Πολιτική
Η EVA και ο καταραμένος όφις των εκατομμυρίων
Πληρώθηκαν ή όχι τελικά τα μέλη της ομάδας EVA ή δούλεψαν αφιλοκερδώς, όπως ισχυρίζεται η κυβέρνηση; Γιατί η Palantir εμπλέκεται και πάλι σε αυτό το πρότζεκτ. Σε ποιον δίνει ο Κυριάκος Πιερρακάκης 1.500.000 ευρώ;
Ο αλγόριθμος EVA –για την ανάλυση των Passenger Locator Forms (PLFs) με στόχο τη βελτιστοποίηση των τεστ στους τουρίστες το καλοκαίρι– ήταν δωρεά επιστημόνων προς το ελληνικό κράτος. Δωρεάν, όπως λέει η κυβέρνηση, ήταν και οι υπηρεσίες της Palantir, της εταιρείας που έφερε ο Κυριάκος Μητσοτάκης στην Ελλάδα για την ανάλυση προσωπικών δεδομένων των πολιτών.
Μόνο που σε ό,τι αφορά τουλάχιστον τον αλγόριθμο EVA υπάρχει ρητή αναφορά του (συν)δημιουργού του Κίμωνα Δρακόπουλου ότι «όλοι οι προγραμματιστές, όλες οι βάσεις δεδομένων, οι διαδικτυακές υπηρεσίες της Amazon που πρέπει να πληρωθούν, νομίζω ότι έρχονται (σ.σ.: τα χρήματα) από το πακέτο στήριξης της ΕΕ».
Ο Κ. Δρακόπουλος είναι επίκουρος καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Νότιας Καλιφόρνιας και το «επίσημο» στόρι λέει ότι εκείνος επικοινώνησε τέλη Απριλίου στέλνοντας e-mail στον πρωθυπουργό προσφέροντας τη βοήθεια του ιδίου και της ομάδας του για τον τρόπο παρακολούθησης και ελέγχου της πανδημίας μέσω του EVA.
Στις 13 Νοεμβρίου σε podcast, στο οποίο συμμετείχαν ο ίδιος, ο συνεργάτης του στον EVA Βίσαλ Γκούπτα και ο πρύτανης Τζεφ Γκάρετ, κάνει σαφή αναφορά σε προγραμματιστές, βάσεις δεδομένων και υπηρεσίες της Amazon που πρέπει να πληρωθούν. Για το μόνο που λέει «νομίζω» είναι η πηγή χρηματοδότησης που ο ίδιος πιστεύει ότι είναι από το πακέτο στήριξης της ΕΕ προς τα κράτη-μέλη για την αντιμετώπιση της πανδημίας. Να σημειώσουμε ότι αυτή η αναφορά γίνεται έπειτα από ερώτημα του πρύτανη για το κατά πόσο εμπλέκεται η Ευρωπαϊκή Ενωση στον EVA.
Ποιος πληρώνεται τελικά από την κυβέρνηση
Στις 7 Δεκεμβρίου, ημέρα κατά την οποία συμπτωματικά η Palantir ανακοίνωσε ότι συνεργάζεται με την ελληνική κυβέρνηση από τις 24/3 αφιλοκερδώς, ο υφυπουργός Προστασίας του Πολίτη Νίκος Χαρδαλιάς απαντώντας σε σχετικές ερωτήσεις στη Βουλή είπε ότι «η ομάδα δεν πληρώθηκε ούτε για την προσφορά του λογισμικού ούτε για τους servers που χρησιμοποιήθηκαν στην πλατφόρμα Amazon Web Services». Τυχαίο ή όχι, δεν ανέφερε τους προγραμματιστές.
Εδώ λοιπόν προκύπτει το ερώτημα ποιος από τους δύο λέει αλήθεια. Η φράση του Δρακόπουλου ότι «εμείς δεν χρηματοδοτηθήκαμε, δεν πήραμε τίποτε γι’ αυτό, όμως όλοι οι προγραμματιστές, όλες οι βάσεις δεδομένων, οι διαδικτυακές υπηρεσίες της Amazon που πρέπει να πληρωθούν» είναι σαφής. Δεν μπορεί ο δημιουργός του αλγόριθμου να μην ξέρει ποιοι δούλεψαν γι’ αυτό και πόσο πρέπει να αμειφθούν. Εάν λέει αλήθεια, τότε η ελληνική κυβέρνηση οφείλει να παρουσιάσει στοιχεία για το ποιοι πληρώθηκαν, πόσο και από ποιον φορέα.
Ο Ν. Χαρδαλιάς και κατ’ επέκταση η ελληνική κυβέρνηση θα βγάλουν «άσχετο» και ψεύτη τον «ευεργέτη» τους Δρακόπουλο ή θα πουν ότι από τις 13 Νοεμβρίου, που έκανε την αναφορά ο Δρακόπουλος, μέχρι τις 7 Δεκεμβρίου, που τοποθετήθηκε ο Χαρδαλιάς, έπιασε ο «πόνος» την Amazon και τους προγραμματιστές και παραιτήθηκαν των αμοιβών τους;
Οταν ο EVA συνάντησε την Palantir
Στις 7/12 ο Ν. Χαρδαλιάς ανέφερε και τα εξής στη Βουλή: «Στην πρώτη συνάντηση, την 1η Μαΐου (σ.σ.: την ανύπαρκτη… 31η Απριλίου αναφέρει ως ημερομηνία επικοινωνίας του Δρακόπουλου με τον πρωθυπουργό) η ομάδα ΕVΑ πρότεινε τη βελτιστοποίηση των δειγματοληψιών στις πύλες εισόδου ακολουθώντας τα εξής βήματα: τη δημιουργία της ηλεκτρονικής φόρμας εντοπισμού των επιβατών PLF… και την αλγοριθμική βελτιστοποίηση των διαθέσιμων τεστ». Παράλληλα, προανήγγειλε και τη συνέχιση της εφαρμογής του συγκεκριμένου συστήματος το 2021 εάν συνεχίζεται η πανδημία το καλοκαίρι του 2021.
Στις 31/12 η Κοινωνία της Πληροφορίας σύναψε σύμβαση ύψους 73 χιλ. ευρώ με την PricewaterhouseCoopers, για την οποία αναφέρεται ως αντικείμενο «η παροχή συμβουλευτικών υπηρεσιών σε θέματα αναλύσεων δεδομένων στην ομάδα διαχείρισης PLFs για την πανδημία Covid 19». Γι’ αυτό που σχεδίασε η ομάδα EVA δηλαδή, με βάση τα λεγόμενα του Χαρδαλιά. Και συνεχίζει το κείμενο στη σύμβαση: «Ειδικότερα, η επανεκκίνηση της τουριστικής δραστηριότητας σε συνδυασμό με το άνοιγμα των συνόρων έχουν αυξήσει σημαντικά τις ροές ξένων τουριστών προς την Ελλάδα, με συνέπεια να έχουν αυξηθεί και τα ενεργά κρούσματα (σ.σ.: διατυπώσεις μηνός Δεκεμβρίου, λες και τις έχουν κοπιάρει από ανοιξιάτικο έγγραφο)».
Στην από 1/12 απόφαση της ΚτΠ για τη σύμβαση με την PwC αναφέρεται: «Συγκεκριμένες δράσεις περιλαμβάνουν τις ηλεκτρονικές –πλέον– φόρμες PLFs (Passenger Location Form), τη χρήση QR codes ως υποστηρικτική του PLF, την αξιοποίηση μηχανικής εκμάθησης για στοχευμένη δειγματοληψία και ανάλυση του προφίλ ρίσκου των εισροών ανά χώρα, την ψηφιακή διασύνδεση με τα κατά τόπους εργαστήρια και την περαιτέρω αξιοποίηση του διαθέσιμου εργαλείου Eπιχειρησιακής Eυφυΐας (Βusiness Ιntelligence – BI) για την ανάλωση και απεικόνιση των δεδομένων για την υποστήριξη αποφάσεων».
Απορία προκαλείται όμως από πού είναι διαθέσιμο το εργαλείο BI για να αξιοποιηθεί «περαιτέρω».
Στις 19/1 ο υπουργός Επικρατείας Κυριάκος Πιερρακάκης σε απάντησή του προς τη βουλευτή Μαρία Απατζίδη αναφέρει: «Η γενική κατηγορία συστημάτων τα οποία χρησιμοποιούνται σε τέτοιες περιπτώσεις ονομάζονται συστήματα Eπιχειρηματικής Eυφυΐας (Business Intelligence) και μπορούν να συμβάλουν καθοριστικά στη λήψη έγκαιρων και αποτελεσματικών μέτρων και αποφάσεων. Υπό αυτές τις εξαιρετικά σοβαρές και επείγουσες συν
Ο δημιουργός του EVA Κίμων Δρακόπουλος δηλώνει ότι η ομάδα του δεν πληρώθηκε και η κυβέρνηση οφείλει να παρουσιάσει στοιχεία για το ποιοι πληρώθηκαν, πόσο και από ποιον φορέα θήκες και ελλείψει ενός τέτοιου συστήματος στην κατοχή του ελληνικού κράτους εκείνη τη στιγμή, η Ελλάδα αποφάσισε να αξιοποιήσει ένα τέτοιο σύστημα από την εταιρεία Palantir Technologies…».
Στην ίδια απάντηση ο Κυρ. Πιερρακάκης παρουσιάζει τη σύμβαση με την PwC ως «συνέχεια» αυτής με την Palantir λέγοντας πως «μετά τη λήξη της δοκιμαστικής περιόδου του ως άνω συμφώνου με την Palantir Technologies, το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης, θεωρώντας αναγκαία τη χρήση ενός τέτοιου λογισμικού, προχώρησε στη σύναψη σύμβασης με την PricewaterhouseCoopers…». Στη σύμβαση δεν αναφέρεται νέο σύστημα Eπιχειρηματικής Eυφυΐας αλλά μόνο η «περαιτέρω» εφαρμογή αυτού της Palantir που αναφέρεται από την Κοινωνία της Πληροφορίας.
Η ελληνική κυβέρνηση οφείλει να τοποθετηθεί αν τα δύο συστήματα σχετίζονται μεταξύ τους (και δεν εννοούμε μόνο λειτουργικά), ειδικά από τη στιγμή που ο Κ. Δρακόπουλος αναφέρει ότι πρέπει να πληρωθούν οι «προγραμματιστές».
Η Palantir παρείχε Επιχειρηματική Ευφυΐα «δωρεάν» με μία σύμβαση μόλις 2 σελίδων που δεν περιγράφει σχεδόν τίποτε και που το «προϊόν» της –βάσει των γραπτών– θα εξακολουθήσει να χρησιμοποιείται. Για την ομάδα EVA όμως δεν αναφέρεται πουθενά να υπάρχει γραπτή συμφωνία έστω «διά το τυπικόν», όπου να περιγράφεται ότι είναι δωρεά η δουλειά με τα PLFs, τον αλγόριθμο και την ανάλυση (εργαλεία που επίσης θα εξακολουθήσουν να χρησιμοποιούνται). Το ερώτημα είναι πώς διασφάλισε η ελληνική κυβέρνηση ότι η ομάδα EVA δεν θα εγείρει μελλοντικά αξιώσεις για τις υπηρεσίες της.
Το 1,5 εκατομμύριο ευρώ αναζητά πρότζεκτ
Η υπογραφή Πιερρακάκη είναι στο έγγραφο της 15ης Ιανουαρίου για ασαφές έργο με προϋπολογισμό 1,5 εκατ. ευρώ. Εργο που ήδη έχει προσφέρει ο EVA, σε συνεργασία με την Palantir, για το οποίο ο Κίμων Δρακόπουλος επαναλαμβάνει ότι η ομάδα του εργάστηκε δωρεάν και δεν γνωρίζει τίποτα για τη νέα απόφαση
Και τώρα λοιπόν, που έχουμε τα δύο συστήματα «δωρεάν» και μόνο η PwC θα πληρωνόταν 73 χιλ. ευρώ για τον συμβουλευτικό της ρόλο, αποφασίστηκε το 1,5 εκατ. ευρώ για… αλγόριθμους και εργαλεία ανάλυσης της πανδημίας.
Στις 7 του Δεκέμβρη η Palantir ανακοινώνει τη συνεργασία της με την ελληνική κυβέρνηση σε δελτίο Τύπου με τίτλο: «Η ελληνική κυβέρνηση και η Palantir επιβεβαιώνουν ξανά τη συνεργασία τους για τον ψηφιακό μετασχηματισμό». Συνεργασία που κατά τα λεγόμενα του Πιερρακάκη έληξε. Από τα αναγραφόμενα σε συμβάσεις και αποφάσεις το BI σύστημά της θα αξιοποιηθεί «περαιτέρω» για την ανάλυση των Passenger Locator Forms.
Στις 7 του Δεκέμβρη ο Ν. Χαρδαλιάς, επίσης από το βήμα της Βουλής, απαντώντας σε ερωτήσεις για τον αλγόριθμο EVA είπε: «Αν το καλοκαίρι του 2021 η πανδημία δεν έχει λήξει και ο αριθμός των τεστ είναι ακόμη περιορισμένος σε σχέση με τις αφίξεις, σας ενημερώνουμε ότι θα χρησιμοποιήσουμε ακριβώς το ίδιο σύστημα». Για την ανάλυση των PLFs δηλαδή.
Συμφωνία για ανανέωση της συνεργασίας με την ελληνική κυβέρνηση και μάλιστα διευρυμένη, πέραν της Covid-19, έχει ανακοινώσει και ο Κ. Δρακόπουλος του EVA περιγράφοντας τα μελλοντικά του σχέδια στο podcast με τον πρύτανη από τις 13 του Νοέμβρη: «Συμφωνήσαμε με την ελληνική κυβέρνηση να ξεκινήσουμε το Center for Data Science and Operations, το οποίο θα ξεκινήσει να λειτουργεί το επόμενο καλοκαίρι σε διάφορα αντικείμενα και όχι μόνο σε σχέση με την Covid. Είναι μια μεγάλη ευκαιρία για μένα προσωπικά, για το γκρουπ, για μας όλους…».
Στις 20 Ιανουαρίου ο Δρακόπουλος με δημόσια ανάρτησή του στην προσωπική του σελίδα στο Facebook ενημερώνει τους Βίσαλ Γκούπτα (σ.σ.: ο συνεργάτης που ήταν μαζί του στο podcast), Χάμσα Σριντάρ Μπαστάνι και Τζον Βίκτορι ότι «Ενημερωτικά: δεν έχουμε καμία σχέση με το συνημμένο». Και επισυνάπτει έναν σύνδεσμο από τη Διαύγεια.
Θα περίμενε κανείς ότι θα ήταν η σύμβαση με την PwC, με τη λογική ότι τα PLFs που εκείνοι δημιούργησαν και ανέλυαν με σύστημα «δικό» τους (και με απλήρωτους προγραμματιστές και βάσεις δεδομένων, σύμφωνα με τον Χαρδαλιά) τους τα παίρνει η PwC με αμοιβή και με λογισμικό που κρίθηκε αναγκαίο για την ανάλυση των «δικών» τους PLFs από τη συνεργασία ελληνικής κυβέρνησης – Palantir.
Και όμως, τελικά είναι μια απόφαση του υπουργού Επικρατείας Κυρ. Πιερρακάκη με ημερομηνία 15/1 που αναφέρει επί λέξει: «Αποφασίζουμε την προέγκριση του Τεχνικού Δελτίου Προτεινόμενης Πράξης του Εθνικού Οργανισμού Δημόσιας Υγείας με τίτλο “Εργαλεία ανάλυσης και ερμηνείας στοιχείων επιδημιολογικής επιτήρησης με αλγορίθμους μηχανικής μάθησης”, ως σύμφωνη με την Εθνική Ψηφιακή Στρατηγική, με ενδεικτικό προϋπολογισμό €1.500.000,00 συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ».
Η περιγραφή μοιάζει με αυτό που έχει ήδη προσφέρει μέσω EVA ο Κ. Δρακόπουλος (και ενδεχομένως και η Palantir) και τώρα σπεύδει να ενημερώσει τους συνεργάτες του ότι δεν έχουν σχέση με το συγκεκριμένο. Την ίδια αίσθηση με μας έχει και μια φίλη του, η οποία κάτω από το ποστάρισμα εύλογα ρωτάει «1,5 εκατ. για κάτι που –αν δεν κάνω λάθος– εσείς κάνατε δωρεάν;».
Και εκείνος –που έχει ανακοινώσει στο podcast διευρυμένη συμφωνία με την ελληνική κυβέρνηση– απαντά: «Το 1,5 εκατ. είναι για κάποιο άλλο πρότζεκτ, θα δούμε τι, δεν έχω ιδέα. Οντως το δικό μας ήταν δωρεάν» (εξαιρουμένων των προγραμματιστών και των βάσεων δεδομένων που ο ίδιος είπε ότι πρέπει να πληρωθούν, συμπληρώνουμε εμείς).
GEOPOLITICO
Νέα τουρκική πρόκληση νότια του Καστελλόριζου! NAVTEX της Άγκυρας στην περιοχή που θα περάσει το γαλλικό ερευνητικό για το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου
Η Άγκυρα εξέδωσε NAVTEX για περιοχή νότια του Καστελλόριζου, όπου έχει προγραμματιστεί η πολυεθνική άσκηση «EUNOMIA», αμφισβητώντας τη δικαιοδοσία του Σταθμού Ηρακλείου. Η κίνηση αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς βρίσκεται σε εξέλιξη η διαδικασία για την επανέναρξη των ερευνών της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας–Κύπρου, με το γαλλικής σημαίας πλοίο «Abeille Marengo».
Νέο επεισόδιο στον ανταγωνισμό για τις θαλάσσιες αρμοδιότητες στην Ανατολική Μεσόγειο προκαλεί η Τουρκία, αυτή τη φορά σε περιοχή από την οποία προβλέπεται να διέλθει το ερευνητικό σκάφος που θα πραγματοποιήσει εργασίες για το υποθαλάσσιο καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου.
Ο τουρκικός Σταθμός Αττάλειας εξέδωσε ναυτική αγγελία, αμφισβητώντας την αρμοδιότητα του ελληνικού Σταθμού Ηρακλείου σε θαλάσσια περιοχή νότια του Καστελλόριζου.
Η τουρκική ενέργεια σημειώθηκε λίγες ώρες μετά την έκδοση ελληνικής NAVTEX, με την οποία δεσμεύτηκε η συγκεκριμένη θαλάσσια περιοχή για τη διεξαγωγή της πολυεθνικής άσκησης πυρών «EUNOMIA», στις 19 Οκτωβρίου.
Η Άγκυρα απάντησε εκδίδοντας δική της NAVTEX, υποστηρίζοντας ότι η περιοχή εμπίπτει στη δική της ζώνη ευθύνης για την έκδοση ναυτικών αγγελιών.
Μάλιστα, προχώρησε στην επανέκδοση της αγγελίας για τη συμμαχική άσκηση, χρησιμοποιώντας ακριβώς τις ίδιες συντεταγμένες που είχαν περιληφθεί στην ελληνική ανακοίνωση.
Η κίνηση αυτή δεν αφορά την πραγματοποίηση διαφορετικής τουρκικής άσκησης, αλλά τη διεκδίκηση της αρμοδιότητας έκδοσης της σχετικής ναυτικής προειδοποίησης.
Το γαλλικό ερευνητικό και η επανεκκίνηση του Great Sea Interconnector
Το περιστατικό αποκτά ευρύτερη γεωπολιτική διάσταση καθώς συνδέεται χρονικά και γεωγραφικά με την προετοιμασία για την επανέναρξη των εργασιών του Great Sea Interconnector.
Πρόκειται για το έργο ηλεκτρικής διασύνδεσης Κρήτης–Κύπρου, το οποίο προβλέπει την εγκατάσταση υποθαλάσσιου καλωδίου υψηλής τάσης συνεχούς ρεύματος 500 kV.
Στις 14 Οκτωβρίου, η γαλλική Nexans, ανάδοχος του καλωδίου, προχώρησε στις απαραίτητες ενέργειες για την έκδοση NAVTEX, ενώ παράλληλα βρίσκεται σε εξέλιξη η διαδικασία έγκρισης της συμμετοχής του γαλλικής σημαίας ερευνητικού πλοίου «Abeille Marengo».
Το συγκεκριμένο πλοίο πρόκειται να πραγματοποιήσει προκαταρκτικές υποθαλάσσιες έρευνες στη διαδρομή μεταξύ της Κορακιάς Ηρακλείου και της Κύπρου.
Οι εργασίες περιλαμβάνουν τη χαρτογράφηση του βυθού, την εξέταση της μορφολογίας του και τον προσδιορισμό της καταλληλότερης όδευσης για την τοποθέτηση των καλωδίων.
Η περιοχή νότια του Καστελλόριζου, στην οποία εκδηλώθηκε η νέα τουρκική αμφισβήτηση, περιλαμβάνεται στη σχεδιαζόμενη πορεία του ερευνητικού.
Δεν έχει, ωστόσο, ανακοινωθεί ακόμη οριστική ημερομηνία έναρξης των νέων ερευνών.
Το έγγραφο του Λιμενικού και η προθεσμία της 16ης Οκτωβρίου
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το έγγραφο του Αρχηγείου του Λιμενικού Σώματος, με ημερομηνία 14 Οκτωβρίου 2026, το οποίο αφορά την αίτηση εξαίρεσης για τη χρήση του γαλλικού πλοίου.
Σύμφωνα με το έγγραφο, το αίτημα είχε υποβληθεί στις 9 Οκτωβρίου από το ναυτικό πρακτορείο «Δ. Πατρίκιος ΙΚΕ», για λογαριασμό της ιταλικής Next Geosolutions Europe SpA.
Η ιταλική εταιρεία έχει αναλάβει τις προκαταρκτικές υποθαλάσσιες έρευνες για λογαριασμό της Nexans.
Η χρησιμοποίηση πρόσθετου ερευνητικού σκάφους κρίθηκε απαραίτητη εξαιτίας των ιδιαίτερα απαιτητικών τεχνικών χαρακτηριστικών της προβλεπόμενης όδευσης.
Συγκεκριμένα, οι εργασίες θα πραγματοποιηθούν σε περιοχές μεγάλου βάθους, με απότομες υποθαλάσσιες πλαγιές και γεωμορφολογικά χαρακτηριστικά που απαιτούν εξειδικευμένο εξοπλισμό.
Το Λιμενικό κάλεσε τις αρμόδιες λιμενικές αρχές και τους ναυτιλιακούς φορείς να διερευνήσουν εάν υπάρχουν διαθέσιμα πλοία ελληνικής σημαίας με αντίστοιχες δυνατότητες.
Η προθεσμία για την υποβολή των σχετικών απαντήσεων λήγει σήμερα, Παρασκευή 16 Οκτωβρίου, στις 13:00.
Το έγγραφο κοινοποιήθηκε, μεταξύ άλλων, στο υπουργείο Εξωτερικών και στο Γενικό Επιτελείο Ναυτικού.
Οι έρευνες έχουν παράταση έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026
Σημαντική λεπτομέρεια αποτελεί το γεγονός ότι οι υποθαλάσσιες έρευνες είχαν αρχικά εγκριθεί από το υπουργείο Εξωτερικών τον Ιούνιο του 2024.
Με νεότερη απόφαση, τον Φεβρουάριο του 2026, δόθηκε παράταση της σχετικής έγκρισης έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026.
Η επανέναρξη των εργασιών προϋποθέτει την ολοκλήρωση των απαιτούμενων διαδικασιών, ενώ προβλέπεται ενημέρωση της Υδρογραφικής Υπηρεσίας και της Διοίκησης Υποβρυχίων του Πολεμικού Ναυτικού τουλάχιστον 72 ώρες πριν από την έναρξη των ερευνών.
Η επίσημη ανακοίνωση του Λιμενικού επιβεβαιώνει την υποβολή αίτησης για τη χρησιμοποίηση του «Abeille Marengo», χωρίς αυτό να σημαίνει ότι έχει ήδη δοθεί η τελική έγκριση ή ότι το πλοίο έχει ξεκινήσει τις εργασίες του.
Η «EUNOMIA» και το γεωπολιτικό μήνυμα στην Ανατολική Μεσόγειο
Η πολυεθνική άσκηση «EUNOMIA» πραγματοποιείται στο πλαίσιο της συνεργασίας Ελλάδας, Κύπρου, Γαλλίας και Ιταλίας για τη σταθερότητα και την ασφάλεια στην Ανατολική Μεσόγειο.
Σύμφωνα με τις δημοσιευμένες πληροφορίες, το πρόγραμμα δραστηριοτήτων εκτείνεται από τις 16 έως τις 22 Οκτωβρίου, με επιπλέον δραστηριότητα στις 26 Οκτωβρίου. Η συγκεκριμένη NAVTEX που επικαλείται το Liberal αφορά άσκηση πυρών στις 19 Οκτωβρίου.
Η τουρκική παρέμβαση αποκτά ιδιαίτερη σημασία επειδή σημειώνεται σε περιοχή που συνδέεται με τον σχεδιασμό ενός ευρωπαϊκού ενεργειακού έργου.
Η Άγκυρα δεν αμφισβητεί απλώς μια ναυτική ανακοίνωση. Επαναφέρει τη διεκδίκησή της περί αρμοδιότητας έκδοσης NAVTEX σε μια θαλάσσια ζώνη όπου η ελληνική πλευρά προετοιμάζει δραστηριότητες που αφορούν την ηλεκτρική διασύνδεση.
Πρέπει, ωστόσο, να διακρίνεται η αρμοδιότητα έκδοσης ναυτικών αγγελιών από την οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ. Πρόκειται για διαφορετικά νομικά ζητήματα και η έκδοση μιας NAVTEX δεν καθορίζει από μόνη της κυριαρχικά δικαιώματα.
Το κρίσιμο τεστ για την Αθήνα: Τι θα συμβεί όταν φτάσει το γαλλικό σκάφος;
Το πραγματικό ενδιαφέρον πλέον μετατοπίζεται στην επόμενη φάση.
Όταν ολοκληρωθεί η αδειοδότηση και εκδοθεί η NAVTEX για τις έρευνες του «Abeille Marengo», θα διαπιστωθεί εάν η Τουρκία περιοριστεί σε νέα αμφισβήτηση μέσω ναυτικών αγγελιών ή προχωρήσει σε άλλες ενέργειες.
Το προηγούμενο των εντάσεων γύρω από τις έρευνες για το καλώδιο καθιστά το συγκεκριμένο ερώτημα ιδιαίτερα σημαντικό για την Αθήνα και τη Λευκωσία.
Επιπλέον, η συμμετοχή γαλλικής εταιρείας και πλοίου γαλλικής σημαίας προσδίδει στο θέμα ευρωπαϊκή διάσταση, χωρίς να συνεπάγεται αυτομάτως στρατιωτική ή διπλωματική αντίδραση του Παρισιού.
Η απάντηση θα εξαρτηθεί από την εξέλιξη των εργασιών και τις αποφάσεις των εμπλεκόμενων κυβερνήσεων.
Η ουσία είναι ότι το Great Sea Interconnector επανέρχεται στο επίκεντρο της ελληνοτουρκικής αντιπαράθεσης πριν ακόμη αρχίσουν οι νέες έρευνες.
Η ελληνική πλευρά έχει ενεργοποιήσει τη διαδικασία για την επιστροφή του ερευνητικού σκάφους στη θάλασσα. Η Τουρκία, από την πλευρά της, επέλεξε να επαναφέρει την αμφισβήτηση της αρμοδιότητας του Ηρακλείου με αφορμή την άσκηση «EUNOMIA».
Το επόμενο διάστημα θα δείξει εάν οι νέες έρευνες θα προχωρήσουν χωρίς παρεμπόδιση ή εάν το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου θα αποτελέσει ξανά πεδίο έντασης στην Ανατολική Μεσόγειο.
GEOPOLITICO
«Ελευθερία» Λονδίνου: Αδιέξοδο στο Κυπριακό, νέα εποχή στις σχέσεις Βρετανίας–ΕΕ και τα μηνύματα Ρούμπιο προς την Τουρκία
Στο επίκεντρο του νέου φύλλου της ομογενειακής εφημερίδας η αμετακίνητη στάση της τουρκικής πλευράς στο Κυπριακό, οι πολιτικές εξελίξεις στο Ηνωμένο Βασίλειο και η ερμηνεία της επίσκεψης του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών στην Αθήνα από τον τουρκικό Τύπο. Ξεχωριστή θέση κατέχουν η 66η επέτειος της Κυπριακής Ανεξαρτησίας και η δυναμική παρουσία των Ελληνοκυπρίων στη βρετανική αυτοδιοίκηση.
Με πλούσια θεματολογία γύρω από τις διεθνείς εξελίξεις, το Κυπριακό, τις ελληνοαμερικανικές σχέσεις και τη δραστηριότητα της ελληνικής και κυπριακής ομογένειας κυκλοφόρησε την Πέμπτη 15 Οκτωβρίου 2026 το 1308ο φύλλο της εβδομαδιαίας εφημερίδας «Ελευθερία» του Λονδίνου.
Η έκδοση αναδεικνύει τις διπλωματικές εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο, τις προσπάθειες επαναπροσέγγισης του Ηνωμένου Βασιλείου με την Ευρωπαϊκή Ένωση, αλλά και τον ενεργό ρόλο του απόδημου ελληνισμού στη δημόσια ζωή της Βρετανίας.
Κυπριακό: Καμία ουσιαστική μετακίνηση από την τουρκική πλευρά
Ένα από τα κεντρικά πολιτικά θέματα της εφημερίδας αφορά τη συνάντηση του Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκου Χριστοδουλίδη με τον Τουρκοκύπριο ηγέτη Τουφάν Ερχιουρμάν.
Με τίτλο «Καμία μετακίνηση της τουρκικής πλευράς στο Κυπριακό», η «Ελευθερία» επισημαίνει ότι οι δύο πλευρές συμφώνησαν σε περιορισμένης σημασίας ζητήματα, χωρίς να σημειωθεί ουσιαστική πρόοδος στον πυρήνα του προβλήματος.
Οι συμφωνίες αφορούν την κοινή παρουσία των δύο ηγετών στο 6ο Δικοινοτικό Φεστιβάλ Ειρήνης στην Πύλα, τη συμμετοχή τους σε συνεδριάσεις τεχνικών επιτροπών και τον προγραμματισμό νέας συνάντησης.
Ωστόσο, σύμφωνα με την εφημερίδα, η τουρκική πλευρά εξακολουθεί να θέτει ως προϋπόθεση για την επανέναρξη των ουσιαστικών συνομιλιών την αποδοχή της λεγόμενης «κυριαρχικής ισότητας».
Το δημοσίευμα στρέφει επίσης την προσοχή στην επικείμενη επίσκεψη της προσωπικής απεσταλμένης του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ, Μαρίας Άνχελα Ολγκίν, και στο ερώτημα αν θα μπορέσει να επανεκκινήσει η διαπραγματευτική διαδικασία πριν ολοκληρωθεί η θητεία του Αντόνιο Γκουτέρες.
Η επίσκεψη Ρούμπιο στην Αθήνα και η αντίδραση του τουρκικού Τύπου
Ξεχωριστή θέση στην έκδοση καταλαμβάνει το άρθρο του δημοσιογράφου Χρήστου Κωνσταντινίδη, με τίτλο «Πώς ερμήνευσε η Τουρκία την επίσκεψη Ρούμπιο στην Αθήνα», το οποίο εξετάζει τον τρόπο με τον οποίο τα τουρκικά μέσα ενημέρωσης αντιμετώπισαν τα μηνύματα του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών.
Η ομιλία του Μάρκο Ρούμπιο στην Πνύκα και η προβολή της Ελλάδας ως στρατηγικού εταίρου των Ηνωμένων Πολιτειών αποτέλεσαν αντικείμενο σχολιασμού από τουρκικές εφημερίδες και αναλυτές.
Στο επίκεντρο βρίσκονται η αμερικανική στρατηγική στην Ανατολική Μεσόγειο, η ελληνοαμερικανική αμυντική συνεργασία, η ενεργειακή ασφάλεια και η στάση της Ουάσινγκτον απέναντι στις ελληνοτουρκικές διαφορές.
Σε άλλη παρέμβαση της έκδοσης, ο ακαδημαϊκός Αυγουστίνος Αυγουστή θέτει το ερώτημα κατά πόσο οι θετικές δηλώσεις της αμερικανικής πλευράς συνοδεύονται από συγκεκριμένες δεσμεύσεις για τα ελληνικά και κυπριακά συμφέροντα.
Βρετανία και Ευρωπαϊκή Ένωση: Ανοίγει η συζήτηση για υπέρβαση του Brexit
Στο βρετανικό μέτωπο, η «Ελευθερία» αφιερώνει εκτενές δημοσίευμα στην προσπάθεια της κυβέρνησης του Άντι Μπέρναμ να διαμορφώσει μια νέα σχέση με τις Βρυξέλλες.
Ο Βρετανός πρωθυπουργός εμφανίζεται να θεωρεί ανεπαρκές το σημερινό πλαίσιο συνεργασίας, υποστηρίζοντας ότι το Brexit προκάλεσε μεγαλύτερη οικονομική ζημιά από τα αναμενόμενα οφέλη.
Η εφημερίδα αναφέρεται στην προγραμματισμένη για τις 20 Νοεμβρίου σύνοδο κορυφής Ευρωπαϊκής Ένωσης–Ηνωμένου Βασιλείου στις Βρυξέλλες, όπου αναμένεται να εξεταστούν νέες συμφωνίες για το εμπόριο, την κινητικότητα των νέων και την οικονομική συνεργασία.
Στη συζήτηση περιλαμβάνονται ακόμη η πιθανότητα στενότερης σύνδεσης της Βρετανίας με την ενιαία αγορά και την τελωνειακή ένωση, καθώς και οι προοπτικές μιας νέας συζήτησης για την ευρωπαϊκή πορεία της χώρας μετά τις επόμενες γενικές εκλογές.
Ουκρανία και Ιράν: Αμυντική συνεργασία και ζητήματα ασφάλειας
Στη διεθνή επικαιρότητα, η εφημερίδα παρουσιάζει τη συνάντηση του Βρετανού πρωθυπουργού με τον Ουκρανό πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι στο Λονδίνο.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, βασικά θέματα των συνομιλιών αποτέλεσαν η ενίσχυση της ουκρανικής αεράμυνας, η διάθεση νέων πυραυλικών συστημάτων και η αντιμετώπιση των ρωσικών μη επανδρωμένων αεροσκαφών.
Παράλληλα, καταγράφονται οι βρετανικές ανησυχίες για πιθανή ιρανική εμπλοκή σε περιστατικό ασφαλείας στη στρατιωτική βάση RAF Fairford, που χρησιμοποιείται από τις αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις. Η εφημερίδα αποδίδει στον Μπέρναμ την εκτίμηση ότι η εμπλοκή των Φρουρών της Επανάστασης είναι «σχεδόν βέβαιη».
Η ομογένεια τίμησε την Κυπριακή Ανεξαρτησία
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στην 66η επέτειο της ανακήρυξης της Κυπριακής Ανεξαρτησίας.
Η εφημερίδα καταγράφει την επετειακή εκδήλωση που διοργάνωσαν στο βόρειο Λονδίνο η Κυπριακή Υπάτη Αρμοστεία και η Ελληνική Κυπριακή Αδελφότητα Λονδίνου, παρουσία διπλωματών, εκπροσώπων της Εκκλησίας, της βρετανικής αυτοδιοίκησης και της ομογένειας.
Ο Ύπατος Αρμοστής Κυριακός Κούρος αναφέρθηκε στη σημασία διατήρησης της ιστορικής μνήμης, στην ανάγκη τερματισμού της τουρκικής κατοχής και στη συμβολή της κυπριακής παροικίας στην ενημέρωση της βρετανικής κοινωνίας για το Κυπριακό.
Στην εκδήλωση μίλησαν επίσης ο πρόεδρος της Αδελφότητας Φάνος Θεοφάνους και η δήμαρχος Μπάρνετ Zahra Beg, η οποία περιέγραψε τις εντυπώσεις της από πρόσφατη επίσκεψή της στην κατεχόμενη Μόρφου.
Τιμή στους 17 ομογενείς δημοτικούς συμβούλους
Η Εθνική Κυπριακή Ομοσπονδία Ηνωμένου Βασιλείου τίμησε 17 ομογενείς δημοτικούς συμβούλους, οι οποίοι εξελέγησαν στις τοπικές εκλογές και προσφέρουν στις κοινότητες όπου ζουν.
Η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε στις 10 Οκτωβρίου, με συμμετοχή της αναπληρώτριας Υπάτης Αρμοστή Άννας Παπασάββα, του προέδρου της Ομοσπονδίας Χρίστου Καραολή και εκπροσώπων της τοπικής αυτοδιοίκησης.
Η παρουσία των Ελληνοκυπρίων σε θεσμικές θέσεις από το Λονδίνο μέχρι το Κάρντιφ και άλλες βρετανικές πόλεις παρουσιάζεται ως σημαντικό κεφάλαιο για την ενίσχυση της πολιτικής εκπροσώπησης της ομογένειας.
Ιστορική μνήμη, ελληνική πολιτική και πολιτισμός
Στις υπόλοιπες σελίδες της έκδοσης παρουσιάζονται ακόμη οι εξελίξεις στην ελληνική πολιτική σκηνή, η συζήτηση για τον περιορισμό της πρόσβασης παιδιών κάτω των 15 ετών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, καθώς και οι δημοσιογραφικές αναφορές στην αποχώρηση της Κίμπερλι Γκιλφόιλ από την αμερικανική πρεσβεία στην Αθήνα.
Ιστορικό ενδιαφέρον παρουσιάζει το αφιέρωμα στον Παύλο Μελά και τον Μακεδονικό Αγώνα, ενώ η εφημερίδα φιλοξενεί παρουσίαση του βιβλίου της Tanya Liveras Candy για τη ζωή και τη δολοφονία του Ανδρέα Λιβέρα κατά τις τρομοκρατικές επιθέσεις στη Βομβάη το 2008.
Στην έκδοση περιλαμβάνονται επίσης αφιερώματα στην εκπαιδευτική, πολιτιστική και κοινωνική δραστηριότητα των Ελλήνων και Κυπρίων της Βρετανίας.
Με το νέο της φύλλο, η «Ελευθερία» του Λονδίνου συνδυάζει την ελληνική και κυπριακή επικαιρότητα με τις εξελίξεις στη βρετανική και διεθνή πολιτική σκηνή, δίνοντας παράλληλα χώρο στους ανθρώπους και τους θεσμούς που διατηρούν ζωντανή την παρουσία του ελληνισμού στο Ηνωμένο Βασίλειο.
GEOPOLITICO
«Πυρπολητής»: Ελληνική σχεδίαση και ναυτική κρούση χωρίς πλήρωμα – Το επόμενο βήμα για τον Στόλο
Το Πολεμικό Ναυτικό παρουσίασε στον Σκαραμαγκά το δικό του μη επανδρωμένο σκάφος επιφανείας. Επιτήρηση, αναγνώριση και προσβολή πλεόντων στόχων στις αποστολές του, με στόχο την παραγωγή σε μεγάλους αριθμούς.
Ένα νέο εργαλείο για τη θαλάσσια επιτήρηση και τις επιχειρήσεις κρούσης παρουσίασε το Πολεμικό Ναυτικό, εντάσσοντας την εγχώρια ανάπτυξη μη επανδρωμένων συστημάτων στον σχεδιασμό ενίσχυσης του Στόλου.
Ο «Πυρπολητής», μη επανδρωμένο σκάφος επιφανείας που σχεδιάστηκε, αναπτύχθηκε και κατασκευάστηκε εξ ολοκλήρου από το Πολεμικό Ναυτικό, αποκαλύφθηκε την Τρίτη 13 Οκτωβρίου στο Ναυτικό Οχυρό Σκαραμαγκά. Η παρουσίαση έγινε κατά τα εγκαίνια του Κέντρου Διακλαδικής Εκπαίδευσης Μη Επανδρωμένων και Αυτόνομων Θαλάσσιων Συστημάτων, παρουσία του υπουργού Εθνικής Άμυνας Νίκου Δένδια.
Η σημασία του προγράμματος βρίσκεται τόσο στις αποστολές που μπορεί να αναλάβει όσο και στην ελληνική προέλευση της σχεδίασης και της κατασκευής του. Ο στόχος παραγωγής σε μεγάλους αριθμούς δίνει στο εγχείρημα προοπτική ευρύτερης αξιοποίησης από τον Στόλο, υπό την προϋπόθεση της επιτυχούς ολοκλήρωσης των δοκιμών.
Επιτήρηση και δυνατότητα προσβολής στόχων
Το σκάφος έχει μήκος πέντε μέτρων και μέγιστη ταχύτητα άνω των 40 κόμβων. Η αυτονομία του χαρακτηρίζεται υψηλή, χωρίς να έχουν ανακοινωθεί συγκεκριμένες τιμές επιχειρησιακής εμβέλειας ή διάρκειας αποστολής.
Διαθέτει ηλεκτροοπτικό σύστημα, ραντάρ επιφανείας, συστήματα επικοινωνιών και αισθητήρες για την πλοήγηση και την επιχειρησιακή χρησιμοποίησή του.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της παρουσίασης, έχει σχεδιαστεί για τρεις βασικές κατηγορίες αποστολών: συλλογή πληροφοριών, επιτήρηση και αναγνώριση· επιχειρήσεις εναντίον στόχων επιφανείας· και επιθέσεις μονής κατεύθυνσης με μεταφορά εκρηκτικού φορτίου.
Στην τελευταία περίπτωση, το ίδιο το μη επανδρωμένο σκάφος αποτελεί το μέσο προσβολής. Προβλέπονται επίσης δυνατότητες περαιτέρω αναβάθμισης και διεύρυνσης των αποστολών του.
Οι ενσωματωμένες δυνατότητες αυτόνομης λειτουργίας βρίσκονται στο τελικό στάδιο δοκιμών. Η διάκριση έχει σημασία: η απουσία πληρώματος από το σκάφος και η αυτόνομη εκτέλεση λειτουργιών αποτελούν διαφορετικά χαρακτηριστικά, τα οποία πρέπει να αξιολογούνται χωριστά.
Η επιχειρησιακή κατεύθυνση που περιέγραψε ο Δένδιας
Ο υπουργός Εθνικής Άμυνας ανέφερε ότι ο «Πυρπολητής» μπορεί «να συλλέγει πληροφορίες, να επιτηρεί, να αναγνωρίζει, να λειτουργεί —όπως το όνομά του λέει— σαν σκάφος δυνατοτήτων επίθεσης εναντίον πλεόντων στόχων».
Παράλληλα, επισήμανε τη δυνατότητα μεταφοράς μέρους των αποστολών επιτήρησης και περιπολίας σε μη επανδρωμένα και αυτόνομα μέσα, με αντίστοιχη μείωση των ημερών παραμονής του προσωπικού στη θάλασσα.
Αυτή η κατεύθυνση αναδεικνύει τον συμπληρωματικό ρόλο των νέων συστημάτων στον Στόλο. Η αξιοποίησή τους μπορεί να διευρύνει τις επιλογές επιτήρησης και κρούσης και να επιτρέψει διαφορετική κατανομή των αποστολών μεταξύ επανδρωμένων και μη επανδρωμένων μέσων.
Από τα πυρπολικά στην ελληνική τεχνογνωσία
Η επιλογή του ονόματος συνδέει το πρόγραμμα με την παράδοση των πυρπολικών της Επανάστασης του 1821: τη χρήση μικρότερων σκαφών για την προσβολή ισχυρότερων εχθρικών μονάδων.
Στον σύγχρονο «Πυρπολητή», η ιστορική αναφορά συνοδεύεται από συστήματα αισθητήρων, επικοινωνιών και πλοήγησης, με το πλήρωμα να απουσιάζει από το μέσο που εκτελεί την αποστολή.
Το ουσιαστικό ζητούμενο είναι η διατήρηση και η εξέλιξη αυτής της τεχνογνωσίας. Η εγχώρια ανάπτυξη αποκτά επιχειρησιακή αξία όταν συνοδεύεται από αξιόπιστη παραγωγή, υποστήριξη και δυνατότητα αναβαθμίσεων σε βάθος χρόνου.
Εκπαίδευση σε ευρύ φάσμα θαλάσσιων συστημάτων
Το νέο Κέντρο Διακλαδικής Εκπαίδευσης προορίζεται για την εκπαίδευση και την εξοικείωση του προσωπικού με μη επανδρωμένα και αυτόνομα θαλάσσια μέσα.
Στην παρουσίαση περιλαμβάνονταν συστήματα επιφανείας για επιτήρηση, συλλογή πληροφοριών, υδρογραφικές έρευνες και αποστολές έρευνας και διάσωσης, καθώς και υποβρύχια μέσα για εντοπισμό και εξουδετέρωση ναρκών.
Μεταξύ αυτών ήταν τα FLEXUS, NIRIIS, BLUE BOAT, ΜΕΣΕ και ΚΑΝΑΡΗΣ «1» και «2», καθώς και τα υποβρύχια PLUTO PLUS και PLUTINO MIKI. Η ποικιλία των μέσων δείχνει ότι η εκπαίδευση καλύπτει περισσότερες αποστολές από την αποκλειστική χρήση σκαφών κρούσης.
Στα εγκαίνια της Διακλαδικής Σχολής Μη Επανδρωμένων, αλλά και των Αυτονόμων Συστημάτων Θάλασσας. Ένα περαιτέρω βήμα, που δημιουργεί τεράστιες δυνατότητες για το Πολεμικό Ναυτικό μας στο Αρχιπέλαγος, με τα Αυτόνομα Συστήματα τα οποία μπορούν να προσφέρουν απεριόριστες δυνατότητες στην επιτήρηση και αναγνώριση, στην προστασία των λιμένων, στον ναρκοπόλεμο και στην ασφάλεια των υποδομών.
Αυτό το νέο Πολεμικό Ναυτικό με τις σύγχρονες πλατφόρμες, θα μπορεί να προστατεύει όχι μόνο την κυριαρχία και τα κυριαρχικά δικαιώματα, αλλά και τα ενεργειακά και επικοινωνιακά δίκτυα στον βυθό, τα οποία είναι επίσης απαραίτητα για την ασφάλεια της Πατρίδας.
(από τον χαιρετισμό μου στην τελετή των εγκαινίων του Κέντρου Διακλαδικής Εκπαίδευσης Μη Επανδρωμένων και Αυτόνομων Θαλάσσιων Συστημάτων στο Κέντρο Εκπαίδευσης ΠΑΛΑΣΚΑΣ του ΠΝ)
#HellenicNavy
— Nikos Dendias (@NikosDendias) October 13, 2026
Το αίτημα για τα Corsair
Ξεχωριστή θέση είχε το Corsair της Saronic, μη επανδρωμένο και αυτόνομο σκάφος επιφανείας μήκους επτά μέτρων, με ταχύτητα άνω των 35 κόμβων.
Σύμφωνα με την ενημέρωση της παρουσίασης, διαθέτει δυνατότητα συνεργατικής αυτόνομης δράσης σε σμήνη και μπορεί να αναλαμβάνει αποστολές επιτήρησης, επιχειρήσεων κατά στόχων επιφανείας, επίθεσης μονής κατεύθυνσης και έρευνας και διάσωσης.
Το Πολεμικό Ναυτικό έχει πραγματοποιήσει δοκιμές και αξιολόγηση του συστήματος και έχει αποστείλει σχετικό Letter of Request για προμήθεια σκαφών μέσω του μηχανισμού Foreign Military Sales των ΗΠΑ. Η αποστολή του αιτήματος αποτελεί βήμα στη διαδικασία προμήθειας και δεν ισοδυναμεί με ολοκληρωμένη αγορά ή παράδοση.
Το κρίσιμο βήμα είναι η παραγωγή
Η παρουσίαση του «Πυρπολητή» αποτελεί αφετηρία για την αξιολόγηση ενός ελληνικού μη επανδρωμένου μέσου με πολλαπλές αποστολές. Η ολοκλήρωση των δοκιμών, η οργάνωση της παραγωγής και η ένταξή του στις διαδικασίες του Στόλου θα καθορίσουν το πραγματικό επιχειρησιακό του αποτύπωμα.
Μέχρι στιγμής δεν έχουν δημοσιοποιηθεί συγκεκριμένα στοιχεία για την εμβέλεια, το εκρηκτικό φορτίο, το κόστος ανά μονάδα ή το χρονοδιάγραμμα μαζικής παραγωγής. Τα διαθέσιμα δεδομένα τεκμηριώνουν τις κατευθύνσεις του προγράμματος· η συνολική αποτίμησή του θα απαιτήσει τα αποτελέσματα των δοκιμών και τις αποφάσεις για την παραγωγή.
-
Αναλύσεις1 μήνα πρινΤο τελεσίγραφο Καλίν την ώρα που η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο!
-
Άμυνα3 μήνες πρινΡωσσικό ΜΜΕ: Ελληνικό «μπλόκο» στην απαίτηση για Patriot – Πώς γνωρίζει το Κίεβο απόρρητα στοιχεία για τους πυραύλους μας;
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ3 μήνες πρινΠακιστανός με καναδική υπηκοότητα ο υπαίτιος της πυρκαγιάς στον Έβρο! Πιθανόν να μετέφερε μετανάστες
-
GEOPOLITICO1 μήνα πρινΤο διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
-
Αναλύσεις2 μήνες πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΞέσπασμα της μητέρας της Μυρτούς για την υπόθεση Τζαβέντ Ασλάμ: «Δεν ξεχνώ ποτέ» – «Δήμαρχος των Πακιστανών ο Δούκας»
-
GEOPOLITICO4 εβδομάδες πρινΤί λέει Τούρκος δημοσιογράφος για Σάββα Καλεντερίδη; «Έκανε πολύ καλά τη δουλειά του για τη χώρα του – Δεν μπορούσε να τον στριμώξει η ΜİΤ»
-
Αναλύσεις3 μήνες πρινΕάν η Τουρκία απορρίψει τη συμφωνία αποχώρησης από την Κύπρο θα απομακρυνθεί δια της βίας