Άμυνα
Οι εξόριστοι Λευκορώσοι φοβούνται ότι μπορεί να είναι οι επόμενοι
Μετά την εκτροπή του αεροσκάφους της Ryanair που μετέφερε το δημοσιογράφο και ακτιβιστή Ρόμαν Προτάσεβιτς, η οποία κατέληξε στη σύλληψή του από τις αρχές της Λευκορωσίας, οι Λευκορώσοι επικριτές του Αλεξάντρ Λουκασένκο που ζουν εξόριστοι σε γειτονικές χώρες φοβούνται ότι κανένα μέρος δεν μπορεί να είναι ασφαλές για αυτούς.
Εννέα μήνες μετά την εξορία της, ηγέτιδα της λευκορωσικής αντιπολίτευσης Σβετλάνα Τσικανούσκαγια είδε πώς ο Λουκασένκο παρέβλεψε το διεθνές δίκαιο για να αναγκάσει ένα εμπορικό αεροπλάνο να προσγειωθεί στο Μινσκ και να συλλάβει τον Ρομάν Προτάσεβιτς, έναν αντικαθεστωτικό δημοσιογράφο που σαν κι αυτήν είχε ζητήσει καταφύγιο στη Λιθουανία.
«Ακριβώς πριν από μία εβδομάδα πήρα την ίδια πτήση από την Αθήνα», είπε στους δημοσιογράφους τη Δευτέρα. «Θα μπορούσα να είμαι στη θέση του Ρόμαν τώρα. Από τώρα και στο εξής, κανένα άτομο που πετά πάνω από τον λευκορωσικό εναέριο χώρο δεν έχει εγγυημένη βασική ασφάλεια», δήλωσε.
Η πρώην δασκάλα ανέδειξε την αμφισβήτηση έναντι του Λουκασένκο στις προεδρικές εκλογές που καταδικάστηκαν ως νοθευμένες. Η βίαιη καταστολή των διαδηλώσεων πέρυσι προκάλεσε διεθνή καταδίκη, αλλά επίσης δοκίμασε τα όρια του τι μπορούσε να κάνει ο έξω κόσμος, ειδικά με τον Ρώσο Βλαντιμίρ Πούτιν σταθερά στο πλευρό του.
Με τον σύζυγό της ακόμα στη φυλακή της Λευκορωσίας, βρίσκεται στον ίδιο «τρομοκρατικό κατάλογο» από τη μυστική υπηρεσία της Λευκορωσίας, η οποία ονομάζεται ακόμα KGB και συνέλαβε τον Προτάσεβιτς.
Από όταν μετακινήθηκε στο Βίλνιους, έχει διατηρήσει ένα χαμηλό προφίλ προσέχοντας να μην αποκαλύψει την τοποθεσία του σπιτιού της σε δημόσιες εικόνες ή συνεντεύξεις. Δεν συναντά ποτέ τον Τύπο στην ιδιωτική κατοικία της και πάντα πλαισιώνεται από ασφάλεια στα ταξίδια της.
Έχει κάθε λόγο να φοβάται, τονίζεται σε σχετικό δημοσίευμα του Bloomberg όπου έπειτα αναφέρεται το βίντεο που κυκλοφόρησε χθες από τις αρχές της Λευκορωσίας στο οποίο εικονίζεται ο Προτάσεβιτς με πρόσωπο χτυπημένο να μιλάει σε υποτονικό τόνο. Στο βίντεο αρνήθηκε τις αναφορές στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ότι ήταν αδιάθετος και ομολόγησε τις κατηγορίες για τις ταραχές στη χώρα του. Οι συνθήκες του βίντεο και μάλιστα εάν η δήλωση εξαναγκάστηκε παραμένουν ασαφείς.
Αυτό που είναι σαφές είναι ότι η σύλληψή του προοριζόταν επίσης να στείλει ένα μήνυμα σε άλλους, αναφέρει το Bloomberg.
«Είναι μια προειδοποίηση για την Τσικανούσκαγια», δήλωσε ο Βλαντιμίρ Ντζαμπαρόφ, πρώτος αντιπρόεδρος της Επιτροπής Διεθνών Υποθέσεων του Συμβουλίου της Ομοσπονδίας (Άνω Βουλή), σε τηλεφωνική συνέντευξη, προσθέτοντας ότι ο συλληφθείς δημοσιογράφος «κάθισε στο εξωτερικό και επικρίνει την πατρίδα του».
Αξιωματούχοι της Λιθουανίας ζήτησαν να χρησιμοποιηθούν περισσότερα κονδύλια του κρατικού προϋπολογισμού για την προστασία κάθε αντιφρονούντος της Λευκορωσίας που διαμένει τώρα στη χώρα, αναφέροντας τον αυξημένο κίνδυνο. Προέτρεψαν επίσης τους ακτιβιστές της αντιπολίτευσης να μην δημοσιεύσουν προσωπικά στοιχεία στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Η Πολωνία, η χώρα στην οποία διαμένουν πολλοί Λευκορώσοι ακτιβιστές, τους προειδοποιεί επίσης να είναι προσεκτικοί.
Όπως το έθεσε ο αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών Πάβελ Γιαμπλόνσκι, «δεν μπορούμε να πούμε τι είναι ικανό το καθεστώς».
Ο Stsiapan Putsila, ο οποίος εξακολουθεί να λειτουργεί την ανεξάρτητη ομάδα μέσων ενημέρωσης Nexta που συν-ίδρυσε με τον Προτάσεβιτς από τη Βαρσοβία, δήλωσε στους δημοσιογράφους ότι μετά από το περιστατικό «έλαβε πάνω από χίλιες απειλές ότι θα είμαι το επόμενο άτομο που θα επιστρέψει το καθεστώς στη Λευκορωσία».
Ανήσυχος για τη ζωή του, ορκίστηκε να συνεχίσει να κάνει ό, τι «κάναμε με τον Ρομάν», είπε. «Είναι ζήτημα της ζωής μας γιατί θέλουμε να έχουμε μια ελεύθερη και ανεξάρτητη χώρα», συνέχισε.
Ωστόσο, υπάρχει μια αίσθηση φόβου και απελπισίας σε αυτόν τον αγώνα. Ο Ales Zarembiuk, επικεφαλής του Ιδρύματος Λευκορωσίας House στην Πολωνία, θεωρεί απελπιστικό το γεγονός ότι στη Βαρσοβία οι Λευκορώσοι είναι απογοητευμένοι που μετά από σχεδόν 10 μήνες από την κλιμάκωση της καταστολής δεν υπάρχει βοήθεια από την Ευρωπαϊκή Ένωση.
«Μετά από ό, τι συνέβη χθες, αυτό δεν είναι πλέον δικό μας πρόβλημα», είπε τη Δευτέρα. «Είμαστε ξύπνιοι και αυτό που χρειαζόμαστε τώρα είναι υποστήριξη και στρατηγικός διεθνής συνασπισμός μέχρι να κερδίσουμε», εξήγησε.
Υπενθυμίζεται ότι οι Βρυξέλλες συμφώνησαν να επιβάλουν επιπλέον κυρώσεις εναντίον της Λευκορωσίας και να αποκλείσουν την κρατική αεροπορική εταιρεία της από αεροδρόμια της ΕΕ. Παράλληλα ζήτησαν από τους αερομεταφορείς που εδρεύουν στην ΕΕ να αποφύγουν τις πτήσεις πάνω από τη Λευκορωσία. Οι χώρες της ΕΕ κάλεσαν επίσης τον Διεθνή Οργανισμό Πολιτικής Αεροπορίας να ξεκινήσει έρευνα. Ο οργανισμός του ΟΗΕ, ο οποίος διαμορφώνει τα πρότυπα για την πολιτική αεροπορία, κάλεσε συνεδρίαση για την Πέμπτη.
Οι Ευρωπαίοι ηγέτες συμφώνησαν επίσης να επιβάλλουν οικονομικές ποινές που αναμένεται να στοχεύουν σε εταιρείες και οικονομικές οντότητες που κατηγορούνται ότι χρηματοδοτούν την 27ετή θητεία του προέδρου Αλεξάντρ Λουκασένκο.
Η ανησυχία, ωστόσο, είναι ότι καμία από αυτές τις ενέργειες δεν θεωρείται πιθανό να ενοχλήσει τον Λουκασένκο.
Στη Βαρσοβία, ο Πάβελ Λατούσκο υπενθυμίζει τις εξαναγκαστικές εξαφανίσεις πολιτικών αντιπάλων του Λουκασένκο ως περαιτέρω απόδειξη του είδους της διάρκειας που ο πρόεδρος θα συνεχίσει να έχει τον έλεγχο στη χώρα.
Ηγετική προσωπικότητα της αντιπολίτευσης μαζί με την Τσικανούσκαγια, η Λατούσκο στο παρελθόν διετέλεσε επίσης πρεσβευτής της Λευκορωσίας στην Πολωνία και τη Γαλλία και αντιτάχθηκε στον ουκασένκο μετά τις προεδρικές εκλογές το 2020.
Έπρεπε να φύγει από τη χώρα για να μην συλληφθεί.
«Αυτό το καθεστώς είναι έτοιμο να προβεί σε ενέργειες εναντίον ανθρώπων που θεωρεί απειλή», είπε μέσω email.
naftemporiki.gr
GEOPOLITICO
Καμπανάκι για Ελλάδα! Γαλλία και Τουρκία μπαίνουν σε νέα αμυντική εποχή
Ο Οδικός Χάρτης Άγκυρας–Παρισιού ανοίγει δρόμο για στενότερη στρατιωτική συνεργασία – SAMP/T και Meteor αλλάζουν τα δεδομένα και δημιουργούν ερωτήματα για τη στρατηγική σχέση Ελλάδας–Γαλλίας
Η υπογραφή Οδικού Χάρτη Αμυντικής Συνεργασίας ανάμεσα στην Τουρκία και τη Γαλλία δεν είναι μία τυπική διπλωματική κίνηση και ασφαλώς δεν μπορεί να περάσει απαρατήρητη από την Αθήνα.
Άγκυρα και Παρίσι συμφώνησαν να εμβαθύνουν τον στρατηγικό τους διάλογο, να αυξήσουν τις στρατιωτικές επαφές και να εξετάσουν νέα πεδία συνεργασίας. Η τουρκική πλευρά μιλά ήδη για μετάβαση από τα «θετικά μηνύματα» σε συγκεκριμένη αμυντική συνεργασία.
Για την Ελλάδα, όμως, το ζήτημα δεν είναι απλώς ότι η Γαλλία συνομιλεί με την Τουρκία. Το κρίσιμο είναι τι ακριβώς είναι διατεθειμένη να δώσει στο τουρκικό οπλοστάσιο και κατά πόσο αυτό μπορεί να επηρεάσει την ισορροπία δυνάμεων στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο.
Από τον στρατηγικό εταίρο της Ελλάδας στον εξοπλιστικό διάλογο με την Άγκυρα
Η εξέλιξη αποκτά ιδιαίτερο βάρος επειδή η Γαλλία δεν είναι για την Ελλάδα ένας απλός σύμμαχος στο ΝΑΤΟ.
Αθήνα και Παρίσι έχουν υπογράψει από το 2021 Στρατηγική Εταιρική Σχέση για την Άμυνα και την Ασφάλεια, η οποία περιλαμβάνει ρήτρα αμοιβαίας στρατιωτικής συνδρομής σε περίπτωση ένοπλης επίθεσης κατά της επικράτειας της μίας πλευράς. Η συμφωνία ανανεώθηκε τον Απρίλιο του 2026 για ακόμη πέντε χρόνια.
Πάνω σε αυτή τη σχέση οικοδομήθηκε ένα μεγάλο μέρος της ελληνικής αμυντικής στρατηγικής των τελευταίων ετών: Rafale, φρεγάτες FDI, κοινές ασκήσεις και στενός στρατηγικός διάλογος.
Τώρα, όμως, το Παρίσι ανοίγει ταυτόχρονα έναν θεσμοθετημένο δρόμο αμυντικής συνεργασίας και με την Άγκυρα.
Αυτό δεν ακυρώνει την ελληνογαλλική συμφωνία. Δημιουργεί, όμως, μια προφανή αντίφαση συμφερόντων, ιδίως εάν η νέα συνεργασία οδηγήσει στην ενίσχυση κρίσιμων τουρκικών στρατιωτικών δυνατοτήτων.
Το πρώτο καμπανάκι: SAMP/T
Το πιο σοβαρό ζήτημα αφορά το SAMP/T.
Η Τουρκία επιδιώκει εδώ και χρόνια την απόκτηση του γαλλοϊταλικού συστήματος αεράμυνας μεγάλου βεληνεκούς και, σύμφωνα με τις τελευταίες πληροφορίες, η γαλλική αντίσταση σε μία τέτοια συμφωνία έχει υποχωρήσει σημαντικά. Οι συζητήσεις συνδέονται και με τον σχεδιαζόμενο τουρκικό ολοκληρωμένο θόλο αεράμυνας «Steel Dome».
Για την Ελλάδα, μία πιθανή τουρκική απόκτηση SAMP/T δεν είναι αδιάφορη.
Θα ενίσχυε σημαντικά την τουρκική αντιαεροπορική και αντιπυραυλική άμυνα και θα δυσκόλευε τον επιχειρησιακό σχεδιασμό της ελληνικής Πολεμικής Αεροπορίας σε περίπτωση κρίσης.
Ακόμη σημαντικότερο θα ήταν ένα ενδεχόμενο πλαίσιο συμπαραγωγής ή μεταφοράς τεχνολογίας, καθώς η Άγκυρα επιδιώκει σταθερά όχι μόνο την αγορά συστημάτων αλλά και την ενσωμάτωση ξένης τεχνογνωσίας στη δική της αμυντική βιομηχανία.
Σε αυτή την περίπτωση, το Παρίσι δεν θα πουλούσε απλώς ένα όπλο στην Τουρκία. Θα βοηθούσε στην ενίσχυση της μακροπρόθεσμης τουρκικής αμυντικής αυτονομίας.
Το δεύτερο καμπανάκι: Meteor
Ακόμη πιο άμεσα αφορά την Ελλάδα η πιθανότητα πρόσβασης της Τουρκίας στον πύραυλο Meteor.
Ο Meteor αποτελεί βασικό όπλο των ελληνικών Rafale και ένα από τα σημαντικότερα ποιοτικά πλεονεκτήματα της ελληνικής Πολεμικής Αεροπορίας στον αέρα.
Εάν η Τουρκία αποκτήσει το ίδιο βλήμα και καταφέρει να το ενσωματώσει σε νέα μαχητικά αεροσκάφη, ένα μέρος αυτού του ελληνικού πλεονεκτήματος περιορίζεται.
Δεν σημαίνει ότι εξισώνονται αυτομάτως οι δυνατότητες των δύο αεροποριών. Σημαίνει όμως ότι η Άγκυρα αποκτά πρόσβαση σε όπλο της ίδιας τεχνολογικής κατηγορίας, με μεγάλη ακτίνα εμπλοκής και ισχυρή δυνατότητα μάχης πέραν οπτικής επαφής.
Αυτό είναι στοιχείο που η Αθήνα δεν μπορεί να αντιμετωπίζει ως μια ακόμη εμπορική απόφαση της γαλλικής αμυντικής βιομηχανίας.
Η Γαλλία παίζει σε δύο ταμπλό
Η εικόνα είναι πλέον σαφής.
Η Γαλλία διατηρεί στρατηγική αμυντική σχέση με την Ελλάδα, αλλά ταυτόχρονα επιδιώκει να αποκαταστήσει και να διευρύνει τη σχέση της με την Τουρκία.
Από τη γαλλική σκοπιά αυτό μπορεί να είναι απολύτως συμβατό: το Παρίσι επιδιώκει γεωπολιτική επιρροή, αμυντικές εξαγωγές και ισχυρή παρουσία στην ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική ασφαλείας.
Για την Αθήνα όμως υπάρχει ένα πολύ απλό ερώτημα:
Μπορεί μία χώρα να αποτελεί στρατηγικό αμυντικό εταίρο της Ελλάδας και ταυτόχρονα να εξοπλίζει την Τουρκία με συστήματα που μεταβάλλουν την ισορροπία δυνάμεων στο Αιγαίο;
Η απάντηση δεν είναι νομική. Είναι στρατηγική.
Η ρήτρα αμοιβαίας συνδρομής παραμένει – αλλά δεν αρκεί από μόνη της
Η ελληνογαλλική συμφωνία είναι σαφής: σε περίπτωση ένοπλης επίθεσης κατά της επικράτειας μίας από τις δύο χώρες προβλέπεται αμοιβαία βοήθεια και συνδρομή, ακόμη και με χρήση ένοπλης ισχύος.
Αυτό αποτελεί σημαντική στρατηγική δέσμευση.
Όμως η Ελλάδα δεν μπορεί να βασίζει ολόκληρη την αποτρεπτική της στρατηγική στην υπόθεση ότι ένας σύμμαχος θα παρέμβει σε μία μελλοντική κρίση.
Το ουσιαστικότερο είναι να μην επιτρέπεται στο μεταξύ η σταδιακή συρρίκνωση του ελληνικού ποιοτικού πλεονεκτήματος.
Και αυτό ακριβώς είναι το σημείο στο οποίο πρέπει να εξεταστεί η γαλλοτουρκική συνεργασία.
Η Άγκυρα προσπαθεί να σπάσει την απομόνωση από τη Δύση
Η συμφωνία με το Παρίσι εντάσσεται και σε μια ευρύτερη τουρκική στρατηγική.
Η Τουρκία επιδιώκει να επανενταχθεί βαθύτερα στα δυτικά αμυντικά δίκτυα, χωρίς να εγκαταλείψει την αυτόνομη στρατηγική της.
Συνομιλεί με τις ΗΠΑ για F-35 και κυρώσεις CAATSA, με την Ευρώπη για Eurofighter, SAMP/T και Meteor και ταυτόχρονα αναπτύσσει τα δικά της drones, πυραύλους και συστήματα αεράμυνας.
Ο στόχος είναι προφανής: να αποκτήσει πρόσβαση στη δυτική τεχνολογία χωρίς να χάσει τη δυνατότητα να ασκεί ανεξάρτητη περιφερειακή πολιτική.
Η προσέγγιση με τη Γαλλία εντάσσεται ακριβώς σε αυτή τη στρατηγική.
Τι πρέπει να κρατήσει η Αθήνα
Η Ελλάδα δεν έχει λόγο να δραματοποιήσει μία συμφωνία της οποίας το ακριβές εξοπλιστικό περιεχόμενο δεν έχει ακόμη δημοσιοποιηθεί.
Έχει όμως κάθε λόγο να ζητήσει καθαρές απαντήσεις.
Άλλο πράγμα ο στρατηγικός διάλογος Γαλλίας–Τουρκίας και άλλο η μεταφορά στην Άγκυρα συστημάτων που μπορούν να χρησιμοποιηθούν απέναντι στις ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις.
Το όριο βρίσκεται εκεί.
Για την Αθήνα το ουσιαστικό ερώτημα δεν είναι αν η Γαλλία θέλει καλές σχέσεις με την Τουρκία.
Είναι εάν αυτές οι σχέσεις θα χρηματοδοτηθούν και θα οικοδομηθούν πάνω στην ενίσχυση του τουρκικού στρατιωτικού πλεονεκτήματος απέναντι στην Ελλάδα.
Και ειδικά σε SAMP/T, Meteor και μεταφορά τεχνολογίας, η ελληνική κυβέρνηση έχει κάθε λόγο να ζητήσει σαφείς εξηγήσεις από έναν εταίρο με τον οποίο έχει υπογράψει όχι μια απλή εμπορική συμφωνία, αλλά μια στρατηγική αμυντική εταιρική σχέση.
Γιατί οι στρατηγικές συμμαχίες δεν κρίνονται μόνο από τις υπογραφές.
Κρίνονται και από το ποιον εξοπλίζεις όταν τα συμφέροντα των συμμάχων σου συγκρούονται.
Καμπουρίδης: “Συμφωνία ενίσχυσης διαλόγου και προπαγάνδα”
Σύμφωνα με ανακοίνωση του Τουρκικού Υπουργείου Εθνικής Άμυνας, στις 03 Οκτωβρίου υπεγράφη ο “Οδικός Χάρτης Αμυντικής Συνεργασίας” μεταξύ της Τουρκίας και της Γαλλίας….
Πρόκειται για μια Συμφωνία “ενίσχυσης του στρατιωτικού διαλόγου με απώτερο σκοπό το αμοιβαίο όφελος”…
Πρόκειται για μια Συμφωνία η οποία προήλθε μετά από την επίσκεψη μελών του Γαλλικού Κοινοβουλίου στην Τουρκία το 2025 για αναζήτηση κοινών τόπων συνεργασίας.
Τουρκικά ΜΜΕ σχολίασαν το θέμα με συγκρατημένη αισιοδοξία τονίζοντας ότι η Συμφωνία αυτή δεν αναφέρει πουθενά θέματα προμήθειας των πυραύλων meteor για τα τουρκικά Eurofighter, του Γαλλοιταλικου Αντιαεροπορικου – Αντιβαλλιστικου Συστήματος SAMP/T κλπ.
Αντιθέτως ελληνικοί κύκλοι υπερθεματισαν, υπερτονίζοντας τη σημασία αυτής της Συμφωνίας αναφέροντας ότι αυτή διεμβολιζει την Αμυντική Συμφωνία Ελλάδας – Γαλλίας και επιπλέον εμφανίζοντας τη γαλλική πλευρά να δίνει το πράσινο φως για τους πυραύλους meteor!!!!
Το αβάσιμο αυτού του ισχυρισμού φαίνεται και από το γεγονός ότι στις επιτροπές Τουρκίας και Γαλλίας οι οποίες υπέγραψαν τη Συμφωνία αυτή, δεν υπήρχαν αξιωματούχοι του τομέα Αμυντικής Βιομηχανίας των δύο χωρών!!!
Δεν υφίσταται τέτοιο θέμα και επιπλέον δεν υφίσταται και καμία πρόοδος στο θέμα της προμήθειας του Αντιβαλλιστικου – Αντιαεροπορικου Συστήματος SAMP-T στην Τουρκία αφού η Άγκυρα επιδιώκει απόκτηση τεχνολογίας και συμπαραγωγή, κάτι το οποίο δεν το συζητά η Γαλλοιταλικη πλευρά!!!
Σίγουρα μια τέτοια Συμφωνία Τουρκίας – Γαλλίας δεν είναι καλή εξέλιξη για τον Ελληνισμό όμως πρόκειται για ένα πλαίσιο έναρξης διαλόγου και τίποτα περισσότερο…
Η Τουρκία έχει πολλά ανοιχτά θέματα με τη Γαλλία και σύγκρουση συμφερόντων στο γεωπολιτικό πεδίο και ο διάλογος αυτός είναι καταδικασμένος να αποτύχει.!!!
Καλό είναι εμείς οι ίδιοι να μην “ρίχνουμε νερό στον μύλο” της τουρκικής προπαγάνδας!!!
GEOPOLITICO
Πώς η Τουρκία επιχειρεί να επιβάλει έλεγχο στο Αιγαίο – Οι προτάσεις για την προστασία των ακριτικών νησιών
Η σταδιακή διεύρυνση των τουρκικών διεκδικήσεων, η ενίσχυση του Λιμενικού και η οικονομική και δημογραφική αντοχή των νησιών κυριάρχησαν στις εισηγήσεις του Στέλιου Φενέκου και της Ντόρας Βακιρτζή. Παρεμβάσεις για την ΑΟΖ Ελλάδας–Κύπρου, τις γραμμές βάσης και την άμυνα του Αιγαίου.
Η Τουρκία επιχειρεί να μεταφέρει τις διεκδικήσεις της από τους χάρτες στην καθημερινή λειτουργία του Αιγαίου, ενώ τα ακριτικά νησιά αντιμετωπίζουν πιέσεις που αγγίζουν τη δυνατότητά τους να διατηρούν πληθυσμό, παραγωγή και κοινωνική συνοχή. Αυτές οι δύο όψεις της εθνικής ασφάλειας βρέθηκαν στο επίκεντρο της εσπερίδας του Ελληνικού Ινστιτούτου Στρατηγικών Μελετών, με θέμα «Πρακτικές προσεγγίσεις για τις θαλάσσιες ζώνες, τη νησιωτική πολιτική και τα στενά διεθνούς ναυσιπλοΐας».
Βασικοί εισηγητές ήταν ο υποναύαρχος ε.α. Στέλιος Φενέκος και η Ντόρα Βακιρτζή. Την εκδήλωση προλόγισε ο πρόεδρος του ΕΛΙΣΜΕ, αντιστράτηγος ε.α. Ιωάννης Μπαλτζώης, ενώ τη συζήτηση συντόνισε ο Λεόντιος Πορτοκαλάκης. Οι εισηγήσεις και οι παρεμβάσεις ανέδειξαν συγκεκριμένες προτάσεις, αλλά και διαφορετικές προσεγγίσεις για την κατοχύρωση των ελληνικών δικαιωμάτων.
Φενέκος: Η διεκδίκηση γίνεται καθημερινή πίεση
Ο Στέλιος Φενέκος εστίασε στην προσπάθεια της Άγκυρας να εμφανίζεται ως αρχή ελέγχου σε περιοχές όπου προβάλλει μονομερείς διεκδικήσεις. Χρησιμοποίησε τον όρο «creeping jurisdiction», περιγράφοντας μια σταδιακά διευρυνόμενη δικαιοδοσία που επιχειρείται να επιβληθεί στην πράξη.
Συνέδεσε τα τουρκικά θαλάσσια πάρκα, τη «Γαλάζια Πατρίδα», τις ανταγωνιστικές NAVTEX και την παρουσία μέσων επιτήρησης με μια ευρύτερη τακτική: τη δημιουργία της εντύπωσης ότι για δραστηριότητες στο Αιγαίο απαιτείται τουρκική έγκριση ή συνεννόηση.
Διευκρίνισε ότι οι μονομερείς αυτές πράξεις δεν δημιουργούν από μόνες τους διεθνές δίκαιο. Μπορούν, όμως, κατά την εκτίμησή του, να αποθαρρύνουν αλιείς, εταιρείες και τρίτες χώρες από τη δραστηριοποίηση σε συγκεκριμένες περιοχές.
Έθεσε ως υποθετικό παράδειγμα τη σύλληψη αλιέων από τουρκικό σκάφος και τη μεταφορά τους σε τουρκικό δικαστήριο. Το ζητούμενο για την Ελλάδα, υποστήριξε, είναι η έγκαιρη αποτροπή μιας τέτοιας ενέργειας, καθώς η διαχείρισή της γίνεται δυσκολότερη αφού συντελεστεί.
«Η στρατηγική της καθημερινότητος απαιτεί συνεχή παρουσία στο Αιγαίο»
Η απάντηση που πρότεινε περιλαμβάνει ενίσχυση του Λιμενικού με προσωπικό, ισχυρά σκάφη και εκπαίδευση, καθώς και στενότερη συνεργασία και συνεκπαίδευση με το Πολεμικό Ναυτικό.
Κατά τον ίδιο, η πολιτική ηγεσία χρειάζεται περισσότερα εργαλεία χειρισμού κρίσεων, ώστε να αντιμετωπίζει ενέργειες αστυνομικού χαρακτήρα στο αντίστοιχο επίπεδο, διατηρώντας τη δυνατότητα στρατιωτικής αντίδρασης εφόσον απαιτηθεί.
Πρότεινε επίσης να εξεταστεί η αξιοποίηση στο Λιμενικό περιπολικών που έχουν παραληφθεί από τις ΗΠΑ, καθώς και η μεταφορά εμπειρίας από στελέχη του Πολεμικού Ναυτικού.
«Η στρατηγική της καθημερινότητος απαιτεί συνεχή παρουσία στο Αιγαίο», τόνισε, συνδέοντας την παρουσία αυτή με την προστασία των ψαράδων και την ενίσχυση του αισθήματος ασφάλειας των νησιωτών.
Η αποτροπή, στην προσέγγισή του, απαιτεί έναν κρατικό μηχανισμό που λειτουργεί καθημερινά. Όπως υπογράμμισε, «η ισχύς της χώρας δεν είναι μόνο τα όπλα της»: περιλαμβάνει την πολιτική απόφαση, τους διοικητικούς μηχανισμούς και τα μέτρα αστυνόμευσης.
Γραμμές βάσης και 12 μίλια: Η προετοιμασία πίσω από τις αποφάσεις
Ο υποναύαρχος αναφέρθηκε στην αξιοποίηση των γραμμών βάσης και στο κλείσιμο κόλπων, υποστηρίζοντας ότι μπορούν να διευρύνουν τον θαλάσσιο χώρο ελληνικής κυριαρχίας. Επέμεινε ότι η εφαρμογή τους προϋποθέτει πολιτική απόφαση και προετοιμασία.
Για την επέκταση της χωρικής θάλασσας στα 12 ναυτικά μίλια, έδωσε έμφαση στον σχεδιασμό για τις προσβάσεις στο Αιγαίο και στη διαχείριση της διεθνούς ναυσιπλοΐας.
Στη συζήτηση διευκρινίστηκε ότι δεν κλείνουν όλες οι νότιες προσβάσεις με μια τέτοια επέκταση, καθώς σε ορισμένα περάσματα οι αποστάσεις επιτρέπουν τη διατήρηση διαδρόμων πέρα από τη χωρική θάλασσα.
Έγιναν επίσης παρεμβάσεις για τη διάκριση ανάμεσα στην αβλαβή διέλευση και τη διέλευση τράνζιτ. Η συζήτηση ανέδειξε τη σημασία της ακριβούς εξέτασης κάθε στενού, με διαφορετικές τοποθετήσεις σε επιμέρους νομικά ζητήματα.
Ο Ηρακλής Καλογεράκης επισήμανε τη διάκριση μεταξύ αρχιπελάγους και αρχιπελαγικού κράτους: ο γεωγραφικός χαρακτηρισμός του Αιγαίου ως αρχιπελάγους δεν συνεπάγεται ότι η Ελλάδα υπάγεται στο ειδικό καθεστώς των αρχιπελαγικών κρατών.
Το καλώδιο προς την Κύπρο και η παγίδα του «συντονισμού»
Ιδιαίτερο βάρος έδωσε ο Φενέκος στην ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου και στις τουρκικές απαιτήσεις για την πόντιση καλωδίων.
Στη δική του προσέγγιση, η διάκριση μεταξύ καλωδίων και αγωγών έχει κρίσιμη σημασία. Υποστήριξε ότι η Άγκυρα μετακινεί τη διατύπωσή της από την απαίτηση «άδειας» στην απαίτηση «συντονισμού», επιδιώκοντας να διατηρήσει ρόλο στη διαδικασία.
Αξιολόγησε θετικά την ανάδειξη του έργου ως ευρωπαϊκού ζητήματος, επειδή διευρύνει τα διαθέσιμα διπλωματικά εργαλεία. Παρουσίασε ως ενδεχόμενες επιλογές μια διαφορετική όδευση σε σχέση με την οριοθετημένη περιοχή Ελλάδας–Αιγύπτου και έναν χειρισμό μέσω NAVTEX, τον οποίο χαρακτήρισε επισφαλή ως προς τον τρόπο εφαρμογής του.
Οι επιλογές αυτές παρουσιάστηκαν ως σενάρια χειρισμού και όχι ως ανακοινωμένες αποφάσεις αλλαγής του έργου.
Ο ίδιος ζήτησε συστηματική προετοιμασία των ελληνικών νομικών επιχειρημάτων και ενεργή παρουσία στους διεθνείς οργανισμούς, ώστε καμία τουρκική διεκδίκηση να μη μένει αναπάντητη.
Βακιρτζή: Η ασφάλεια των νησιών περνά από την αντοχή των κοινωνιών τους
Η Ντόρα Βακιρτζή εξέτασε τη νησιωτική πολιτική μέσα από τις κρίσεις και την ανθεκτικότητα. Έθεσε το ερώτημα κατά πόσο οι ευρωπαϊκές πολιτικές για τις ανατολικές παραμεθόριες περιοχές ανταποκρίνονται στις ανάγκες του Ανατολικού Αιγαίου και της Κύπρου.
Επισήμανε ότι χαρακτηριστικά απειλής που αναγνωρίζονται σε άλλα ευρωπαϊκά σύνορα —η εργαλειοποίηση της μετανάστευσης, οι παραβιάσεις του εναέριου χώρου και η εχθρική ρητορική— αφορούν και τον ελληνικό και κυπριακό χώρο.
Επικαλούμενη στοιχεία στην παρουσίασή της, ανέφερε δημογραφική συρρίκνωση περίπου 12% στο Βόρειο Αιγαίο μεταξύ 2019 και 2023 και κατά κεφαλήν ΑΕΠ σε ισοτιμία αγοραστικής δύναμης στο 41,2% του ευρωπαϊκού μέσου όρου για το 2024.
Συνέδεσε αυτές τις πιέσεις με την ανάγκη ενίσχυσης της τοπικής παραγωγής, των υπηρεσιών και των υποδομών που επιτρέπουν στους κατοίκους να παραμένουν στον τόπο τους.
Η παραγωγή των νησιών και η κτηνοτροφική κρίση
Η εισηγήτρια ανέδειξε τα ιδιαίτερα προϊόντα των νησιών, όπως η μαστίχα της Χίου και το ελαιόλαδο της Λέσβου, ως βάση μιας οικονομίας με περισσότερα στηρίγματα.
Άσκησε έντονη κριτική στη διαχείριση της κτηνοτροφικής κρίσης στη Λέσβο, υποστηρίζοντας ότι οι εκτεταμένες θανατώσεις ζώων απειλούν την τοπική παραγωγή και έναν σημαντικό γενετικό πόρο. Διατύπωσε επίσης καταγγελίες για τον τρόπο ταφής των ζώων και τους κινδύνους που, κατά την ίδια, δημιουργούνται για το έδαφος και τον υδροφόρο ορίζοντα.
Η τοποθέτησή της συνέδεσε την προστασία της παραγωγής με την παραμονή των κατοίκων: η απώλεια ενός παραγωγικού κλάδου σε μια ακριτική περιοχή επηρεάζει την απασχόληση, τις οικογένειες και τη συνοχή της τοπικής κοινωνίας.
Τουρισμός και επενδύσεις με κριτήριο την ασφάλεια
Στο πεδίο του τουρισμού, η Βακιρτζή αναγνώρισε τα έσοδα από τους Τούρκους επισκέπτες και τη θετική σημασία των σχέσεων μεταξύ των πληθυσμών. Προειδοποίησε, ωστόσο, για τις επιπτώσεις της υπερβολικής εξάρτησης της τοπικής οικονομίας από τη ζήτηση της γειτονικής χώρας.
Έθεσε παράλληλα ζητήματα ελέγχου επενδύσεων και αγορών ακινήτων σε ευαίσθητες περιοχές. Στη συζήτηση που ακολούθησε, επισημάνθηκε από παρεμβαίνοντες ότι υπάρχουν διαδικασίες ελέγχου στις παραμεθόριες περιοχές και δυνατότητα παρέμβασης των αρμόδιων αρχών άμυνας.
Η εισήγησή της έδωσε προτεραιότητα στην οικονομική ανθεκτικότητα με γνώμονα την ασφάλεια: παραγωγή με περισσότερες πηγές εισοδήματος, σύνδεση με την ελληνική ενδοχώρα και φίλιες αγορές, καθώς και υποδομές που μπορούν να λειτουργούν σε περίοδο κρίσης.
Υποδομές, ιστορική μνήμη και εμπιστοσύνη στους ακρίτες
Οι προτάσεις της περιλάμβαναν υποδομές διπλής χρήσης για την ανάπτυξη και την άμυνα, μεγαλύτερη ενεργειακή και υδατική αυτονομία, ενίσχυση κοινωνικών υπηρεσιών και υποστήριξη της αποκεντρωμένης παραγωγής.
Στάθηκε επίσης στην ιστορική μνήμη και την πολιτισμική ταυτότητα. Πρότεινε στενότερη σύνδεση της στρατιωτικής θητείας με τη γνωριμία των στρατευμένων με τις ακριτικές κοινωνίες, δικτύωση σχολείων και προσανατολισμό των μαθητικών επισκέψεων προς τις παραμεθόριες περιοχές.
Κλείνοντας, επέκρινε τη στάση της πολιτείας απέναντι στις αντιδράσεις των νησιωτών για τη διαχείριση του μεταναστευτικού, αναφερόμενη στα γεγονότα του 2020.
«Δεν νομίζω ότι με αυτό τον τρόπο χτίζεις συνοχή», ανέφερε. «Δεν νομίζω ότι με αυτό τον τρόπο δημιουργείς αίσθημα ασφάλειας και εμπιστοσύνης στους ακρίτες».
Μαρτζούκος: Το πρόβλημα είναι πολιτικό και επεκτατικό
Ο αντιναύαρχος ε.α. Βασίλειος Μαρτζούκος υπογράμμισε ότι πίσω από τη νομική συζήτηση βρίσκεται ένα πολιτικό και επεκτατικό ζήτημα.
Προειδοποίησε ότι «κάθε παραχώρηση και συμβιβασμός απομονώνει τα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου», ενώ έθεσε ερωτήματα για το δημογραφικό και τις επενδύσεις σε περιοχές στρατηγικού ενδιαφέροντος.
Η παρέμβασή του ανέδειξε την ανάγκη συνολικής αντιμετώπισης των πιέσεων στα νησιά, συνδέοντας τη διπλωματική στάση με την άμυνα και την κοινωνική τους αντοχή.
Κατσούφρος: Η πρόταση για ΑΟΖ Ελλάδας–Κύπρου μέσω του Δικαστηρίου της ΕΕ
Στη διαδικτυακή παρέμβασή του, ο Θεόδωρος Κατσούφρος παρουσίασε την πρόταση προσφυγής Ελλάδας και Κύπρου στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με επίκληση του άρθρου 273 της Συνθήκης για τη λειτουργία της ΕΕ και κοινό συνυποσχετικό, για την οριοθέτηση της μεταξύ τους ΑΟΖ.
Κατά την άποψή του, η διαδρομή αυτή προϋποθέτει πολιτική βούληση και εξέταση των σχετικών προϋποθέσεων, με εφαρμογή του διεθνούς δικαίου.
Ο Φενέκος εξέφρασε επιφυλάξεις για τις επικαλυπτόμενες διεκδικήσεις και το ζήτημα της επήρειας του Καστελλόριζου, τονίζοντας ότι μια τέτοια επιλογή χρειάζεται ισχυρή υποστήριξη.
Η συζήτηση ανέδειξε συγκεκριμένες επιλογές για την ελληνική πολιτική: καθημερινή προστασία στη θάλασσα, διεθνή τεκμηρίωση των ελληνικών θέσεων και παραγωγική, δημογραφική και κοινωνική ενίσχυση των ακριτικών νησιών.
GEOPOLITICO
Η Τουρκία δοκιμάζει επιστράτευση στη Φώκαια – Στο επίκεντρο η πολεμική ετοιμότητα των αμφίβιων δυνάμεων
Από τις 21 έως τις 27 Οκτωβρίου η «Yıldırım-2026» – Έφεδροι καλούνται να παρουσιαστούν στην 1η Ταξιαρχία Αμφίβιου Πεζικού, την ώρα που η Άγκυρα εντείνει τις ασκήσεις μεγάλης κλίμακας στη δυτική Τουρκία
Νέα διάσταση αποκτά η στρατιωτική κινητικότητα της Τουρκίας στα παράλια του Αιγαίου, καθώς η Άγκυρα προχωρά σε άσκηση επιστράτευσης με επίκεντρο μία από τις σημαντικότερες μονάδες αμφίβιων επιχειρήσεων των τουρκικών Ενόπλων Δυνάμεων.
Από τις 21 έως τις 27 Οκτωβρίου 2026 θα πραγματοποιηθεί στη Φώκαια η άσκηση «Yıldırım-2026», με κεντρικό σχηματισμό την 1η Ταξιαρχία Αμφίβιου Πεζικού του τουρκικού Ναυτικού.
Το ιδιαίτερο στοιχείο της άσκησης δεν είναι αυτή τη φορά η παρουσία νέων οπλικών συστημάτων, αλλά ο ίδιος ο μηχανισμός μετάβασης από την ειρηνική στην πολεμική σύνθεση.
Καλούνται έφεδροι με διαταγές πολεμικής τοποθέτησης
Στο πλαίσιο της «Yıldırım-2026» αναμένεται να κληθούν έφεδροι στους οποίους έχει ήδη αποδοθεί το λεγόμενο «sefer görev emri», δηλαδή διαταγή πολεμικής τοποθέτησης.
Οι έφεδροι θα παρουσιαστούν στις μονάδες στις οποίες έχουν κατανεμηθεί και θα εκπαιδευτούν στα καθήκοντα που προβλέπεται να αναλάβουν σε συνθήκες επιστράτευσης.
Παράλληλα θα δοκιμαστούν στην πράξη οι διαδικασίες ειδοποίησης, προσέλευσης και κατάταξης προσωπικού, η συνεργασία μεταξύ στρατιωτικών και πολιτικών αρχών, αλλά και ο συντονισμός των Ενόπλων Δυνάμεων με υπουργεία και άλλες κρατικές υπηρεσίες.
Στην ουσία, η Τουρκία ελέγχει την ικανότητα ενός στρατιωτικού σχηματισμού να περάσει γρήγορα από την καθημερινή του διάταξη στην πλήρη πολεμική επάνδρωση.
Δεν είναι μεμονωμένη άσκηση
Η συγκεκριμένη κινητοποίηση εντάσσεται σε ευρύτερο πρόγραμμα ασκήσεων επιστράτευσης για το 2026.
Συνολικά προβλέπεται η συμμετοχή 7.686 εφέδρων, οι οποίοι είχαν αρχίσει να ενημερώνονται μέσω SMS από τις 15 Μαΐου.
Αντίστοιχη άσκηση έχει ήδη πραγματοποιηθεί στην 1η Τεθωρακισμένη Ταξιαρχία στο Μπαμπάεσκι της Ανατολικής Θράκης, ενώ έχουν προγραμματιστεί και άλλες ασκήσεις «Yıldırım» στην 5η Κύρια Αεροπορική Βάση στη Μερζιφούντα, από τις 3 έως τις 9 Οκτωβρίου, καθώς και στην 70ή Μηχανοκίνητη Ταξιαρχία στο Μαρντίν, από τις 15 έως τις 21 Οκτωβρίου.
Το γεγονός, επομένως, δεν συνιστά από μόνο του έκτακτη κινητοποίηση λόγω Αιγαίου.
Η σημασία του, ωστόσο, αυξάνεται από τη στιγμή που η άσκηση στη Φώκαια αφορά μονάδα αμφίβιων επιχειρήσεων στη δυτική ακτή της Τουρκίας και πραγματοποιείται σε μία περίοδο αυξημένης στρατιωτικής δραστηριότητας.
Μετά τη μεταφορά της 51ης Ταξιαρχίας Καταδρομών στο Σόκε
Η «Yıldırım-2026» έρχεται μετά τη μεταφορά της 51ης Ταξιαρχίας Καταδρομών στο Σόκε, απέναντι από τη Σάμο, εξέλιξη που έχει προκαλέσει αυξημένη προσοχή στην ελληνική πλευρά.
Η 1η Ταξιαρχία Αμφίβιου Πεζικού στη Φώκαια αποτελεί βασικό κρίκο της τουρκικής αμφίβιας ικανότητας στο Αιγαίο και βρίσκεται σε περιοχή με ιδιαίτερη επιχειρησιακή σημασία για τις τουρκικές Ένοπλες Δυνάμεις.
Αυτό που προκύπτει από το σύνολο των κινήσεων είναι ότι η Άγκυρα δεν περιορίζεται στην ανάπτυξη νέων οπλικών συστημάτων, αλλά δίνει ιδιαίτερο βάρος στην εκπαίδευση προσωπικού, στην ταχύτητα κινητοποίησης και στην ικανότητα συντονισμού διαφορετικών κλάδων.
Χρονιά μεγάλης στρατιωτικής δραστηριότητας
Το 2026 έχει ήδη καταγραφεί ως μία ιδιαίτερα δραστήρια χρονιά για τις τουρκικές Ένοπλες Δυνάμεις.
Στη «Mavi Vatan-2026», τον Απρίλιο, συμμετείχαν περίπου 120 πλοία, 50 εναέρια μέσα και 15.000 στελέχη, ενώ από το «TC
-
Αναλύσεις3 εβδομάδες πρινΤο τελεσίγραφο Καλίν την ώρα που η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο!
-
Άμυνα3 μήνες πρινΡωσσικό ΜΜΕ: Ελληνικό «μπλόκο» στην απαίτηση για Patriot – Πώς γνωρίζει το Κίεβο απόρρητα στοιχεία για τους πυραύλους μας;
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΠακιστανός με καναδική υπηκοότητα ο υπαίτιος της πυρκαγιάς στον Έβρο! Πιθανόν να μετέφερε μετανάστες
-
GEOPOLITICO1 μήνα πρινΤο διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
-
Αναλύσεις1 μήνα πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΞέσπασμα της μητέρας της Μυρτούς για την υπόθεση Τζαβέντ Ασλάμ: «Δεν ξεχνώ ποτέ» – «Δήμαρχος των Πακιστανών ο Δούκας»
-
GEOPOLITICO3 εβδομάδες πρινΤί λέει Τούρκος δημοσιογράφος για Σάββα Καλεντερίδη; «Έκανε πολύ καλά τη δουλειά του για τη χώρα του – Δεν μπορούσε να τον στριμώξει η ΜİΤ»
-
Αναλύσεις3 μήνες πρινΕάν η Τουρκία απορρίψει τη συμφωνία αποχώρησης από την Κύπρο θα απομακρυνθεί δια της βίας