Διεθνή
Οι αποκαλύψεις Sir David Hannay για το «Σχέδιο Ανάν» – Μέρος Β’
Νέα αποδέσμευση βρετανικών εγγράφων
Γράφει η Φανούλα Αργυρού*
Μετά την προηγούμενη αποδέσμευση εγγράφων, που δημοσιεύσαμε με τίτλο “Νέα αποδέσμευση βρετανικών εγγράφων“, ακολουθεί το δεύτερο μέρος.
Στην πρώτη του έκθεση 20.8.1996 ο λόρδος Hannay έγραψε:
«Ο Πρόεδρος Κληρίδης στην ομιλία του στη ΓΣ του ΟΗΕ τέλος Σεπτεμβρίου πρέπει αντί να επιτεθεί των Τούρκων να δεχθεί την πολιτική ισότητα» και ότι θα έπρεπε να προσκληθεί να περάσει πρώτα από το Λονδίνο.
«Οι ίδιοι (Βρετανοί) να ενθαρρύνουν και να βοηθήσουν τα ΗΕ να ξεκινήσουν διακριτικά το σχεδιασμό ενός διζωνικού ομόσπονδου συντάγματος βασισμένο στις πρόνοιες της «Δέσμης Ιδεών» (βλέπε «Ιδέες Γκάλι» 1992). Οι ίδιοι (Βρετανοί) είχαν ήδη παραχωρήσει στα ΗΕ τις υπηρεσίες συνταξιούχου Νομικού Σύμβουλου του Φόρειν Οφις που είχε γίνει δεκτός. Να συνεχίζουν να ενθαρρύνουν την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να αυξήσουν τις επαφές των με τους Τουρκοκύπριους. Κα μαζί με τους Γάλλους και Γερμανούς (οι Βρετανοί) να συζητούν διακριτικά με την Επιτροπή το είδος των παρεκκλίσεων από τους Ευρωπαϊκούς κανονισμούς που θα χρειαστούν για μια διευθέτηση…Διακριτικές προσεγγίσεις με Γάλλους και Γερμανούς για την ιδέα διεθνούς στρατιωτικής δύναμης.. και προώθηση σχέσεων Τουρκίας/ΕΕ… » τόνισε.
Στην συνάντηση που είχε στη Νέα Υόρκη στις 23.7.1996 με την αμερικανίδα ΥΠΕΞ Madeline Albright ο λόρδος Hannay εξήγηση τους στόχους του για ενδελεχή ετοιμασία για εκ του σύνεγγυς συνομιλίες για μια συνολική διευθέτηση περιλαμβανομένης και συμφωνίας για υλοποίηση. Και τους έδωσε αντίγραφο του βρετανικού non-paperγια θέματα ασφάλειας.
Τρία χρόνια αργότερα και αφού απέτυχαν οι εκ του σύνεγγυς το 1997 (ο Ρ. Ντενκτάς επέρριψε ευθύνες στην ΕΕ και την έναρξη ενταξιακών διαπραγματεύσεων με την ΚΔ) στις 22 Ιουλίου 1999 ο λόρδος Hannay, σε συνέντευξή του στον Malcolm McBain- ο οποίος ετοίμαζε μελέτη για την ιστορία της βρετανικής διπλωματίας – για την διπλωματική σταδιοδρομία του, είπε για το ρόλο του για το Κυπριακό:
«…αν είναι να συνδράμουμε πραγματικά για λύση αυτού του διαχρονικού προβλήματος για μια χώρα που αν και μικρή αντιπροσωπεύει κίνδυνο στην διεθνή ειρήνη και ασφάλεια και στην οποία έχουμε σημαντικά βρετανικά συμφέροντα, τότε κάποιος πρέπει να αναλάβει τη δουλειά και τη κάνω εδώ και τέσσερα σχεδόν χρόνια… Το 1997 φέραμε τις δύο πλευρές μαζί αλλά δεν διήρκεσε πολύ.Γλυτώσαμε μια σοβαρή κρίση ασφάλειας πέρσι όταν οι Ελληνοκύπριοι προσπάθησαν να φέρουν εξελιγμένους πυραύλους εδάφους-αέρος, αλλά τώρα τους μετατοπίζουν στη Κρήτη. Προσπαθούμε να ξεκινήσουμε μια νέα διαπραγμάτευση για λύση πριν τις ενταξιακές της Κύπρου για μέλος της ΕΕ… είναι κρίσιμο να ξεκαθαρίσει κατά πόσο μπαίνουν στην ΕΕ χωρισμένοι ή επα-νενωμένοι.. Η λύση που βλέπω για την Κύπρο είναι ξεκάθαρη. Πρέπει να αφήσεις τους Τούρκους και τους Έλληνες αυτόνομους στις περιοχές τους αλλά με κάποιες κεντρικές εξουσίες για την ομόσπονδη κυβέρνηση. Αλλά οι περισσότερες εξουσίες θα είναι στις ζώνες οι οποίες θα είναι επί τω πλείστον μονο-εθνικές. Δηλαδή δεν προσπαθείς να τους κάνεις να ζουν και πάλιν αναμεταξύ τους καθώς αυτό δεν πέτυχε την περασμένη φορά…» (Εννοούσε το 1960). Μίλησε καθαρά για τη λύση που περιγράφεται στο ψήφισμα 750/92, το οποίο πέρασε επί δικής του θητείας στον ΟΗΕ (όπως έγραψα στο Α’ μέρος της παρουσίασης στην «Σημερινή» 27.12.2020).
«Χρειάζεται μια διεθνή δύναμη και αποστρατιωτικοποίηση στο νησί… καιεδαφικές αναπροσαρμογές γιατί οι Τούρκοι κρατάνε περισσότερη γη απ΄ότι πρέπει. Χρειάζεται λύση για τους πρόσφυγες, που θα χρειαστεί σημαντικές αποζημιώσεις για όσους δεν θα επιστρέψουν… αλλά το πρόβλημα είναι ότι δεν υπάρχει αρκετή εμπιστοσύνη και θέληση για τους συμβιβασμούς.» (Η έμφαση από τη γράφουσα).
Οι αποκαλύψεις λόρδου Hannay για τους βρετανικούς σχεδιασμούς.
Ο Πρόεδρος Κληρίδης υποστήριζε την ανάγκη αποστρατιωτικοποίησης της Κύπρου, αλλά δεν δέχονταν οι Τούρκοι, οι οποίοι είχαν 400 τεθωρακισμένα ενώ η ΚΔ 50. Δεχόταν Νατοϊκή δύναμη για αστυνόμευση. Όμως το Φόρειν Οφις (17.6.1996) σημείωνε ότι παράλληλα ο Κληρίδης ιδιωτικά δεχόταν την διατήρηση του τουρκικού δικαιώματος εγγύησης (δηλαδή τη Συνθήκη Εγγυήσεως).
Η θέση Γλ. Κληρίδη για πρωτοβουλία μόνο από ΗΒ/ΗΠΑ
Δι-κοινοτική, Δι-ζωνική Ομοσπονδία
Στις 19 Ιουνίου 1996 ο Πρόεδρος Γλαύκος Κληρίδης στη συνάντησή του με τον Βρετανό Πρωθυπουργό John Major είπε ότι δεν του φάνηκαν οι Αμερικανοί να βιάζονταν για νέα πρωτοβουλία προτού γίνει σωστή προετοιμασία. Ο Πρωθυπουργός εξέφρασε την εμπιστοσύνη του στον λόρδο Hannay ότι θα έφερνε εις πέρας την αποστολή του… Ο Κληρίδης εξήγησε ότι αν και οι Μακάριος και Ντενκτάς είχαν συμφωνήσει στην αρχή της δι-κοινοτικής, δι-ζωνικής ομοσπονδίας, αμφότερες οι πλευρές δεν συμφωνούσαν στα θέματα κυριαρχίας, συμμετοχής στην ομόσπονδη κυβέρνηση, εκ περιτροπής προεδρία, αποστρατιωτικοποίηση/αποχώρηση στρατευμάτων και Συνθήκη Εγγυήσεως.
Ο Υπ. Εξωτερικών και Κοινοπολιτείας ήταν ικανοποιημένος που αμφότερες οι πλευρές δεχόντουσαν ως στόχο τους την δι-κοινοτική, δι-ζωνική ομοσπονδία. Ο λόρδος Hannay, ο οποίος παρευρέθηκε, τόνισε ότι στόχος έπρεπε να είναι μια συνολική λύση… και θα βοηθούσε αν οι Τουρκοκύπριοι έπαιρναν όσο το δυνατό περισσότερα ωφελήματα από την ΕΕ. Ο Κληρίδης συμφωνούσε αλλά δεν ήθελε να δοθεί η εντύπωση στους Τουρκοκύπριους ότι θα συμμετείχαν και στην διαπραγμάτευση για ένταξη (αυτό απαιτούσαν οι Τούρκοι). Ο ΥΠΕΞ συμφώνησε μαζί του. Λέχθηκε ότι ο Ντενκτάς μπορούσε να δεχθεί μια διεθνή δύναμη νοουμένου θα περιλάμβανε και Τούρκους και θα διατηρείτο το μονομερή δικαίωμα επέμβασης. Ο Κληρίδης είπε του ήταν δύσκολο να το δεχθεί. Ο ΥΠΕΞ συνέχισε την συζήτησή του με τον Κληρίδη σε γεύμα προς τιμή του…
Οι παρεκκλίσεις το πρόβλημα
Το Φ.Ο σημείωνε ότι οι Τ/κ επέμεναν στην πολιτική ισότητα, πρόοδος δεν θα υπάρξει δίχως μελλοντικές συνταγματικές διευθετήσεις που να βασίζονται στην πολιτική ισότητα, και ο Κληρίδης το δεχόταν αυτό. «Η πραγματική δυσκολία ήταν το μέγεθος των εξουσιών που θα έχει η κεντρική ομοσπονδιακή αρχή. Οι Τ/κ θέλουν μια χαλαρή ομοσπονδία με εξουσίες για τα ομόσπονδα κράτη, ενώ οι Ε/κ θέλουν μια δυνατή κεντρική εξουσία. Αμφότερες οι πλευρές δέχονται μια διευθέτηση στη βάση των δύο κοινοτήτων να ζουν σε ξεχωριστές ζώνες. Για να διατηρηθεί αυτό οι Τ/κ επιμένουν σε περιορισμούς στις ελευθερίες εγκατάστασης και διακίνησης. Το πρόβλημα είναι πώς να γίνουν συμβατοί αυτοί οι περιορισμοί με τις Συνθήκες της ΕΕ.Ο Κληρίδης θα συμφωνήσει για συνομιλίες μόνο αν όλα αυτά αντιμετωπιστούν συνολικά με πακέτο πάρε δώσε», σημείωσαν. ( Η έμφαση της γράφουσας). Γι΄αυτό, ήταν ανάγκη η κάποια ανάμειξη της ΕΕ για να βρεθούν τρόποι για το πρόβλημα αυτό. Παρόλο που ο Κληρίδης εύρισκε ότι οι πολλές πρωτοβουλίες έφερναν σύγχυση και προτιμούσε μόνο δύο ΗΒ/ΗΠΑ, έβρισκε ότι ο ΓΓ ήταν «βοηθητικός» αλλά άφαντος και απέρριπτε ρόλο για την ΕΕ εκτός από κάποιο «συμπληρωματικό» ρόλο. (Συνάντηση με Υπ. Άμυνας MichaelPortillo20.6.1996).
(Σημ. βλέπε άρθρο 27.12.2020 «Σ» «Γκεμπελικές μέθοδοι- Ερόλ Κεϊμάκ: «Δεν επιδιώκουμε μια δημοκρατία – Η ΔΔΟ παραβιάζει το Ευρωπαϊκό Δίκαιο»
Διεθνή Νατοϊκή Δύναμη
Όταν αναφέρονταν σε «διεθνή δύναμη» για αστυνόμευση στην Κύπρο νοουμένου και η Τουρκία δεχόταν την απόσυρση των τουρκικών κατοχικών στρατευμάτων, εννοούσαν Νατοϊκή δύναμη, επειδή Ελλάδα και Τουρκία ήσαν μέλη του ΝΑΤΟ. Η Albright διερωτάτο κατά πόσο θα δεχόταν κάτι τέτοιο η Μόσχα…
Δολοφονίες Ισαάκ και Σολωμού
Περαιτέρω βρετανική έκθεση ημερομηνίας 14 Αυγούστου 1996, προς τον Πρωθυπουργό για τις δολοφονίες Ισαάκ και Σολωμού και τραυματισμό άλλων μεταξύ των οποίων και δύο Βρετανών της ΟΥΝΦΙΚΥΠ στη Δερύνεια, γράφει:
«… Θα είδατε στα νέα ότι ένας Ελληνοκύπριος δολοφονήθηκε την Κυριακή σε συμπλοκή με Τουρκοκύπριους στη Πράσινη Γραμμή (ο πρώτος που πέθανε με αυτό τον τρόπο από το 1974)…Οι Τουρκοκύπριοι επιτέθηκαν άγρια (savagely) ορισμένων Ελληνοκυπρίων και δολοφόνησαν ένα. Η Τουρκοκυπριακή αστυνομία αναμείχθηκε στις επιθέσεις (beatings) και πυροβόλησαν τους Ελληνοκύπριους με ζωντανά πυρά (και ένα στις Κυρίαρχες Περιοχές των Βάσεων μας)… Στην κηδεία του Ελληνοκύπριου (Τάσου Ισαάκ) σήμερα το απόγευμα… ένας Ε/κ προσπάθησε να σκαρφαλώσει σε πάσαλο να κατεβάσει μια τουρκική σημαία και ένας Τουρκοκύπριος στρατιώτης τον πυροβόλησε νεκρό και μετά πυροβόλησε κατά του πλήθους και της ΟΥΝΦΙΚΥΠ, δύο Βρετανοί στρατιώτες τραυματίστηκαν και ορισμένοι Ελληνοκύπριοι τουλάχιστον ο ένας σοβαρά… Είναι εντελώς απαράδεκτο για τους Τουρκοκύπριους να κτυπούν και να πυροβολούν μέχρι θανάτου, ειδικά όταν η αστυνομία τους φαίνεται να ήταν αναμεμειγμένοι σε αμφότερες τις περιπτώσεις…»
Έκθεση Goustav Feissell
Στην έκθεσή του προς το Αρχηγείο του ΟΗΕ, ο GoustavFeisselεπίσης ολοκλήρωσε ως εξής:
«… Μετά τους πετροβολισμούς Ελληνοκυπρίων από την Νεκρά Ζώνη στη Δερύνεια, οι Τουρκικές δυνάμεις επέτρεψαν σε Τουρκοκύπριους και Τ/κ διαδηλωτές με σιδερένιες ράβδους και ξύλα να εισχωρήσουν στη Νεκρά Ζώνη. Και μετά Τουρκοκύπριοι διαδηλωτές και Τουρκοκυπριακή αστυνομία ανηλεώς κτύπησαν όποιους διαδηλωτές έβρισκαν. Τρείς Τουρκοκύπριοι αστυνομικοί ( ο Feissel είδε και το βίντεο των ειδήσεων του Euronews και τώρα πιστεύει ήσαν 4) ήσαν αναμεμειγμένοι στο θανατηφόρο κτύπημα στον Ισαάκ. Δύο Ιρλανδοί της ΟΥΝΦΙΚΥΠ προσπάθησαν να διασώσουν τους διαδηλωτές Ε/κ αλλά έφθασαν αργά στον Ισαάκ…»
Βρετανικές Κυρίαρχες Περιοχές των Βάσεων
«… «Οι Κυρίαρχες Περιοχές των Βάσεων 3% της νήσου, σύνολο 98 τ.μ – 47.5 στο Ακρωτήρι, 50.5 στη Δεκέλεια – ως στρατιωτικές βάσεις όχι ως αποικιακό έδαφος και περιέχουν κύρια στρατηγικά, στρατιωτικά συμφέροντα. Βασιζόμαστε πάνω στην συνεργασία της κυπριακής κυβέρνησης για την ομαλή λειτουργία των βάσεων. Υπάρχουν εν πάση περιπτώσει κάποια δύσκολο θέματα. Όπως οι στρατιωτικές ασκήσεις στον Ακάμα, διαφωνίες μεταξύ Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων αγροτών στη γη των βάσεων κ.α… Η κυβέρνηση Κληρίδη είναι υποστηρικτική προς τις βάσεις…» Σημείωσε έκθεση του Νοτίου Τμήματος Ευρώπης Ιούνιος του 1996..
Φαίδρων Οικονομίδης
Το 1995 καθώς ο πρώην Υπ. Οικονομικών της ΚΔ Φαίδων Οικονομίδης βρισκόταν για περίθαλψη στο νοσοκομείο Bromptonστο Λονδίνο λόγω προηγούμενης καρδιακής προσβολής υπέστη δεύτερη μεγαλύτερη και χρειαζόταν μεταμόσχευση καρδίας. Ο Πρόεδρος Κληρίδης έκανε έκκληση προς τον βρετανό Πρωθυπουργό να παραμερίσει τους κανονισμούς στο ΗΒ και να επιτρέψει μεταμόσχευση στον Φ. Οικονομίδη και προσφέρθηκε η ΚΔ να αντικαταστήσει τη καρδιά σε περίπτωση που παραμερίζονταν οι νόμοι. Η βρετανική κυβέρνηση εξέφρασε τη μεγάλη της λύπη για την κατάσταση του Φ. Οικονομίδη όμως απάντησε αρνητικά καθώς το Εθνικό Σύστημα Υγείας (NHS) παίρνει τρομερά δύσκολες αποφάσεις κάθε εβδομάδα για το ποίοι πρέπει να δέχονται μεταμοσχεύσεις. «Ως εκ τούτου πρέπει να χειρουργούν βάση των κανονισμών και αυτοί δίδουν προτεραιότητα στους βρετανούς υπηκόους και ευρωπαίους πολίτες και επί τω πλείστον σε νεαρότερα άτομα…», απάντησε ο Υπ. Εξωτερικών και Κοινοπολιτείας Douglas Hurd (1989 -5.7.1995 αντικαταστάθηκε από τον Malcolm Rifkind 5.7.95 – 2.5.1997).
Σημ. Φ.Α. Προφανώς η απαίτηση Κληρίδη για χάρη, δηλαδή παρέκκλιση των κανονισμών του NHSνα βασιζόταν α) στο «σύστημα μέσων» που επικρατεί στη Κύπρο όπου ένας μπορεί να εξασφαλίσει υποστήριξη από τα ψηλότερα στρώματα της ΚΚ αλλά εκείνοι που δεν διαθέτουν «μέσα» δεν μπορούν και β) εφόσον εκείνοι τολμούσαν να διευθετούν παρεκκλίσεις στο πολιτικό τομέα σε σχέση με το Κυπριακό.
Η αρνητική απάντηση για μεταμόσχευση καρδιάς στον μ. Φ. Οικονομίδη από τον ΥΠΕΞ Douglas Hurd προς τον Κύπριο ομόλογό του (Μιχαηλίδη) μέσω Βρετ. Υπ. Αρμοστού στην Λευκωσία David Madden
Ολοκλήρωση
Οι Βρετανοί ενεργοποιήθηκαν έντονα τα χρόνια εκείνα, μετά την απόφαση της ΕΕ στην Κέρκυρα τον Ιούνιο του 1994 ότι η επόμενη διεύρυνση θα περιλάμβανε Κύπρο και Μάλτα και ειδικότερα μετά το Μάρτιο του 1995 όταν αποφασίστηκε η έναρξης ενταξιακών. Με κύριο στόχο να κλείσουν το κυπριακό πριν τις ενταξιακές της ΚΔ. Τα 10 σημεία του βρετανού Υπ. Εξωτερικών και Κοινοπολιτείας MalcolmRifkindόταν επισκέφθηκε την Κύπρο τον Δεκέμβριο του 1996 ήταν προπομπός για το βρετανικό σχέδιο, (που εξελίχτηκε από τις «Ιδέες Γκάλι» σε «Σχέδιο Ανάν» ενδεικτικές οι αποκαλύψεις λόρδου Hannay) που περιλάμβανε και πρόνοια για διπλά δημοψηφίσματα, με τα οποία δεν διαφώνησε η κυβέρνηση Κληρίδη. Με αυτά τα έγγραφα βρίσκουμε να ξεκινούν και οι περιβόητες αναφορές του Sir DavidHannay για εποικοδομητικές ασάφειες, με τις οποίες προσπαθούσε να θολώσει ερμηνείες.
Ο χάρτης αυτός (του Υπ. ‘Αμυνας του ΗΒ 1989) με «τουρκοκυπριακή περιοχή» και «ελληνοκυπριακή περιοχή» και ο «λεγόμενος Χάρτη Γκάλι» (1992) συνόδευαν σύνοψη για το ιστορικό του Κυπριακού από το Φ.Ο στον πρωθυπουργικό φάκελο.
Τα έγγραφα μας ξεκαθαρίζουν ότι παρόλο ότι ο Γλ. Κληρίδης καυχιόταν ότι υπέγραψε συμφωνία για πυραύλους παράλληλα διαβεβαίωνε Βρετανούς και Αμερικανούς ότι δεν θα τους ανάπτυσσε για 16 μήνες και όντως εντός του ιδίου διαστήματος οι πύραυλοι, μετά τις εκλογές του 1998, στις 29.12.1998 ο Κληρίδης άλλαξε γνώμη. Και οι πύραυλοι πήραν δρόμο για Κρήτη! (*). Από το 1995 ο Κληρίδης είχε προσφέρει υποχωρήσεις/παραχωρήσεις στο θέμα της κυριαρχίας, ήταν έτοιμος να αναγνωρίζει ότι τα ομόσπονδα κράτη θα διατηρούσαν κάποια κυριαρχία, παρόλο που η παραχώρηση έγινε νοουμένου οι Τουρκοκύπριοι θα υποστήριζαν την ένταξη της Κύπρου στην ΕΕ ως μια ομόσπονδη Κύπρο.
(*) Βρετανία, ΗΠΑ, ΕΕ και ΟΗΕ του πρόσφεραν διέξοδο (face-saving) το ψήφισμα 1218 της 22ηςΔεκεμβρίου 1998 το οποίο καλούσε αμφότερες τις πλευρές να ελαχιστοποιήσουν τη βία.
Τα έγγραφα μας δίνουν και λίγη γεύση της ελλαδικής στάσης. Η Albright σε συνάντηση με τον λόρδο Hannay στις 23.6.1996 χαρακτήρισε την στάση Θεόδωρου Πάγκαλου κατά την πρόσφατη συνάντησή τους ως ντροπή («disgrace») και ότι ο Κώστας Σημίτης ήταν πιο λογικός. Και οι Βρετανοί έβρισκαν πιο μετριοπαθή τον Σημίτη. Όταν και η προτροπή Hannay για τη σημασία διατήρησης εποικοδομητικής ασάφειας μεταξύ ενταξιακών (Κύπρου) και συνολικής λύσης. Ο δε Υπ. Αρμοστής David Madden στις 29.4.1996 έγραψε ότι στην Αθήνα το Κυπριακό δεν ήταν προτεραιότητα, οι Αμερικανοί έβλεπαν τον Πάγκαλο ως παίχτη με δικές του ιδέες, υπήρξε επικριτικός για το ρόλο του ΗΒ και ξεκάθαρα ήθελε (σύμφωνα με τους Αμερικανούς) η επίσκεψη του στην Κύπρο 2/3 Μαΐου να προσέφερε πολιτικά οφέλη για εσωτερική κατανάλωση. Οι Βρετανοί πίστευαν μια επιτυχής πρωτοβουλία χρειαζόταν στενή συνεργασία με τις ΗΠΑ για επηρεασμό της Άγκυρας, και θα έστελναν και δυνατό μήνυμα στην Κύπρο, όμως δεν μπορούσαν να παίξουν το χαρτί της ευρωπαϊκός ένταξης αυτό οι ίδιοι (Βρετανοί) μπορούσαν να το παίξουν.
Ο χάρτης «Γκάλι» 1992
Bill Clinton: « a strictly cold-blooded deal»
Αξίζει να αναφέρω και την δήλωση του Αμερικανού Προέδρου BillClintonσε τηλεφωνική συνομιλία με τον Βρετανό Πρωθυπουργό TonyBlair13.10.1999 τον ίδιο χρόνο με την συνέντευξη λόρδου Hannay.
«… Το πρόβλημα είναι η Κύπρος. Οι Έλληνες νομίζουν ότι ξεριζώθηκαν και δεν μπορούν να επισκεφθούν τους τάφους των γονιών τους. Πρέπει να είναι μια αυστηρώς ψυχρόαιμη συμφωνία («strictlycold-bloodeddeal»). Κάναμε ότι μας αναλογούσε από πλευράς μας με στρατιωτική συνεργασία. Πρέπει να κάνουμε κάτι που τους οδηγεί στο δρόμο της Ευρώπης…»
Κλείνοντας παραθέτω το Σχόλιο της «Ελευθερίας» Λονδίνου 31.12.2020 για τα νέα έγγραφα. www.eleftheria.co.uk
« Με βάση τα όσα αποκαλύπτει η Φ. Αργυρού από τα απόρρητα βρετανικά έγγραφα, είναι φανερό ότι η κύρια προσπάθεια τότε του Αμερικανού Holbrooke– αλλά και της βρετανικής κυβέρνησης – ήταν να εμποδιστεί με κάθε τρόπο η ένταξη της Κυπριακής Δημοκρατίας στην Ευρωπαϊκή ΄Ενωση πριν τη λύση του Κυπριακού. Ως γνωστόν, από τις 5-3-1995 η ΕΕ είχε αποφασίσει έναρξη ενταξιακών διαπραγματεύσεων με την Κύπρο. Παράλληλα, τονιζόταν ότι σε περίπτωση λύσης και ένταξης μιας ομόσπονδης Κύπρου στην ΕΕ, θα υπήρχε ρητή δέσμευση ότι θα εντασσόταν και η Τουρκία στην ΕΕ. Και αυτό ανεξάρτητα αν πληρούσε τα οικονομικά και πολιτικά κριτήρια που απαιτούνται για κάθε χώρα ώστε να γίνει μέλος. Υπήρχαν και άλλες «πονηρές» πρόνοιες υπέρ της Τουρκίας. Εκείνο που προκαλεί εντύπωση αλλά και σοβαρό προβληματισμό (έως απόγνωση) είναι ότι την περίοδο εκείνη βρίσκονταν πολιτικοί στην Κύπρο σε καίριες θέσεις που δεν είχαν την ικανότητα να αντιληφθούν ορισμένα πασιφανή πράγματα και έρχονται σήμερα (με βιβλία τους, μάλιστα) να υποστηρίζουν ότι… χάθηκε μια ευκαιρία επί Holbrookeγια λύση του Κυπριακού!!!»
Φανούλα Αργυρού
Ερευνήτρια/δημοσιογράφος
Πηγή: Σημερινή 10/1/2021
Διεθνή
Προειδοποίηση της Ελβετίας: Το υψηλό ευρωπαϊκό χρέος θα μπορούσε να πυροδοτήσει μια κρίση του ευρώ
Τα αυξανόμενα επίπεδα δημόσιου χρέους στην Ευρώπη και πέραν αυτής εγκυμονούν κινδύνους για την οικονομική σταθερότητα και θα μπορούσαν να πυροδοτήσουν μια κρίση του ευρώ, δήλωσε την Παρασκευή η Ελβετίδα υπουργός Οικονομικών, Κάριν Κέλερ-Σούτερ.
Τα αυξανόμενα επίπεδα δημόσιου χρέους στην Ευρώπη και πέραν αυτής εγκυμονούν κινδύνους για την οικονομική σταθερότητα και θα μπορούσαν να πυροδοτήσουν μια κρίση του ευρώ, δήλωσε την Παρασκευή η Ελβετίδα υπουργός Οικονομικών, Κάριν Κέλερ-Σούτερ.
Μιλώντας στον ελβετικό δημόσιο ραδιοτηλεοπτικό φορέα SRF, στην Μπανγκόκ —στο περιθώριο των ετήσιων συναντήσεων του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου και της Παγκόσμιας Τράπεζας—, η Κέλερ-Σούτερ ανέφερε ότι και οι τιμές της ενέργειας εντείνουν τις ανησυχίες μεταξύ των υπευθύνων χάραξης πολιτικής.
Η Ελβετία διαθέτει ένα από τα χαμηλότερα επίπεδα δημόσιου χρέους στην Ευρώπη, ωστόσο η Κέλερ-Σούτερ τόνισε ότι, στο τρέχον περιβάλλον, είναι σημαντικό να εξετάζεται η ευρύτερη εικόνα.
«Είμαστε τόσο στενά διασυνδεδεμένοι σε διεθνές επίπεδο, ώστε καθιστάμεθα επίσης ευάλωτοι, για παράδειγμα, στην περίπτωση που προκύψει κρίση χρέους εξαιτίας του δημόσιου χρέους μεγάλων χωρών. Σκέφτομαι συγκεκριμένα τις Ηνωμένες Πολιτείες, αλλά και την Ευρώπη. Υπάρχει η περίπτωση της Γαλλίας — κάτι που θα μπορούσε να οδηγήσει σε κρίση του ευρώ», δήλωσε η Κέλερ-Σούτερ στο δίκτυο SRF.
Το δημόσιο χρέος της Γαλλίας, τα δημοσιονομικά ελλείμματα και η υποτονική οικονομική ανάπτυξη έχουν εντείνει τις ανησυχίες για την κατάσταση των δημόσιων οικονομικών της, καθώς ο πολιτικός κατακερματισμός έχει καταστήσει πιο περίπλοκες τις προσπάθειες δημοσιονομικής εξυγίανσης.
Αναλύσεις
Η Κίνα βρίσκει δρόμο που παρακάμπτει το Πακιστάν – Ο διάδρομος Ουαχάν αλλάζει τις γεωπολιτικές ισορροπίες
Μία νέα οδική αρτηρία μήκους 121 χιλιομέτρων στο βορειοανατολικό Αφγανιστάν δημιουργεί τις προϋποθέσεις για απευθείας χερσαία σύνδεση με την Κίνα, χωρίς διέλευση από το Πακιστάν. Η ολοκλήρωση του δρόμου στον ιστορικό διάδρομο Ουαχάν αποκτά ιδιαίτερη γεωπολιτική σημασία, καθώς το Πεκίνο αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα ασφαλείας με τις επενδύσεις του στο Πακιστάν, ενώ η Καμπούλ επιδιώκει να μειώσει την εξάρτησή της από το Ισλαμαμπάντ.
Μία σημαντική εξέλιξη στις χερσαίες μεταφορές και στις γεωπολιτικές ισορροπίες της Κεντρικής Ασίας καταγράφεται στο Αφγανιστάν, με την ολοκλήρωση νέου δρόμου στον στρατηγικής σημασίας διάδρομο Ουαχάν.
Σύμφωνα με ανάλυση του Imran Khurshid που δημοσιεύθηκε στις 9 Οκτωβρίου 2026 στο Asia Times, οι αφγανικές αρχές εγκαινίασαν οδική διαδρομή 121 χιλιομέτρων, η οποία εκτείνεται από την περιοχή Μπρογκίλ έως τα σύνορα με την Κίνα, στην επαρχία Μπανταχσάν.
Το έργο κόστισε περίπου 365 εκατομμύρια αφγάνι, ποσό που αντιστοιχεί σε περίπου 5,5 εκατομμύρια δολάρια.
Κατά τις αφγανικές ανακοινώσεις, κατασκευάστηκε από ντόπιους μηχανικούς και εργαζομένους, χωρίς τη συμμετοχή ξένων τεχνικών συμβούλων.
Η νέα διαδρομή φθάνει στα σινοαφγανικά σύνορα. Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι λειτουργεί ήδη πλήρης διεθνής εμπορευματικός διάδρομος, καθώς εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικοί τεχνικοί και συνοριακοί περιορισμοί.
Γιατί ο διάδρομος Ουαχάν έχει στρατηγική σημασία
Ο διάδρομος Ουαχάν αποτελεί μια στενή λωρίδα αφγανικού εδάφους ανάμεσα στο Τατζικιστάν, το Πακιστάν και την Κίνα.
Η γεωγραφική του διαμόρφωση συνδέεται με τον ανταγωνισμό της Βρετανικής και της Ρωσικής Αυτοκρατορίας κατά τον 19ο αιώνα.
Η περιοχή διατηρήθηκε ως ζώνη διαχωρισμού των δύο αυτοκρατορικών σφαιρών επιρροής, αποτελώντας ένα από τα χαρακτηριστικότερα γεωγραφικά κατάλοιπα του λεγόμενου «Μεγάλου Παιχνιδιού».
Σήμερα, η ίδια περιοχή αποκτά νέα σημασία, αυτή τη φορά λόγω της προσπάθειας σύνδεσης της Κίνας με το Αφγανιστάν και ευρύτερα με την Κεντρική Ασία.
Ο δρόμος ανοίγει τη δυνατότητα δημιουργίας μιας εναλλακτικής οδού μεταφορών, περιορίζοντας δυνητικά την ανάγκη διέλευσης από το πακιστανικό έδαφος.
Το πρόβλημα της Κίνας με τον οικονομικό διάδρομο CPEC
Το ενδιαφέρον της εξέλιξης εντοπίζεται κυρίως στην προσπάθεια του Πεκίνου να περιορίσει την εξάρτησή του από ευάλωτες υποδομές.
Ο Οικονομικός Διάδρομος Κίνας–Πακιστάν, γνωστός ως CPEC, αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα προγράμματα της κινεζικής πρωτοβουλίας Belt and Road.
Μέσω του συγκεκριμένου σχεδίου, η Κίνα επιχειρεί να ενισχύσει τις εμπορικές και ενεργειακές συνδέσεις της με τη Νότια Ασία και την Αραβική Θάλασσα.
Ωστόσο, η υλοποίηση των έργων έχει αντιμετωπίσει σοβαρές δυσκολίες.
Στην επαρχία Μπαλουχιστάν, οργανώσεις αυτονομιστών έχουν πραγματοποιήσει επανειλημμένες επιθέσεις εναντίον κινεζικών συμφερόντων, εγκαταστάσεων και εργαζομένων.
Οι επιθέσεις αυτές έχουν επιβαρύνει την ασφάλεια των υποδομών και έχουν αυξήσει το κόστος προστασίας των κινεζικών επενδύσεων.
Παράλληλα, έχουν διατυπωθεί καταγγελίες για καθυστερήσεις, κακοδιαχείριση και προβλήματα διαφάνειας σε επιμέρους προγράμματα του CPEC.
Η εδαφική διαμάχη με την Ινδία
Μια επιπλέον γεωπολιτική δυσκολία συνδέεται με τη διέλευση του CPEC από το Γκιλγκίτ–Μπαλτιστάν.
Η περιοχή διοικείται από το Πακιστάν, αλλά διεκδικείται από την Ινδία, στο πλαίσιο της ευρύτερης διαμάχης για το Κασμίρ.
Το Νέο Δελχί έχει αντιταχθεί επανειλημμένα σε έργα που διέρχονται από εδάφη τα οποία θεωρεί τμήμα της δικής του επικράτειας.
Αυτό σημαίνει ότι ο οικονομικός διάδρομος Κίνας–Πακιστάν δεν αποτελεί μόνο αναπτυξιακό πρόγραμμα, αλλά συνδέεται με μία από τις πιο ευαίσθητες εδαφικές αντιπαραθέσεις της Ασίας.
Η δημιουργία εναλλακτικών διαδρομών μέσω του Αφγανιστάν θα μπορούσε μακροπρόθεσμα να προσφέρει στο Πεκίνο μεγαλύτερη ευελιξία.
Δεν υπάρχει, πάντως, ένδειξη ότι ο δρόμος του Ουαχάν μπορεί σήμερα να αντικαταστήσει τις μεγάλες μεταφορικές υποδομές του CPEC.
Η Καμπούλ επιχειρεί να μειώσει την εξάρτησή της από το Ισλαμαμπάντ
Για την κυβέρνηση των Ταλιμπάν, το έργο έχει και μία σαφή πολιτική διάσταση.
Το Αφγανιστάν εξαρτάται σε σημαντικό βαθμό από συνοριακές διαβάσεις και μεταφορικούς άξονες που περνούν από το Πακιστάν.
Οι επανειλημμένες εντάσεις ανάμεσα στις δύο χώρες έχουν προκαλέσει κλείσιμο συνοριακών περασμάτων, διακοπές εμπορικών ροών και επιβάρυνση της αφγανικής οικονομίας.
Μια εναλλακτική χερσαία διέξοδος προς την Κίνα θα μπορούσε, εφόσον αναπτυχθεί και καταστεί λειτουργική, να μειώσει τη δυνατότητα του Πακιστάν να χρησιμοποιεί τη γεωγραφική του θέση ως μέσο πίεσης προς την Καμπούλ.
Η αφγανική πλευρά αντιμετωπίζει το έργο ως σημαντική υποδομή οικονομικής και στρατηγικής αυτονομίας.
Η στάση της Κίνας και της Ρωσίας
Παρά την προοπτική άμεσης σύνδεσης, το Πεκίνο δεν έχει εγκαταλείψει τον οικονομικό διάδρομο CPEC ούτε έχει ανακοινώσει ότι ο Ουαχάν θα τον αντικαταστήσει.
Η Κίνα εξακολουθεί να διατηρεί σημαντικά οικονομικά και στρατηγικά συμφέροντα στο Πακιστάν.
Αντίστοιχα, η Ρωσία ενδιαφέρεται για τη σταθερότητα του Αφγανιστάν και για την ανάπτυξη νέων δικτύων επικοινωνίας στην Κεντρική Ασία.
Η δημιουργία περισσότερων επιλογών διασύνδεσης ενδέχεται να περιορίσει την αποκλειστική σημασία ορισμένων παραδοσιακών μεταφορικών διαδρομών.
Η πραγματική αξία του Ουαχάν θα εξαρτηθεί από τη βελτίωση των οδικών υποδομών, τη λειτουργία συνοριακών και τελωνειακών εγκαταστάσεων, τις καιρικές συνθήκες και τις πολιτικές αποφάσεις της Κίνας.
Το μήνυμα προς το Πακιστάν
Η νέα διαδρομή αναδεικνύει μια σημαντική γεωπολιτική πραγματικότητα: η γεωγραφική θέση ενός κράτους προσφέρει στρατηγικά πλεονεκτήματα, αλλά η αξιοποίησή τους εξαρτάται από την ασφάλεια και την αξιοπιστία των μεταφορικών του δικτύων.
Το Πακιστάν εξακολουθεί να αποτελεί κρίσιμο εταίρο της Κίνας, ιδιαίτερα στο πλαίσιο του CPEC.
Ταυτόχρονα, όμως, η αστάθεια, οι επιθέσεις σε κινεζικά συμφέροντα και οι αντιπαραθέσεις με το Αφγανιστάν δημιουργούν κίνητρα αναζήτησης εναλλακτικών επιλογών.
Ο διάδρομος Ουαχάν δεν έχει ακόμη μετατραπεί σε μεγάλο εμπορικό πέρασμα. Η κατασκευή του δρόμου, ωστόσο, καταδεικνύει ότι το Αφγανιστάν επιχειρεί να αποκτήσει πρόσθετες διεθνείς συνδέσεις και ότι η αποκλειστική εξάρτηση από το Πακιστάν δεν αποτελεί πλέον τη μοναδική γεωγραφική επιλογή.
Για το Ισλαμαμπάντ, η εξέλιξη αποτελεί μια νέα στρατηγική παράμετρο που θα πρέπει να συνυπολογίσει στις σχέσεις του με το Πεκίνο και την Καμπούλ.
Διεθνή
Γερμανία: Το ρωσικό φυσικό αέριο επιστρέφει έμμεσα μέσω των λιπασμάτων, παρά τους ευρωπαϊκούς δασμούς
Οι εισαγωγές ρωσικών αζωτούχων λιπασμάτων μειώθηκαν κατά 66% το 2025-2026, αλλά παραμένουν 53% υψηλότερες από τα επίπεδα πριν από τον πόλεμο στην Ουκρανία.
Το υψηλό ενεργειακό κόστος στη Γερμανία διατηρεί ανταγωνιστικά τα ρωσικά προϊόντα, σύμφωνα με στοιχεία που δημοσίευσε η Berliner Zeitung. Η Γερμανία εξακολουθεί να συνδέεται εμπορικά με το ρωσικό φυσικό αέριο, παρά τις ευρωπαϊκές προσπάθειες περιορισμού της ενεργειακής εξάρτησης από τη Μόσχα.
Αυτή τη φορά, η σύνδεση δεν αφορά αποκλειστικά την άμεση προμήθεια φυσικού αερίου, αλλά τις εισαγωγές λιπασμάτων που παράγονται με τη χρήση ρωσικού αερίου ως πρώτης ύλης και πηγής ενέργειας. Σύμφωνα με δημοσίευμα της γερμανικής εφημερίδας, που βασίζεται σε στοιχεία του Γερμανικού Ομοσπονδιακού Στατιστικού Γραφείου και του Συνδέσμου Αγροτικής Βιομηχανίας (IVA), οι εισαγωγές αζώτου μέσω ρωσικών λιπασμάτων μειώθηκαν σημαντικά κατά το 2025-2026. Ωστόσο, εξακολουθούν να βρίσκονται πάνω από τα επίπεδα που καταγράφονταν πριν από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία.
Τα στοιχεία των εισαγωγών και η σύγκριση με την προπολεμική περίοδο
Το 2025-2026, η Γερμανία εισήγαγε 48.800 τόνους αζώτου μέσω λιπασμάτων ρωσικής προέλευσης. Η ποσότητα αυτή είναι μειωμένη κατά περίπου 66% σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος, αλλά παραμένει κατά 53% υψηλότερη από τους 31.800 τόνους που είχαν καταγραφεί το 2020-2021, πριν από τον πόλεμο.
Η εξέλιξη των εισαγωγών δείχνει πόσο έντονη ήταν η αύξηση μετά το 2022. Το 2021-2022 οι εισαγωγές έφτασαν τους 56.800 τόνους αζώτου, ενώ το 2022-2023 εκτοξεύθηκαν στους 185.100 τόνους. Στη συνέχεια καταγράφηκαν 140.200 τόνοι το 2023-2024 και 143.800 τόνοι το 2024-2025, προτού σημειωθεί η μεγάλη υποχώρηση της τελευταίας περιόδου. Τα στοιχεία αφορούν την ποσότητα του αζώτου που περιέχεται στα εισαγόμενα λιπάσματα και όχι το συνολικό βάρος των προϊόντων.
Τα λιπασματικά έτη υπολογίζονται από τον Ιούλιο έως τον Ιούνιο. Η ποσότητα αζώτου που εισήχθη στη Γερμανία μέσω ρωσικής ουρίας μειώθηκε από 71.600 τόνους σε 27.600 τόνους, καταγράφοντας πτώση άνω του 61%. Παρά τη μείωση, η ποσότητα εξακολουθεί να είναι σχεδόν τριπλάσια από τους 9.900 τόνους του 2020-2021. Η συγκεκριμένη εξέλιξη αναδεικνύει το βασικό πρόβλημα της ευρωπαϊκής πολιτικής περιορισμού των εμπορικών δεσμών με τη Ρωσία. Ακόμη και όταν περιορίζονται οι εισαγωγές συγκεκριμένων προϊόντων, οι οικονομικές σχέσεις μπορούν να διατηρούνται μέσω άλλων κατηγοριών αγαθών, ιδιαίτερα όταν αυτά έχουν χαμηλότερο κόστος παραγωγής.
Γιατί οι ρωσικές εισαγωγές παραμένουν ανταγωνιστικές
Καθοριστικός παράγοντας είναι το υψηλό ενεργειακό κόστος στη Γερμανία και στην υπόλοιπη Ευρώπη. Η παραγωγή αζωτούχων λιπασμάτων απαιτεί μεγάλες ποσότητες φυσικού αερίου, το οποίο χρησιμοποιείται τόσο ως πρώτη ύλη όσο και ως πηγή ενέργειας. Σύμφωνα με τον Σύνδεσμο Αγροτικής Βιομηχανίας (IVA), οι ευρωπαϊκοί δασμοί, που τέθηκαν σε ισχύ τον Ιούλιο του 2025, περιόρισαν σημαντικά τις εισαγωγές ρωσικών λιπασμάτων. Ωστόσο, δεν εξάλειψαν το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα των ρωσικών προϊόντων. Ο σύνδεσμος επισημαίνει ότι οι υψηλές τιμές ενέργειας δυσκολεύουν τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις να αυξήσουν την εγχώρια παραγωγή και να καλύψουν μεγαλύτερο μέρος των αναγκών της αγοράς. Ως αποτέλεσμα, τα ρωσικά λιπάσματα εξακολουθούν να παραμένουν ελκυστικά, ακόμη και μετά την επιβολή πρόσθετων δασμών.
Παράλληλα, σύμφωνα με τον IVA, είναι πιθανό ορισμένες ποσότητες ρωσικών προϊόντων να φτάνουν στη γερμανική αγορά μέσω άλλων κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το μέγεθος αυτών των έμμεσων εισαγωγών, ωστόσο, δεν μπορεί να προσδιοριστεί με ακρίβεια από τα διαθέσιμα στοιχεία.
Δεν αποδίδονται οι αυξήσεις των τιμών αποκλειστικά στους δασμούς
Το ζήτημα έχει άμεση σημασία για τους Γερμανούς αγρότες, καθώς το κόστος των λιπασμάτων επηρεάζει την παραγωγή και, τελικά, την οικονομική βιωσιμότητα των καλλιεργειών. Ο IVA υποστηρίζει ότι η μείωση των ρωσικών εισαγωγών δεν έχει προκαλέσει μέχρι στιγμής σαφή αύξηση των τιμών εξαιτίας των δασμών. Σύμφωνα με τον σύνδεσμο, η εγχώρια παραγωγική δυναμικότητα και οι εισαγωγές από άλλες χώρες, μεταξύ των οποίων η Αίγυπτος, επαρκούν για την κάλυψη των αναγκών της αγοράς. Την ίδια στιγμή, ο σύνδεσμος αποδίδει τις υψηλές τιμές των λιπασμάτων το 2026 στις διεθνείς ενεργειακές αναταράξεις, στον πόλεμο με το Ιράν και στην κρίση γύρω από τα Στενά του Ορμούζ, παράγοντες που επηρεάζουν το κόστος μεταφοράς και τις παγκόσμιες τιμές ενέργειας και λιπασμάτων.
Οι εκτιμήσεις αυτές αποτελούν τις θέσεις του κλαδικού συνδέσμου και δεν συνιστούν από μόνες τους ανεξάρτητη αξιολόγηση όλων των παραγόντων που διαμορφώνουν τις τιμές.
Νέες πιέσεις για περιορισμό των ρωσικών εισαγωγών
Με αφορμή τα στοιχεία, ο IVA ζητά να εξεταστεί η επιβολή πρόσθετων δασμών στις εισαγωγές καλιούχων λιπασμάτων από τη Ρωσία και τη Λευκορωσία. Το κάλιο αποτελεί βασικό θρεπτικό στοιχείο για τις καλλιέργειες και αντιπροσωπεύει μια ακόμη κατηγορία προϊόντων στην οποία η ευρωπαϊκή αγορά διατηρεί εμπορικές σχέσεις με τις δύο χώρες.
Ο σύνδεσμος εκτιμά ότι η ευρωπαϊκή βιομηχανία μπορεί να καλύψει τις ανάγκες της γεωργίας χωρίς να εξαρτάται από τις συγκεκριμένες εισαγωγές και υποστηρίζει ότι πρόσθετοι δασμοί δεν θα πρέπει να οδηγήσουν αναγκαστικά σε αυξήσεις τιμών. Η συζήτηση, ωστόσο, αποτυπώνει το ευρύτερο δίλημμα της ευρωπαϊκής οικονομικής πολιτικής. Η μείωση της εξάρτησης από τη Ρωσία απαιτεί όχι μόνο εμπορικούς περιορισμούς, αλλά και ανταγωνιστική εγχώρια παραγωγή, προσιτό ενεργειακό κόστος και εναλλακτικές πηγές προμήθειας.
Τα δεδομένα της γερμανικής αγοράς δείχνουν ότι οι δασμοί μπορούν να περιορίσουν σημαντικά τις εισαγωγές, χωρίς όμως να εξαλείψουν αυτομάτως τις οικονομικές σχέσεις που στηρίζονται σε διαφορές κόστους παραγωγής. Για τη Γερμανία και την Ευρωπαϊκή Ένωση, η πρόκληση παραμένει η εξισορρόπηση τριών στόχων: της ενεργειακής και οικονομικής ασφάλειας, της στήριξης της εγχώριας βιομηχανίας και της διατήρησης προσιτού κόστους για τον αγροτικό τομέα.
Με πληροφορίες του Συνδέσμου Αγροτικής Βιομηχανίας (IVA) και του Γερμανικού Ομοσπονδιακού Στατιστικού Γραφείου.
«Εδώ αρμόδιος είμαι εγώ»: Η τουρκική υστερία για τις NAVTEX και το ευρωπαϊκό πλέγμα προστασίας του GSI
Ως νέα αναμέτρηση για τον έλεγχο της Ανατολικής Μεσογείου παρουσιάζει ο τουρκικός Τύπος την αντιπαράθεση Ελλάδας και Τουρκίας με αφορμή...
Αζερμπαϊτζάν – Τουρκία: Κηρύχθηκε ο πόλεμος για την ισλαμική μαντίλα
Το Αζερμπαϊτζάν, μια χώρα με μουσουλμανικό πληθυσμό σε ποσοστό 98%, μόλις απαγόρευσε τη χρήση της χιτζάμπ στα σχολεία, επικαλούμενο την...
Μάικλ Ρούμπιν: Ο Τομ Μπάρακ θα Καταστρέψει την κληρονομιά του Τραμπ;
Ο Μπάρακ έχει αναδιαμορφώσει σχεδόν μόνος του την πολιτική των ΗΠΑ στην Ανατολική Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή προς όφελος...
Γεωπολιτική και Προφητεία: Ο γέροντας Σίμων της Λατινικής Αμερικής, οι «τρεις ημέρες σκοταδιού» στην ανθρωπότητα
Η πραγματική εγρήγορση δεν είναι ο φόβος για το αύριο· είναι η υπεύθυνη, η φροντίδα της οικογένειας για τον άνθρωπό...
Ο Πούτιν χτυπά την οικονομία, ο Τραμπ περιπλέκει το παιχνίδι: Η Ευρώπη μπροστά στη μεγάλη δοκιμασία της Ουκρανίας
Από στρατιωτικής άποψης, η προφανής λύση είναι η παροχή περισσότερων και καλύτερων συστημάτων αεράμυνας. Ωστόσο, αυτά βρίσκονται σε περιορισμένη διαθεσιμότητα...
-
Αναλύσεις1 μήνα πρινΤο τελεσίγραφο Καλίν την ώρα που η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο!
-
Άμυνα3 μήνες πρινΡωσσικό ΜΜΕ: Ελληνικό «μπλόκο» στην απαίτηση για Patriot – Πώς γνωρίζει το Κίεβο απόρρητα στοιχεία για τους πυραύλους μας;
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ3 μήνες πρινΠακιστανός με καναδική υπηκοότητα ο υπαίτιος της πυρκαγιάς στον Έβρο! Πιθανόν να μετέφερε μετανάστες
-
GEOPOLITICO1 μήνα πρινΤο διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
-
Αναλύσεις2 μήνες πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΞέσπασμα της μητέρας της Μυρτούς για την υπόθεση Τζαβέντ Ασλάμ: «Δεν ξεχνώ ποτέ» – «Δήμαρχος των Πακιστανών ο Δούκας»
-
GEOPOLITICO4 εβδομάδες πρινΤί λέει Τούρκος δημοσιογράφος για Σάββα Καλεντερίδη; «Έκανε πολύ καλά τη δουλειά του για τη χώρα του – Δεν μπορούσε να τον στριμώξει η ΜİΤ»
-
Αναλύσεις3 μήνες πρινΕάν η Τουρκία απορρίψει τη συμφωνία αποχώρησης από την Κύπρο θα απομακρυνθεί δια της βίας