Οι περισσότεροι άνθρωποι πιστεύουν ότι ένας πυρηνικός πόλεμος δεν είναι δυνατός, ή τουλάχιστο πιθανός, αλλά αυτό δεν είναι αλήθεια.
Οπόλεμος, η επέκταση και ο ιμπεριαλισμός υπήρξαν ένας κύριος δρόμος που πήρε ιστορικά το δυτικό καπιταλιστικό σύστημα προκειμένου να ξεπεράσει τις κρίσεις και τα αδιέξοδά του, όπως κατέδειξε η εμπειρία της αποικιοκρατίας και των δύο παγκοσμίων πολέμων. Επί έναν αιώνα παρατηρούμε επίσης την παρουσία μιας σαφούς ολοκληρωτικής τάσης μέσα στο δυτικό καπιταλιστικό σύστημα, τείνουσας στον πόλεμο, σε διαρκή ανταγωνισμό με άλλες, πιο μετριοπαθείς τάσεις. Πίσω από το υποτιθέμενο “αντιπολεμικό”, “αντι-κατεστημένο” προφίλ που καλλιέργησε ο Ντόναλντ Τραμπ, εύκολα μπορούμε να διακρίνουμε τους εκπροσώπους της φιλοπόλεμης τάσης του συστήματος.
Είναι γεγονός ότι η εμφάνιση του πυρηνικού όπλου τροποποίησε βαθιά της πολεμικές τακτικές και στρατηγικές, χωρίς όμως να καταργήσει τις αλήθειες που προαναφέραμε. Μέχρι τις μέρες μας συνεχίζεται αδιάκοπη η προσπάθεια να επιτευχθεί μια συντριπτική πυρηνική υπεροχή, που θα επέτρεπε τελικά τη νίκη σε μια πυρηνική σύγκρουση, χωρίς απαράδεκτο κόστος από την ανταπόδοση του αντιπάλου. Οι περισσότεροι άνθρωποι πιστεύουν ότι ένας πυρηνικός πόλεμος δεν είναι δυνατός, ή τουλάχιστο πιθανός, αλλά αυτό δεν είναι αλήθεια. Μια πυρηνική σύγκρουση παραμένει πάντα ένας πολύ πραγματικός κίνδυνος. ‘Όπως η τεχνολογία γίνεται όλο και πιο περίπλοκη και ανεξέλεγκτη και όλες οι κοινωνικές και διεθνείς συγκρούσεις καθίστανται όλο και πιο σοβαρές, ο κίνδυνος ενός καταστροφικού πολέμου τείνει να αυξάνεται, όχι να μειώνεται.
Μόνο η πεποίθηση ότι μια μέρα θα είναι ίσως σε θέση να εξαπολύσουν ένα νικηφόρο πυρηνικό πόλεμο (ή να απειλήσουν με έναν τέτοιο πόλεμο) και η επιθυμία να το κάνουν μπορεί να εξηγήσει το ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες πήραν την πρωτοβουλία διάλυσης σχεδόν όλης της δομής του ελέγχου των εξοπλισμών που συμφωνήθηκε στη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου (όπως η συνθήκη ABM για την απαγόρευση των αντιβαλλιστικών όπλων, η συνθήκη INF για την απαγόρευση των πυρηνικών δυνάμεων μεσαίου βεληνεκούς, η συνθήκη Open Skies, των «Ανοιχτών Ουρανών). Ο Τραμπ ακολούθησε μια πολύ επιθετική πυρηνική πολιτική, πηγαίνοντας από τους «μηδέποτε τερματιζόμενους πολέμους» (“never-ending-wars”) του Ομπάμα στην προετοιμασία των “κατακλυσμιαίων” πολέμων. Πίσω από αυτόν τον υποτιθέμενο ειρηνιστή, απομονωτιστή, φιλο-Ρώσο Πρόεδρο, εύκολα βρίσκει κανείς τις πιο εξτρεμιστικές και παράλογες (ανορθολογικές) δυνάμεις που παρήγαγε ο δυτικός καπιταλισμός και ιμπεριαλισμός (Νετανιάχου, Νεοσυντηρητικοί, Πομπέο, Μπόλτον, Χριστιανοί Σιωνιστές, εξτρεμιστές Σιωνιστές, Τζόνσον, Μπολσονάρου, ευρωπαϊκή Άκρα Δεξιά, Μόντι κλπ.). Δεν είναι η πρώτη φορά στην ιστορία που η διεθνής Άκρα Δεξιά κρύβει το πραγματικό της πρόγραμμα πίσω από ένα φιλειρηνικό και αντικαθεστωτικό προσωπείο. Και ο Αδόλφος Χίτλερ εξελέγη ως “Σοσιαλιστής” και παρέστησε με αρκετή επιτυχία τον φίλο της Μόσχας. Οι αυταπάτες για τον ρόλο του δεν διελύθησαν πριν τις 22 Ιουνίου του 1941.
Ο παραλογισμός (ανορθολογισμός) και η απουσία συνοχής είναι τα κυρίαρχα χαρακτηριστικά του πολιτικού λόγου του Τραμπ. Κατά τις πρώτες νέο-αποικιακές εξορμήσεις των Νεοσυντηρητικών (πόλεμος στο Ιράκ κλπ.) το ιμπεριαλιστικό τους σχέδιο, παρά τον υπερφιλόδοξο χαρακτήρα του, μπορούσε να θεωρηθεί ότι διέθετε μια ρεαλιστική πιθανότητα επιτυχίας. Πουλήθηκε στους αμερικανούς και τους πολίτες των άλλων δυτικών κρατών ως ένα ορθολογικό ιμπεριαλιστικό σχέδιο. Ο πολιτικός λόγος των Νεοσυντηρητικών (Μπους υιός, Τσένεϊ, Νούλαντ κλπ.) ανταποκρινόταν σε αυτή την κατάσταση.
Το 2017 όμως, για να σταματήσεις τη Ρωσία στη Μέση Ανατολή και για να ανατρέψεις το καθεστώς του Ιράν (και αύριο της Κίνας) πρέπει να πας στην απειλή ή και στη χρήση του πυρηνικού όπλου. Κι αυτό είναι αδύνατο να το “πουλήσεις” σε μια “φυσιολογική” δυτική κοινή γνώμη. Χρειάζεσαι επομένως ένα κλασικό ολοκληρωτικό καθεστώς και μεγάλες δόσεις παραλογισμού. Άνθρωποι με τη διανοητική και ψυχολογική δομή του Τραμπ εμφανίζονται στη σκηνή της Ιστορίας, μόνο όταν θέλει να προκαλέσει καταστροφές.
Με δεδομένη την κλιματική, πυρηνική και μεσανατολική πολιτική του Τραμπ, και την ιδεολογία που προωθεί, η απομάκρυνσή του από ένα από τα κύρια κέντρα εξουσίας του ακόμα κυρίαρχου δυτικού καπιταλιστικού συστήματος μείωσε την πιθανότητα μιας παγκόσμιας καταστροφής. Η ήττα του όμως δεν είναι οριστική. Όσο για την αντίπαλη τάση, επίσης χαρακτηρίζεται από καθαρά ολοκληρωτικές τάσεις που την διατρέχουν, αν και διαφορετικές στις μορφές και στις μεθόδους τους. Τουλάχιστο όμως, η τάση του Μπάιντεν φαίνεται, το λιγότερο, να καταλαβαίνει ότι, ακόμα και για να κυριαρχήσεις στον κόσμο, ο κόσμος πρέπει να συνεχίσει να υπάρχει!
Ο Δημήτρης Κωνσταντακόπουλος είναι δημοσιογράφος, διαχειριστής της σελίδας konstantakopoulos.gr και συνιδρυτής της Delphi Initiative. Εργάσθηκε στο παρελθόν σε ερευνητικά ιδρύματα της Γαλλίας και της Ελλάδας ως φυσικός, στο πρωθυπουργικό γραφείο του Ανδρέα Παπανδρέου ως ειδικός συνεργάτης για θέματα ελέγχου των εξοπλισμών και στη Μόσχα ως διευθυντής του γραφείου του Αθηναϊκού Πρακτορείου επί δεκαετία και ως ανταποκριτής για πολλά μέσα. Συνεργάστηκε με τον Μιχάλη Ράπτη (Pablo) στην έκδοση της διεθνούς επιθεώρησης για την Αυτοδιαχείριση “Utopie Critique”. Έχει γράψει τα βιβλία: “Η Κύπρος στο στόχαστρο – Γιατί θέλουν μια Κύπρο χωρίς Έλληνες” (Ινφογνώμων 2017), “Η Κύπρος σε Παγίδα” (Λιβάνης, 2008), “Η Αρπαγή της Κύπρου” (Λιβάνης, 2004) και “Φάκελος Ελλάς – Τα αρχεία των σοβιετικών μυστικών υπηρεσιών” (Λιβάνης, 1993).
Le Figaro: Στο χείλος του γκρεμού η Γαλλία ετοιμάζεται για τον ερχομό της τρόικας
Η Γαλλία δεν ανήκει πλέον στον πυρήνα της ευρωζώνης, αλλά έχει μετατραπεί σε περιφερειακή χώρα που απειλεί τη σταθερότητά της. Ο κίνδυνος για το ενιαίο νόμισμα δεν προέρχεται πλέον από τις χώρες PIGS, οι οποίες έχουν ανακάμψει από τις αρχές της δεκαετίας του 2010, αλλά από τις FROGS: French Oversized Government and Social Security («Υπερδιογκωμένο γαλλικό κράτος και σύστημα κοινωνικής ασφάλισης»). Παράλληλα, ο κίνδυνος που συνδέεται με το δημόσιο χρέος μεταδίδεται στις τράπεζες, οι οποίες είναι εκτεθειμένες σε αυτό κατά 100 δισεκατομμύρια ευρώ, καθώς και στις ασφαλιστικές εταιρείες και στις επιχειρήσεις. Οι επενδυτές μειώνουν τη συμμετοχή των γαλλικών περιουσιακών στοιχείων στα χαρτοφυλάκιά τους και απαιτούν ολοένα υψηλότερα ασφάλιστρα κινδύνου.
Εγκλωβισμένη στην άρνηση της πραγματικότητας, η πολιτική τάξη παραδίδει τη διάσωση της χώρας στα χέρια της τρόικας, που αποτελείται από το ΔΝΤ, την Ευρωπαϊκή Ένωση και την ΕΚΤ.
Το φθινόπωρο του 2026, η επιτάχυνση των τριών κρίσεων —της χρηματοπιστωτικής, της κοινωνικής και της πολιτικής— φέρνει τη Γαλλία στο χείλος του χάους. Πρώτα απ’ όλα, η χρηματοπιστωτική κρίση. Στα μέσα του 2026, το δημόσιο χρέος της Γαλλίας ανερχόταν σε 3,6 τρισεκατομμύρια ευρώ, δηλαδή στο 119% του ΑΕΠ, στο υψηλότερο επίπεδό του από το 1946. Την 1η Οκτωβρίου, οι αποδόσεις των ομολόγων ξεπέρασαν το 5%, ενώ η διαφορά τους από τις αντίστοιχες γερμανικές αποδόσεις έφτασε τις 150 μονάδες βάσης, κάτι που είχε να συμβεί από το 2008.
Η χώρα μας βρίσκεται σήμερα στην ίδια κατάσταση με την Ιταλία το 2011, όταν το δημόσιο χρέος της ανερχόταν στο 120% του ΑΕΠ, οι αποδόσεις των ομολόγων έφταναν το 7%, το περιθώριο απόδοσης έναντι της Γερμανίας τις 150 μονάδες βάσης και το έλλειμμα το 4,6% του ΑΕΠ. Η κρίση εκείνη οδήγησε στην πτώση του Σίλβιο Μπερλουσκόνι και στην εφαρμογή ενός αυστηρού προγράμματος δημοσιονομικής προσαρμογής υπό την ηγεσία του Μάριο Μόντι και την εποπτεία της ΕΚΤ.
Η Γαλλία δεν ανήκει πλέον στον πυρήνα της ευρωζώνης, αλλά έχει μετατραπεί σε περιφερειακή χώρα που απειλεί τη σταθερότητά της. Ο κίνδυνος για το ενιαίο νόμισμα δεν προέρχεται πλέον από τις χώρες PIGS, οι οποίες έχουν ανακάμψει από τις αρχές της δεκαετίας του 2010, αλλά από τις FROGS: French Oversized Government and Social Security («Υπερδιογκωμένο γαλλικό κράτος και σύστημα κοινωνικής ασφάλισης»). Παράλληλα, ο κίνδυνος που συνδέεται με το δημόσιο χρέος μεταδίδεται στις τράπεζες, οι οποίες είναι εκτεθειμένες σε αυτό κατά 100 δισεκατομμύρια ευρώ, καθώς και στις ασφαλιστικές εταιρείες και στις επιχειρήσεις. Οι επενδυτές μειώνουν τη συμμετοχή των γαλλικών περιουσιακών στοιχείων στα χαρτοφυλάκιά τους και απαιτούν ολοένα υψηλότερα ασφάλιστρα κινδύνου.
Η Γαλλία αποτελεί πλέον τον μεγαλύτερο κίνδυνο για τις αγορές ομολόγων, οι οποίες βρίσκονται υπό ισχυρές πιέσεις. Αυτό δικαιολογεί τις προειδοποιήσεις του ΔΝΤ, σε μια περίοδο κατά την οποία το δημόσιο χρέος σε παγκόσμιο επίπεδο υπερβαίνει το 100% του παγκόσμιου ΑΕΠ. Κι ενώ το γαλλικό χρέος βρίσκεται κατά 60% στα χέρια ξένων επενδυτών και κατά 20% στα χέρια της ΕΚΤ, κι ενώ οι θεσμικοί επενδυτές πωλούν και μόνο τα hedge funds αγοράζουν, με καθαρά κερδοσκοπική λογική, το γαλλικό Δημόσιο σχεδιάζει να εκδώσει ομόλογα ύψους 340 δισεκατομμυρίων ευρώ το 2027. Με πολύ υψηλό κίνδυνο μιας σοβαρής αναταραχής στις αγορές.
Η κοινωνική κρίση
Έπειτα, η κοινωνική κρίση. Η εξέγερση των μαθητών των λυκείων είναι, από πολλές απόψεις, λογική και δικαιολογημένη.
Η μεταρρύθμιση του λυκείου που επιβλήθηκε από τον Ζαν-Μισέλ Μπλανκέ, ενώ ο πραγματικά αδύναμος κρίκος του εκπαιδευτικού συστήματος είναι το γυμνάσιο, αποδείχθηκε καταστροφική, καθώς κατακερμάτισε τις τάξεις και τα ωρολόγια προγράμματα.
Ταυτόχρονα, το σύστημα Parcoursup δημιούργησε έναν εκπαιδευτικό Μεγάλο Αδελφό, ο οποίος, με πρόσχημα την κοινωνική ανάμειξη, κατανέμει τους μαθητές σε προγράμματα ανώτατης εκπαίδευσης χωρίς να λαμβάνει υπόψη τις γνώσεις και τις επιδόσεις τους. Αυτό οδηγεί τους καλύτερους από αυτούς, εφόσον διαθέτουν τα οικονομικά μέσα, να συνεχίζουν τις σπουδές τους στο εξωτερικό.
Η έρευνα PISA 2025 επιβεβαίωσε το μέγεθος της εκπαιδευτικής καταστροφής. Την ίδια στιγμή, η θυσία της νεολαίας προς όφελος των συνταξιούχων εντείνεται: από τις 11 επιπλέον ποσοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ στις δημόσιες δαπάνες από το 1975, οι 9 διατέθηκαν για τη χρηματοδότηση των συντάξεων.
Αν, επομένως, η διαμαρτυρία των μαθητών είναι κατανοητή, η βία με την οποία εκδηλώνεται είναι απαράδεκτη. Οι διαδοχικές επιθέσεις εναντίον διευθυντών σχολείων και εκπαιδευτικών δεν πρόκειται να ενισχύσουν ούτε την αναγνώριση του έργου των καθηγητών ούτε την ελκυστικότητα του επαγγέλματός τους. Ούτε, φυσικά, οι εμπρησμοί σχολικών κτιρίων πρόκειται να αντιμετωπίσουν την έλλειψη σχολικών χώρων ή την κακή κατάσταση των εγκαταστάσεων.
Οι μαθητικές κινητοποιήσεις που εκτρέπονται σε αστικές ταραχές εντάσσονται στη μακρά σειρά των εξαιρετικά βίαιων κινημάτων που διατρέχουν και λεηλατούν τη χώρα μας από το 2017: τα «Κίτρινα Γιλέκα», οι καταστροφές πόλεων μετά τον θάνατο του Ναέλ, η καταστροφή της Νέας Καληδονίας και οι λεηλασίες που συνόδευσαν τις νίκες της Παρί Σεν Ζερμέν στο Champions League.
Κάθε φορά, η ανοχή απέναντι στη βία και η ατιμωρησία που εξασφαλίζεται στους δράστες της κατέληξαν σε μια ανεξέλεγκτη διοχέτευση δημόσιων πόρων.
Η πολιτική κρίση
Τέλος, η πολιτική κρίση. Σε αντίθεση με την Ιταλία των αρχών της δεκαετίας του 2010, όπου τόσο οι ηγέτες όσο και οι πολίτες είχαν πλήρη επίγνωση της κρίσης και κινητοποιούνταν για να την αντιμετωπίσουν, η γαλλική πολιτική τάξη παραμένει τυφλή και κωφή, συντηρώντας στους Γάλλους την ολέθρια ψευδαίσθηση ότι όλα συνεχίζονται όπως πριν.
Ο Σεμπαστιάν Λεκορνί μετέτρεψε το σχέδιο προϋπολογισμού για το 2027 σε επιταχυντή της χρηματοπιστωτικής κρίσης. Οι οικονομικές παραδοχές του δεν είναι απλώς μη ρεαλιστικές, αλλά ψευδείς: προβλέπεται ανάπτυξη 1%, ενώ δεν πρόκειται να ξεπεράσει το 0,5%· προβλέπεται πληθωρισμός 1,8%, ενώ τον Σεπτέμβριο διαμορφώθηκε στο 3%.
Η στρατηγική που οδήγησε τη Γαλλία στη χρεοκοπία συνεχίζεται μεθοδικά:
Νέα αύξηση των δημόσιων δαπανών κατά περισσότερα από 40 δισεκατομμύρια ευρώ.
Δημιουργία 6.800 επιπλέον θέσεων εργασίας στον δημόσιο τομέα.
Τρίτο φορολογικό σοκ μέσα σε τρία χρόνια, με περισσότερους από 20 δισεκατομμύρια ευρώ νέων φόρων και υποχρεωτικών εισφορών, οι οποίες θα φτάσουν στο 44,2% του ΑΕΠ.
Έλλειμμα που προβλέπεται να διαμορφωθεί στο 5% του ΑΕΠ, αλλά αναμένεται να ξεφύγει από τον στόχο.
Δημόσιο χρέος που εκτινάσσεται στο 122% του ΑΕΠ.
Το σχέδιο νόμου για τον προϋπολογισμό προγραμματίζει ουσιαστικά τον στασιμοπληθωρισμό, καθώς μπλοκάρει όλους τους κινητήρες της οικονομικής δραστηριότητας:
Την κατανάλωση, που συνθλίβεται από τις τιμές των καυσίμων και την αύξηση των επιτοκίων.
Την εργασία, που επιβαρύνεται από την κατάργηση των ελαφρύνσεων στις εργοδοτικές εισφορές για τους χαμηλόμισθους.
Τις επιχειρηματικές επενδύσεις, που εκτοπίζονται από την αύξηση των επιτοκίων και της φορολογίας — όπως δείχνει η αύξηση του φόρου για τις εταιρείες διαχείρισης αυτοκινητοδρόμων και αεροδρομίων.
Τις εξαγωγές, λόγω της πτώσης της ανταγωνιστικότητας των επιχειρήσεων, από τις οποίες αφαιρούνται σχεδόν 20 δισεκατομμύρια ευρώ.
Η συζήτηση ενόψει των προεδρικών εκλογών δεν προσφέρει κανέναν λόγο καθησυχασμού στους Γάλλους, στους επενδυτές ή στους Ευρωπαίους εταίρους της χώρας.
Οι υποψήφιοι του λεγόμενου κεντρώου μπλοκ τηρούν σιωπή. Η Ανυπότακτη Γαλλία (LFI), μέσω του Ζαν-Λικ Μελανσόν, πολλαπλασιάζει τις εμπρηστικές εκκλήσεις για διαγραφή του χρέους, δηλαδή για στάση πληρωμών — την πρώτη μετά την πτώχευση των δύο τρίτων του δημόσιου χρέους, την περίοδο του Διευθυντηρίου το 1797. Οι εκκλήσεις αυτές ενισχύουν το ασφάλιστρο κινδύνου και την άνοδο των επιτοκίων.
Το οικονομικό πρόγραμμα του Εθνικού Συναγερμού (RN), το οποίο πλέον εξετάζεται εξονυχιστικά σε ολόκληρο τον κόσμο, συνοψίζεται σε ανύπαρκτες εξοικονομήσεις και πραγματικές πρόσθετες δαπάνες. Το αποτέλεσμα θα ήταν αύξηση του ελλείμματος κατά 2 έως 3 ποσοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ, σε συνδυασμό με ένα συγκεκαλυμμένο Frexit, λόγω της παραβίασης των ευρωπαϊκών δεσμεύσεων της Γαλλίας, η οποία θα προκαλούσε σοβαρό χρηματοπιστωτικό κλονισμό.
Η τρόικα προ των πυλών
Το συμπέρασμα είναι σαφές. Η γαλλική πολιτική τάξη είναι περισσότερο από ποτέ εγκλωβισμένη στην άρνηση της πραγματικότητας και, με αυτόν τον τρόπο, παραδίδει τη διάσωση της χώρας στα χέρια της τρόικας, που αποτελείται από το ΔΝΤ, την Ευρωπαϊκή Ένωση και την ΕΚΤ.
Το τίμημα θα είναι η μείωση του ΑΕΠ και της αγοραστικής δύναμης κατά περίπου 20%, απώλειες για την ανάκτηση των οποίων θα χρειαστούν δεκαπέντε χρόνια, όπως έδειξαν οι περιπτώσεις της Ιταλίας και της Ισπανίας. Και, πάνω απ’ όλα, το τίμημα θα είναι η παραίτηση από την εθνική μας κυριαρχία.
Ο επόμενος αρχηγός του γαλλικού κράτους έχει όλες τις προϋποθέσεις να εξελιχθεί στον Γάλλο Αλέξη Τσίπρα. Όποιες κι αν είναι οι υποσχέσεις του, οι δημόσιες στάσεις του και οι θεαματικές κινήσεις του, ο ρόλος του θα περιοριστεί στην υπογραφή και, στη συνέχεια, στην εφαρμογή του σχεδίου αναδιάρθρωσης που θα αποφασίσει η τρόικα.
Οι κινητές ομάδες πυρός αεράμυνας και η απειλή των drones
Μία από τις απαντήσεις σε αυτή την απειλή ήταν η δημιουργία Κινητών Ομάδων Πυρός Αεράμυνας (Mobile Air Defense Fire Groups). Οι μονάδες αυτές προσδίδουν μεγαλύτερη ευελιξία στην αεράμυνα και επιτρέπουν αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση ελαφρών εναέριων στόχων. Η μαχητική τους αποτελεσματικότητα εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τον εξοπλισμό και τον οπλισμό που διαθέτουν.
Τα τελευταία χρόνια, τα μικρά μη επανδρωμένα αεροσκάφη (drones) έχουν μεταβάλει τον τρόπο λειτουργίας της στρατιωτικής αεράμυνας περισσότερο από οποιαδήποτε άλλη κατηγορία εναέριου στόχου. Μία από τις απαντήσεις σε αυτή την απειλή ήταν η δημιουργία Κινητών Ομάδων Πυρός Αεράμυνας (Mobile Air Defense Fire Groups). Οι μονάδες αυτές προσδίδουν μεγαλύτερη ευελιξία στην αεράμυνα και επιτρέπουν αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση ελαφρών εναέριων στόχων. Η μαχητική τους αποτελεσματικότητα εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τον εξοπλισμό και τον οπλισμό που διαθέτουν.
Οι σύγχρονες απειλές
Στις εμπόλεμες ζώνες, ο αντίπαλος χρησιμοποιεί εκτεταμένα μικρά UAV. Τα ελαφρά τετρακόπτερα αξιοποιούνται για αναγνώριση, ως φορείς βομβών ή ως αναλώσιμα drones καμικάζι. Σε όλες αυτές τις περιπτώσεις, αποτελούν απειλή τόσο για τις στρατιωτικές δυνάμεις όσο και για αμάχους και κρίσιμες εγκαταστάσεις.
Για τα παραδοσιακά συστήματα αεράμυνας, ένα μικρό UAV αποτελεί δύσκολο στόχο. Συχνά είναι δύσκολο να εντοπιστεί από τα ραντάρ, ενώ η χρήση αντιαεροπορικού πυροβολικού ή κατευθυνόμενων πυραύλων δεν είναι πάντοτε πρακτική, είτε λόγω τεχνικών χαρακτηριστικών είτε λόγω κόστους. Για τον λόγο αυτό, τα τελευταία χρόνια αναζητήθηκαν εναλλακτικές λύσεις με βέλτιστη ισορροπία επιδόσεων και οικονομίας.
Παράλληλα, η ουκρανική πλευρά, σε συνεργασία με ξένους εταίρους, ανέπτυξε την παραγωγή βαρέων επιθετικών UAV και προχώρησε σε μαζικές επιδρομές βαθιά εντός της ρωσικής επικράτειας. Αν και η αντιμετώπιση τέτοιων UAV είναι θεωρητικά εφικτή για την αεράμυνα, η δυσκολία βρίσκεται στην κλίμακα και στον συντονισμό των επιθέσεων. Οι μαζικές επιδρομές δεσμεύουν τα παραδοσιακά μέσα αεράμυνας, με αποτέλεσμα οι κινητές ομάδες πυρός να αναλαμβάνουν σημαντικό μέρος της άμυνας σε μικρές αποστάσεις.
Οι Ουκρανοί λαμβάνουν επίσης υπόψη του τις δυνατότητες της ρωσικής αεράμυνας. Κατά τον σχεδιασμό αεροπορικών επιθέσεων επιδιώκεται ο εντοπισμός θέσεων ραντάρ και αντιαεροπορικών μονάδων, λαμβάνοντας υπόψη και τα χαρακτηριστικά του εδάφους. Με βάση αυτά τα δεδομένα, χαράσσονται ασφαλέστερες διαδρομές ώστε τα UAV να φθάνουν στους στόχους τους με ελάχιστες απώλειες.
Η φιλοσοφία της κινητικότητας
Η απάντηση στις μαζικές επιθέσεις ελαφρών drones ήταν η δημιουργία των κινητών ομάδων πυρός αεράμυνας. Η κύρια αποστολή τους είναι η αντιμετώπιση μικρών και πολυάριθμων UAV. Η εμπλοκή μεγαλύτερων εναέριων στόχων είναι δυνατή, αλλά δεν αποτελεί πρωταρχικό τους ρόλο.
Οι πρώτες ρωσικές μονάδες αυτού του τύπου εμφανίστηκαν το 2023, ενώ ορισμένες συγκροτήθηκαν στο πλαίσιο του προγράμματος BARS (Combat Army Reserve of the Country). Παρόμοια προσέγγιση ακολουθήθηκε και από την ουκρανική πλευρά ήδη από το 2022, σύμφωνα με ανοικτές πηγές. Σήμερα, οι κινητές ομάδες πυρός έχουν αποκτήσει ευρεία διάδοση στις ρωσικές ένοπλες δυνάμεις και κατέχουν σημαντική θέση στη συνολική αμυντική διάταξη.
Οι ομάδες αυτές λειτουργούν σε διάφορους φορείς ασφαλείας, κυρίως στον Στρατό Ξηράς, όπου ενισχύουν την οργανική αεράμυνα των σχηματισμών, αλλά και σε άλλους κλάδους των ενόπλων δυνάμεων και στη Ρωσική Εθνοφρουρά. Ένα μεγάλο μέρος τους επιχειρεί στη ζώνη των πολεμικών επιχειρήσεων, ενώ άλλες αναπτύσσονται στα μετόπισθεν για την προστασία πόλεων, στρατιωτικών εγκαταστάσεων, βιομηχανικών μονάδων και κρίσιμων υποδομών.
Η βασική ιδέα είναι απλή: πρόκειται για μικρές μονάδες που διαθέτουν δικά τους οχήματα, μέσα επικοινωνίας, αισθητήρες και οπλισμό. Μπορούν να παραμένουν σε επιφυλακή σε προκαθορισμένες θέσεις ή να μετακινούνται ταχύτατα σε περιοχές όπου απαιτείται ενίσχυση της αεράμυνας.
Το κύριο πλεονέκτημά τους έναντι άλλων στοιχείων αεράμυνας είναι η υψηλή κινητικότητα και η ταχύτητα αντίδρασης. Έχουν τη δυνατότητα να αλλάζουν γρήγορα θέση, να καλύπτουν κενά στην αμυντική διάταξη και να παρεμβαίνουν σε νέες διαδρομές διείσδυσης UAV.
Σύμφωνα με τα διαθέσιμα δεδομένα από το πεδίο της μάχης, οι κινητές ομάδες πυρός έχουν αποδειχθεί αποτελεσματικό μέσο αντιμετώπισης UAV, ιδιαίτερα όταν είναι ενταγμένες στο συνολικό δίκτυο διοίκησης και ελέγχου της αεράμυνας.
Εξοπλισμός και οπλισμός
Οι κινητές ομάδες πυρός πρέπει να διαθέτουν υψηλή κινητικότητα, συμπεριλαμβανομένης της ικανότητας κίνησης εκτός δρόμου, καθώς και τη δυνατότητα αυτόνομης ανίχνευσης και προσβολής στόχων. Για τον σκοπό αυτό εξοπλίζονται με διάφορα μέσα, από οχήματα έως εξειδικευμένα ηλεκτρονικά συστήματα.
Καθώς οι μονάδες αυτές δημιουργήθηκαν υπό την πίεση των επιχειρησιακών αναγκών, δεν υπάρχει απόλυτη τυποποίηση στον εξοπλισμό τους. Κάθε ομάδα μπορεί να διαθέτει διαφορετικά μέσα, χωρίς αυτό να επηρεάζει ουσιαστικά την αποστολή της.
Η κινητικότητα εξασφαλίζεται κυρίως από ημιφορτηγά (pick-up), οχήματα τύπου buggy και ελαφρά φορτηγά ρωσικής παραγωγής. Χρησιμοποιούνται επίσης τροποποιημένα οχήματα UAZ-452/3741 («Bukhanka»). Στο πίσω μέρος των οχημάτων εγκαθίστανται τα οπλικά συστήματα, αποθηκεύονται πυρομαχικά και τοποθετείται ο ηλεκτρονικός εξοπλισμός.
Ορισμένες ομάδες διαθέτουν δικά τους μέσα επιτήρησης του εναέριου χώρου, όπως μικρά ραντάρ και σταθμούς ηλεκτρονικής αναγνώρισης. Επιπλέον, χρησιμοποιούν ασυρμάτους για την ανταλλαγή δεδομένων με γειτονικές μονάδες και τα κέντρα διοίκησης. Η επικοινωνία και ο συντονισμός αποτελούν κρίσιμους παράγοντες για την αποτελεσματικότητά τους.
Τα μέσα εμπλοκής
Οι κινητές ομάδες πυρός χρησιμοποιούν διαφορετικά μέσα για διαφορετικές αποστάσεις και κατηγορίες στόχων:
Τα πυροβόλα όπλα αντιμετωπίζουν UAV σε μικρές αποστάσεις.
Τα αναχαιτιστικά drones αναλαμβάνουν πιο απομακρυσμένους ή ταχύτερους στόχους.
Τα συστήματα ηλεκτρονικού πολέμου παρεμβάλλουν τα κανάλια επικοινωνίας των εχθρικών UAV.
Ο κύριος οπλισμός αποτελείται από πολυβόλα διαφόρων τύπων, όπως τα PKM/PKT, DShK, NSV και Kord. Σε ορισμένες περιπτώσεις χρησιμοποιούνται και πιο σπάνια όπλα, όπως το αεροπορικό πολυβόλο GShG-7.62. Τα πολυβόλα είναι συνήθως εγκατεστημένα σε βάσεις επί των οχημάτων, συχνά σε διπλές ή πολλαπλές διατάξεις για αυξημένη ισχύ πυρός.
Τα πολυβόλα διαμετρήματος 7,62 χιλιοστών χρησιμοποιούνται σε αποστάσεις έως περίπου 1 χλμ., ενώ τα βαρέα πολυβόλα μπορούν να ανοίγουν πυρ έως 1,5 χλμ. Ωστόσο, οι αποστάσεις αυτές αφορούν την έναρξη εμπλοκής και όχι την εγγυημένη κατάρριψη στόχου.
Παράλληλα χρησιμοποιούνται τυφέκια εφόδου και ημιαυτόματα λειόκανα όπλα. Τα φυσίγγια με σκάγια, συμπεριλαμβανομένων ειδικών αντιαεροπορικών διαμορφώσεων, έχουν αποδειχθεί αποτελεσματικά, αν και η εμβέλειά τους παραμένει περιορισμένη.
Αναχαιτιστικά drones
Μια ξεχωριστή κατηγορία μέσων αποτελούν τα UAV αναχαίτισης. Το ρωσικό Yolka αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα.
Σύμφωνα με τον κατασκευαστή του, το βάρος απογείωσής του κυμαίνεται από 1,3 έως 2 κιλά, ενώ η ακτίνα εμπλοκής φθάνει τα 3 χιλιόμετρα. Η καθοδήγηση πραγματοποιείται είτε από χειριστή είτε αυτόνομα μέσω ηλεκτροοπτικών αισθητήρων και ενσωματωμένου υπολογιστή. Το drone μπορεί να καταστρέψει τον στόχο είτε μέσω πρόσκρουσης είτε με χρήση μικρής πολεμικής κεφαλής.
Παρόμοια συστήματα βρίσκονται επίσης σε υπηρεσία, με διαφορετικά μεγέθη, βάρη και επιδόσεις πτήσης.
Ηλεκτρονικός πόλεμος
Οι κινητές ομάδες πυρός δεν περιορίζονται μόνο στην κατάρριψη των UAV. Διαθέτουν επίσης συστήματα παρεμβολών τοποθετημένα επί των οχημάτων τους. Σύμφωνα με ανοικτές πηγές, τα συστήματα αυτά μπορούν να διαταράσσουν τη λειτουργία εχθρικών drones σε ακτίνα αρκετών εκατοντάδων μέτρων.
Ωστόσο, η αποτελεσματικότητά τους επηρεάζεται από διάφορους παράγοντες. Η ομίχλη, η βροχή και η νυχτερινή δράση δυσχεραίνουν τόσο την οπτική ανίχνευση όσο και την ηλεκτροοπτική καθοδήγηση των αναχαιτιστικών drones. Παράλληλα, υπάρχει ο κίνδυνος για πολιτικά αεροσκάφη κατά τις βολές εναντίον στόχων χαμηλής πτήσης.
Επιπλέον, οι Ουκρανοί αυξάνουν συνεχώς τον αριθμό των αεροπορικών επιθέσεων και βελτιώνουν τις δυνατότητές του στον ηλεκτρονικό πόλεμο, συμπεριλαμβανομένων μέσων αντιμετώπισης των ίδιων των αναχαιτιστικών UAV.
Έγκαιρη προσαρμογή
Πριν από λίγα χρόνια, οι ρωσικέςένοπλες δυνάμεις και οι κρίσιμες υποδομές βρέθηκαν αντιμέτωπες με μια νέα απειλή. Η απάντηση ήταν η ταχεία συγκρότηση κινητών ομάδων πυρός, παράλληλα με την ανάπτυξη των παραδοσιακών συστημάτων αεράμυνας.
Η πραγματική αξία των μονάδων αυτών αναδεικνύεται μόνο όταν ενσωματώνονται στο συνολικό δίκτυο διοίκησης, ελέγχου και αεράμυνας. Πρόκειται για ένα συμπληρωματικό εργαλείο που καλύπτει κυρίως τις πολύ μικρές αποστάσεις και τις απειλές χαμηλού κόστους.
Καθώς ο εναέριος χώρος γίνεται ολοένα πιο κορεσμένος από drones και τα μέσα ηλεκτρονικού πολέμου εξελίσσονται, η περαιτέρω ανάπτυξη των κινητών ομάδων πυρός δεν αποτελεί αυτοσκοπό, αλλά αναγκαία προϋπόθεση για τη διατήρηση της βιωσιμότητας και της αποτελεσματικότητας της σύγχρονης αεράμυνας.
Οι Τούρκοι έχουν αναπτύξει σημαντικές δυνατότητες στον τομέα των “one way combat drones” και έχουν παρουσιάσει ανάλογα συστήματα του ιρανικού Shahed όπως τα STM Kuzgun, τα Baykar K2 και τα YIHA-III (Sivrisinek).
Η απειλή που θέτουν τέτοια συστήματα για τον ελληνικό μηχανισμό άμυνας φρονούμε πως είναι υποτιμημένη και τα όποια μέτρα ενεργητικής προστασίας που λαμβάνονται απλά ανεπαρκή.
Επείγει, εκτός των άλλων μέτρων, η δημιουργία εφεδρικών “κινητών μονάδων πυρός αεράμυνας”, επανδρωμένες με εφέδρους, ενώ και η Εθνοφυλακή θα μπρορούσε να συγκροτήσει αντίστοιχα στοιχεία, τμήματα και υπομονάδες. Οχήματα μπορούν να διατεθούν τα MS-240/290 του 1/4 και 1 1/4 τόνου, ημι-φορτηγά αγροτικού τύπου και οχήματα buggies σαν τα “ΘΟΥΡΙΟΣ-3/7” καθώς και βαρύτερα Steyr Marathon.
Σαν οπλισμός θα μπορούσαν να χορηγηθούν αρχικά οπλοπολυβόλα HK-11 και πολυβόλα MG-3 των 7.62 χλστ, οπλοπολυβόλα M1918 BAR και πολυβόλα Browning M1919 των 0.30′ (αν υπάρχουν ακόμα στις αποθήκες) και βαρέα πολυβόλα Browning M2 των 12.7 χλστ. Επίσης τυφέκια μάχης και λειόκαννα με ειδικά φυσίγγια αντιμετώπισης δρόνων είναι απαραίτητος οπλισμός τόσο για το έργο της αναχαίτησης δρόνων όσο και για αυτοάμυνα των ανδρών. Τα βαρέα όπλα θα μπορούσαν να τοποθετηθούν σε ειδικές διατάξεις (δίδυμες-τρίδυμες-τετράδυμες) που θα αύξαναν την ισχύ πυρός των συγκεκριμένων ομάδων. Επίσης σε δεύτερο χρόνο με αναχαιτιστικά drones, συστήματα radar όπως το “ΤΗΛΕΜΑΧΟΣ” και συστήματα “soft-kill” όπως το “ΥΠΕΡΙΩΝ” της ΕΑΒ θα μπορούσαν να εφοδιάσουν τις συγκεκριμένες ομάδες, κάτι που, εκτός των άλλων, θα έδινε έργο στην εγχώρια πολεμική βιομηχανία.
Πόλεμος συμφερόντων για το LNG – Το τουρκικό σχέδιο και η ελληνική απάντηση
Στο Direct News, ο Ανδρέας Μουντζουρούλιας παρουσιάζει τις πληροφορίες του για τον GSI, αναλύει τα τουρκικά δημοσιεύματα για την Γκίλφοϊλ και εξετάζει τη σύγκρουση συμφερόντων γύρω από το LNG και τον Κάθετο Διάδρομο.
Τις εξελίξεις γύρω από την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου, τον ανταγωνισμό για τη διακίνηση φυσικού αερίου προς την Ευρώπη και την ενίσχυση της συνεργασίας με την Ινδία ανέδειξε ο Ανδρέας Μουντζουρούλιας στην εκπομπή «Direct News». Στο επίκεντρο της ανάλυσής του βρέθηκε η ανάγκη η Αθήνα να προχωρήσει τους ενεργειακούς και αμυντικούς σχεδιασμούς της, απέναντι στην προσπάθεια της Άγκυρας να ενισχύσει τον περιφερειακό της ρόλο.
Κεντρικό θέμα αποτέλεσε η πληροφορία που μετέφερε ο παρουσιαστής για την υποβολή αιτήματος από τη Nexans προς τις ελληνικές αρχές, προκειμένου να κινηθεί η διαδικασία έκδοσης NAVTEX για τις εργασίες του Great Sea Interconnector.
Σύμφωνα με όσα ανέφερε, ακολουθεί η εξέταση του αιτήματος από την αρμόδια διυπουργική επιτροπή, η εισήγηση προς τον υπουργό Εξωτερικών και, μετά την έγκριση, η προώθησή του στο υπουργείο Εθνικής Άμυνας για την έκδοση της σχετικής αναγγελίας. Ο ίδιος τοποθέτησε τις πιθανές εξελίξεις στα τέλη Οκτωβρίου ή στις αρχές Νοεμβρίου, επικαλούμενος πληροφορίες από πηγές του.
Ο Ανδρέας Μουντζουρούλιας υποστήριξε επίσης ότι, βάσει της ενημέρωσης που διαθέτει, δεν έχει υποβληθεί αντίστοιχο αίτημα αδειοδότησης προς την Τουρκία. Περιέγραψε ως διαφορετικό ζήτημα την ενημέρωση των χωρών της περιοχής για τις εργασίες και κάλεσε την ελληνική κυβέρνηση να προχωρήσει στο επόμενο βήμα, χωρίς να αφήσει περιθώριο επιβολής τουρκικών απαιτήσεων.
Η ενεργειακή σύγκρουση πίσω από τη διπλωματία
Μεγάλο μέρος της εκπομπής αφιερώθηκε στην αναφερόμενη απομάκρυνση της Κίμπερλι Γκίλφοϊλ από την αμερικανική πρεσβεία στην Αθήνα και στον τρόπο με τον οποίο την παρουσίασαν τουρκικά μέσα ενημέρωσης.
Ο παρουσιαστής μετέφερε δημοσιεύματα της Hürriyet και του Haber Global, επισημαίνοντας ότι επιχειρούν να συνδέσουν την εξέλιξη με ενδεχόμενη υποβάθμιση της Ελλάδας και αλλαγή των ισορροπιών στην Ανατολική Μεσόγειο. Διευκρίνισε, ωστόσο, ότι αυτή αποτελεί τουρκική ανάγνωση και δεν αποδεικνύει από μόνη της μεταστροφή της αμερικανικής πολιτικής.
Στη δική του ανάλυση, το ουσιαστικό διακύβευμα βρίσκεται στον ανταγωνισμό για το LNG και στις υποδομές μεταφοράς φυσικού αερίου προς την ευρωπαϊκή αγορά. Συνέδεσε τον ελληνικό Κάθετο Διάδρομο με τις κινήσεις της τουρκικής BOTAŞ και τις συνεργασίες της με αμερικανικές ενεργειακές εταιρείες, εκτιμώντας ότι η Άγκυρα επιδιώκει μεγαλύτερο μερίδιο στη διακίνηση και εμπορία αερίου.
Η Τουρκία, όπως ανέφερε, επιχειρεί να αξιοποιήσει αγωγούς, εγκαταστάσεις LNG, αποθηκευτικούς χώρους και διασυνδέσεις, ώστε να εξελιχθεί σε περιφερειακό κέντρο αναδιανομής ενέργειας. Κατά τον ίδιο, αυτή η επιδίωξη δημιουργεί ανταγωνιστικές πιέσεις προς τους ελληνικούς σχεδιασμούς.
Παράλληλα, εξέφρασε ανησυχία για το ενδεχόμενο παρατεταμένης μεταβατικής περιόδου στην αμερικανική πρεσβεία. Αντιπαρέβαλε την πολιτική πρόσβαση που αποδίδει στον Τομ Μπάρακ στην Άγκυρα με την ανάγκη η Αθήνα να διαθέτει συνομιλητή με εμπειρία και επιρροή στην Ουάσιγκτον.
Στο πλαίσιο της συζήτησης για πιθανή διαδοχή, αναφέρθηκε στα ονόματα των Γκας Μπιλιράκη, Τζον Κατσιματίδη και Τζον Τζορτζ, παρουσιάζοντάς τα ως ονόματα που ακούγονται και εκφράζοντας προτίμηση για τον Μπιλιράκη.
Ελλάδα, Κύπρος και Ινδία: Από τις επαφές στη βιομηχανική συνεργασία
Ξεχωριστή θέση είχε η προσέγγιση Ελλάδας–Ινδίας, με αφορμή τις επαφές του Ινδού αξιωματούχου Ρατζές Κουμάρ Σινγκ στην Αθήνα, έπειτα από την παρουσία του στην Κύπρο.
Ο Ανδρέας Μουντζουρούλιας αναφέρθηκε στη συνάντηση με τον Θανάση Δαβάκη και στην επίσκεψη στον Ναύσταθμο Σαλαμίνας, δίνοντας έμφαση στις συζητήσεις για την αμυντική βιομηχανία και την ανάπτυξη κοινών πρωτοβουλιών. Εκτίμησε ότι η συνεργασία μπορεί να αποκτήσει συγκεκριμένο τεχνολογικό και βιομηχανικό περιεχόμενο, ακόμη και μέσα από συμπαραγωγές οπλικών συστημάτων.
Για την κυπριακή διάσταση, στάθηκε στην επίσκεψη του Ινδού αξιωματούχου στην Πράσινη Γραμμή και στην προβολή εικόνων από τη διχοτομημένη Λευκωσία σε ινδικά μέσα. Κατά την εκτίμησή του, η ανάδειξη των συνεπειών της τουρκικής εισβολής έχει ιδιαίτερη πολιτική σημασία.
Συνέδεσε, επίσης, τις αμυντικές επαφές με τον οικονομικό διάδρομο Ινδίας–Μέσης Ανατολής–Ευρώπης, τον IMEC. Υποστήριξε ότι το Νέο Δελχί αντιμετωπίζει την Ελλάδα και την Κύπρο ως κρίσιμους εταίρους για την πρόσβασή του στην ευρωπαϊκή αγορά, μέσα από ένα πλέγμα λιμενικών, εμπορικών και στρατηγικών συνεργασιών.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στη Θεσσαλονίκη, την οποία παρουσίασε ως λιμάνι που διεκδικεί σημαντικό ρόλο στη μεταφορά ινδικών εμπορευμάτων προς τα Βαλκάνια. Τόνισε, πάντως, ότι ένας τέτοιος σχεδιασμός προϋποθέτει αναβάθμιση των υποδομών και αξιόπιστη εμπορευματική σιδηροδρομική σύνδεση.
Τριβές ανάμεσα σε Άγκυρα και Μπακού
Η εκπομπή εξέτασε ακόμη τις εντάσεις που, σύμφωνα με τον παρουσιαστή, καταγράφονται στις σχέσεις Τουρκίας–Αζερμπαϊτζάν, με αφορμή το ζήτημα της μαντίλας στα σχολεία.
Ο ίδιος περιέγραψε αντιδράσεις από τουρκικούς κυβερνητικούς κύκλους και απαντήσεις από την αζερική πλευρά, η οποία επικαλείται τον κοσμικό χαρακτήρα του κράτους και απορρίπτει παρεμβάσεις στα εσωτερικά της. Εκτίμησε ότι η αντιπαράθεση αναδεικνύει όρια στην τουρκική επιρροή επί του Μπακού.
Ταυτόχρονα, απέρριψε τις αναφορές περί πραξικοπήματος και καθόδου στρατού στους δρόμους, αναφέροντας ότι σχετικά βίντεο που κυκλοφόρησαν ήταν προϊόντα τεχνητής νοημοσύνης. Οι τριβές που περιέγραψε παρουσιάστηκαν ως ένδειξη πίεσης στη σχέση των δύο χωρών, χωρίς να τεκμηριώνουν από μόνες τους οριστική στρατηγική ρήξη.
Ο Καπετανίδης στην Israel Hayom και η αμυντική σχέση με το Ισραήλ
Ο Ανδρέας Μουντζουρούλιας στάθηκε ιδιαίτερα στο άρθρο του αρχισυντάκτη του Geopolitico.gr, Χρήστου Κωνσταντινίδη, στην Israel Hayom, με αναφορά στη Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου και στην ιστορία του Νίκου Καπετανίδη.
Ανέδειξε τη σημασία της παρουσίασης σε ισραηλινό μέσο της δράσης του Πόντιου δημοσιογράφου, ο οποίος κατέγραφε τις διώξεις και τις σφαγές και οδηγήθηκε στην αγχόνη από το κεμαλικό καθεστώς. Αναφέρθηκε επίσης στην παρουσία του Τοπάλ Οσμάν στο άρθρο και στη σύνδεσή του με τη βία σε βάρος ελληνικών και αρμενικών πληθυσμών.
Στη συνέχεια παρουσίασε βασικά σημεία ανάλυσης του Σάι Γκαλ για την αμυντική συνεργασία Ελλάδας–Ισραήλ, δίνοντας έμφαση στην εκτίμηση ότι η Ελλάδα αποκτά ευρύτερο στρατηγικό και βιομηχανικό ρόλο, πέρα από την αγορά εξοπλισμών.
Στο κλείσιμο, ο παρουσιαστής εξέφρασε ανησυχία για τις εξελίξεις στη Λιβύη και το ενδεχόμενο περαιτέρω κινήσεων γύρω από το τουρκολιβυκό μνημόνιο. Κάλεσε την Αθήνα να αξιοποιήσει τη διπλωματική της επιρροή και τον ρόλο της στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Τέλος, μετέφερε πληροφορίες για χρονική μετάθεση του τουρκικού νομοσχεδίου περί «Γαλάζιας Πατρίδας», συνδέοντάς την με την αναμονή των ελληνικών αποφάσεων για τον GSI. Κατά την εκτίμησή του, η αναβολή αποτελεί τακτικό χειρισμό της Άγκυρας, η οποία παρακολουθεί τις επόμενες κινήσεις της Αθήνας.
