Ακολουθήστε μας

Αναλύσεις

Με ”ναυτόπαιδες” στο τιμόνι και τη χώρα θήραμα στις ”ορέξεις” του Ερντογάν …

Δημοσιεύτηκε στις

Επιφυλλίδα

Γράφει η Κρινιώ Καλογερίδου

Από τότε που διαμόρφωσα πολιτική σκέψη, είναι αλήθεια, έχουν επισυμβεί ποικίλες διακυμάνσεις στην πολιτική μας ζωή, που ακολουθούνταν από ιδεολογικές διαφοροποιήσεις και δημιουργία κομματικών σχημάτων με προσχηματικές σκοπιμότητες και συντεχνιακές τάσεις, οι οποίες δεν είχαν σχέση με τις ανάγκες της χώρας και της κοινωνίας μας.

Οι πομπώδεις αρχές, τα συμβόλαια με τον λαό και τα ”θα” της ανταπόκρισης στα ”θέλω” της συλλογικότητας περίσσευαν, φυσικά, όπως και τα υψιπετή οράματα των εκάστοτε πολιτικών ηγετών για αποκατάσταση του ιδεώδους της δημοκρατίας με επένδυση στην αξιοκρατία, τη δικαιοσύνη, τα ανθρώπινα δικαιώματα και άλλες ερίτιμες αξίες που περικλείονταν – κατά το ιστορικό παρελθόν – στην αρετή των Ελλήνων .

Φευ!.. Οι εποχές άλλαξαν έκτοτε προς το καλύτερο ή το χειρότερο, χωρίς να αλλάξουν όμως τα τοξικά στερεότυπα που δηλητηρίασαν σε μεγάλο βαθμό τον δημόσιο βίο της χώρας. Στερεότυπα που έκαναν πέρα τις προγονικές αξίες και αρετές μας και πρόβαλλαν ως μόνο νόημα ύπαρξης της ζωής την ευμάρεια.

Στερεότυπα που ήθελαν εξαρτώμενη την επιβίωση του Ελληνισμού απ’ τον εκδυτικισμό άνευ όρων, σε βαθμό που να παραμορφώσουν την Παιδεία μας εξαλείφοντας τα αρχαία ελληνικά της λαμπρής κληρονομιά μας, για να τα αντικαταστήσουν με μεταφραστικά κείμενα, ενώ παράλληλα προωθούσαν στις βαθμίδες εκπαίδευσης μια Ιστορία ”στρογγυλεμένη”, ”διασκευασμένη”, για να μην ενοχλεί ο ”εθνικισμός” της τους γείτονες.

Εκ των υστέρων βέβαια – όπως αποδείχθηκε – το ”κέρδος” απ’ τον κακέκτυπο, διαχρονικό, συστηματικό και σκόπιμο άνευ… όρων ”εκδυτικισμό” μας ήταν η απώλεια της ψυχής μας, της ελληνικής ψυχής, που μας έκανε τελικά να αμνηστεύσουμε τους πλαστογράφους της Ιστορίας της Μακεδονίας μας και να εκποιήσουμε το όνομα της (”Συμφωνία Πρεσπών”, 2018) δίνοντας προίκα τη γλώσσα και την ”μακεδονική” εθνότητα.

Μας έκανε επαΐοντες της πολιτικής ανακολουθίας και της μικροκομματικής εκμετάλλευσης, που μετέτρεψαν τελικά το μείζον εθνικό ζήτημα σε μικρό. Έτσι δεν είπαμε λέξη την ώρα που έπρεπε για την λιμνιαία ”Συμφωνία”, αλλά – αντίθετα – στείλαμε στο πυρ το εξώτερο τις προεκλογικές υποσχέσεις μας για ”επαναδιαπραγμάτευση” και ”βέτο”, ενώ ξεκινήσαμε εντατικά σεμινάρια ενδοτισμού με δάσκαλο την Γερμανία.

Χάρη σ’ αυτά και τα εντατικά των Αμερικανών που ξεκίνησαν προ αμνημονεύτων χρόνων, κάναμε εντυπωσιακότερες κυβιστήσεις από τις άγαρμπες των προκατόχων μας. ”Αγκαλιάσαμε” την ”εθνικά ασύμφορη” προεκλογικά ”Συμφωνία Πρεσπών” και δώσαμε μάχες για την συμμετοχή των Σκοπίων στο ΝΑΤΟ και το ευρωπαϊκό μέλλον τους.

Αποδεχθήκαμε, μ’ άλλα λόγια, πλήρως την κληρονομιά του ΣΥΡΙΖΑ κι ας τον μεμφόμασταν ως ”μειοδότη” προεκλογικά συμμετέχοντας υποκριτικά στα ”εθνικιστικά” (βλ. φασιστικά κατά Τσίπρα) συλλαλητήρια για την Μακεδονία, με στόχο τα… ”ψηφαλάκια” των ”Μακεδονομάχων” που θα μας χάριζαν πολιτική αυτοδυναμία.

Τα ”ψηφαλάκια” που θα μας χάριζαν καρέκλα και εξουσία, δηλαδή, αν και – επ’ αυτού του ζητήματος – διαφοροποιείται ο λαλίστατος (με λόγο και αιτία) Γιάν(ν)ης Βαρουφάκης λέγοντας πως ” Σήμερα η σφαίρα της πολιτικής δεν σου εξασφαλίζει εξουσία, σου εξασφαλίζει οφίτσια”.

Είτε έτσι είτε αλλιώς, πάντως, το σίγουρο είναι ότι θυσιάσαμε χάριν αυτών την αξιοπρέπεια του έθνους μας και τις αιματοβαμμένες απ’ τις θυσίες των πατέρων μας σελίδες της ελληνικής Ιστορίας για την Μακεδονία.

Είχε προηγηθεί φυσικά των ενδοτικών υποχωρήσεων η ανικανότητά μας να αναδείξουμε την πολιτισμική ετερότητα της Ελλάδας μες στην Ευρώπη και την ιστορική αυταξία της. Είχε προηγηθεί η ανικανότητά μας να κάνουμε γνωστή την ιστορική αλήθεια για την Μακεδονία και το Αιγαίο (που έφτασαν να είναι… διαφιλονικούμενα) για έναν και μόνο λόγο: από φόβο μήπως προσκρούσει η αλήθεια αυτή στα ξένα συμφέροντα και πέσουμε σε δυσμένεια με συνέπεια την απώλεια της εξουσίας…

Λάθη επί λαθών και ψέματα επί ψεμάτων στην πολιτική μας ζωή διαχρονικά. Λάθη και ψέματα που μετέτρεψαν την Ελλάδα από πεντηκόντορο τριήρη σε σκάφος αναψυχής, παροχής υπηρεσιών και εξυπηρετήσεων.

Σε κράτος -αποικία χρέους ή, άλλως, ”κρυπτο-αποικιακό”, που υπέταξε το φιλελεύθερο πνεύμα του και την αξιακή ύπαρξη του σε ξένα κέντρα εξουσίας τα οποία το κρατούν εγκλωβισμένο σε μια οικονομική και πνευματική φυλακή και καταδικασμένο σε επίπεδα εξάρτησης ισοδύναμης με σκλαβιά.

Μια σκλαβιά που μετατρέπει τους Έλληνες σε ”δεσμώτες” και περιορίζει την Ελλάδα γεωστρατηγικά, πράγμα που εκμεταλλεύεται μόνιμα ο άρπαγας γείτονας εξ Ανατολών μας πότε ξεσηκώνοντας καταιγίδες και υψώνοντας κύματα επιθετικότητας εναντίον της και πότε κουνώντας το δάχτυλο στους Έλληνες, κάθε που νιώθει τον εαυτό του ”σουλτάνο” κι αυτούς ραγιάδες της νεο-οθωμανικής αυτοκρατορίας του.

Τα 152 νησιά του ελληνικού Αρχιπελάγους (με κορωνίδα το Καστελόριζο) μαζί με τη Θράκη και την Κύπρο ήταν ανέκαθεν ο διακαής πόθος του επεκτατισμού του, στον οποίο προστέθηκε εσχάτως και η Κρήτη.

Ένας πόθος αναθεωρητικός που τον κάνει να αμφισβητεί έμπρακτα – με ολοένα αυξανόμενη συχνότητα – τα γεγονότα και τις Διεθνείς Συμβάσεις και Συνθήκες που χάραξαν τα ελληνοτουρκικά σύνορα (Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας [1882], Συνθήκες Λωζάνης [1923] και Λονδίνου [1947]).

Να αμφισβητεί και να αλλάζει αυθαίρετα – με τον αέρα της… Περιφερειακής δύναμης της Μεσογείου – το όνομα του Αιγαίου σε ”θάλασσα των νησιών” σβήνοντας απ’ τους χάρτες ταυτόχρονα κάθε τι που το κάνει να μοιάζει με ελληνική λίμνη.

Βρήκε και κάνει ο Τούρκος απέναντι, θα μου πείτε, τραβώντας απ’ το πέτο τη δική μας κυβέρνηση που έχει αποθεώσει την… θεωρία του κατευνασμού και είναι έτοιμη για εθνικές υποχωρήσεις στη Χάγη υπό τον φόβο των τουρκικών τετελεσμένων που σέρνει το casus belli του ’82 πίσω του με προεόρτια καταιγιστικές τουρκικές Navtex (με τελευταία τη χθεσινή της 4ης Μαρτίου για ασκήσεις με πραγματικά πυρά, που δεσμεύει περιοχές στο Αιγαίο και την Μεσόγειο)

Βρήκε και κάνει βλέποντας πως ταξιδεύουμε με ”ναυτόπαιδες” στο τιμόνι και τη χώρα θήραμα στις ”ορέξεις” του. Έτσι, με την πολιτική του πειθαναγκασμού, πέτυχε ήδη τον διπλό στόχο του: να κάνει – απ’ την μια – την Ευρώπη να απορρίψει κάθε ενδεχόμενο κυρώσεων σε βάρος του παζαρεύοντας εκβιαστικά το μεταναστευτικό, κι από την άλλη να κανοναρχεί στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο επιχειρώντας παράλληλα να διευρύνει την ατζέντα των διερευνητικών επαφών του δεύτερου γύρου (62ου στην Αθήνα).

Το μήνυμα του Ταγίπ Ερντογάν προς τους ”ναυτόπαιδες” της κυβέρνησής μας και τους ”ναυάρχους” της ξέμπαρκης Δύσης είναι σαφές και επαναλαμβανόμενο, έστω κι αν οι εδώ κάνουν πως δεν καταλαβαίνουν και προτιμούν να επικεντρωθούν στους λόγους αποτυχίας του τελευταίου lockdown που επιδείνωσε την κατάσταση με τον covid 19, παράλληλα με το δισεπίλυτο ”πρόβλημα Κουφοντίνα”.

Η Τουρκία διαμηνύει προς όλες τις κατευθύνσεις με στεντόρεια φωνή – έναντι των δικών μας, ωσεί απολογητικών, ”νιαουρισμάτων” πως ”κάθε λύση στην περιοχή περνά απ’ την δύναμη της πυγμής της” κι ότι στο πλαίσιο των περιφερειακών φιλοδοξιών της είναι ικανή να φέρει τον κόσμο… ανάποδα.

Όπερ σημαίνει για μας ότι μπορεί να μετέλθει κάθε μορφή βίας (βλ. προβοκάτσια σε Αιγαίο και Θράκη ή θερμό επεισόδιο με στόχο τα τετελεσμένα). Γι’ αυτό δεν δικαιολογείται οποιοσδήποτε ερασιτεχνισμός εκ μέρους μας, σε κυβερνητικό επίπεδο πάντα.

Δεν δικαιολογείται η ηττοπαθής ανοχή μας στη σωρεία τουρκικών προκλήσεων που έκαμψαν εν μια νυκτί τις ελληνικές αντιστάσεις αποχρωματίζοντας τις ”κόκκινες σημαίες” της εθνικής μας στρατηγικής και παραβιάζοντας εξακολουθητικά τα χωρικά ύδατά μας.

Το ”αρχή άνδρα δείκνυσι” των αρχαίων προγόνων μας, που το ερμήνευσε σωστά ο λαός μας με την παροιμιώδη έκφραση ”Ο καλός ο καπετάνιος στη φουρτούνα φαίνεται”, μας οδηγεί ήδη σε αρνητικά συμπεράσματα για την αξιοσύνη και αυτής της κυβέρνησης.

Κι αυτό γιατί δείχνει να είναι περιορισμένων δυνατοτήτων και περιορισμένων προσδοκιών στα θέματα Εξωτερικής πολιτικής και όχι μόνο (με την Οικονομία στο κόκκινο και την αποτυχία αντιμετώπισης της πανδημίας στον δεύτερο γύρο) διαψεύδοντας τις ελπίδες ανάκαμψης και ανάτασης που δημιούργησαν (πριν ένα χρόνο από τώρα) τα συγκλονιστικά γεγονότα στον Έβρο.

Γεγονότα που δεν είχαν την ανάλογη συνέχεια, αλλά αντίθετα ανέδειξαν την αδυναμία της στον τομέα αντιμετώπισης κρίσεων με επιστέγασμα – στο πεδίο της Εξωτερικής πολιτικής – την επί τρίμηνο παραβίαση των χωρικών μας υδάτων απ’ το Oruc Reis, την άρον-άρον ανάκληση απ’ την κυβέρνηση – υπό τον φόβο του casus belli – της προδιάθεσής της για δικαιωματική επέκταση των χωρικών μας υδάτων στα 12 νμ και την αδυναμία της να μετατρέψει (παρά την υπόσχεση Δένδια) σε ολοκληρωμένη την μερική ελληνοαιγυπτιακή συμφωνία, για να αποφύγει την ”γκριζοποίηση” από την Τουρκία της θαλάσσιας ζώνης μεταξύ 28ου και 32ου μεσημβρινού που περιλαμβάνει το Καστελόριζο και την Νότια Ρόδο.

Σημειωτέον ότι η Αίγυπτος αποδέχθηκε ήδη τα όρια της τουρκικής (δυτικά του 28ου μεσημβρινού [μεταξύ 25ου-28ου] και όχι της ελληνικής εν δυνάμει ΑΟΖ ανατολικά του [μεταξύ 28ου-32ου), ενώ σ’ αυτήν την κυβερνητική ”αστοχία” που μας στοιχίζει εθνικά προστέθηκε προ ημερών και η ύποπτη ”παρέμβαση” της στο θέμα των αιτημάτων και καταγγελιών των τουρκόφρονων Θράκης σε βάρος της χώρας μας με στόχο την άσκηση πίεσης για αναγνώριση ”τουρκικής” μειονότητας στην Ελλάδα.

Μιλώ για την ”επιχείρηση” παραπλάνησης εντός της Βουλής (η οποία έχει κοινή στόχευση με την ”γραμμή ΣΥΡΙΖΑ” για αναγνώριση ”τουρκικής” μειονότητας στην Ελλάδα), στην προσπάθειά της να ενσωματώσει σε νομοσχέδιο για τα ΜΜΕ μια ρύθμιση που κλείνει το μάτι δια της πλαγίας στους τουρκόφρονες μειονοτικούς.

Σ’ αυτούς που εξακολουθούν να κρατούν με εμπαθή εμμονή ανοιχτό το θέμα αναγνώρισης ”τουρκικής” μειονότητας στέλνοντας καταγγελτικές επιστολές για την Ελλάδα στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων του Στρασβούργου και τον ΟΗΕ με πρόσχημα ότι αυτή τους στερεί από το ανθρώπινο δικαίωμα του συνεταιρίζεσθαι.

Με δεδομένα αυτά, δεν έχουμε να περιμένουμε τίποτε θετικό στην επανάληψη του 62ου γύρου διαπραγματεύσεων με την Τουρκία (που ξεκίνησαν, σημειωτέον, με πρωτοβουλία της φιλότουρκης Γερμανίας), αφού γνωρίζουμε καλά πως στόχος της γείτονος χώρας είναι η να φέρει προς συζήτηση στη Χάγη το σύνολο των εδαφικών της διεκδικήσεων στο πλαίσιο της στρατηγικής της Γαλάζιας .

Προς ευόδωση αυτού του σκοπού, άλλωστε, διενεργείται απ’ την 25η Φεβρουαρίου με χρονικό όριο την 7η Μαρτίου άσκηση του Πολεμικού Ναυτικού της με την προκλητική ονομασία ”Γαλάζια Πατρίδα”. Το σόου το Ερντογάν – εν μέσω διερευνητικών – καλά κρατεί κορυφώνοντας τον πολυμέτωπο αγώνα του εναντίον μας (με όπλα και ημεδαπούς υποστηρικτές συμπεριλαμβανομένων των τουρκόφρονων Θράκης) προβάλλοντας ως αιτία την αποφυγή της Αθήνας να ενημερώσει (ως όφειλε, κατ’ εκείνην…) την Άγκυρα για τα εξής παρακάτω:

1. Για τις ασκήσεις του ελληνικού Πολεμικού Ναυτικού στο Αιγαίο

2.Τις επισκέψεις Ελλήνων αξιωματούχων σε παραμεθόριες περιοχές

3. Τις υδρογραφικές έρευνες μεταξύ Κρήτης και Πελοποννήσου &

4. Για την μη απάντησή της στο αίτημα της Τουρκίας για αφοπλισμό των νησιών του Ανατολικού Αιγαίου.

Τι συμπέρασμα βγάζω απ’ όλα αυτά; Μα, ό,τι ακριβώς και εσείς. Ότι, δηλαδή, ο Ταγίπ Ερντογάν μας υποδεικνύει εκκωφαντικά με πρόκληση ανιούσας κλιμάκωσης ότι ΔΕΝ μπορούμε να ξεφύγουμε απ’ την ”συνεκμετάλλευση” του Αιγαίου (κοινώς, διχοτόμηση), γιατί αυτή αποτελεί το ”δια ταύτα” της διεκδικητικής στρατηγικής του.

Μιας στρατηγικής επεκτατικής την οποία υπερασπίζονται για λογαριασμό του στην Ελλάδα οι ”πρόθυμοι” της αθηναϊκής ελίτ και κάποιοι ημεδαποί κοινοβουλευτικοί ή εξωκοινοβουλευτικοί Αξιωματούχοι, που προπαγανδίζουν τα δικαιώματα της Τουρκίας στο Αιγαίο, χωρίς να αντιλαμβάνονται την ζημιά που προκαλούν στη πατρίδα μας με το να προβάλλουν ως λογικές τις ανιστόρητες τουρκικές διεκδικήσεις επί των κυριαρχικών δικαιωμάτων της.

Κρινιώ Καλογερίδου (Βούλα Ηλιάδου, συγγραφέας)

Ο Σταύρος Καλεντερίδης, ξεκίνησε τις σπουδές του στην Αθήνα, σπουδάζοντας Πολιτική Επιστήμη στο Εθνικό Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών. Έπειτα από τέσσερα χρόνια συμμετοχής στα φοιτητικά όργανα συνδιοίκησης της σχολής του και σε διάφορες οργανώσεις νέων, αποφάσισε να συνεχίσει τις σπουδές του στο εξωτερικό. Στη Βοστόνη των Η.Π.Α. ολοκλήρωσε δύο μεταπτυχιακά προγράμματα, στις Διεθνείς Σχέσεις (Αμερικανική εξωτερική πολιτική) και στην Επικοινωνία (Πολιτική Επικοινωνία), ενώ παράλληλα εργάστηκε στο Ελληνικό Προξενείο της Βοστόνης, στη σχολή του ως βοηθός έρευνας και σε δύο πολιτικές καμπάνιες Αμερικανών πολιτικών (Δημοκρατικών – Ρεπουμπλικάνων). Μετά από τρία χρόνια στις Η.Π.Α., άκουσε το κάλεσμα της πατρίδας του και επέστρεψε πίσω με μεγάλο πόθο για προσφορά στην Ελλάδα. Υπήρξε ιδρυτικό μέλος δύο κοινωφελών οργανισμών, του δέλτα – πολιτική επανάσταση (πολιτικός οργανισμός) και της Λεοντίδας (ίδρυμα προώθησης θεμάτων ιστορίας, πολιτισμού και δημοκρατίας). Σήμερα ζει και εργάζεται στην Αθήνα, ασχολείται με διάφορα εγχειρήματα πολιτικής διπλωματίας και δημοκρατίας, γράφει πολιτικά άρθρα, σχολιάζει την επικαιρότητα και συνεχίζει την προσωπική του μελέτη στην ιστορία και την πολιτική φιλοσοφία.

Συνέχεια ανάγνωσης

Αναλύσεις

Ο Πούτιν χτυπά την οικονομία, ο Τραμπ περιπλέκει το παιχνίδι: Η Ευρώπη μπροστά στη μεγάλη δοκιμασία της Ουκρανίας

Από στρατιωτικής άποψης, η προφανής λύση είναι η παροχή περισσότερων και καλύτερων συστημάτων αεράμυνας. Ωστόσο, αυτά βρίσκονται σε περιορισμένη διαθεσιμότητα εξαιτίας της εμπλοκής των ΗΠΑ σε συγκρούσεις με το Ιράν υπό την προεδρία Τραμπ. Για να καλυφθούν τα κενά στην αεράμυνα, απαιτούνται νέες χρηματοδοτικές λύσεις. Μεταξύ αυτών είναι η παροχή κεφαλαίων για την ταχεία αποκατάσταση της χαμένης παραγωγικής ικανότητας, πιθανώς μέσω συμπράξεων δημόσιου και ιδιωτικού τομέα.

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Μια παρέμβαση του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ αυτή την εβδομάδα δημιούργησε και πάλι προβλήματα στην πολεμική προσπάθεια της Ουκρανίας. Η συμφωνία του με τη Μόσχα, η οποία θα μπορούσε να οδηγήσει στην απελευθέρωση εκατομμυρίων βαρελιών ρωσικού ντίζελ στις παγκόσμιες αγορές, καταδικάστηκε από τους Δημοκρατικούς αλλά και από ορισμένους επιφανείς Ρεπουμπλικάνους στις ΗΠΑ. Ο Τραμπ παρουσίασε ανοιχτά τη συμφωνία ως μια προσπάθεια να εξασφαλιστούν «χαμηλότερες τιμές για τους Αμερικανούς», καθώς πλησιάζουν οι ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου.

Παραμένει αβέβαιο αν η συμφωνία θα βοηθήσει ουσιαστικά το κόμμα του προέδρου να ανακτήσει ψήφους. Ωστόσο, δημιούργησε μια ακόμη ανοιχτή διαμάχη μεταξύ του Τραμπ και του προέδρου Βολοντίμιρ Ζελένσκι, ακριβώς τη στιγμή που η Ουκρανία χρειάζεται ανανεωμένη και στοχευμένη υποστήριξη από τους συμμάχους της.

Μια κλιμακούμενη ρωσική επίθεση

Τις τελευταίες εβδομάδες παρατηρείται μια αισθητή αλλαγή στη στρατηγική της Ρωσίας στον πόλεμο. Πολλοί ανέμεναν ότι ο Πούτιν θα διέταζε νέο κύμα επιστράτευσης και μια ανανεωμένη επίθεση στο Ντονμπάς. Αντί γι’ αυτό, επέλεξε να εντείνει τις επιθέσεις με βαλλιστικούς πυραύλους και drones, με στόχο να διαλύσει την ουκρανική οικονομία.

Παρατηρείται σημαντική αύξηση των επιθέσεων σε λιμάνια, αποθήκες σιτηρών και πλοία μεταφοράς, προφανώς με σκοπό να εμποδιστούν οι ουκρανικές αγροτικές εξαγωγές. Σημαντικές γέφυρες πάνω από τον ποταμό Δνείπερο στο Κίεβο έχουν πληγεί, όπως επίσης και σιδηροδρομικά δίκτυα σε ολόκληρη τη χώρα.

Οι επιθέσεις στο ενεργειακό δίκτυο της Ουκρανίας συνεχίζονται, παρά την υποτιθέμενη «ενεργειακή εκεχειρία» που, σύμφωνα με τον Τραμπ, αποτελούσε μέρος της συμφωνίας του με τη Μόσχα. Πλέον δεν στοχεύονται μόνο οι μονάδες παραγωγής ενέργειας αλλά και οι υποδομές μεταφοράς και διανομής.

Παράλληλα, επιθέσεις σε ουκρανικά χαλυβουργεία έθεσαν οριστικά εκτός λειτουργίας πέντε υψικαμίνους. Στο στόχαστρο έχουν επίσης βρεθεί μονάδες λιανικού εμπορίου, αποθηκευτικοί χώροι και κέντρα logistics.

Η πρόθεση της Ρωσίας είναι να οδηγήσει την ουκρανική οικονομία ξανά σε ύφεση, να προκαλέσει δυσχέρειες στον πληθυσμό και να υπονομεύσει το ηθικό των Ουκρανών. Ενδεχομένως μάλιστα να ελπίζει ότι θα προκαλέσει ένα νέο μεταναστευτικό κύμα εκτός της χώρας.

Τι ζητά η Ουκρανία από τους συμμάχους της

Η επιδείνωση του κρατικού προϋπολογισμού της Ουκρανίας, καθώς το ΑΕΠ παραμένει στάσιμο, τα δημόσια έσοδα δεν αυξάνονται και το δημοσιονομικό έλλειμμα διευρύνεται, θα αυξήσει τις χρηματοδοτικές ανάγκες της χώρας και τις απαιτήσεις της προς τους Ευρωπαίους συμμάχους της.

Πρόκειται για σοβαρό πρόβλημα. Η Ουκρανία είχε ήδη προειδοποιήσει ότι το 2026 αντιμετωπίζει χρηματοδοτικό κενό 27 δισεκατομμυρίων δολαρίων για τις αμυντικές δαπάνες, ενώ το δημοσιονομικό έλλειμμα του 2027 αναμένεται να φτάσει τα 32 δισεκατομμύρια δολάρια.

Η κατάσταση είναι τόσο κρίσιμη ώστε το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο πιθανόν να καθυστερήσει περαιτέρω εκταμιεύσεις στο πλαίσιο του προγράμματος Extended Financing Facility (EFF), ύψους 7 δισ. δολαρίων, εάν δεν καλυφθεί το χρηματοδοτικό κενό ή δεν δοθούν νέες εγγυήσεις χρηματοδότησης.

Η εντατικοποίηση των ρωσικών επιθέσεων κατά της ουκρανικής οικονομίας, σε συνδυασμό με την παράταση του πολέμου, θα αυξήσει ακόμη περισσότερο αυτές τις ανάγκες.

Η στρατηγική του Πούτιν είναι σαφής. Επιδιώκει να αυξήσει το κόστος υποστήριξης της Ουκρανίας τη στιγμή που τα δημόσια οικονομικά πολλών ευρωπαϊκών χωρών βρίσκονται υπό πίεση και η ακροδεξιά, η οποία γενικά αντιτίθεται στη χρηματοδότηση της ουκρανικής πολεμικής προσπάθειας, ενισχύεται σε αρκετά κράτη.

Με σημαντικές εκλογικές αναμετρήσεις να πλησιάζουν, ιδιαίτερα στη Γαλλία τον επόμενο Μάιο, ο Πούτιν ελπίζει να παρουσιάσει την ουκρανική υπόθεση ως χαμένη, υπερβολικά δαπανηρή και ως βάρος για τους Ευρωπαίους φορολογούμενους.

Το ερώτημα είναι πώς θα αντιδράσουν οι ηγέτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι οποίοι συγκεντρώνονται στις Βρυξέλλες για διήμερη σύνοδο κορυφής.

Τα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία

Η Ευρώπη χρειάζεται να επιδείξει φιλοδοξία και δημιουργικότητα στον τρόπο χρηματοδότησης της Ουκρανίας.

Το μήνυμα προς τον Πούτιν θα πρέπει να είναι ότι, ανεξάρτητα από τον πρόεδρο Τραμπ, η Ευρώπη παραμένει προσηλωμένη μακροπρόθεσμα και είναι έτοιμη να προσφέρει στην Ουκρανία το οικονομικό «βαρύ πυροβολικό» που απαιτείται για να κερδίσει τον πόλεμο.

Αρχικά, το δάνειο στήριξης της Ουκρανίας (Ukraine Support Loan – USL) ύψους 90 δισ. δολαρίων, το οποίο συμφωνήθηκε τον Δεκέμβριο του 2025, θα μπορούσε να αυξηθεί.

Ακόμη καλύτερη λύση θα ήταν η κατάσχεση των 210 δισ. ευρώ παγωμένων περιουσιακών στοιχείων της Κεντρικής Τράπεζας της Ρωσίας στην ΕΕ, κυρίως στο Βέλγιο, καθώς και άλλων 25 δισ. ευρώ στο Ηνωμένο Βασίλειο.

Για τους Ευρωπαίους ηγέτες, θα έπρεπε να είναι προφανές ότι η Ρωσία οφείλει να πληρώσει για αυτόν τον πόλεμο αντί των Ευρωπαίων φορολογουμένων.

Η βελγική κυβέρνηση, η οποία μέχρι σήμερα αντιστέκεται στην κατάσχεση των περιουσιακών στοιχείων, δεν θα πρέπει να διαθέτει δικαίωμα ουσιαστικού βέτο σε ζητήματα ευρωπαϊκής ασφάλειας. Παράλληλα όμως, οι ανησυχίες της σχετικά με τις πιθανές νομικές ευθύνες πρέπει να ληφθούν υπόψη, μέσω ευρωπαϊκών εγγυήσεων που θα καλύπτουν τους σχετικούς κινδύνους.

Πρώτο βήμα θα μπορούσε να είναι η μεταφορά των περιουσιακών στοιχείων από τη βελγική δικαιοδοσία σε έναν κοινό ευρωπαϊκό φορέα ειδικού σκοπού (SPV). Τα κεφάλαια αυτά θα μπορούσαν στη συνέχεια να επενδυθούν αποδοτικότερα, δημιουργώντας υψηλότερες αποδόσεις οι οποίες θα χρηματοδοτούσαν ακόμη μεγαλύτερα πακέτα στήριξης προς την Ουκρανία.

Τελικά, η αναγκαιότητα της ευρωπαϊκής ασφάλειας θα πρέπει να υπερισχύσει των νομικών και οικονομικών επιχειρημάτων κατά της κατάσχεσης των ρωσικών περιουσιακών στοιχείων.

Θωρακίζοντας την Ουκρανία

Απαιτούνται επίσης επείγοντα μέτρα για την προστασία της ουκρανικής οικονομίας από τις ρωσικές επιθέσεις.

Από στρατιωτικής άποψης, η προφανής λύση είναι η παροχή περισσότερων και καλύτερων συστημάτων αεράμυνας. Ωστόσο, αυτά βρίσκονται σε περιορισμένη διαθεσιμότητα εξαιτίας της εμπλοκής των ΗΠΑ σε συγκρούσεις με το Ιράν υπό την προεδρία Τραμπ.

Για να καλυφθούν τα κενά στην αεράμυνα, απαιτούνται νέες χρηματοδοτικές λύσεις. Μεταξύ αυτών είναι η παροχή κεφαλαίων για την ταχεία αποκατάσταση της χαμένης παραγωγικής ικανότητας, πιθανώς μέσω συμπράξεων δημόσιου και ιδιωτικού τομέα.

Δύο πρωτοβουλίες βρίσκονται σήμερα στο επίκεντρο:

1. Μηχανισμός αποζημίωσης πρώτων ζημιών (First-Loss Compensation Scheme)

Στόχος είναι η μείωση του κινδύνου που αντιμετωπίζουν οι ασφαλιστικές εταιρείες.

Υπάρχει ο φόβος ότι ακόμη και η περιορισμένη ασφαλιστική κάλυψη που είναι σήμερα διαθέσιμη στην Ουκρανία θα μειωθεί περαιτέρω εάν αυξηθούν οι απώλειες λόγω πολέμου.

Εάν όμως η ουκρανική κυβέρνηση και οι διεθνείς δωρητές αναλάβουν να καλύπτουν τις πρώτες ζημιές από επιθέσεις σε παραγωγικά περιουσιακά στοιχεία, τότε οι ιδιωτικές ασφαλιστικές εταιρείες θα είναι πιο πρόθυμες να παρέχουν ασφαλιστική κάλυψη.

Έτσι θα εξασφαλιστούν πόροι για την ταχεία ανοικοδόμηση εργοστασίων, αγροτικών εκμεταλλεύσεων, ενεργειακών εγκαταστάσεων, καθώς και υποδομών μεταφορών και logistics.

2. Επέκταση του Ukrainian Recovery and Reconstruction Guarantee Facility (URGF)

Η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης προωθεί την επέκταση του υφιστάμενου μηχανισμού εγγυήσεων URGF.

Ο μηχανισμός αυτός χρησιμοποιείται ήδη για την ασφάλιση αγροτικών εξαγωγών της Ουκρανίας, αλλά διαθέτει σημαντικούς περιορισμούς:

  • Κάλυψη έως 2 εκατ. ευρώ ανά αποστολή.
  • Μέγιστο 5 εκατ. ευρώ ανά πελάτη.
  • Κάλυψη μόνο για 60 ημέρες μεταφοράς.
  • Δεν καλύπτει αποθήκευση.
  • Περιορίζεται στους όρους “Free on Board” (FOB).

Αυτό σημαίνει ότι οι αγρότες δεν προστατεύονται όταν τα σιτηρά βρίσκονται σε λιμάνια ή αποθηκευτικούς χώρους, δηλαδή ακριβώς στα σημεία όπου η Ρωσία εντείνει σήμερα τις επιθέσεις της.

Οι εξαγωγές σιτηρών αποφέρουν στην Ουκρανία ετήσια έσοδα ύψους 10-11 δισ. δολαρίων.

Οι διεθνείς δωρητές πρέπει να καταστήσουν ξανά οικονομικά βιώσιμη τη ναυτιλία από τα ουκρανικά λιμάνια. Αυτό σημαίνει ότι πρέπει να βοηθήσουν την αγορά να βρει λύσεις.

Ως πρώτο βήμα, η ουκρανική κυβέρνηση και οι δωρητές θα μπορούσαν να αυξήσουν το μέγεθος και το εύρος του URGF, ώστε να καλύπτει και την αποθήκευση σε τερματικούς σταθμούς λιμένων.

Μια συμφωνία που θα υποχρέωνε τη Ρωσία να επιστρέψει στην προηγούμενη συμφωνία ναυσιπλοΐας της Μαύρης Θάλασσας θα αποτελούσε την ιδανική λύση για την προστασία αυτού του εμπορίου. Εναλλακτικά, θα μπορούσε να εξεταστεί κάποια μορφή αεροπορικής ή αμυντικής προστασίας του ΝΑΤΟ για τα πλοία που εκτελούν αυτές τις μεταφορές.

Συμπέρασμα

Η συμφωνία του Τραμπ με τον Πούτιν αποδυναμώνει την Ουκρανία, αλλά δεν πρόκειται να αλλάξει θεμελιωδώς την πορεία του πολέμου.

Αυτό που θα αποδειχθεί καθοριστικό είναι αν η ουκρανική οικονομία καταφέρει να αντέξει έναν δύσκολο χειμώνα, ώστε η χώρα να επιβιώσει από τον πόλεμο και παράλληλα να συμβάλει στη διατήρηση της ευρωπαϊκής ασφάλειας. Καθώς οι Ηνωμένες Πολιτείες γίνονται ολοένα και πιο απρόβλεπτες, απαιτείται ευρωπαϊκή ηγεσία για να επιτευχθεί αυτό.

Το ερώτημα παραμένει: θα ανταποκριθεί η Ευρώπη;

chathamhouse.org

Συνέχεια ανάγνωσης

Αναλύσεις

Γιατί το Πεντάγωνο ανησύχησε τόσο πολύ για τα βομβαρδιστικά B-1 στην Αγγλία

Το περιστατικό συμβολίζει τη σταδιακή υποχώρηση της αμερικανικής επιρροής και την αυξανόμενη αβεβαιότητα στο διεθνές περιβάλλον, όπου αντίπαλοι όπως το Ιράν ή οι Χούθι θα αισθάνονται ολοένα και πιο ενθαρρυμένοι να επιτίθενται σε πολιτικούς και στρατιωτικούς στόχους.

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Από τον Μάρτιο, οι Ηνωμένες Πολιτείες είχαν σταθμεύσει δώδεκα βομβαρδιστικά μεγάλου βεληνεκούς B-1 Lancer στη βάση RAF Fairford στη νότια Αγγλία, προς υποστήριξη του αεροπορικού τους πολέμου εναντίον του Ιράν. Τα αεροσκάφη αυτά είναι ιδιαίτερα πολύτιμα επειδή μπορούν να πετούν με υπερηχητικές ταχύτητες μεταφέροντας τεράστια φορτία κατευθυνόμενων και μη κατευθυνόμενων όπλων. Τα βομβαρδιστικά που είχαν σταθμεύσει στο Fairford αποτιμώνται σε περίπου 3,8 δισεκατομμύρια δολάρια και αντιπροσωπεύουν το ένα τέταρτο του στόλου B-1 της Ουάσιγκτον.

Κατά τη διάρκεια του Σαββατοκύριακου της 3ης Οκτωβρίου, στρατιωτικοί διοικητές απομάκρυναν αιφνιδιαστικά ολόκληρο τον στόλο των B-1 από το Fairford, λόγω φόβων για επικείμενη ιρανική επίθεση. Η εντολή απομάκρυνσης ήταν τόσο ξαφνική ώστε το Πεντάγωνο φέρεται να μην διέθετε αεροσκάφη εναέριου ανεφοδιασμού για τα βομβαρδιστικά τη στιγμή που αυτά απογειώνονταν. Όπως το περιέγραψε ένας δημοσιογράφος:

«Ήταν απλώς μια λογική του τύπου “βγάλτε τα από το Fairford τώρα και θα βρούμε αργότερα πώς θα τα ανεφοδιάσουμε για να περάσουν τον Ατλαντικό και να επιστρέψουν στις Ηνωμένες Πολιτείες”.»

Τι ήταν αυτό που ανησύχησε τόσο το Πεντάγωνο;

Ευαίσθητες πληροφορίες των υπηρεσιών πληροφοριών υπεδείκνυαν ότι το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης του Ιράν (IRGC) σχεδίαζε μια σύνθετη, πολυφασική επίθεση με drones εναντίον της βάσης. Σύμφωνα με πληροφορίες, σχεδίαζαν να χρησιμοποιήσουν βαν χωρίς σήμανση, σταθμευμένα σε απόσταση περίπου τετρακοσίων μέτρων από την περίφραξη του Fairford, για την εκτόξευση οπλισμένων drones εναντίον των B-1, τα οποία βρίσκονταν εκτεθειμένα σε ανοικτούς χώρους, καθώς και εναντίον των αρκετών εκατοντάδων Αμερικανών στρατιωτικών που υπηρετούσαν στη βάση.

Η ιρανική επιχείρηση παρουσίαζε εντυπωσιακές ομοιότητες με μια παρόμοια προσπάθεια που πραγματοποίησε η Ουκρανία πέρυσι εναντίον της Ρωσίας, γνωστή ως «Operation Spider’s Web» (Επιχείρηση Ιστός της Αράχνης).

Ουκρανοί πράκτορες πέρασαν λαθραία εξαρτήματα drones σε δύο συνεργάτες τους στην βιομηχανική πόλη Τσελιάμπινσκ, περίπου 1.450 χιλιόμετρα ανατολικά της Μόσχας. Οι δύο πράκτορες συναρμολόγησαν τα εξαρτήματα δημιουργώντας 150 drones και προσέλαβαν ανυποψίαστους οδηγούς φορτηγών για να μεταφέρουν τα αεροσκάφη σε τοποθεσίες κοντά σε πέντε διαφορετικές ρωσικές αεροπορικές βάσεις που βρίσκονταν χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά.

Την προκαθορισμένη χρονική στιγμή, απομακρυσμένοι χειριστές εξαπέλυσαν ταυτόχρονα τα drones προς τους στόχους τους.

Τα αποτελέσματα ήταν καταστροφικά. Σύμφωνα με πληροφορίες, σαράντα ένα ρωσικά αεροσκάφη επλήγησαν και δώδεκα καταστράφηκαν ολοσχερώς, μεταξύ των οποίων επτά στρατηγικά βομβαρδιστικά Tu-95 με δυνατότητα μεταφοράς πυρηνικών όπλων.

Συνολικά, η Ουκρανία εξουδετέρωσε το 20% του επιχειρησιακού στόλου βομβαρδιστικών μεγάλου βεληνεκούς της Ρωσίας, αξίας δισεκατομμυρίων δολαρίων, χρησιμοποιώντας τοπικά παραγόμενα τετρακόπτερα Osa που κόστιζαν λιγότερο από 1.000 δολάρια το καθένα.

Η Ουκρανία δεν ήταν η μόνη χώρα που πραγματοποίησε μια τέτοια επιχείρηση. Μόλις λίγες εβδομάδες μετά την Επιχείρηση Ιστός της Αράχνης, το Ισραήλ εξαπέλυσε την «Operation Rising Lion» στο Ιράν.

Για μήνες, η Μοσάντ είχε τοποθετήσει κρυφά οπλισμένα drones και εκρηκτικά μέσα σε συνηθισμένα οχήματα, με στόχο στρατιωτικούς αξιωματούχους, πυρηνικούς επιστήμονες και ανώτερα στελέχη του IRGC.

Με το προκαθορισμένο σήμα, το Ισραήλ ενεργοποίησε τα όπλα, εξαπολύοντάς τα εναντίον στόχων που βρίσκονταν «ακόμη στα κρεβάτια τους, στα σπίτια τους», όπως δήλωσε Ισραηλινός αξιωματούχος στην Washington Post.

Η αποστολή σημείωσε μεγάλη τακτική επιτυχία, οδηγώντας στον θάνατο του στρατηγού Μοχαμάντ Μπαγκερί, του ανώτατου στρατιωτικού αξιωματικού του Ιράν, του στρατηγού Χοσεΐν Σαλαμί, επικεφαλής του IRGC, και του Μοχαμάντ Μεχντί Τεχραντσί, ενός από τους κορυφαίους πυρηνικούς επιστήμονες του Ιράν. Λαμβάνοντας υπόψη αυτές τις εξελίξεις, το Πεντάγωνο θεώρησε ότι δεν μπορούσε να διακινδυνεύσει μια αντίστοιχη ιρανική επίθεση εναντίον των βομβαρδιστικών B-1.

Οι Αμερικανοί αξιωματούχοι αναγνωρίζουν, αλλά δεν παραδέχονται δημόσια, ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες αντιμετωπίζουν αυξανόμενες ευπάθειες απέναντι σε μικρότερους και πιο ευέλικτους αντιπάλους.

Τι εξηγεί αυτή τη μεταβολή και ποιες είναι οι επιπτώσεις της;

Η εξήγηση είναι απλή:

Οι στρατιωτικές καινοτομίες διαδίδονται ταχύτερα από ποτέ.

Οι οργανισμοί μπορούν πλέον να αποκτούν γνώση και τεχνογνωσία με πρωτοφανή ταχύτητα. Μπορούν να κατεβάσουν σχέδια drones από το διαδίκτυο ή να χρησιμοποιήσουν ένα μοντέλο τεχνητής νοημοσύνης για να δημιουργήσουν εξειδικευμένα σχέδια και στη συνέχεια να τα περάσουν σε έναν τρισδιάστατο εκτυπωτή ώστε να παράγουν προσαρμοσμένα οπλικά συστήματα.

Το αποτέλεσμα είναι ότι ένα ευρύ φάσμα δρώντων διαθέτει ολοένα και περισσότερο τα μέσα για να αμφισβητήσει την κυριαρχία των μεγάλων δυνάμεων.

Η διάδοση των στρατιωτικών καινοτομιών δεν είναι κάτι νέο, αλλά οι συνθήκες αλλάζουν

Η στρατιωτική διάχυση δεν αποτελεί νέα έννοια. Όπως περιγράφω στο βιβλίο μου Bytes and Bullets, είναι βαθιά ριζωμένη στην ιστορία και έχει διαμορφώσει τον τρόπο με τον οποίο τα έθνη αναδείχθηκαν ή κατέρρευσαν στο πέρασμα των αιώνων.

Από τη χρήση του αγγλικού μακρού τόξου από τον βασιλιά Ερρίκο Ε΄ εναντίον της γαλλικής αριστοκρατίας στη μάχη του Αζενκούρ το 1415, μέχρι την ανάπτυξη ταχύπλοων θωρηκτών με βαριά πυροβόλα από το ιαπωνικό ναυτικό το 1905, που συνέτριψαν τον ρωσικό στόλο της Βαλτικής, οι αυτοκρατορίες και τα κράτη αποκτούσαν βραχυπρόθεσμα πλεονεκτήματα μέσω νέων τεχνολογιών, μόνο για να τα χάσουν αργότερα όταν οι αντίπαλοί τους μελετούσαν τις μεθόδους τους και κάλυπταν το τεχνολογικό χάσμα.

Σε πρακτικό επίπεδο, η διάχυση είναι μια διαδικασία καινοτομίας, μίμησης και προσαρμογής που ξεκινά όταν μια σημαντική καινοτομία, όπως τα drones, φτάνει σε ένα κρίσιμο στάδιο ανάπτυξης και αναγνωρίζεται από μια ευρύτερη κοινότητα.

Αυτό εγκαινιάζει έναν κύκλο τριών σταδίων.

Η διάχυση ξεκινά σταδιακά, καθώς οι πρώτοι χρήστες αξιοποιούν την καινοτομία στην πράξη. Το 2010, μόνο λίγες χώρες, μεταξύ των οποίων το Ηνωμένο Βασίλειο, οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ, χρησιμοποιούσαν συστηματικά οπλισμένα drones στις στρατιωτικές τους επιχειρήσεις.

Με την πάροδο του χρόνου, η υιοθέτηση εξαπλώνεται και φτάνει σε κρίσιμη μάζα καθώς περισσότεροι δρώντες εφαρμόζουν την καινοτομία.

Μέχρι το 2019, χώρες όπως το Ιράν και η Τουρκία είχαν κατακτήσει τη διαδικασία παραγωγής drones και διέδιδαν φθηνά μοντέλα, από τα τουρκικά TB2 που χρησιμοποιήθηκαν από το Αζερμπαϊτζάν εναντίον των αρμενικών δυνάμεων μέχρι τα ιρανικά Shahed που αναπτύχθηκαν από τους αντάρτες Χούθι εναντίον των πετρελαϊκών εγκαταστάσεων της Saudi Aramco.

Στο τρίτο στάδιο, ακόμη και οι πιο καθυστερημένοι ή μεταγενέστεροι χρήστες υιοθετούν την καινοτομία. Καθώς αυτή εξαπλώνεται, οι χρήστες την τροποποιούν ώστε να ανταποκρίνεται στις δικές τους ανάγκες και συνθήκες.

Οι προσαρμογές που προέκυψαν από τον πόλεμο Ρωσίας-Ουκρανίας αποτελούν χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της τρίτης φάσης.

Όταν οι ρωσικές δυνάμεις εισέβαλαν στην Ουκρανία το 2022, η Ουκρανία διέθετε ελάχιστη βιομηχανία παραγωγής drones. Κατά τους πρώτους μήνες του πολέμου βασιζόταν σε μεγάλο βαθμό σε στρατιωτικές εισαγωγές από τις Ηνωμένες Πολιτείες, την Τουρκία και άλλες χώρες για να συνεχίσει την αντίσταση απέναντι στις δυνάμεις της Μόσχας.

Σύντομα, όμως, άρχισε να δημιουργεί τη δική της βιομηχανική βάση παραγωγής drones.

Ουκρανοί μηχανικοί τροποποίησαν εμπορικά τετρακόπτερα και δοκίμασαν σε πραγματικές συνθήκες μάχης νέα σχέδια, όπως:

  • drones πρώτου προσώπου (FPV),
  • μη επανδρωμένα αεροσκάφη οπτικών ινών,
  • ακόμη και αεροσκάφη κρούσης μεγάλου βεληνεκούς.

Με την πάροδο του χρόνου, οι προσαρμογές αυτές όχι μόνο επέτρεψαν στην Ουκρανία να αντέξει τις ρωσικές επιθέσεις, αλλά ενέπνευσαν και άλλους να τις μιμηθούν σε ολόκληρο τον κόσμο, από τη Μιανμάρ μέχρι το Μάλι.

Σήμερα, η διαδικασία καινοτομίας και προσαρμογής έχει επιταχυνθεί, με πολλούς δρώντες να μπορούν να αξιοποιήσουν ισχυρές τεχνολογικές δυνατότητες μέσα σε πολύ μικρό χρονικό διάστημα.

Μπορούν να χρησιμοποιήσουν την τρισδιάστατη εκτύπωση (3D printing) για να δημιουργήσουν «στιγμιαίες αλυσίδες εφοδιασμού», κατασκευάζοντας ηλεκτρονικά εξαρτήματα, drones και ακόμη και πυρομαχικά.

Σύμφωνα με πληροφορίες, ο αμερικανικός στρατός χρησιμοποίησε τρισδιάστατη εκτύπωση για να παράγει τη νέα πολεμική κεφαλή BRAKER, μια βόμβα διάτρησης οχυρωμένων στόχων που προσαρμόζεται σε drone αυτοκτονίας.

Τα προηγμένα μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης αποτελούν έναν ακόμη καταλύτη αυτής της διάδοσης.

Για παράδειγμα, η έκθεση πληροφοριών απειλών της εταιρείας Anthropic τον Σεπτέμβριο του 2026 αποκάλυψε πώς μια ομάδα μηχανικών των Χούθι χρησιμοποίησε το Claude Code για να αναπτύξει πολυβάθμιους βαλλιστικούς πυραύλους και κατευθυνόμενες ρουκέτες, φτάνοντας τελικά μέχρι τη δοκιμαστική εκτόξευση πυραύλου ακριβείας.

Φαίνεται μάλιστα ότι η δοκιμή απέτυχε και η ομάδα επέστρεψε στο Claude Code για να καταλάβει τι είχε πάει στραβά.

Παράλληλα, στο Μάλι, ένα μόνο άτομο που εργαζόταν για την εθνική υπηρεσία ασφαλείας χρησιμοποίησε το Claude για να δημιουργήσει μια «πλατφόρμα μαζικών υποκλοπών», ικανή να παρακολουθεί επικοινωνίες από όλους τους παρόχους κινητής τηλεφωνίας της χώρας και να καταρτίζει λίστες στόχων.

Ό,τι άλλοτε απαιτούσε μια ολόκληρη ομάδα μηχανικών για να σχεδιαστεί και να υλοποιηθεί, συχνά με τη βοήθεια κρατών όπως η Κίνα, μπορεί πλέον να πραγματοποιηθεί από έναν μόνο σύμβουλο που πειραματίζεται με ένα μοντέλο τεχνητής νοημοσύνης.

Η διάχυση λειτουργεί ολοένα και περισσότερο με αποκεντρωμένη λογική

Ιστορικά, οι ειδικοί θεωρούσαν ότι η τεχνολογική καινοτομία ακολουθούσε μια πορεία από πάνω προς τα κάτω.

Οι καινοτομίες αναπτύσσονταν αρχικά στις προηγμένες οικονομίες και στη συνέχεια εξαπλώνονταν προς την περιφέρεια.

Τα λιγότερο ανεπτυγμένα κράτη θεωρούνταν ωφελημένα επειδή εισέρχονταν αργότερα στο παιχνίδι, αξιοποιώντας καινοτομίες που είχαν ήδη αναπτυχθεί από άλλους.

Ωστόσο, ένα αναδυόμενο σώμα ερευνών αμφισβητεί την άποψη ότι οι καινοτομίες ρέουν κυρίως από τους τεχνολογικούς πρωτοπόρους προς τους υπόλοιπους.

Αντίθετα, λιγότερο ανεπτυγμένα κράτη αλλά και μη κρατικοί δρώντες έχουν δημιουργήσει δικά τους οικοσυστήματα καινοτομίας, τα οποία επέτρεψαν σε οργανώσεις όπως η Χεζμπολάχ ή οι Χούθι να φτάσουν σε «σημεία καμπής δυνατοτήτων».

Σύμφωνα με τον αναλυτή Πίτερ Σάλισμπερι, σε αυτά τα σημεία η «εσωτερική γνώση, τα δίκτυα και η πρόσβαση στις αλυσίδες εφοδιασμού» συνενώνονται σε συστήματα που προσφέρουν σε αυτές τις οργανώσεις μακροχρόνια ανθεκτικότητα και τη δυνατότητα να αμφισβητούν πολύ ισχυρότερες δυνάμεις.

Τι σημαίνει αυτό για το περιστατικό με τα B-1;

Το περιστατικό συμβολίζει τη σταδιακή υποχώρηση της αμερικανικής επιρροής και την αυξανόμενη αβεβαιότητα στο διεθνές περιβάλλον, όπου αντίπαλοι όπως το Ιράν ή οι Χούθι θα αισθάνονται ολοένα και πιο ενθαρρυμένοι να επιτίθενται σε πολιτικούς και στρατιωτικούς στόχους.

Ο επικεφαλής της βρετανικής υπηρεσίας εσωτερικών πληροφοριών MI5, Κεν ΜακΚάλουμ, προειδοποιεί ότι «η ένταση, η κλίμακα και η μορφή» αυτών των απειλών «μεταβάλλονται αυτή τη στιγμή».

Στη νέα εποχή της τεχνολογικής διάχυσης, δεν είναι πλέον ασυνήθιστο:

  • μαχητές των Χούθι να χρησιμοποιούν το Claude για να σχεδιάζουν drones και πυραύλους,
  • το Ιράν να απειλεί αμερικανικά βομβαρδιστικά B-1 που βρίσκονται βαθιά στην αγγλική ύπαιθρο,
  • ή μαχητές της Χεζμπολάχ στο νότιο Λίβανο να χρησιμοποιούν drones οπτικών ινών, εξελιγμένα στα πεδία μάχης της Ουκρανίας, για να επιτίθενται σε Ισραηλινούς στρατιώτες.

Ο κόσμος πρέπει να αναμένει περισσότερες συγκρούσεις, εντονότερο ανταγωνισμό και αυξανόμενα κόστη που θα βρίσκονται όλο και πιο πέρα από τον έλεγχο των Ηνωμένων Πολιτειών και των συμμάχων τους.

Τι σημαίνει αυτό για τους Αμερικανούς υπεύθυνους χάραξης πολιτικής;

Οι εξελίξεις αυτές επιβάλλουν δύσκολες συζητήσεις.

Καθώς το στρατηγικό περιβάλλον μεταβάλλεται, μπορεί άραγε οι Ηνωμένες Πολιτείες να προσαρμοστούν;

Μέχρι στιγμής, η απάντηση είναι αποθαρρυντική.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες εξακολουθούν να επενδύουν σε εξαιρετικά ακριβά, υψηλής τεχνολογίας οπλικά συστήματα των οποίων η χρησιμότητα μειώνεται στη νέα εποχή της διάχυσης.

Η πρόταση του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ για ένα αντιπυραυλικό σύστημα «Golden Dome», του οποίου το κόστος θα μπορούσε να ξεπεράσει τα 500 δισεκατομμύρια δολάρια, καθώς και η προώθηση ενός πυρηνοκίνητου θωρηκτού «Trump-class», μιας πλατφόρμας πολλών δισεκατομμυρίων δολαρίων που θεωρείται ξεπερασμένη, προκαλούν απορία.

Το Πεντάγωνο θα εξυπηρετούνταν καλύτερα εάν επένδυε τους πόρους του στο να μετατραπεί σε έναν πιο προσαρμοστικό και πειραματικό οργανισμό, ικανότερο να αντιμετωπίζει τις απειλές που προέρχονται από ανερχόμενες δυνάμεις και αποκεντρωμένες ομάδες-πληρεξούσιους.

Άλλες χώρες κινούνται ήδη προς αυτή την κατεύθυνση.

Ένα από τα βασικά διδάγματα του πολέμου με το Ιράν ήταν ότι τα χαμηλού κόστους, αναλώσιμα συστήματα αντιμετώπισης drones, όπως αυτά που αναπτύχθηκαν στην Ουκρανία, αποδείχθηκαν πολύ αποτελεσματικότερα στην αποτροπή ιρανικών επιθέσεων με drones και στην προστασία κρίσιμων υποδομών από ό,τι τα ακριβότερα αμερικανικά συστήματα.

Το παγκόσμιο περιβάλλον ασφαλείας υφίσταται έναν βαθύ μετασχηματισμό. Η διάδοση της τεχνολογίας, η τεχνητή νοημοσύνη, η τρισδιάστατη εκτύπωση και οι ταχύτατα εξελισσόμενες αλυσίδες καινοτομίας επιτρέπουν πλέον σε μικρότερους δρώντες να αναπτύσσουν στρατιωτικές δυνατότητες που άλλοτε ήταν αποκλειστικό προνόμιο των μεγάλων δυνάμεων. Το περιστατικό με τα B-1 στην Αγγλία αποτελεί ένα ισχυρό σημάδι αυτής της αλλαγής.

Και, σύμφωνα με τον συγγραφέα, εάν οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν προσαρμοστούν εγκαίρως στη νέα αυτή πραγματικότητα, ενδέχεται να πληρώσουν βαρύ τίμημα στο μέλλον.

Steve Feldstein

Συνέχεια ανάγνωσης

Αναλύσεις

Αντι-NAVTEX της Τουρκίας ανοιχτά της Καρπάθου μετά την ελληνική οδηγία για άσκηση

Η Άγκυρα απάντησε στην ελληνική NAVTEX για πολυεθνική άσκηση με αντι-οδηγία, αξιώνοντας δικαιοδοσία στην περιοχή ανοιχτά της Καρπάθου. Η Αθήνα δηλώνει ότι ο σχεδιασμός για το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου–Ισραήλ προχωρά κανονικά

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Συνέχεια ανάγνωσης

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

Απόψεις10 λεπτά πριν

Γεωπολιτική και Προφητεία: Ο γέροντας Σίμων της Λατινικής Αμερικής, οι «τρεις ημέρες σκοταδιού» στην ανθρωπότητα

Η πραγματική εγρήγορση δεν είναι ο φόβος για το αύριο· είναι η υπεύθυνη, η φροντίδα της οικογένειας για τον άνθρωπό...

Αναλύσεις25 λεπτά πριν

Ο Πούτιν χτυπά την οικονομία, ο Τραμπ περιπλέκει το παιχνίδι: Η Ευρώπη μπροστά στη μεγάλη δοκιμασία της Ουκρανίας

Από στρατιωτικής άποψης, η προφανής λύση είναι η παροχή περισσότερων και καλύτερων συστημάτων αεράμυνας. Ωστόσο, αυτά βρίσκονται σε περιορισμένη διαθεσιμότητα...

Αναλύσεις55 λεπτά πριν

Γιατί το Πεντάγωνο ανησύχησε τόσο πολύ για τα βομβαρδιστικά B-1 στην Αγγλία

Το περιστατικό συμβολίζει τη σταδιακή υποχώρηση της αμερικανικής επιρροής και την αυξανόμενη αβεβαιότητα στο διεθνές περιβάλλον, όπου αντίπαλοι όπως το...

Άμυνα1 ώρα πριν

Παρέλαση από το μέλλον: Τα υπερσύγχρονα συστήματα «Spyder» και «David’s Sling»

Η φετινή παρέλαση της 28ης Οκτωβρίου δεν θα έχει σχέση με τις προηγούμενες, αναφέρουν από το υπουργείο Εθνικής Αμυνας, καθώς...

Αναλύσεις2 ώρες πριν

Αντι-NAVTEX της Τουρκίας ανοιχτά της Καρπάθου μετά την ελληνική οδηγία για άσκηση

Η Άγκυρα απάντησε στην ελληνική NAVTEX για πολυεθνική άσκηση με αντι-οδηγία, αξιώνοντας δικαιοδοσία στην περιοχή ανοιχτά της Καρπάθου. Η Αθήνα...

Δημοφιλή