το Κρεμλίνο όσο και με στόχο τη μείωση των διεθνών τιμών ενέργειας.
Η ενδεχόμενη συμφωνία παρουσιάζει ιδιαίτερο οικονομικό ενδιαφέρον για τους υποψήφιους αγοραστές. Η έγκρισή της από τις Ηνωμένες Πολιτείες θα μπορούσε να οδηγήσει στην απελευθέρωση των ρωσικών περιουσιακών στοιχείων από τις αμερικανικές κυρώσεις, αυξάνοντας παράλληλα την αξία τους.
Οι διασυνδέσεις των επενδυτών
Στην κορυφή της κοινοπραξίας βρίσκεται ο Αμερικανός επενδυτής Τοντ Μπόελι, συνιδιοκτήτης των Los Angeles Dodgers και γνωστός υποστηρικτής του Τραμπ. Στο επενδυτικό σχήμα συμμετέχουν επίσης επιχειρηματικοί όμιλοι από το Κατάρ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.
Οι «New York Times» επισημαίνουν ότι ορισμένοι από τους επενδυτές διατηρούν επιχειρηματικές σχέσεις με πρόσωπα που βρίσκονται κοντά στην κυβέρνηση Τραμπ.
Μεταξύ αυτών είναι οι αδελφοί Μουτάζ και Ράμεζ αλ-Χαγιάτ από το Κατάρ, οι οποίοι έχουν συνεργαστεί με τον Τζάρεντ Κούσνερ και την Ιβάνκα Τραμπ για τη χρηματοδότηση επενδυτικού σχεδίου στην Αλβανία.
Στην κοινοπραξία συμμετέχει επίσης επενδυτικό ταμείο με έδρα το Αμπού Ντάμπι, το οποίο ελέγχεται από τον σεΐχη Ταχνούν μπιν Ζαγιέντ Αλ Ναχιάν, σύμβουλο εθνικής ασφάλειας των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων. Ο ίδιος συνδέεται με επενδύσεις στην World Liberty Financial, την εταιρεία κρυπτονομισμάτων της οικογένειας Τραμπ.
Παράλληλα, επενδυτικό ταμείο που συνδέεται με τον σεΐχη Ταχνούν αποτελεί σημαντικό μέτοχο της εταιρείας private equity που ίδρυσε ο Κούσνερ μετά την αποχώρησή του από τον Λευκό Οίκο.
Τα ερωτήματα για πιθανές συγκρούσεις συμφερόντων
Οι διασυνδέσεις αυτές έχουν προκαλέσει ερωτήματα σχετικά με το κατά πόσο προσωπικές επιχειρηματικές σχέσεις μπορεί να διασταυρώνονται με τη διαδικασία λήψης αποφάσεων για μια συμφωνία που συνδέεται με την αμερικανική εξωτερική πολιτική.
Οι «New York Times» αναφέρουν ότι δεν υπάρχει ένδειξη πως ο Γουίτκοφ ή ο Κούσνερ πρόκειται να αποκομίσουν προσωπικό οικονομικό όφελος από τη συμφωνία. Ωστόσο, η υπόθεση έχει εγείρει ζητήματα σχετικά με τις σχέσεις μεταξύ των εμπλεκόμενων επιχειρηματιών και προσώπων του στενού περιβάλλοντος του Τραμπ.
Η Χούι Τσεν, πρώην εισαγγελέας και σύμβουλος σε θέματα οικονομικού εγκλήματος και δεοντολογίας, χαρακτήρισε τις διασυνδέσεις «ανησυχητικές» και έθεσε το ερώτημα κατά πόσο προσωπικά συμφέροντα θα μπορούσαν να επηρεάσουν την αξιολόγηση των υποψήφιων αγοραστών.
Από την πλευρά του, εκπρόσωπος του Γουίτκοφ απέρριψε οποιοδήποτε ζήτημα σύγκρουσης συμφερόντων, υποστηρίζοντας ότι ο Αμερικανός διαπραγματευτής δεν λαμβάνει μισθό και καλύπτει ο ίδιος τα έξοδα των ταξιδιών του στο πλαίσιο της αποστολής του για λογαριασμό του Τραμπ.
Η κούρσα για τα περιουσιακά στοιχεία της Lukoil
Η Lukoil είχε θέσει προς πώληση τα διεθνή περιουσιακά της στοιχεία μετά την επιβολή αμερικανικών κυρώσεων. Αρκετοί υποψήφιοι αγοραστές είχαν εκδηλώσει ενδιαφέρον, μεταξύ των οποίων και μεγάλοι αμερικανικοί ενεργειακοί όμιλοι.
Τον Ιανουάριο, η επενδυτική εταιρεία Carlyle είχε καταλήξει σε προκαταρκτική συμφωνία για την εξαγορά σημαντικού μέρους του διεθνούς χαρτοφυλακίου της Lukoil. Η συμφωνία, ωστόσο, δεν ολοκληρώθηκε, καθώς απαιτούσε την έγκριση της αμερικανικής κυβέρνησης.
Στη συνέχεια, ο όμιλος υπό τον Μπόελι εμφανίστηκε ως ένας από τους βασικούς διεκδικητές των περιουσιακών στοιχείων.
Η αξία των διεθνών περιουσιακών στοιχείων της Lukoil είχε υπολογιστεί από την ίδια την εταιρεία σε περίπου 20 δισ. δολάρια στις αρχές του έτους. Ωστόσο, οι οικονομικοί όροι της υπό διαπραγμάτευση συμφωνίας δεν έχουν γίνει γνωστοί.
Ο ρόλος της αμερικανικής κυβέρνησης
Η αμερικανική κυβέρνηση συμμετέχει στην προτεινόμενη συμφωνία μέσω της U.S. International Development Finance Corporation, η οποία επενδύει και παρέχει χρηματοδότηση για έργα στο εξωτερικό.
Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε ότι μια ενδεχόμενη συμφωνία για τη Lukoil θα μπορούσε να ενισχύσει την οικονομική ασφάλεια των ΗΠΑ, να εξυπηρετήσει στόχους της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής και να συμβάλει στη μείωση του ενεργειακού κόστους για τους Αμερικανούς.
Η συμφωνία, ωστόσο, χρειάζεται την έγκριση του αμερικανικού υπουργείου Οικονομικών, το οποίο είναι αρμόδιο για την εφαρμογή των κυρώσεων κατά της Ρωσίας.
Η ενεργειακή διάσταση
Στο υπό διαπραγμάτευση χαρτοφυλάκιο περιλαμβάνονται διυλιστήρια της Lukoil στην Ολλανδία, τη Βουλγαρία και τη Ρουμανία, καθώς και άλλες ενεργειακές υποδομές και πρατήρια καυσίμων σε διάφορες χώρες.
Η ενεργειακή διάσταση αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς η κυβέρνηση Τραμπ έχει επανειλημμένα υποστηρίξει ότι η αποκατάσταση οικονομικών σχέσεων με τη Ρωσία θα μπορούσε να λειτουργήσει ως κίνητρο για τη Μόσχα ώστε να προχωρήσει σε συμβιβασμούς για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία.
Ο Ρώσος οικονομικός απεσταλμένος Κίριλ Ντμίτριεφ έχει επίσης εμπλακεί στη διαδικασία, ενώ, σύμφωνα με τους «New York Times», έχει δηλώσει ότι ο διάλογος ΗΠΑ-Ρωσίας συνεχίζεται σε πολλούς τομείς, μεταξύ των οποίων και η ενέργεια.
Η συμφωνία για τη Lukoil παραμένει, πάντως, ανοικτή και δεν έχει οριστικοποιηθεί. Η τελική απόφαση θα εξαρτηθεί από τις απαιτούμενες εγκρίσεις των αμερικανικών αρχών και της ρωσικής πλευράς.
skpress.gr
Γενικά θέματα
Πώς μια «Ελληνίδα» έγινε το «θεμέλιο» της Εθνικής Πινακοθήκης της Ουγγαρίας
Στον πρώτο όροφο της Πινακοθήκης συναντήσαμε την «Ελληνίδα». Πρόκειται για ένα έργο του Jakob Marastoni (1804-1860), ενός ζωγράφου ιταλικής καταγωγής που εγκαταστάθηκε και εργάστηκε στην Πέστη και έγινε μία από τις σημαντικότερες μορφές στην ιστορία της ουγγρικής τέχνης.
Πριν λίγο καιρό επισκεφθήκαμε την Εθνική Πινακοθήκη της Ουγγαρίας στη Βουδαπέστη, ένα από τα πλέον σημαντικά μουσεία της χώρας, στο οποίο παρουσιάζεται με μοναδικό τρόπο η εξέλιξη της ουγγρικής εικαστικής τέχνης από τον 11ο αιώνα μέχρι σήμερα. Βρίσκεται στο Βασιλικό Ανάκτορο του Κάστρου της Βούδας και ιδρύθηκε το 1957 με βάση κυρίως τις ουγγρικές συλλογές του Μουσείου Καλών Τεχνών. Η συλλογή της περιλαμβάνει περίπου 110.00 έργα.
Στον πρώτο όροφο της Πινακοθήκης συναντήσαμε την «Ελληνίδα». Πρόκειται για ένα έργο του Jakob Marastoni (1804-1860), ενός ζωγράφου ιταλικής καταγωγής που εγκαταστάθηκε και εργάστηκε στην Πέστη και έγινε μία από τις σημαντικότερες μορφές στην ιστορία της ουγγρικής τέχνης.
Το έργο του με τίτλο «Ελληνίδα», φιλοτεχνημένο το 1845, θεωρείται εξαιρετικά σημαντικό για τη δημιουργία της συλλογής της Ουγγρικής Εθνικής Πινακοθήκης. Είναι το πρώτο έργο που σηματοδότησε την έναρξη της συστηματικής συλλογής ουγγρικής ζωγραφικής στα εθνικά ιδρύματα. Είναι επίσης το πιο γνωστό και εμβληματικό έργο του ζωγράφου.
Οι διαστάσεις του είναι 77Χ61,5 cm περίπου. Το μοντέλο δεν είναι Ελληνίδα, αλλά η σύζυγος του Marastoni, η Giovanna Bianchi, με καταγωγή από τη Βενετία. Ο ζωγράφος την απεικόνισε με παραδοσιακή (ή φανταστική) ελληνική φορεσιά της εποχής, σύμφωνα με τη μόδα του ρομαντισμού. Η εικόνα συνδυάζει εξωτισμό, ελαφρύ ερωτισμό και ιδανική ομορφιά.
Η ιστορία
Το 1845 η Pest Art Society — η πρώτη καλλιτεχνική εταιρεία στην Ουγγαρία — αγόραζε κάθε χρόνο ένα έργο από την ετήσια έκθεσή της για να το δωρίσει στο Ουγγρικό Εθνικό Μουσείο, το οποίο τότε περιλάμβανε και την πινακοθήκη.
Η «Ελληνίδα» του Marastoni ήταν αυτό που επέλεξαν και δώρισαν τον Νοέμβριο του 1845. Έτσι, καταγράφηκε ως το πρώτο έργο στη συλλογή ζωγραφικής του μουσείου. Το Εθνικό Μουσείο είχε ήδη κάποιες δωρεές, αλλά η συστηματική συλλογή ουγγρικής τέχνης ξεκινάει ουσιαστικά με αυτό το έργο. Η Εθνική Πινακοθήκη κληρονόμησε αυτή τη συλλογή από το Εθνικό Μουσείο.
Η επιλογή του προκάλεσε έντονες συζητήσεις και αποτέλεσε το «πρώτο καλλιτεχνικό σκάνδαλο» της εποχής, λόγω του ερωτισμού που απέπνεε το μοντέλο. Ωστόσο ο πίνακας αυτός ήταν και ιδιαίτερα δημοφιλής, κάτι που ενίσχυσε την εθνική συζήτηση για την τέχνη.
Σήμερα, το έργο παραμένει εμβληματικό και εκτίθεται συχνά ως αφετηρία της συλλογής ζωγραφικής του 19ου αιώνα στην Πινακοθήκη. Συμβολίζει το πώς η ουγγρική τέχνη χτίστηκε με συνεισφορές από ξένους καλλιτέχνες που ενσωματώθηκαν στη χώρα, όπως ο Marastoni.
Η δημιουργία της Πινακοθήκης
Αν κάνετε περίπατο στην οδό Deák Ferenc στο κέντρο της πόλης ίσως αξίζει κάποιες φορές να σηκώσετε το βλέμμα πάνω από τις βιτρίνες των καταστημάτων. Το βλέμμα σας θα συναντήσει όχι μόνο κλασικές προσόψεις, αλλά και αναμνηστικές πλάκες, όπως για παράδειγμα εκείνη στον αριθμό 21, όπου αναγράφεται: «Η Πρώτη Ουγγρική Ακαδημία Ζωγραφικής – ιδρυθείσα από τον Jakab Marastoni».
Η Πέστη του 19ου αιώνα ήταν μια πραγματικά πολυπολιτισμική πόλη. Γερμανοί, Ούγγροι, Έλληνες, Ιταλοί, Σέρβοι και πολλές άλλες μικρότερες εθνότητες ζούσαν εδώ δίπλα-δίπλα ειρηνικά. Ο καθένας καλλιεργούσε τον δικό του πολιτισμό, αλλά ένα πράγμα τους ένωνε: όλοι ήθελαν να είναι και Ούγγροι και επιδίωκαν να υπηρετήσουν τον ουγγρικό πολιτισμό με τις δραστηριότητές τους.
Εκείνη την εποχή ο Marastoni υπέβαλε την αίτησή του για την ακαδημία ζωγραφικής στο Βασιλικό Συμβούλιο των Κυβερνητών, όταν ιδρύθηκε εντός του Ουγγρικού Εθνικού Μουσείου ο Σύλλογος Εθνικής Πινακοθήκης, ένα «τμήμα που συνέλεγε αποκλειστικά ουγγρική ζωγραφική».
Όλα αυτά συνέβησαν το 1845 και αυτή η μεγάλη πολιτιστική δραστηριότητα μπορεί να ήταν αποτέλεσμα του γεγονότος ότι εκείνη τη χρονιά το Εθνικό Μουσείο ήθελε να τιμήσει δεόντως την πεντηκοστή επέτειο της ανάληψης καθηκόντων του αρχιδούκα Ιωσήφ της Αυστρίας.
Ο σύλλογος που έφερε το όνομα του αρχιδούκα εγκρίθηκε τελικά από το Βασιλικό Συμβούλιο των Κυβερνητών τον Σεπτέμβριο του 1845. Η Εθνική Πινακοθήκη του αρχιδούκα Ιωσήφ μπορεί, επομένως, να θεωρηθεί ως το πρώτο εθνικό ίδρυμα που συνέλεγε ουγγρικούς πίνακες.
Η πινακοθήκη δέχθηκε δωρεές έργων τόσο από συλλόγους, όσο και από ιδιώτες, και ανάμεσά τους το σημαντικότερο ήταν το έργο του Jakab Marastoni «H Ελληνίδα», το οποίο δωρήθηκε στην πινακοθήκη τον Νοέμβριο του 1845 από την Καλλιτεχνική Εταιρεία της Πέστης. Έτσι, μπορεί να πει κανείς ότι η ιστορία της μουσειακής συλλογής ουγγρικής ζωγραφικής ξεκίνησε με την «Ελληνίδα».
Αλλά γιατί μια Ελληνίδα; Το σύγχρονο (όχι αρχαίο) ελληνικό θέμα εμφανίστηκε στην ευρωπαϊκή ζωγραφική με την Ελληνική Επανάσταση ενάντια στην Οθωμανική Αυτοκρατορία τη δεκαετία του 1820. Φυσικά, οι συμπάθειες του ευρωπαϊκού ρομαντισμού προς τους Έλληνες άσκησαν επιρροή και στην ουγγρική τέχνη.
Οι Έλληνες, και ιδιαίτερα οι Ελληνίδες, αποτελούσαν συχνά θέμα στην ουγγρική ζωγραφική του 19ου αιώνα, και κατά μία έννοια η «Ελληνίδα» κατέληξε να αντιπροσωπεύει ένα εξωτικό θέμα αρωματισμένο με ερωτισμό.
Και αν σήμερα βρίσκουμε την «Ελληνίδα» να αποκαλύπτει ανοιχτά την ομορφιά και τη γοητεία της, δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι επρόκειτο για θέμα μόδας. Και όσο κι αν μας γνέφει σαγηνευτικά αυτή η όμορφη γυναίκα, με την ιστορική έννοια το έργο αυτό είναι ένα από τα σημαντικότερα της ουγγρικής μουσειολογίας.
Ο ζωγράφος
Ο Jakab Marastoni (Giacomo Marastoni) γεννήθηκε το 1804 στη Βενετία και σπούδασε στην περίφημη Ακαδημία Καλών Τεχνών.
Ταξίδεψε στη Βιέννη στις αρχές της δεκαετίας του 1830, πέρασε από τη σημερινή Μπρατισλάβα το 1833 και εγκαταστάθηκε οριστικά στην Πέστη το 1836. Έγινε περιζήτητος πορτρετίστας μεταξύ αριστοκρατικών και αστικών οικογενειών, αλλά και κατά τη διάρκεια κοινοβουλευτικών συνεδριάσεων.
Το 1846 ίδρυσε την Πρώτη Ουγγρική Ακαδημία Ζωγραφικής στην Πέστη – την πρώτη ιδιωτική σχολή αποκλειστικά για ζωγραφική στην Ουγγαρία. Ανάμεσα στους μαθητές του περιλαμβάνονται σημαντικοί Ούγγροι καλλιτέχνες όπως ο Károly Lotz, ο Mihály Zichy, ο Soma Orlai Petrich κ.ά. Το 1846 έγινε Επίτιμος Πολίτης της Πέστης.
Στα τελευταία χρόνια της ζωής του ασχολήθηκε με την δαγκεροτυπία ήταν ο πρώτος επαγγελματίας αυτής της τεχνικής στην Ουγγαρία. Πέθανε σε ψυχιατρική κλινική και η σχολή του έκλεισε λίγο μετά.
tovima.gr
Πεδίο μάχης η Γαλλία για την ακρίβεια – Έφοδοι, δακρυγόνα και εκατοντάδες συλλήψεις
Σύμφωνα με πηγές προσκείμενες στον υπουργό Εσωτερικών Λοράν Νουνιές, μέχρι το μεσημέρι οι αρχές είχαν καταγράψει 140 διαδηλώσεις, με τη...
Από τη Σαρία στην Ατομική Ελευθερία; Η Αλλαγή που Συντελείται στη Μέση Ανατολή
Μεταξύ 2000 και 2020, επέβλεψα μια σειρά ερευνών στη Μέση Ανατολή, πραγματοποιώντας προσωπικές συνεντεύξεις με αντιπροσωπευτικά δείγματα πληθυσμού σε πέντε...
FT: Πώς υπνοβατούμε προς τον Γ΄ Παγκόσμιο Πόλεμο!
Το αεροδρόμιο του Ριάντ κλείνει έπειτα από φονικές πυραυλικές επιθέσεις. Ρωσία – Ουκρανία ανταλλάσσουν πολύνεκρα πλήγματα. Η Πολωνία προειδοποιεί για...
Project Bromo: Η Ευρώπη επιταχύνει τη δημιουργία διαστημικού γίγαντα απέναντι στη SpaceX
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιδιώκει να επιταχύνει την αντιμονοπωλιακή αξιολόγηση της συμφωνίας μεταξύ Airbus, Thales και Leonardo. Ο νέος όμιλος, με...
350 Δισ. Δολάρια στην Αμερική: Η Νότια Κορέα ενεργοποιεί τη μεγαλύτερη στρατηγική επένδυση της συμμαχίας τους
Καθώς στη Σεούλ διατυπώνονται επικρίσεις σχετικά με τους κινδύνους και την εποπτεία των επενδύσεων αυτών, ενώ οι ενδιάμεσες εκλογές στις...
-
Αναλύσεις1 μήνα πρινΤο τελεσίγραφο Καλίν την ώρα που η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο!
-
Άμυνα3 μήνες πρινΡωσσικό ΜΜΕ: Ελληνικό «μπλόκο» στην απαίτηση για Patriot – Πώς γνωρίζει το Κίεβο απόρρητα στοιχεία για τους πυραύλους μας;
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ3 μήνες πρινΠακιστανός με καναδική υπηκοότητα ο υπαίτιος της πυρκαγιάς στον Έβρο! Πιθανόν να μετέφερε μετανάστες
-
GEOPOLITICO1 μήνα πρινΤο διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
-
Αναλύσεις2 μήνες πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΞέσπασμα της μητέρας της Μυρτούς για την υπόθεση Τζαβέντ Ασλάμ: «Δεν ξεχνώ ποτέ» – «Δήμαρχος των Πακιστανών ο Δούκας»
-
GEOPOLITICO4 εβδομάδες πρινΤί λέει Τούρκος δημοσιογράφος για Σάββα Καλεντερίδη; «Έκανε πολύ καλά τη δουλειά του για τη χώρα του – Δεν μπορούσε να τον στριμώξει η ΜİΤ»
-
Αναλύσεις3 μήνες πρινΕάν η Τουρκία απορρίψει τη συμφωνία αποχώρησης από την Κύπρο θα απομακρυνθεί δια της βίας