Πολιτική
Ποιοί θέλουν να δημιουργήσουν μια ξεχωριστή εθνικότητα των Βλάχων στα Βαλκάνια;
Βλάχικη γυναικεία φορεσιά απο το Χιονοχώρι Σερρών
Μετά την κατασκευή μιας “τεχνητής” μακεδονικής εθνότητας, τα ίδια κέντρα έχουν ανασκουμπωθεί για τη δημιουργία εθνότητας Βλάχων
Η Συμφωνία των Πρεσπών, που έδωσε “διαβατήριο” στην μακεδονική εθνότητα, ενθάρρυνε τους κύκλους που τη δημιούργησαν, για να προχωρήσουν στο επόμενο εγχείρημά τους. Τη δημιουργία ξεχωριστής εθνικότητας Βλάχων στα Βαλκάνια και την Κεντρική Ευρώπη. Το επιχείρησαν και στο παρελθόν, αλλά δεν πέτυχαν τίποτε, γιατί οι Βλάχοι, που ξέρουν καλύτερο από τον καθένα ποιοι είναι και γι’ αυτό αποτελούν έναν από τους πιο στέρεους πυλώνες του Ελληνισμού, δεν έπσαν στην παγίδα.
Όμως προσοχή, το μαύρο χρήμα που κυκλοφορεί για διάδοση της γλώσσας, μαζί με την προπαγάνδα και το προηγούμενο της “δικαίωσης των Μακεδόνων” με τη Συμφωνία των Πρεσπών, ενθάρρυνε ορισμένους Έλληνες πολίτες να διεκδικήσουν κι αυτοί ανανγώριση εθνικής ταυτότητας.
Ο πρώην υπουργός Αντώνης Μπέζας, είναι ένας από εκείνους που ανθίστανται στα ανθελληνικά σχέδια.
Ακολουθεί το άρθρο του με τίτλο “Βλαχόφωνος Ελληνισμός : Προσφορά και σκόπιμη αμφισβήτηση”
Οι θεωρίες περί ξεχωριστής εθνικότητας των Βλάχων στα Βαλκάνια και την Κεντρική Ευρώπη αποδείχτηκε ότι δεν είχαν καμία επιστημονική βάση και τις καλλιεργούσαν «στρατευμένοι» επιστήμονες
Ησυμπλήρωση των 200 χρόνων από την εθνική παλιγγενεσία με τον απελευθερωτικό αγώνα του 1821, ξαναφέρνει στο προσκήνιο το ιστορικά αποδεδειγμένο γεγονός πως για ό,τι σοβαρό μπορεί να υπερηφανευθεί ο Ελληνισμός, την εκπαιδευτική, οικονομική ή επαναστατική δραστηριότητα, τουλάχιστον από τα τέλη του 18ου αιώνα έως την κατάρρευση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, αυτό οφείλεται σε καθοριστικό βαθμό στην ουσιαστική συμβολή των Βλάχων.
Από τις τάξεις τους προήλθε μεγάλο μέρος των Ορθόδοξων ιεραρχών, των δασκάλων και λογίων, των πολεμιστών του γένους στην Ήπειρο, τη Μακεδονία και τη Θεσσαλία αλλά και πλήθος από εμποροβιοτέχνες που στελέχωσαν τις ελληνορθόδοξες κοινότητες των αστικών κέντρων της νοτιοανατολικής Ευρώπης.
Παρόλα αυτά, μια σειρά από θέματα έχουν προκύψει κατά καιρούς από τα οποία θα εστιάσω στα τρία σοβαρότερα: Στην καταγωγή των Βλάχων και την ταυτότητά τους, τη λατινοφωνία τους και τον πολιτισμός τους.
Η καταγωγή και ταυτότητα των Βλάχων
Οι Βλάχοι στη συντριπτική τους πλειοψηφία αυτοπροσδιορίζονται ως Έλληνες.
Πέρα όμως απ’ αυτό, μια σειρά από επιστήμονες έχουν παρουσιάσει τεκμηριωμένες απόψεις για την αυτοχθονία και τη διαχρονική παρουσία τους στον ελλαδικό χώρο και την ευρύτερή του περιοχή. Οι θεωρίες περί ξεχωριστής εθνικότητας των Βλάχων στα Βαλκάνια και την Κεντρική Ευρώπη αποδείχτηκε ότι δεν είχαν καμία επιστημονική βάση και τις καλλιεργούσαν «στρατευμένοι» επιστήμονες και δήθεν προοδευτικοί διανοούμενοι με ιδιοτελείς σκοπούς. Ακόμα και σοβαροί Ρουμάνοι ερευνητές παραδέχονται ότι δεν υπήρξε ποτέ κάθοδος των Βλάχων από τον Βορρά.
Μόνο ένας θεληματικά «τυφλός τον νουν» δεν θα αντιλαμβανόταν το παιχνίδι που επιχειρείται να παιχτεί για ακόμη μια φορά στις πλάτες των Βλάχων και το οποίο βρίσκεται σε έξαρση στην Αλβανία, εν’ όψει της επικείμενης απογραφής του πληθυσμού, με σκοπό την δημιουργία βλάχικης μειονότητας πέραν της ελληνικής. Οι Βλάχοι, δεν είναι ούτε το γραφικό υπόλειμμα του κτηνοτροφικού βίου, ούτε μουσειακό είδος, ούτε εξελληνισμένοι πληθυσμοί, ούτε μειονότητα ή εθνοτική ομάδα χειραγωγούμενη από επιτήδειους προστάτες, ούτε πολιτισμική ομάδα διχασμένη ανάμεσα στις εθνικές προπαγάνδες του 20ου αιώνα.
Οι Βλάχοι αποτελούν γνησιότατη έκφραση του Ελληνισμού, με τεράστια συνεισφορά στην οικοδόμηση της Ελληνικής πατρίδας. Και οι μαρτυρίες υπάρχουν παντού: Από τα προεπαναστατικά κινήματα μετά την Άλωση, τον πρώτο πρωθυπουργό της Ελλάδας – Βλάχο στην καταγωγή – Ιωάννη Κωλέττη, τα επιβλητικά δημόσια κτίρια των Αθηνών και τους επιφανείς εθνικούς ευεργέτες, μέχρι τους άγνωστους ήρωες των βλαχοχωριών που σκοτώθηκαν για την πατρίδα στους αγώνες των Ηπειρωτών και τα χρόνια του Μακεδονικού αγώνα.
Η λατινοφωνία των Βλάχων
Η λεγόμενη «βλάχικη γλώσσα», δεν είναι μια ενιαία και «κανονική» γλώσσα. Είναι ένα σύνολο από τοπικές προφορικές διαλέκτους («φαρσεριώτικη», «μετσοβίτικη», «γραμμουστιάνικη» κλπ), που δεν είναι ομογενοποιημένες, διαφέρουν ακόμη και μεταξύ γειτονικών χωριών και διαμορφώθηκαν λόγω της μακραίωνης παρουσίας της ρωμαϊκής και βυζαντινής λατινοφωνίας στο χώρο της ελληνικής χερσονήσου. Λατινοφωνία Ελλήνων μαρτυρείται από την εποχή του Ιωάννη Λυδού, διοικητή της Βαλκανικής και χρονογράφου σύγχρονου του βυζαντινού αυτοκράτορα Ιουστινιανού, ο οποίος αναφέρει ότι «…καίπερ Έλληνας εκ του πλείονας όντας, τη των Ιταλών φθέγγεσθαι φωνή».
Με απλά λόγια δημιουργήθηκαν επίκτητες διάλεκτοι στους αυτόχθονες πληθυσμούς, με λέξεις από την καθομιλουμένη τότε ελληνική γλώσσα που μιλούσαν οι ίδιοι και τη δημώδη λατινική που έφεραν οι κατακτητές. Όλες αυτές οι διάλεκτοι δεν υπήρξαν ποτέ γλώσσα ενός ξεχωριστού λαού ή κράτους των Βαλκανίων. Έχουν πολύ περιορισμένο αριθμό λέξεων και δε διαθέτουν αλφάβητο και γραφή , αφού σε αντίθεση με άλλες λατινογενείς γλώσσες που έχουν γραπτά γλωσσικά μνημεία από τον 9ο αιώνα, η «κουτσοβλαχική» δεν παρουσίασε γραπτά μνημεία, παραχώρησε τη θέση της στην ελληνική γραμματεία και περιορίστηκε στην προφορική της και μόνο έκφραση.
Τα «βλάχικα» διατηρήθηκαν μόνο για ενδοσυνεννόηση και χρήση στον ιδιωτικό βίο, δεν έχουν πλαστικότητα στην έκφραση βαθύτερων και πολύπλοκων φιλοσοφικών και επιστημονικών νοημάτων και μεταδίδονταν στους νεότερους προφορικά γιατί οι Βλάχοι σαν Έλληνες ήταν δίγλωσσοι και χρησιμοποιούσαν αποκλειστικά την ελληνική ως γραπτή γλώσσα για τις διοικητικές, εμπορικές, εκκλησιαστικές και εκπαιδευτικές τους ανάγκες.
Είναι χαρακτηριστικό ότι το «Ετυμολογικόν Λεξικόν της Κουτσοβλαχικής Γλώσσης» του Κ. Νικολαΐδη (1909) περιλαμβάνει μόλις 6.657 λέξεις από τις οποίες οι 3.650 έχουν ελληνική προέλευση (πολλών η ετυμολογία ανάγεται στους ομηρικούς χρόνους), 2.605 λατινική, 185 σλάβικη, 150 αλβανική και οι υπόλοιπες 67 είναι άγνωστης προέλευσης. Για να έχουμε μέτρο σύγκρισης, η ελληνική γλώσσα -που έχει γραπτή παράδοση 3.500 ετών- με τις διαλέκτους και τα ιδιώματά της διαθέτει σήμερα περισσότερες από 500.000 λέξεις, όσες περίπου και η αγγλική, παγκόσμια γλώσσα με τεράστιο κύρος.
Τα «βλάχικα» έχουν ήδη καταγραφεί και μελετηθεί επαρκώς από επιστήμονες όπως ο Αχιλλέας Λαζάρου, ο Αντώνης Μπουσμπούκης, ο Αντώνης Κολτσίδας, ο Τηλέμαχος Κατσουγιάννης, ο Νίκος Κατσάνης, ο Αστέριος Κουκούδης και άλλους γλωσσολόγους και ιστορικούς. Τίποτα δυστυχώς δεν μπορεί ν’ αναστρέψει την φθίνουσα πορεία τους διότι έπαψαν πλέον να είναι χρηστικά αφού διατηρήθηκαν στα απομονωμένα χωριά όσο υπήρχαν μόνιμοι κάτοικοι και η αστυφιλία όπως και οι μικτοί γάμοι επίσπευσαν την εξαφάνισή τους. Τελευταία επιχειρείται μία τεχνητή αναβίωσή τους με προσπάθειες «ομογενοποίησης» και εγγραμματισμού τους με χρήση του λατινικού και του ρουμάνικου αλφαβήτου και μεγαλεπήβολα σχέδια από νεόκοπες εταιρείες μελέτης, λες και οι προηγούμενοι επιστήμονες δεν ασχολήθηκαν σοβαρά με το θέμα!
Οι δύο κύριοι εκπρόσωποι της προσπάθειας να αναλυθούν και να σωθούν τα «βλάχικα», ο ρωμανιστής – βαλκανολόγος Αχιλλέας Λαζάρου και ο λατινιστής- γλωσσολόγος Αντώνης Μπουσμπούκης ποτέ δεν συνέστησαν τη συστηματική γραφή τους, σεβόμενοι την παράδοση της προφορικότητας, κυρίως από τη στιγμή που έπαψαν οι λόγοι της χρήσης τους!
Ο πολιτισμός (;) των Βλάχων
Το ιδεολόγημα περί πολιτισμού των Βλάχων είναι το βασικό εργαλείο με το οποίο προπαγανδίζεται το ανιστόρητο επιχείρημα της ξεχωριστής εθνοτικής ομάδας, γιατί μέσα από αυτό «οικοδομείται» περίτεχνα η δακριτότητά τους από τον Ελληνισμό!
Είναι πασιφανές ότι ο πολιτισμός των Βλάχων είναι ο Ελληνικός πολιτισμός! Δεν υπάρχει κάποιο ξεχωριστό πολιτιστικό στοιχείο στους Βλάχους που να τους διαχωρίζει από τους υπόλοιπους Έλληνες. Δεν υπάρχουν υλικά και πνευματικά δημιουργήματα, σε οποιαδήποτε εποχή, δηλαδή δημιουργήματα στα Γράμματα, τις Τέχνες, τον τρόπο ζωής και τις παραδόσεις (ήθη και έθιμα), αλλά και στο σύστημα αξιών που να είναι διαφορετικά από εκείνα των υπόλοιπων Ελλήνων. Δεν υπάρχει αρχιτεκτονική βλάχικη, ούτε λογοτεχνία, ούτε 3 ποίηση, ούτε φιλοσοφία, ούτε τέχνη και βεβαίως δεν υπάρχει ξεχωριστή πολιτιστική κληρονομιά.
Όλα τα πολιτιστικά χαρακτηριστικά των Βλάχων, εκτός της επίκτητης λαλιάς, είναι ίδια με αυτά των υπολοίπων Ελλήνων, με διαφοροποιήσεις ανά περιοχή ανάλογα με τον τρόπο ζωής. Ακόμη και η μουσική τους είναι όμοια με των γειτόνων τους ανά περιοχή. Το μόνο ξεχωριστό που διαθέτουν τα βλάχικα απλοϊκά δημοτικά τραγούδια είναι μια μουσικότητα αλλά και αυτή οφείλεται στην ελληνική και όχι στην «άκαμπτη» λατινική.
Καλλιεργήθηκαν επίσης και τέχνες για να εκφράζουν οι άνθρωποι τις έμφυτες δεξιότητές τους, η ξυλογλυπτική για τους άνδρες και η υφαντική για τις γυναίκες σε κοινωνίες απομονωμένες στα βουνά και έχουμε δείγματα υψηλής τέχνης σε αυτούς τους τομείς, κάτι ανάλογο με αυτό που συνέβαινε και στις άλλες περιοχές που δεν ήταν βλαχόφωνες αλλά ήταν αυτοσυντηρούμενες. Όταν λοιπόν ακούμε τον όρο «ο πολιτισμός των Βλάχων» καλό είναι να είμαστε επιφυλακτικοί γιατί σίγουρα κάτι άλλο κρύβεται από πίσω του!
*Ο Αντώνης Μπέζας είναι πρώην υφυπουργός και βουλευτής και πρόεδρος της Εταιρείας Ακινήτων Δημοσίου (ΕΤΑΔ) ΑΕ
Πηγή: Το Βήμα
GEOPOLITICO
Νέα τουρκική πρόκληση νότια του Καστελλόριζου! NAVTEX της Άγκυρας στην περιοχή που θα περάσει το γαλλικό ερευνητικό για το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου
Η Άγκυρα εξέδωσε NAVTEX για περιοχή νότια του Καστελλόριζου, όπου έχει προγραμματιστεί η πολυεθνική άσκηση «EUNOMIA», αμφισβητώντας τη δικαιοδοσία του Σταθμού Ηρακλείου. Η κίνηση αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς βρίσκεται σε εξέλιξη η διαδικασία για την επανέναρξη των ερευνών της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας–Κύπρου, με το γαλλικής σημαίας πλοίο «Abeille Marengo».
Νέο επεισόδιο στον ανταγωνισμό για τις θαλάσσιες αρμοδιότητες στην Ανατολική Μεσόγειο προκαλεί η Τουρκία, αυτή τη φορά σε περιοχή από την οποία προβλέπεται να διέλθει το ερευνητικό σκάφος που θα πραγματοποιήσει εργασίες για το υποθαλάσσιο καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου.
Ο τουρκικός Σταθμός Αττάλειας εξέδωσε ναυτική αγγελία, αμφισβητώντας την αρμοδιότητα του ελληνικού Σταθμού Ηρακλείου σε θαλάσσια περιοχή νότια του Καστελλόριζου.
Η τουρκική ενέργεια σημειώθηκε λίγες ώρες μετά την έκδοση ελληνικής NAVTEX, με την οποία δεσμεύτηκε η συγκεκριμένη θαλάσσια περιοχή για τη διεξαγωγή της πολυεθνικής άσκησης πυρών «EUNOMIA», στις 19 Οκτωβρίου.
Η Άγκυρα απάντησε εκδίδοντας δική της NAVTEX, υποστηρίζοντας ότι η περιοχή εμπίπτει στη δική της ζώνη ευθύνης για την έκδοση ναυτικών αγγελιών.
Μάλιστα, προχώρησε στην επανέκδοση της αγγελίας για τη συμμαχική άσκηση, χρησιμοποιώντας ακριβώς τις ίδιες συντεταγμένες που είχαν περιληφθεί στην ελληνική ανακοίνωση.
Η κίνηση αυτή δεν αφορά την πραγματοποίηση διαφορετικής τουρκικής άσκησης, αλλά τη διεκδίκηση της αρμοδιότητας έκδοσης της σχετικής ναυτικής προειδοποίησης.
Το γαλλικό ερευνητικό και η επανεκκίνηση του Great Sea Interconnector
Το περιστατικό αποκτά ευρύτερη γεωπολιτική διάσταση καθώς συνδέεται χρονικά και γεωγραφικά με την προετοιμασία για την επανέναρξη των εργασιών του Great Sea Interconnector.
Πρόκειται για το έργο ηλεκτρικής διασύνδεσης Κρήτης–Κύπρου, το οποίο προβλέπει την εγκατάσταση υποθαλάσσιου καλωδίου υψηλής τάσης συνεχούς ρεύματος 500 kV.
Στις 14 Οκτωβρίου, η γαλλική Nexans, ανάδοχος του καλωδίου, προχώρησε στις απαραίτητες ενέργειες για την έκδοση NAVTEX, ενώ παράλληλα βρίσκεται σε εξέλιξη η διαδικασία έγκρισης της συμμετοχής του γαλλικής σημαίας ερευνητικού πλοίου «Abeille Marengo».
Το συγκεκριμένο πλοίο πρόκειται να πραγματοποιήσει προκαταρκτικές υποθαλάσσιες έρευνες στη διαδρομή μεταξύ της Κορακιάς Ηρακλείου και της Κύπρου.
Οι εργασίες περιλαμβάνουν τη χαρτογράφηση του βυθού, την εξέταση της μορφολογίας του και τον προσδιορισμό της καταλληλότερης όδευσης για την τοποθέτηση των καλωδίων.
Η περιοχή νότια του Καστελλόριζου, στην οποία εκδηλώθηκε η νέα τουρκική αμφισβήτηση, περιλαμβάνεται στη σχεδιαζόμενη πορεία του ερευνητικού.
Δεν έχει, ωστόσο, ανακοινωθεί ακόμη οριστική ημερομηνία έναρξης των νέων ερευνών.
Το έγγραφο του Λιμενικού και η προθεσμία της 16ης Οκτωβρίου
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το έγγραφο του Αρχηγείου του Λιμενικού Σώματος, με ημερομηνία 14 Οκτωβρίου 2026, το οποίο αφορά την αίτηση εξαίρεσης για τη χρήση του γαλλικού πλοίου.
Σύμφωνα με το έγγραφο, το αίτημα είχε υποβληθεί στις 9 Οκτωβρίου από το ναυτικό πρακτορείο «Δ. Πατρίκιος ΙΚΕ», για λογαριασμό της ιταλικής Next Geosolutions Europe SpA.
Η ιταλική εταιρεία έχει αναλάβει τις προκαταρκτικές υποθαλάσσιες έρευνες για λογαριασμό της Nexans.
Η χρησιμοποίηση πρόσθετου ερευνητικού σκάφους κρίθηκε απαραίτητη εξαιτίας των ιδιαίτερα απαιτητικών τεχνικών χαρακτηριστικών της προβλεπόμενης όδευσης.
Συγκεκριμένα, οι εργασίες θα πραγματοποιηθούν σε περιοχές μεγάλου βάθους, με απότομες υποθαλάσσιες πλαγιές και γεωμορφολογικά χαρακτηριστικά που απαιτούν εξειδικευμένο εξοπλισμό.
Το Λιμενικό κάλεσε τις αρμόδιες λιμενικές αρχές και τους ναυτιλιακούς φορείς να διερευνήσουν εάν υπάρχουν διαθέσιμα πλοία ελληνικής σημαίας με αντίστοιχες δυνατότητες.
Η προθεσμία για την υποβολή των σχετικών απαντήσεων λήγει σήμερα, Παρασκευή 16 Οκτωβρίου, στις 13:00.
Το έγγραφο κοινοποιήθηκε, μεταξύ άλλων, στο υπουργείο Εξωτερικών και στο Γενικό Επιτελείο Ναυτικού.
Οι έρευνες έχουν παράταση έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026
Σημαντική λεπτομέρεια αποτελεί το γεγονός ότι οι υποθαλάσσιες έρευνες είχαν αρχικά εγκριθεί από το υπουργείο Εξωτερικών τον Ιούνιο του 2024.
Με νεότερη απόφαση, τον Φεβρουάριο του 2026, δόθηκε παράταση της σχετικής έγκρισης έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026.
Η επανέναρξη των εργασιών προϋποθέτει την ολοκλήρωση των απαιτούμενων διαδικασιών, ενώ προβλέπεται ενημέρωση της Υδρογραφικής Υπηρεσίας και της Διοίκησης Υποβρυχίων του Πολεμικού Ναυτικού τουλάχιστον 72 ώρες πριν από την έναρξη των ερευνών.
Η επίσημη ανακοίνωση του Λιμενικού επιβεβαιώνει την υποβολή αίτησης για τη χρησιμοποίηση του «Abeille Marengo», χωρίς αυτό να σημαίνει ότι έχει ήδη δοθεί η τελική έγκριση ή ότι το πλοίο έχει ξεκινήσει τις εργασίες του.
Η «EUNOMIA» και το γεωπολιτικό μήνυμα στην Ανατολική Μεσόγειο
Η πολυεθνική άσκηση «EUNOMIA» πραγματοποιείται στο πλαίσιο της συνεργασίας Ελλάδας, Κύπρου, Γαλλίας και Ιταλίας για τη σταθερότητα και την ασφάλεια στην Ανατολική Μεσόγειο.
Σύμφωνα με τις δημοσιευμένες πληροφορίες, το πρόγραμμα δραστηριοτήτων εκτείνεται από τις 16 έως τις 22 Οκτωβρίου, με επιπλέον δραστηριότητα στις 26 Οκτωβρίου. Η συγκεκριμένη NAVTEX που επικαλείται το Liberal αφορά άσκηση πυρών στις 19 Οκτωβρίου.
Η τουρκική παρέμβαση αποκτά ιδιαίτερη σημασία επειδή σημειώνεται σε περιοχή που συνδέεται με τον σχεδιασμό ενός ευρωπαϊκού ενεργειακού έργου.
Η Άγκυρα δεν αμφισβητεί απλώς μια ναυτική ανακοίνωση. Επαναφέρει τη διεκδίκησή της περί αρμοδιότητας έκδοσης NAVTEX σε μια θαλάσσια ζώνη όπου η ελληνική πλευρά προετοιμάζει δραστηριότητες που αφορούν την ηλεκτρική διασύνδεση.
Πρέπει, ωστόσο, να διακρίνεται η αρμοδιότητα έκδοσης ναυτικών αγγελιών από την οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ. Πρόκειται για διαφορετικά νομικά ζητήματα και η έκδοση μιας NAVTEX δεν καθορίζει από μόνη της κυριαρχικά δικαιώματα.
Το κρίσιμο τεστ για την Αθήνα: Τι θα συμβεί όταν φτάσει το γαλλικό σκάφος;
Το πραγματικό ενδιαφέρον πλέον μετατοπίζεται στην επόμενη φάση.
Όταν ολοκληρωθεί η αδειοδότηση και εκδοθεί η NAVTEX για τις έρευνες του «Abeille Marengo», θα διαπιστωθεί εάν η Τουρκία περιοριστεί σε νέα αμφισβήτηση μέσω ναυτικών αγγελιών ή προχωρήσει σε άλλες ενέργειες.
Το προηγούμενο των εντάσεων γύρω από τις έρευνες για το καλώδιο καθιστά το συγκεκριμένο ερώτημα ιδιαίτερα σημαντικό για την Αθήνα και τη Λευκωσία.
Επιπλέον, η συμμετοχή γαλλικής εταιρείας και πλοίου γαλλικής σημαίας προσδίδει στο θέμα ευρωπαϊκή διάσταση, χωρίς να συνεπάγεται αυτομάτως στρατιωτική ή διπλωματική αντίδραση του Παρισιού.
Η απάντηση θα εξαρτηθεί από την εξέλιξη των εργασιών και τις αποφάσεις των εμπλεκόμενων κυβερνήσεων.
Η ουσία είναι ότι το Great Sea Interconnector επανέρχεται στο επίκεντρο της ελληνοτουρκικής αντιπαράθεσης πριν ακόμη αρχίσουν οι νέες έρευνες.
Η ελληνική πλευρά έχει ενεργοποιήσει τη διαδικασία για την επιστροφή του ερευνητικού σκάφους στη θάλασσα. Η Τουρκία, από την πλευρά της, επέλεξε να επαναφέρει την αμφισβήτηση της αρμοδιότητας του Ηρακλείου με αφορμή την άσκηση «EUNOMIA».
Το επόμενο διάστημα θα δείξει εάν οι νέες έρευνες θα προχωρήσουν χωρίς παρεμπόδιση ή εάν το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου θα αποτελέσει ξανά πεδίο έντασης στην Ανατολική Μεσόγειο.
GEOPOLITICO
«Ελευθερία» Λονδίνου: Αδιέξοδο στο Κυπριακό, νέα εποχή στις σχέσεις Βρετανίας–ΕΕ και τα μηνύματα Ρούμπιο προς την Τουρκία
Στο επίκεντρο του νέου φύλλου της ομογενειακής εφημερίδας η αμετακίνητη στάση της τουρκικής πλευράς στο Κυπριακό, οι πολιτικές εξελίξεις στο Ηνωμένο Βασίλειο και η ερμηνεία της επίσκεψης του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών στην Αθήνα από τον τουρκικό Τύπο. Ξεχωριστή θέση κατέχουν η 66η επέτειος της Κυπριακής Ανεξαρτησίας και η δυναμική παρουσία των Ελληνοκυπρίων στη βρετανική αυτοδιοίκηση.
Με πλούσια θεματολογία γύρω από τις διεθνείς εξελίξεις, το Κυπριακό, τις ελληνοαμερικανικές σχέσεις και τη δραστηριότητα της ελληνικής και κυπριακής ομογένειας κυκλοφόρησε την Πέμπτη 15 Οκτωβρίου 2026 το 1308ο φύλλο της εβδομαδιαίας εφημερίδας «Ελευθερία» του Λονδίνου.
Η έκδοση αναδεικνύει τις διπλωματικές εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο, τις προσπάθειες επαναπροσέγγισης του Ηνωμένου Βασιλείου με την Ευρωπαϊκή Ένωση, αλλά και τον ενεργό ρόλο του απόδημου ελληνισμού στη δημόσια ζωή της Βρετανίας.
Κυπριακό: Καμία ουσιαστική μετακίνηση από την τουρκική πλευρά
Ένα από τα κεντρικά πολιτικά θέματα της εφημερίδας αφορά τη συνάντηση του Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκου Χριστοδουλίδη με τον Τουρκοκύπριο ηγέτη Τουφάν Ερχιουρμάν.
Με τίτλο «Καμία μετακίνηση της τουρκικής πλευράς στο Κυπριακό», η «Ελευθερία» επισημαίνει ότι οι δύο πλευρές συμφώνησαν σε περιορισμένης σημασίας ζητήματα, χωρίς να σημειωθεί ουσιαστική πρόοδος στον πυρήνα του προβλήματος.
Οι συμφωνίες αφορούν την κοινή παρουσία των δύο ηγετών στο 6ο Δικοινοτικό Φεστιβάλ Ειρήνης στην Πύλα, τη συμμετοχή τους σε συνεδριάσεις τεχνικών επιτροπών και τον προγραμματισμό νέας συνάντησης.
Ωστόσο, σύμφωνα με την εφημερίδα, η τουρκική πλευρά εξακολουθεί να θέτει ως προϋπόθεση για την επανέναρξη των ουσιαστικών συνομιλιών την αποδοχή της λεγόμενης «κυριαρχικής ισότητας».
Το δημοσίευμα στρέφει επίσης την προσοχή στην επικείμενη επίσκεψη της προσωπικής απεσταλμένης του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ, Μαρίας Άνχελα Ολγκίν, και στο ερώτημα αν θα μπορέσει να επανεκκινήσει η διαπραγματευτική διαδικασία πριν ολοκληρωθεί η θητεία του Αντόνιο Γκουτέρες.
Η επίσκεψη Ρούμπιο στην Αθήνα και η αντίδραση του τουρκικού Τύπου
Ξεχωριστή θέση στην έκδοση καταλαμβάνει το άρθρο του δημοσιογράφου Χρήστου Κωνσταντινίδη, με τίτλο «Πώς ερμήνευσε η Τουρκία την επίσκεψη Ρούμπιο στην Αθήνα», το οποίο εξετάζει τον τρόπο με τον οποίο τα τουρκικά μέσα ενημέρωσης αντιμετώπισαν τα μηνύματα του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών.
Η ομιλία του Μάρκο Ρούμπιο στην Πνύκα και η προβολή της Ελλάδας ως στρατηγικού εταίρου των Ηνωμένων Πολιτειών αποτέλεσαν αντικείμενο σχολιασμού από τουρκικές εφημερίδες και αναλυτές.
Στο επίκεντρο βρίσκονται η αμερικανική στρατηγική στην Ανατολική Μεσόγειο, η ελληνοαμερικανική αμυντική συνεργασία, η ενεργειακή ασφάλεια και η στάση της Ουάσινγκτον απέναντι στις ελληνοτουρκικές διαφορές.
Σε άλλη παρέμβαση της έκδοσης, ο ακαδημαϊκός Αυγουστίνος Αυγουστή θέτει το ερώτημα κατά πόσο οι θετικές δηλώσεις της αμερικανικής πλευράς συνοδεύονται από συγκεκριμένες δεσμεύσεις για τα ελληνικά και κυπριακά συμφέροντα.
Βρετανία και Ευρωπαϊκή Ένωση: Ανοίγει η συζήτηση για υπέρβαση του Brexit
Στο βρετανικό μέτωπο, η «Ελευθερία» αφιερώνει εκτενές δημοσίευμα στην προσπάθεια της κυβέρνησης του Άντι Μπέρναμ να διαμορφώσει μια νέα σχέση με τις Βρυξέλλες.
Ο Βρετανός πρωθυπουργός εμφανίζεται να θεωρεί ανεπαρκές το σημερινό πλαίσιο συνεργασίας, υποστηρίζοντας ότι το Brexit προκάλεσε μεγαλύτερη οικονομική ζημιά από τα αναμενόμενα οφέλη.
Η εφημερίδα αναφέρεται στην προγραμματισμένη για τις 20 Νοεμβρίου σύνοδο κορυφής Ευρωπαϊκής Ένωσης–Ηνωμένου Βασιλείου στις Βρυξέλλες, όπου αναμένεται να εξεταστούν νέες συμφωνίες για το εμπόριο, την κινητικότητα των νέων και την οικονομική συνεργασία.
Στη συζήτηση περιλαμβάνονται ακόμη η πιθανότητα στενότερης σύνδεσης της Βρετανίας με την ενιαία αγορά και την τελωνειακή ένωση, καθώς και οι προοπτικές μιας νέας συζήτησης για την ευρωπαϊκή πορεία της χώρας μετά τις επόμενες γενικές εκλογές.
Ουκρανία και Ιράν: Αμυντική συνεργασία και ζητήματα ασφάλειας
Στη διεθνή επικαιρότητα, η εφημερίδα παρουσιάζει τη συνάντηση του Βρετανού πρωθυπουργού με τον Ουκρανό πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι στο Λονδίνο.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, βασικά θέματα των συνομιλιών αποτέλεσαν η ενίσχυση της ουκρανικής αεράμυνας, η διάθεση νέων πυραυλικών συστημάτων και η αντιμετώπιση των ρωσικών μη επανδρωμένων αεροσκαφών.
Παράλληλα, καταγράφονται οι βρετανικές ανησυχίες για πιθανή ιρανική εμπλοκή σε περιστατικό ασφαλείας στη στρατιωτική βάση RAF Fairford, που χρησιμοποιείται από τις αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις. Η εφημερίδα αποδίδει στον Μπέρναμ την εκτίμηση ότι η εμπλοκή των Φρουρών της Επανάστασης είναι «σχεδόν βέβαιη».
Η ομογένεια τίμησε την Κυπριακή Ανεξαρτησία
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στην 66η επέτειο της ανακήρυξης της Κυπριακής Ανεξαρτησίας.
Η εφημερίδα καταγράφει την επετειακή εκδήλωση που διοργάνωσαν στο βόρειο Λονδίνο η Κυπριακή Υπάτη Αρμοστεία και η Ελληνική Κυπριακή Αδελφότητα Λονδίνου, παρουσία διπλωματών, εκπροσώπων της Εκκλησίας, της βρετανικής αυτοδιοίκησης και της ομογένειας.
Ο Ύπατος Αρμοστής Κυριακός Κούρος αναφέρθηκε στη σημασία διατήρησης της ιστορικής μνήμης, στην ανάγκη τερματισμού της τουρκικής κατοχής και στη συμβολή της κυπριακής παροικίας στην ενημέρωση της βρετανικής κοινωνίας για το Κυπριακό.
Στην εκδήλωση μίλησαν επίσης ο πρόεδρος της Αδελφότητας Φάνος Θεοφάνους και η δήμαρχος Μπάρνετ Zahra Beg, η οποία περιέγραψε τις εντυπώσεις της από πρόσφατη επίσκεψή της στην κατεχόμενη Μόρφου.
Τιμή στους 17 ομογενείς δημοτικούς συμβούλους
Η Εθνική Κυπριακή Ομοσπονδία Ηνωμένου Βασιλείου τίμησε 17 ομογενείς δημοτικούς συμβούλους, οι οποίοι εξελέγησαν στις τοπικές εκλογές και προσφέρουν στις κοινότητες όπου ζουν.
Η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε στις 10 Οκτωβρίου, με συμμετοχή της αναπληρώτριας Υπάτης Αρμοστή Άννας Παπασάββα, του προέδρου της Ομοσπονδίας Χρίστου Καραολή και εκπροσώπων της τοπικής αυτοδιοίκησης.
Η παρουσία των Ελληνοκυπρίων σε θεσμικές θέσεις από το Λονδίνο μέχρι το Κάρντιφ και άλλες βρετανικές πόλεις παρουσιάζεται ως σημαντικό κεφάλαιο για την ενίσχυση της πολιτικής εκπροσώπησης της ομογένειας.
Ιστορική μνήμη, ελληνική πολιτική και πολιτισμός
Στις υπόλοιπες σελίδες της έκδοσης παρουσιάζονται ακόμη οι εξελίξεις στην ελληνική πολιτική σκηνή, η συζήτηση για τον περιορισμό της πρόσβασης παιδιών κάτω των 15 ετών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, καθώς και οι δημοσιογραφικές αναφορές στην αποχώρηση της Κίμπερλι Γκιλφόιλ από την αμερικανική πρεσβεία στην Αθήνα.
Ιστορικό ενδιαφέρον παρουσιάζει το αφιέρωμα στον Παύλο Μελά και τον Μακεδονικό Αγώνα, ενώ η εφημερίδα φιλοξενεί παρουσίαση του βιβλίου της Tanya Liveras Candy για τη ζωή και τη δολοφονία του Ανδρέα Λιβέρα κατά τις τρομοκρατικές επιθέσεις στη Βομβάη το 2008.
Στην έκδοση περιλαμβάνονται επίσης αφιερώματα στην εκπαιδευτική, πολιτιστική και κοινωνική δραστηριότητα των Ελλήνων και Κυπρίων της Βρετανίας.
Με το νέο της φύλλο, η «Ελευθερία» του Λονδίνου συνδυάζει την ελληνική και κυπριακή επικαιρότητα με τις εξελίξεις στη βρετανική και διεθνή πολιτική σκηνή, δίνοντας παράλληλα χώρο στους ανθρώπους και τους θεσμούς που διατηρούν ζωντανή την παρουσία του ελληνισμού στο Ηνωμένο Βασίλειο.
GEOPOLITICO
«Πυρπολητής»: Ελληνική σχεδίαση και ναυτική κρούση χωρίς πλήρωμα – Το επόμενο βήμα για τον Στόλο
Το Πολεμικό Ναυτικό παρουσίασε στον Σκαραμαγκά το δικό του μη επανδρωμένο σκάφος επιφανείας. Επιτήρηση, αναγνώριση και προσβολή πλεόντων στόχων στις αποστολές του, με στόχο την παραγωγή σε μεγάλους αριθμούς.
Ένα νέο εργαλείο για τη θαλάσσια επιτήρηση και τις επιχειρήσεις κρούσης παρουσίασε το Πολεμικό Ναυτικό, εντάσσοντας την εγχώρια ανάπτυξη μη επανδρωμένων συστημάτων στον σχεδιασμό ενίσχυσης του Στόλου.
Ο «Πυρπολητής», μη επανδρωμένο σκάφος επιφανείας που σχεδιάστηκε, αναπτύχθηκε και κατασκευάστηκε εξ ολοκλήρου από το Πολεμικό Ναυτικό, αποκαλύφθηκε την Τρίτη 13 Οκτωβρίου στο Ναυτικό Οχυρό Σκαραμαγκά. Η παρουσίαση έγινε κατά τα εγκαίνια του Κέντρου Διακλαδικής Εκπαίδευσης Μη Επανδρωμένων και Αυτόνομων Θαλάσσιων Συστημάτων, παρουσία του υπουργού Εθνικής Άμυνας Νίκου Δένδια.
Η σημασία του προγράμματος βρίσκεται τόσο στις αποστολές που μπορεί να αναλάβει όσο και στην ελληνική προέλευση της σχεδίασης και της κατασκευής του. Ο στόχος παραγωγής σε μεγάλους αριθμούς δίνει στο εγχείρημα προοπτική ευρύτερης αξιοποίησης από τον Στόλο, υπό την προϋπόθεση της επιτυχούς ολοκλήρωσης των δοκιμών.
Επιτήρηση και δυνατότητα προσβολής στόχων
Το σκάφος έχει μήκος πέντε μέτρων και μέγιστη ταχύτητα άνω των 40 κόμβων. Η αυτονομία του χαρακτηρίζεται υψηλή, χωρίς να έχουν ανακοινωθεί συγκεκριμένες τιμές επιχειρησιακής εμβέλειας ή διάρκειας αποστολής.
Διαθέτει ηλεκτροοπτικό σύστημα, ραντάρ επιφανείας, συστήματα επικοινωνιών και αισθητήρες για την πλοήγηση και την επιχειρησιακή χρησιμοποίησή του.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της παρουσίασης, έχει σχεδιαστεί για τρεις βασικές κατηγορίες αποστολών: συλλογή πληροφοριών, επιτήρηση και αναγνώριση· επιχειρήσεις εναντίον στόχων επιφανείας· και επιθέσεις μονής κατεύθυνσης με μεταφορά εκρηκτικού φορτίου.
Στην τελευταία περίπτωση, το ίδιο το μη επανδρωμένο σκάφος αποτελεί το μέσο προσβολής. Προβλέπονται επίσης δυνατότητες περαιτέρω αναβάθμισης και διεύρυνσης των αποστολών του.
Οι ενσωματωμένες δυνατότητες αυτόνομης λειτουργίας βρίσκονται στο τελικό στάδιο δοκιμών. Η διάκριση έχει σημασία: η απουσία πληρώματος από το σκάφος και η αυτόνομη εκτέλεση λειτουργιών αποτελούν διαφορετικά χαρακτηριστικά, τα οποία πρέπει να αξιολογούνται χωριστά.
Η επιχειρησιακή κατεύθυνση που περιέγραψε ο Δένδιας
Ο υπουργός Εθνικής Άμυνας ανέφερε ότι ο «Πυρπολητής» μπορεί «να συλλέγει πληροφορίες, να επιτηρεί, να αναγνωρίζει, να λειτουργεί —όπως το όνομά του λέει— σαν σκάφος δυνατοτήτων επίθεσης εναντίον πλεόντων στόχων».
Παράλληλα, επισήμανε τη δυνατότητα μεταφοράς μέρους των αποστολών επιτήρησης και περιπολίας σε μη επανδρωμένα και αυτόνομα μέσα, με αντίστοιχη μείωση των ημερών παραμονής του προσωπικού στη θάλασσα.
Αυτή η κατεύθυνση αναδεικνύει τον συμπληρωματικό ρόλο των νέων συστημάτων στον Στόλο. Η αξιοποίησή τους μπορεί να διευρύνει τις επιλογές επιτήρησης και κρούσης και να επιτρέψει διαφορετική κατανομή των αποστολών μεταξύ επανδρωμένων και μη επανδρωμένων μέσων.
Από τα πυρπολικά στην ελληνική τεχνογνωσία
Η επιλογή του ονόματος συνδέει το πρόγραμμα με την παράδοση των πυρπολικών της Επανάστασης του 1821: τη χρήση μικρότερων σκαφών για την προσβολή ισχυρότερων εχθρικών μονάδων.
Στον σύγχρονο «Πυρπολητή», η ιστορική αναφορά συνοδεύεται από συστήματα αισθητήρων, επικοινωνιών και πλοήγησης, με το πλήρωμα να απουσιάζει από το μέσο που εκτελεί την αποστολή.
Το ουσιαστικό ζητούμενο είναι η διατήρηση και η εξέλιξη αυτής της τεχνογνωσίας. Η εγχώρια ανάπτυξη αποκτά επιχειρησιακή αξία όταν συνοδεύεται από αξιόπιστη παραγωγή, υποστήριξη και δυνατότητα αναβαθμίσεων σε βάθος χρόνου.
Εκπαίδευση σε ευρύ φάσμα θαλάσσιων συστημάτων
Το νέο Κέντρο Διακλαδικής Εκπαίδευσης προορίζεται για την εκπαίδευση και την εξοικείωση του προσωπικού με μη επανδρωμένα και αυτόνομα θαλάσσια μέσα.
Στην παρουσίαση περιλαμβάνονταν συστήματα επιφανείας για επιτήρηση, συλλογή πληροφοριών, υδρογραφικές έρευνες και αποστολές έρευνας και διάσωσης, καθώς και υποβρύχια μέσα για εντοπισμό και εξουδετέρωση ναρκών.
Μεταξύ αυτών ήταν τα FLEXUS, NIRIIS, BLUE BOAT, ΜΕΣΕ και ΚΑΝΑΡΗΣ «1» και «2», καθώς και τα υποβρύχια PLUTO PLUS και PLUTINO MIKI. Η ποικιλία των μέσων δείχνει ότι η εκπαίδευση καλύπτει περισσότερες αποστολές από την αποκλειστική χρήση σκαφών κρούσης.
Στα εγκαίνια της Διακλαδικής Σχολής Μη Επανδρωμένων, αλλά και των Αυτονόμων Συστημάτων Θάλασσας. Ένα περαιτέρω βήμα, που δημιουργεί τεράστιες δυνατότητες για το Πολεμικό Ναυτικό μας στο Αρχιπέλαγος, με τα Αυτόνομα Συστήματα τα οποία μπορούν να προσφέρουν απεριόριστες δυνατότητες στην επιτήρηση και αναγνώριση, στην προστασία των λιμένων, στον ναρκοπόλεμο και στην ασφάλεια των υποδομών.
Αυτό το νέο Πολεμικό Ναυτικό με τις σύγχρονες πλατφόρμες, θα μπορεί να προστατεύει όχι μόνο την κυριαρχία και τα κυριαρχικά δικαιώματα, αλλά και τα ενεργειακά και επικοινωνιακά δίκτυα στον βυθό, τα οποία είναι επίσης απαραίτητα για την ασφάλεια της Πατρίδας.
(από τον χαιρετισμό μου στην τελετή των εγκαινίων του Κέντρου Διακλαδικής Εκπαίδευσης Μη Επανδρωμένων και Αυτόνομων Θαλάσσιων Συστημάτων στο Κέντρο Εκπαίδευσης ΠΑΛΑΣΚΑΣ του ΠΝ)
#HellenicNavy
— Nikos Dendias (@NikosDendias) October 13, 2026
Το αίτημα για τα Corsair
Ξεχωριστή θέση είχε το Corsair της Saronic, μη επανδρωμένο και αυτόνομο σκάφος επιφανείας μήκους επτά μέτρων, με ταχύτητα άνω των 35 κόμβων.
Σύμφωνα με την ενημέρωση της παρουσίασης, διαθέτει δυνατότητα συνεργατικής αυτόνομης δράσης σε σμήνη και μπορεί να αναλαμβάνει αποστολές επιτήρησης, επιχειρήσεων κατά στόχων επιφανείας, επίθεσης μονής κατεύθυνσης και έρευνας και διάσωσης.
Το Πολεμικό Ναυτικό έχει πραγματοποιήσει δοκιμές και αξιολόγηση του συστήματος και έχει αποστείλει σχετικό Letter of Request για προμήθεια σκαφών μέσω του μηχανισμού Foreign Military Sales των ΗΠΑ. Η αποστολή του αιτήματος αποτελεί βήμα στη διαδικασία προμήθειας και δεν ισοδυναμεί με ολοκληρωμένη αγορά ή παράδοση.
Το κρίσιμο βήμα είναι η παραγωγή
Η παρουσίαση του «Πυρπολητή» αποτελεί αφετηρία για την αξιολόγηση ενός ελληνικού μη επανδρωμένου μέσου με πολλαπλές αποστολές. Η ολοκλήρωση των δοκιμών, η οργάνωση της παραγωγής και η ένταξή του στις διαδικασίες του Στόλου θα καθορίσουν το πραγματικό επιχειρησιακό του αποτύπωμα.
Μέχρι στιγμής δεν έχουν δημοσιοποιηθεί συγκεκριμένα στοιχεία για την εμβέλεια, το εκρηκτικό φορτίο, το κόστος ανά μονάδα ή το χρονοδιάγραμμα μαζικής παραγωγής. Τα διαθέσιμα δεδομένα τεκμηριώνουν τις κατευθύνσεις του προγράμματος· η συνολική αποτίμησή του θα απαιτήσει τα αποτελέσματα των δοκιμών και τις αποφάσεις για την παραγωγή.
-
Αναλύσεις1 μήνα πρινΤο τελεσίγραφο Καλίν την ώρα που η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο!
-
Άμυνα3 μήνες πρινΡωσσικό ΜΜΕ: Ελληνικό «μπλόκο» στην απαίτηση για Patriot – Πώς γνωρίζει το Κίεβο απόρρητα στοιχεία για τους πυραύλους μας;
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ3 μήνες πρινΠακιστανός με καναδική υπηκοότητα ο υπαίτιος της πυρκαγιάς στον Έβρο! Πιθανόν να μετέφερε μετανάστες
-
GEOPOLITICO1 μήνα πρινΤο διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
-
Αναλύσεις2 μήνες πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΞέσπασμα της μητέρας της Μυρτούς για την υπόθεση Τζαβέντ Ασλάμ: «Δεν ξεχνώ ποτέ» – «Δήμαρχος των Πακιστανών ο Δούκας»
-
GEOPOLITICO4 εβδομάδες πρινΤί λέει Τούρκος δημοσιογράφος για Σάββα Καλεντερίδη; «Έκανε πολύ καλά τη δουλειά του για τη χώρα του – Δεν μπορούσε να τον στριμώξει η ΜİΤ»
-
Αναλύσεις3 μήνες πρινΕάν η Τουρκία απορρίψει τη συμφωνία αποχώρησης από την Κύπρο θα απομακρυνθεί δια της βίας
