Ιστορία - Πολιτισμός
Η αχαριστία του Αναστάσιου Πολυζωίδη προς τον ευεργέτη του, Ιωάννη Καποδίστρια
Ουδείς Ασφαλέστερος Εχθρός του Ευεργετηθέντος
Μιχάλης Στούκας
Ο Πολυζωίδης σπούδασε χάρη στον Ιωάννη Καποδίστρια και πρωτοστάτησε στον αντιπολιτευτικό αγώνα εναντίον του
Από το Μελένικο της Μακεδονίας στην Ευρώπη για σπουδές – Ο ερχομός του Πολυζωίδη στην Ελλάδα – Η συνέχεια των σπουδών του στην Ευρώπη χάρη στη βοήθεια του Καποδίστρια – Η επιστροφή του στην Ελλάδα και η λυσσαλέα αντιπολίτευση προς τον Κυβερνήτη μέσα από την εφημερίδα «Απόλλων» – Η αντίδραση του όταν δολοφονήθηκε ο Καποδίστριας
Υπάρχουν μερικά πρόσωπα και γεγονότα στην ελληνική (και την παγκόσμια βέβαια) ιστορία, για τα οποία έχουμε σχηματίσει μία εξαιρετική γνώμη. Αυτό συμβαίνει όταν σε όλα τα ιστορικά βιβλία που διαβάζουμε, τα συγκεκριμένα πρόσωπα παρουσιάζονται σχεδόν άμεμπτα. Όταν όμως μαθαίνουμε κάποια δυσάρεστα και «μελανά» στοιχεία γι’ αυτούς, νιώθουμε ιδιαίτερη έκπληξη.
Ο Αναστάσιος Πολυζωίδης, έγινε γνωστός γιατί με τον Γεώργιο Τερτσέτη αρνήθηκαν να υπογράψουν το πρακτικό της απόφασης με την οποία καταδικάστηκε σε θάνατο ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης (1834). Όμως, ενώ αυτή του η ενέργεια αναμφίβολα τον εξύψωσε στη συνείδηση των Ελλήνων, η συμπεριφορά του προς τον Ιωάννη Καποδίστρια λίγα χρόνια πριν ήταν απαράδεκτη και δείγμα αχαριστίας προς τον Κυβερνήτη. Κι αυτό,γιατί ενώ ουσιαστικά ολοκλήρωσε τις σπουδές του στο εξωτερικό χάρη στην οικονομική βοήθεια του Καποδίστρια, όταν επέστρεψε στην Ελλάδα πρωτοστάτησε, με απίστευτο μένος στον αντιπολιτευτικό αγώνα εναντίον του, ιδιαίτερα μέσα από τις στήλες της εφημερίδας «Απόλλων», η οποία, αφού σκοτώθηκε ο «τύραννος», σταμάτησε την έκδοσή της. Ας δούμε όμως αναλυτικότερα ποιος ήταν ο Αναστάσιος Πολυζωίδης και πώς συμπεριφέρθηκε στον Καποδίστρια.
Μελένικο: μια πόλη της Μακεδονίας με ελληνικό παρελθόν
Ο Αναστάσιος Πολυζωίδης γεννήθηκε στις 20 Φεβρουαρίου 1802 στο Μελένικο της Μακεδονίας το οποίο σήμερα ανήκει στη Βουλγαρία. Χτίστηκε στα χρόνια του Ιουστινιανού και αποτέλεσε μήλο της έριδος για Βυζαντινούς, Βούλγαρους και Σλάβους. Γνώρισε μεγάλη ακμή μετά τον 17ο αιώνα. Στην πόλη, στα τέλη του 19ου αιώνα ζούσαν 3.800 Έλληνες, 360 Βούλγαροι και 450 Τούρκοι. Οι ανταγωνισμοί όμως ήταν μεγάλοι. Κατά τον Α’ Βαλκανικό Πόλεμο, οι Βούλγαροι κατέλαβαν την πόλη. Όμως το 1913 ο Ελληνικός Στρατός την ελευθέρωσε.
Ωστόσο με τη Συνθήκη του Βουκουρεστίου 28 Ιουλίου/10 Αυγούστου 1913, η πόλη παραχωρήθηκε στους Βούλγαρους. Πρόκειται για μία ακόμα περίπτωση περιοχής που ενώ απελευθερώθηκε από τον ελληνικό Στρατό και στην οποία ζούσαν σχεδόν αποκλειστικά Έλληνες, παραχωρήθηκε σε άλλη χώρα. Η Βουλγαρία, η οποία είχε υποστεί πανωλεθρία κατά τον Β’ Βαλκανικό πόλεμο, από Έλληνες, Σέρβους – Μαυροβούνιους, Τούρκους και Ρουμάνους, βρέθηκε στο Βουκουρέστι να έχει και απαιτήσεις…
Τελικά, η ελληνική πλευρά, με επικεφαλής τον Ελευθέριο Βενιζέλο, κατάφερε να δοθεί η Καβάλα στη χώρα μας, όμως η Θράκη και η Βόρεια Μακεδονία δόθηκαν στους Βούλγαρους αν και ακόμα και η Αλεξανδρούπολη είχε απελευθερωθεί από τον ελληνικό στόλο! Και για τις παραχωρήσεις αυτές, υπήρξαν σφοδρές αντιδράσεις.
Φυσικά, οι Βούλγαροι οικειοποιήθηκαν όλη την ιστορική και πολιτιστική κληρονομία του Μελένικου (και όχι μόνο), παρουσιάζοντας τα πάντα ως δικές τους δημιουργίες…
Αναστάσιος Πολυζωίδης: Ένας φέρελπις, μορφωμένος νέος
Ας επανέλθουμε όμως, μετά την εκτενή αναφορά που κάναμε στο Μελένικο, στον Αναστάσιο Πολυζωίδη.
Σπούδασε αρχικά στη γενέτειρά του με δασκάλους τον Μετσοβίτη Αδάμ Τσαπέκο και τον Γιαννιώτη Χριστόφορο Φιλητά, ενώ αργότερα σπούδασε στις Σέρρες με δάσκαλο τον Μηνά Μινωίδη. Το 1818 πήγε στη Βιέννη όπου υπήρχε μεγάλη ελληνική παροικία και στη συνέχεια στο Γκέτινγκεν (1819-1820), όπου φοίτησε στην Ιατρική Σχολή της Πόλης. Έπειτα πήγε στο Βερολίνο όπου γνωρίστηκε με σημαντικούς λόγιους της εποχής (Θεόκλητος Φαρμακίδης, Κωνσταντίνος Ψύλλας κ.ά.).
Στα γράμματα εμφανίστηκε το 1818-1820 με μεταφράσεις ιατρικών, νομικών και φιλοσοφικών μελετών που δημοσιεύθηκαν στο περιοδικό «Λόγιος Ερμής». Διέκοψε όμως τις σπουδές του όταν ξέσπασε η Επανάσταση. Τον Σεπτέμβριο του 1821 έφτασε με ομάδα Φιλελλήνων στο Μεσολόγγι. Προσκολλήθηκε στον Αλέξανδρο Μαυροκορδάτο και συνεργάστηκε μαζί του στην πολιτική οργάνωση της Δυτικής Στερεάς Ελλάδας.
Σύμφωνα με κάποιες πηγές, μετείχε στην Πρώτη Εθνοσυνέλευση της Επιδαύρου. Συνεργάστηκε στην επεξεργασία του κειμένου του Προσωρινού Πολιτεύματος και συνέταξε τη Διακήρυξη της 15ης Ιανουαρίου 1822, ένα από τα πλέον φιλελεύθερα κείμενα του Αγώνα. Το 1823 πήγε στο Λονδίνο ως μέλος της επιτροπής που θα διαπραγματευόταν το πρώτο δάνειο και το 1824 επέστρεψε στο Ναύπλιο. Μην έχοντας οικονομική δυνατότητα να συνεχίσει τις σπουδές, έμεινε στην Ελλάδα προσπαθώντας να συμβάλλει στον πνευματικό διαφωτισμό των αγωνιζομένων Ελλήνων.
Το 1825 εξέδωσε το βιβλίο: «Θεωρία γενική περί των διαφόρων διοικητικών συστημάτων και εξαιρέτως του κοινοβουλευτικού μεθ’ ην έπεται πραγματεία σύντομος περί την ειρηνοποιών και ορκωτών κριτών της Αγγλίας».
Πήρε μέρος στη Γ’ Εθνοσυνέλευση της Τροιζήνας, ως πληρεξούσιος των Θεσσαλομακεδόνων και το φθινόπωρο του 1827 έφυγε για να συνεχίσει τις σπουδές του στο εξωτερικό. Απαιτούνταν όμως χρήματα, τα οποία ο Πολυζωίδης δεν διέθετε.
Ο Καποδίστριας βοηθά τον Πολυζωίδη να σπουδάσει
Ο Πολυζωίδης επισκέφθηκε στην Πίζα τον (αμφιλεγόμενο) μητροπολίτη Ουγγροβλαχίας Ιγνάτιο, ο οποίος ήταν πνευματικός πατέρας του ίδιου και του Μαυροκορδάτου. Είχε ακούσει ότι ο Καποδίστριας βοηθούσε πολλά Ελληνόπουλα που δεν είχαν την οικονομική δυνατότητα να σπουδάσουν. Ζήτησε λοιπόν από τον Ιγνάτιο, να μεσολαβήσει έτσι ώστε ο Καποδίστριας να καλύψει τα έξοδα σπουδών δύο χρόνων του στην Ευρώπη. Ο Ιγνάτιος δεν του χάλασε το χατίρι και του έδωσε συστατική επιστολή προς τον Καποδίστρια.
«Κύριε Κόμη, (ενν. τον Καποδίστρια)
Ο κύριος Πολυζωίδης, δι’ ου θέλετε λάβει το παρόν μου, είναι καλός νέος τίμιος και χρηστός και εδούλευσε εις την πατρίδα μέχρι τούδε κατ’ ευχαρίστησιν των εν τοις πράγμασιν (ενν. των κυνβερνώντων)»
Αφού αναφέρεται στις σπουδές που είχε κάνει ο Πολυζωίδης καταλήγει:
«Τον συσταίνω εις την εξοχότητάν σας και παρακαλώ εν ω είσθε ακόμη εις την Ευρώπην να του προμηθεύσετε τα έξοδά του όθεν ημπορέσετε δια δύο χρόνους και ευεργετείτε και τον άνθρωπον ατομικώς και την πατρίδα 1827, Οκτωβρίου 22, εκ Πεισών (Πίζας). Ευχέτης και φίλος σας, ο Μητροπολίτης Ιγνάτιος».
Μόλις έλαβε την επιστολή ο Πολυζωίδης, έγραψε και μία δική του και έστειλε και τις δύο μαζί στον Καποδίστρια, από το Μόναχο όπου βρισκόταν. Να σημειώσουμε ότι ο Πολυζωίδης συνέχισε τις σπουδές του στη Γερμανία και όχι στη Γαλλία (Παρίσι), όπως διαβάσαμε σε διάφορες πηγές. Η επιστολή του Πολυζωίδη είναι μακροσκελέστατη και τη δημοσιεύει ολόκληρη ο Θεόδωρος Δημοσθ. Παπαδόπουλος στο βιβλίο του «ΟΛΑ ΣΤΟ ΦΩΣ». Θα παραθέσουμε εδώ ένα απόσπασμά της:
«Εχοχότατε κύριε Κόμη,
Ο αξιοσέβαστος Μητροπολίτης κύριος Ιγνάτιος, φίλος σας και φίλος της παιδείας και των καλών ζηλωτής ένθερμος, συσταίνων με δια της εσωκλείστου (ενν. επιστολής) εις την εξοχότητά σας, έχει εν ταυτώ την καλωσύνην να σας κάμει γνωστήν και την ανάγκην εις την οποίαν ευρίσκομαι, και την οποίαν η εξοχότης σας μόνον εάν θελήσετε, ημπορείτε να θεραπεύεσετε».
Στη συνέχεια ο Πολυζωίδης γράφει στον Καποδίστρια ότι μπορεί να λάβει πληροφορίες γι’ αυτόν από τον Ιγνάτιο και τον Αλέξανδρο Μαυροκορδάτο από κοντά «… όσον συν Θεώ κατευοδώνετε εις αυτήν, την με ανοικτάς αγκάλας περιμένουσαν σας ελληνικήν Γην, το θέατρον της προκειμένης δόξας και των αγώνων σας». Μόνο που η ελληνική Γη, «υποδέχτηκε», τέσσερα χρόνια αργότερα τον δολοφονημένο Ιωάννη Καποδίστρια, που αντιμετώπισε λυσσαλέο πόλεμο από διάφορους, ανάμεσα στους οποίους εξέχουσα θέση κατείχε ο Πολυζωίδης!
Ας δούμε όμως τη συνέχεια της επιστολής του Πολυζωίδη.
Κάνει μία εκτενή αναφορά στην προεπαναστατική περίοδο οπότε σπούδασε έχοντας μια σχετική οικονομική άνεση.
Ωστόσο, συνεχίζει, διέκοψε τις σπουδές του για να μεταβεί στην Ελλάδα προκειμένου να πάρει μέρος στον Αγώνα για την ελευθερία, αλλά τώρα (το γράμμα γράφτηκε μετά τη ναυμαχία του Ναβαρίνου), θέλει να συνεχίσει τις σπουδές του και «… είμαι εύελπις ότι δεν θέλω μείνει πάντη αβοήθητος εις την χρηματικήν μου ταύτην έλλειψιν εις την κατεπείγουσάν μου ανάγκην. Εάν δε αι παρούσαι περιστάσεις, αι οποίαι με είναι αρκεταί γνωσταί, δε σας συγχωρούν ίσως να με προμηθεύσετε δύο (!) ολόκληρων χρόνων έξοδα, καθώς σας γράφει ο κύριος Ιγνάτιος, ευχαριστούμαι τον παρόντα τούτον χρόνον τουλάχιστον να με υποστηρίξετε, ώστε να μην αποτύχω παντελώς του σκοπού μου και θέλω σας είμαι διά βίου υπόχρεος.
Εύχομαι, εξοχότατε, να εισακουσθεί η αίτησίς μου, και αξιούμενος εις το εξής της προσδοκίας και ευνοίας σας να έχω την τιμήν δια να κηρύττωμαι.
Της εξοχότητάς σας υποκλινής Δούλος Α. Πολυζωΐδης
Την 20 Νοεμβρίου 1827, εκ Μονάχου».
Όμως ο Πολυζωίδης φρόντισε να ενημερώσει και τον Μαυροκορδάτο, του οποίου υπήρξε στενότατος συνεργάτης:
«Είμαι πολύ υπόχρεος εις τον Ιγνάτιον, διότι μ’ επρομήθευσεν γράμματα συστατικά, πολλά στενά προς διαφόρους σημαντικούς άνδρας της Ελβετίας και Άνω Γερμανίας, των οποίων η γνωριμία ελπίζω να με χρησιμεύει αρκετά. Προ πάντων επιθυμώ να γνωρίσω τον Εϊνάρδον (Eynard) και ίσως το επιτύχω εις Γενεύην».
Ο Καποδίστριας, ο οποίος είχε ήδη δεχθεί ν’ αναλάβει τη διακυβέρνηση της Ελλάδας, ερχόμενος προς τη χώρα μας, απάντησε στον Ιγνάτιο σχετικά με τον Πολυζωίδη:
«Διάβασα το γράμμα του νέου γιατρού, φιλοσόφου, πολιτικολόγου και δημοσιογράφου Πολυζωίδη. Τόση πολυμάθεια δεν αποτελεί καλό οιωνό. Οπωσδήποτε αποδέχομαι τη σύσταση σας και παρακαλώ γράψετέ του ότι, εάν οι πληροφορίες που θα μου δώσουν στην Ελλάδα για την εκεί συμπεριφορά και στάση του ανταποκρίνονται σε όλα τα σημεία με τις ευχές και τις προσδοκίες μου, θα κάνω ό, τι εξαρτάται από μένα για να συμβάλω στην ταχύτερη εκπλήρωσή τους».
Φαίνεται ότι ο Καποδίστριας είχε μάθει κάποια πράγματα για τον Πολυζωίδη που τον προβλημάτιζαν. Ωστόσο, έδωσε εντολή στον φίλο του Eynard να τον βοηθήσει στις σπουδές του. Με χρήματα των Καποδίστρια και Eynard, ο Πολυζωίδης ολοκλήρωσε τις σπουδές του στην Ευρώπη και επέστρεψε στην Ελλάδα. Μάλιστα ο Eynard, όπως έγραψε στον Καποδίστρια στις 12/5/1830, έδωσε στον Πολυζωίδη 500 φράγκα για τα έξοδα του ταξιδιού στην Ελλάδα!

Ο Πολυζωίδης πρωτοστατεί στον αγώνα εναντίον του Καποδίστρια!
Όπως είχαμε γράψει σε άρθρα μας για τον Ιωάννη Καποδίστρια, ο Κυβερνήτης παρά όσα σημαντικά έκανε, αντιμετώπισε τεράστιες αντιδράσεις. Κέντρο όλων των αντικαποδιστριακών, ήταν η Ύδρα. Οι Υδραίοι πλοιοκτήτες ζήτησαν από τον Καποδίστρια 18.000.000 φοίνικες (το πρώτο νόμισμα που κόπηκε στη νεότερη Ελλάδα), ως αποζημίωση για τις θυσίες τους στον Αγώνα!
Φυσικά ήταν αδύνατο να βρεθεί αυτό το ποσό, σ’ ένα κράτος που βρήκε ο Καποδίστριας το 1827 μ’ ένα (κάλπικο) ισπανικό νόμισμα στα ταμεία του και που οι υπουργοί του τον ενημέρωσαν ότι έχουμε στην εξουσία μας τον Μοριά και κάποια νησιά (Κυκλάδες), στα οποία δεν κάνουμε εμείς κουμάντο, αλλά οι πειρατές! Μέσα σε τέσσερα χρόνια, ο Καποδίστριας κατάφερε να φτάσει το κράτος αυτό στη γραμμή Αμβρακικού – Παγασητικού και είμαστε σίγουροι ότι αν δεν είχε δολοφονηθεί θα το έφτανε στη γραμμή Καλαμά-Θερμαϊκού (με τα Γιάννενα και τη Θεσσαλονίκη εντός της Ελλάδας), όπως είχε και επίσημα ζητήσει… Βέβαια και οι Μανιάτες είχαν αντιδράσει συχνά σε αποφάσεις του Καποδίστρια.
Στην Ύδρα, είχαν συγκεντρωθεί όλοι οι επικεφαλής του αντικαποδιστριακού αγώνα. Γράφει ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης:
«Εκείνον τον χρόνον όσοι ήταν δυσαρεστημένοι από τον Κυβερνήτην, επειδή είδαν ότι δεν ανακατώθηκε ο τόπος, εστοχάστηκαν να κάνουν συνέλευση και να περιορίσουν ή να πετάξουν τον Κυβερνήτη και να μείνομε εις αναρχία, ως πρώτα».
Μερικοί προύχοντες εδυσαρεστήθηκαν. Κοντά εις αυτούς οι Υδραίοι, διατί δε τους έδιδε ο Κυβερνήτης τα όσα είχαν εξοδεύσει εις την επανάστασιν. Οι Χίοι διατί τους εζήτησε λογαριασμόν. Εκακοφάνηκε και μερικών λογιοτάτων δια την ελευθερίαν της εφημερίδας. Εζήτησαν σύνταγμα, και έτσι οι προύχοντες, οι παραπονεμένοι, ενωμένοι με τους Υδραίους και άλλους δυσαρεστημένους, έβγαλαν εμπροστά δια πρόφασιν το σύνταγμα… Εμβήκε μέσα και ξένος δάκτυλος και ερέθιζε τα πράγματα». Βέβαια, στη διάρκεια της Επανάστασης είχαν ψηφιστεί τρία συντάγματα, τα οποία οι κυβερνήσεις Μαυροκορδάτου-Κουντουριώτη, παραβίαζαν συστηματικά κάνοντας ο καθένας ό,τι ήθελε…
Και ο Παπαρρηγόπουλος γράφει για τη συγκέντρωση των αντιπάλων του Καποδίστρια στην Ύδρα. Αφού αναφέρεται στον «πολιτευτή Μαυροκορδάτο», συνεχίζει:
«Τότε η Ύδρα κατέστη κέντρον αντιπολιτεύσεως οργανωμένη εναντίον της θέσεως του Καποδιστρίου… Επίκουρος δε ηθικώς ισχυρό προσήλθε τοις εν Ύδρα και ο εν Παρισίοις Αδαμάντιος Κοραής, δρομέως ψέγων την του Κυβερνήτου πολιτείαν. Εις την Ύδραν δε μετέβησαν και ο έθνους ποιητής Αλέξανδρος Σούτσος, δια των φλογερών εναντίον του Κυβερνήτου στίχων πόλεμου κατ’ αυτού κηρύττων και ο νεαρός νομομαθής Αθανάσιος (κάνει λάθος εδώ ο Παπαρρηγόπουλος, Αναστάσιος είναι το σωστό) Πολυζωίδης».
Όργανο των αντιπολιτευομένων, η εφημερίδα «Απόλλων» με βασικό συντάκτη των άρθρων της, τον «δία βίου υπόχρεο» «Δούλο» του Καποδίστρια, Αναστάσιο Πολυζωίδη. Τύραννος ήταν πλέον ο Καποδίστριας κατά τον Πολυζωίδη. Και οι αντιφρονούντες έγραφαν: «Κάτω ο τύραννος – Εθνική Συνέλευση – Σύνταγμα…». Ο Παλαιών Πατρών Γερμανός, χαρακτηρίζει τον Πολυζωίδη «υπάλληλο του Μαυροκορδάτου» Μετά τη δολοφονία του Καποδίστρια, οι αντίπαλοί του πανηγύριζαν! Γράφει χαρακτηριστικά ο Ν. Δραγούμης.
«Έπεσε το τέρας της τυραννίας, έπεσε ο τύραννος… Έπεσε θύμα της ακραιφνούς φιλοπατρίας νέων Αρμοδίων και Αριστογειτόνων (σημ. οι τυραννοκτόνοι της αρχαίας Αθήνας), νέων Βρούτων και Κασσίων… Βλέπομεν δια της ευγενούς (!) ταύτης πράξεως την υψηλήν της θείας δίκης απόφασιν εκπληρουμένην εις αμοιβήν των αρρήτων (ανείπωτων) και αθεμίτων κακών εκ των οποίων η Ελλάς είχε υπερπληρωθεί (ενν. είχε γεμίσει εντελώς)».
Ένα μήνα μετά τη δολοφονία του Ιωάννη Καποδίστρια, η εφημερίδα «Απόλλων», αφού «εξετέλεσε την αποστολή της», σταμάτησε να εκδίδεται…
Ο Πολυζωίδης συνέδεσε το όνομά του με τη δίκη των Κολοκοτρώνη και Πλαπούτα στο Ναύπλιο το 1834, καθώς μαζί με τον Γεώργιο Τερτσέτη ψήφισαν εναντίον της θανατικής καταδίκης των δύο ηρώων του 1821. Και σ’ αυτή την υπόθεση υπάρχει έντονο παρασκήνιο… Απολύθηκε και παύτηκε για τέσσερις μήνες. Το 1835, με την ενηλικίωση του Όθωνα επανήλθε στην υπηρεσία και διορίστηκε αντιπρόεδρος του Άρειου Πάγου. Το 1837 διετέλεσε Υπουργός των Εκκλησιαστικών και της Δημοσίας Εκπαιδεύσεως και Υπουργός Εσωτερικών. Μετά την άφιξη του Γεώργιου Α’ (1863), διετέλεσε νομάρχης Αττικοβοιωτίας.
Το 1870 δημοσίευσε το δίτομο έργο του «Τα Ελληνικά», ενώ μετά τον θάνατό του (1873), εκδόθηκε το επίσης δίτομο βιβλίο του «Τα Νεοελληνικά» (1874-1876).
Επίλογος
Ίσως όσα γράψαμε σήμερα για τον Πολυζωίδη να είναι άγνωστα στους περισσότερους. Όταν «χτυπάς» τον ευεργέτη σου, ακόμα κι αν διαφωνείς μαζί του (ή είσαι πειθήνιο όργανο του κάθε Μαυροκορδάτου…), είσαι επιεικώς απαράδεκτος και κατακριτέος.
Κατά τ’ άλλα, τ’ αγγλικά αρχεία για τη δολοφονία του Καποδίστρια δεν έχουν ανοίξει ακόμα, 190 χρόνια από τότε και οι Έλληνες ψάχνουμε όλα αυτά τα χρόνια κάποιον, όχι εφάμιλλο ηγέτη, αλλά που θα πλησιάζει, έστω και ελάχιστα, τον μεγάλο Κερκυραίο Κυβερνήτη…
Βασική πηγή μας για το άρθρο αυτό, ήταν το βιβλίο του Θεόδωρου Δημοσθ. Παναγόπουλου, «Όλα στο Φως», Εκδόσεις Ενάλιος 2012.
Πρώτο Θέμα
Ιστορία - Πολιτισμός
Σήμερα γιορτάζουν τα Σέρβια της Μακεδονίας!
Μετά τη νίκη στο Σαραντάπορο και στα Στενά Πόρτας, η απελευθέρωσή των Σερβίων στις 10 Οκτωβρίου άνοιξε τον δρόμο για την προέλαση του ελληνικού στρατού στη Μακεδονία μας.
Τα Σέρβια ήταν οχυρό και πέρασμα στρατηγικής σημασίας στη Μακεδονία, βιγλατοχώρι και κέντρο των απελευθερωτικών επιχειρήσεων του Οκτωβρίου του 1912.
Μετά τη νίκη στο Σαραντάπορο και στα Στενά Πόρτας, η απελευθέρωσή των Σερβίων στις 10 Οκτωβρίου άνοιξε τον δρόμο για την προέλαση του ελληνικού στρατού στη Μακεδονία μας.
Τράπηκαν σε φυγή εκατοντάδες χρόνια σκλαβιάς.
Όταν βρέθηκα για πρώτη φορά στην Αθήνα, πολύ μικρός, ο πατέρας μου με πήγε στο Μνημείο του Αγνώστου Στρατιώτη, στην πλατεία Συντάγματος, στο σημείο όπου αναγράφεται η Μάχη του Σαρανταπόρου και των Λαζαράδων, και μου είπε, αυθόρμητα και ίσως χωρίς κι αυτός να είχε καταλάβει:
«Να, είμαστε κι εμείς εδώ».
Εμείς;
Στο κενοτάφιο του Μνημείου της Πλατείας Συντάγματος αναπαύονται οι φύλακες άγγελοί μας. Είναι οι παππούδες μας εκεί μέσα θαμμένοι. Απ’ της γιαγιάς μου τη μεριά.
Στου παππού μου τη μεριά, σχεδόν την ίδια στιγμή, σ’ ένα άλλο μακρινό μέρος, μαινόταν μια Γενοκτονία σε βάρος ενός άλλου Λαού. Πάλι από τον ίδιο, συνήθη ύποπτο.
Στάθηκαν απέναντι στον θάνατο, αναφέρθηκαν στον μέγα στρατηγό, παρουσιάστηκαν, τον χαιρέτησαν και τον αγνόησαν, έχοντας στην καρδιά τους κάτι μεγαλύτερο από τον φόβο: την πίστη πως ο αγώνας τους είχε νόημα.
Και τελικά, ποιο ήταν αυτό το νόημα;
Εμείς!
Πέθαναν για να παίζουμε εμείς στις αλάνες, πέθαναν για το δικαίωμά μας στις ζαβολιές, πέθαναν για να τραγουδάμε τα κάλαντα στις γειτονιές, να τρέχουμε με τα παντοφλάκια τα καλοκαίρια και να αλλάζουμε τα νερά στα αυλάκια και να μας κυνηγάει ο νερουλάς.
Πέθαναν για να γελάμε δυνατά, να κλαίμε δυνατά, να πηγαίνουμε στο σχολειό με τη σάκα στην πλάτη, να γράφουμε τις πρώτες μας λέξεις, να κάνουμε λάθη στην ορθογραφία και να επιστρέφουμε στο σπίτι με τους βαθμούς μας, να μας μαλώνει ο πατέρας μας και να μας χαϊδεύει η μάνα μας.
Πέθαναν για να φυσάμε τις σαπουνόφουσκές μας στον ήλιο, να κυνηγάμε πεταλούδες στα χωράφια, να σκαρφαλώνουμε στις μουριές, στις τζιρνικιές και να κλέβουμε κεράσια από το δέντρο του γείτονα, να παίζουμε τους Ινδιάνους και τους καουμπόηδες σε επικές μάχες με τους άλλους, τους «εχθρικούς» μαχαλάδες, τους ζευγαλατιανούς κι αυτούς από το Πρώτο Δημοτικό, μ’ αυτούς που αργότερα θα πηγαίναμε μαζί στον στρατό, θα γλεντούσαμε στον γάμο τους, θα ερωτευόμασταν, θα κλαίγαμε πάνω από το φέρετρό τους.
Πέθαναν για να πέφτουμε από τα ποδήλατα, να τσακίζουμε τα γόνατά μας, να ξανασηκωνόμαστε και να συνεχίζουμε. Ξεπερνούσαμε κάθε πόνο και το μόνο που μας ένοιαζε ήταν μήπως μας είχε δει κάποιος και γελούσε (τί χειρότερο από αυτό;).
Πέθαναν για να παίζουμε κρυφτό μέχρι αργά το βράδυ, να φωνάζουμε «φτου ξελευτερία», να παίζουμε «κουτσό», τη «γαϊδούρα», μπάλα όλη μέρα, νομίζοντας ότι ο κόσμος ολόκληρος είναι ένα παιχνίδι που δεν θα τελείωνε ποτέ!
Πέθαναν για να κάνουμε ευχές στα πεφταστέρια, πιστεύοντας πως όλα είναι δυνατά.
Πέθαναν για να μεγαλώσουμε!
Κι ας μη μας γνώριζαν, κι ας ήταν ένα άλλο όνομα το τελευταίο που ψιθύρισαν, όταν τους αγκάλιαζε για τελευταία φορά η ελληνική γη, η «ηλιοβόρα και σεληνοβάμονα».
Ναι, ήμασταν κι εμείς εκεί. Εμείς ήμασταν το δικό τους σημείο αναφοράς, ο λόγος που πέθαναν! Αυτή η γη είναι δική τους και δική μας!
Η θυσία τους έγινε η ελευθερία των παιδιών που δεν θα γνώριζαν ποτέ. Άνθισαν σε κάθε παιδικό χαμόγελο, σε κάθε μάνα που θα αγκάλιαζε το παιδί της, σε κάθε αλάνα που θα γέμιζε φωνές… με φωνές σε μια γλώσσα που ήταν η πρώτη χαραγμένη στην πέτρα ευχή του ανθρώπου.
Η ελευθερία που κληρονομήσαμε δεν είναι ένα αυτονόητο κεκτημένο χωρίς αντίτιμο. Είναι παρακαταθήκη που πληρώθηκε. Είναι τόσο ακριβή η ελευθερία, που δεν ζητά τίποτε λιγότερο από ανθρώπινο αίμα.
Κι αν μας ρωτούσαν σήμερα: «Άξιζε, ωρέ, τον κόπο ή τζάμπα “πέσαμε” για σας;»
Τι, τελικά, κάναμε από τη ζωή που μας δόθηκε; Καταφέραμε πράγματα μόνο για εμάς ή και για τους άλλους, όπως και αυτοί θυσιάστηκαν για άλλους;
Θα τους απαντούσαμε: «Ναι, άξιζε»;
Ναι, δεν παραδώσαμε την ελευθερία μας στην αδιαφορία, δεν συνηθίσαμε στην αδικία. Μιλάμε κι αντιστεκόμαστε, δεν επιλέγουμε τη σιωπή και την οκνηρία κι όταν έρθει η ώρα δεν διστάζουμε να λογαριαστούμε ακόμη και με την ίδια τη συνείδησή μας. Θα πολεμήσουμε κάθε μορφή φασισμού, επιβουλής και κατάκτησης και θα τιμωρήσουμε κάθε αλαζόνα, κάθε τύραννο που θεωρεί τους λαούς κτήμα του. Δεν γίναμε ανάξιοι της θυσίας σας. Δεν αφήσαμε τη λήθη να νικήσει.
Στην παρουσίαση του βιβλίου της Χρυσάνθης Καραγιαννίδου, «Τα Σέρβια – Βυζαντινή Κατροπολιτεία – Μαρτυρική πόλη της Ελλάδας», μου δόθηκε η τιμή να πω δυο λόγια και θυμήθηκα ξανά από πού κρατά η σκούφια μας:
Ο Καζαντζάκης κλείνει την Εισαγωγή της Οδύσσειας, πριν μπει στην πρώτη ραψωδία, λέγοντας:
«Όρτσα! τις έρμες πίκρες όξω νου, τρουλώσετε τα αφτιά σας
τα πάθη και τα βάσανα θα πω του ξακουστού Δυσσέα!»
Μου πήρε καιρό να καταλάβω, κάτι που δεν είχα συνειδητοποιήσει ακόμη τότε, όταν τη διδασκόμασταν στο σχολείο: ότι τελικά η Οδύσσεια δεν ήταν ιστορία, αλλά προφητεία!
Διότι τούτος ήταν τελικά ο πολύπικρος, ο πολυδάκρυτος και ξακουστός Δυσσέας:
Ο Λαός μας,
ο πολυμήχανος, ο πολύβουλος και πολύτροπος Ελληνισμός, όλοι εμείς, ως συνειδησιακή συλλογική οντότητα, η προσωποποίηση, δηλαδή, της συλλογικής μας συνείδησης, σε μια ιστορική γραμμή με μνηστήρες ή φασίστες κατακτητές.
Με πάθη, ναι, όπως μας λέει ο ποιητής, αλλά και με ηρωισμό. Με ηρωισμό, για μια ζωή με αξιοπρέπεια και με την υπενθύμιση πάντα ότι δεν έχουμε το δικαίωμα να είμαστε πεσμένοι, με όρθια τα πεθαμένα μας.
Κι αν η ιστορία είναι σκληρή στα παζάρια της και διαπραγματεύεται σκληρά, έρχεται η στιγμή και πληρώνεται πάντα στην ώρα της.
Μία μόνο υποχρέωση έχουμε, να τους πούμε: των αρχαίων, κυβερνητών τα έργα πληρώνοντας η Κτίσις, θα φρίξει. Ταραχή θα πέσει στον Άδη και το σανίδωμα θα υποχωρήσει από τη μεγάλη πίεση του ήλιου.
Χρόνια πολλά Σέρβια!
Ιστορία - Πολιτισμός
Η Ινδία χτίζει το μέλλον χωρίς να εγκαταλείπει το παρελθόν της – Το αναπτυξιακό μοντέλο που συνδυάζει παράδοση, τεχνολογία και οικονομική ισχύ
Από το εμβληματικό Ταζ Μαχάλ και την ιστορική κληρονομιά της Άγκρα μέχρι το Χρηματιστήριο της Βομβάης και την ψηφιακή επανάσταση στις πληρωμές, η Ινδία επιχειρεί να διαμορφώσει ένα αναπτυξιακό μοντέλο που συνδυάζει την πολιτιστική της ταυτότητα με την τεχνολογική πρόοδο. Δημοσιογραφική αποστολή με συμμετοχή εκπροσώπων 19 χωρών ανέδειξε τις διαφορετικές πτυχές της ινδικής ανάπτυξης, την εκρηκτική διεύρυνση των χρηματοπιστωτικών αγορών, τον εκσυγχρονισμό των πόλεων και τη διεθνή επιρροή της κινηματογραφικής βιομηχανίας του Bollywood.
Μια διαφορετική εικόνα της σύγχρονης Ινδίας, πέρα από τις παραδοσιακές γεωπολιτικές και διπλωματικές αναλύσεις, παρουσιάζει εκτενές δημοσίευμα του κρατικού ειδησεογραφικού πρακτορείου της Νιγηρίας, News Agency of Nigeria (NAN), στις 8 Οκτωβρίου 2026.
Το ρεπορτάζ της Sarafina Christopher αποτυπώνει την εμπειρία δεκαήμερης δημοσιογραφικής αποστολής, η οποία πραγματοποιήθηκε από τις 9 έως τις 18 Σεπτεμβρίου, με πρωτοβουλία του υπουργείου Εξωτερικών της Ινδίας.
Στο πρόγραμμα συμμετείχαν δημοσιογράφοι και στελέχη μέσων ενημέρωσης από 19 χώρες της Αφρικής, της Ασίας, της Ευρώπης, της Μέσης Ανατολής και της Λατινικής Αμερικής.
Ανάμεσά τους βρίσκονταν η Κίνα, η Ρωσία, η Βραζιλία, η Αίγυπτος, η Σαουδική Αραβία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, η Νότια Αφρική, η Ινδονησία, το Ιράν και η Νιγηρία.
Η αποστολή περιλάμβανε επισκέψεις σε ιστορικά μνημεία, σημαντικές οικονομικές υποδομές, οργανισμούς ψηφιακής τεχνολογίας και εγκαταστάσεις της ινδικής κινηματογραφικής βιομηχανίας.
Το κεντρικό ερώτημα που αναδείχθηκε ήταν πώς μια χώρα με πολιτιστική ιστορία χιλιάδων ετών μπορεί να διατηρήσει την ταυτότητά της, ενώ ταυτόχρονα επιδιώκει τον τεχνολογικό και οικονομικό εκσυγχρονισμό της.
Ταζ Μαχάλ: Η ιστορική κληρονομιά ως στοιχείο εθνικής ταυτότητας
Πρώτος σημαντικός σταθμός της δημοσιογραφικής αποστολής ήταν η Άγκρα, μία από τις ιστορικότερες πόλεις της Ινδίας, όπου βρίσκεται το Ταζ Μαχάλ.
Το επιβλητικό μαυσωλείο, που κατασκευάστηκε με εντολή του Μογγόλου αυτοκράτορα Σαχ Τζαχάν στη μνήμη της συζύγου του Μουμτάζ Μαχάλ, αποτελεί ένα από τα πλέον αναγνωρίσιμα μνημεία στον κόσμο.
Πέρα από την ιστορική και αρχιτεκτονική του αξία, το Ταζ Μαχάλ λειτουργεί ως σημαντικό στοιχείο της διεθνούς πολιτιστικής ταυτότητας της Ινδίας.
Η Νοτιοαφρικανή δημοσιογράφος Fawzia Moodley συνέδεσε την επίσκεψη στο μνημείο με μια ευρύτερη συζήτηση για την αγάπη, την προσφορά και τις θυσίες που μπορούν να αφήσουν διαχρονικό αποτύπωμα στις κοινωνίες.
Η επίσκεψη στο κοντινό Φρούριο της Άγκρα ανέδειξε επίσης την ιστορική συνέχεια της ινδικής αρχιτεκτονικής παράδοσης.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, η οργανωμένη προστασία και ανάδειξη των συγκεκριμένων μνημείων δείχνει πώς η πολιτιστική κληρονομιά μπορεί να αποτελέσει τόσο στοιχείο εθνικής αυτογνωσίας όσο και σημαντικό εργαλείο διεθνούς προβολής.
Βομβάη: Η πρόκληση του εκσυγχρονισμού μιας μεγαλούπολης
Η επόμενη φάση της αποστολής πραγματοποιήθηκε στη Βομβάη, τη σημαντικότερη χρηματοοικονομική μητρόπολη της Ινδίας.
Οι επισκέπτες είχαν την ευκαιρία να ενημερωθούν για τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει μια ιδιαίτερα πυκνοκατοικημένη παράκτια πόλη, όπως οι πλημμύρες, οι κυκλώνες, οι σεισμοί και οι κατολισθήσεις.
Κατά την επίσκεψή τους στον Δημοτικό Οργανισμό της Βομβάης, Brihanmumbai Municipal Corporation, οι δημοσιογράφοι πληροφορήθηκαν ότι οι νέες κατασκευές ενσωματώνουν χαρακτηριστικά ανθεκτικότητας απέναντι σε φυσικές καταστροφές.
Οι υπεύθυνοι της τοπικής αυτοδιοίκησης ανέδειξαν τη σημασία του σχεδιασμού κτιρίων και υποδομών ανάλογα με τις περιβαλλοντικές συνθήκες της περιοχής.
Παράλληλα, παρουσιάστηκαν οι μηχανισμοί πολιτικής προστασίας, οι περιπολίες της αστυνομίας σε ευάλωτες περιοχές, οι ναυαγοσώστες και οι υπηρεσίες αντιμετώπισης εκτάκτων αναγκών.
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στη συνεργασία με το Πολεμικό Ναυτικό και την Ακτοφυλακή της Ινδίας, όταν απαιτείται πρόσθετη υποστήριξη.
Όπως προκύπτει από την παρουσίαση, η ανθεκτικότητα των πόλεων δεν περιορίζεται στην κατασκευή ισχυρότερων κτιρίων, αλλά περιλαμβάνει τον συντονισμό των κρατικών υπηρεσιών και την προετοιμασία για σύνθετες κρίσεις.
Το Χρηματιστήριο της Βομβάης και η εκρηκτική ανάπτυξη των επενδύσεων
Ένας από τους σημαντικότερους σταθμούς της επίσκεψης ήταν το Χρηματιστήριο της Βομβάης (Bombay Stock Exchange – BSE).
Ο διευθύνων σύμβουλος του χρηματιστηρίου, Sundararaman Ramamurthy, παρουσίασε την ιστορική εξέλιξη του οργανισμού, ο οποίος ξεκίνησε από άτυπες συναλλαγές χρηματιστών κάτω από ένα δέντρο banyan.
Σταδιακά δημιουργήθηκε η Native Share and Stock Brokers Association, από την οποία προέκυψε το σύγχρονο χρηματιστήριο.
Η μετάβαση από τις παραδοσιακές χρηματιστηριακές συναλλαγές στις ηλεκτρονικές πλατφόρμες αποτυπώνει, σύμφωνα με τον Ramamurthy, τη γενικότερη τεχνολογική μεταμόρφωση της ινδικής οικονομίας.
Οι συναλλαγές που κάποτε πραγματοποιούνταν με φωνές και χειρονομίες στον χώρο του χρηματιστηρίου μεταφέρθηκαν αρχικά στα γραφεία των χρηματιστών, στη συνέχεια στους προσωπικούς υπολογιστές και πλέον στα κινητά τηλέφωνα.
Ιδιαίτερη εντύπωση προκάλεσε ένα αριθμητικό στοιχείο: σύμφωνα με τον επικεφαλής του BSE, η ινδική κεφαλαιαγορά διαθέτει περισσότερους από 260 εκατομμύρια μοναδικούς επενδυτικούς λογαριασμούς.
Ο αριθμός καταδεικνύει το τεράστιο μέγεθος της χρηματοπιστωτικής αγοράς της Ινδίας και τη δυνατότητά της να κινητοποιεί εγχώριους οικονομικούς πόρους.
Ο Ramamurthy χαρακτήρισε το χρηματιστήριο «ναό της εμπιστοσύνης», υπογραμμίζοντας τη σημασία της διαφάνειας, της εποπτείας και της αξιοπιστίας των θεσμών.
Η ανάπτυξη των κεφαλαιαγορών έχει ιδιαίτερη σημασία για τη χρηματοδότηση παραγωγικών επενδύσεων, καθώς επιτρέπει τη διοχέτευση αποταμιεύσεων προς επιχειρήσεις και οικονομικές δραστηριότητες.
Ψηφιακή επανάσταση: 24,5 δισεκατομμύρια συναλλαγές σε έναν μήνα
Ακόμη πιο εντυπωσιακά είναι τα στοιχεία για τον ψηφιακό μετασχηματισμό του ινδικού χρηματοπιστωτικού συστήματος.
Κατά την επίσκεψη στην National Payments Corporation of India (NPCI), οι δημοσιογράφοι ενημερώθηκαν για το Unified Payments Interface (UPI), το σύστημα που έχει μεταμορφώσει τις καθημερινές ηλεκτρονικές πληρωμές.
Το UPI επιτρέπει τη μεταφορά χρημάτων μεταξύ τραπεζικών λογαριασμών μέσω διαφορετικών εφαρμογών, χωρίς ο χρήστης να περιορίζεται σε μία συγκεκριμένη τραπεζική πλατφόρμα.
Το βασικό πλεονέκτημα του συστήματος είναι η διαλειτουργικότητα μεταξύ τραπεζών, εφαρμογών και παρόχων υπηρεσιών πληρωμών.
Σύμφωνα με τη Sonal Asnani, επικεφαλής της NPCI International Payments Limited για την περιοχή Ασίας–Ειρηνικού, αυτή η αρχιτεκτονική αποτελεί έναν από τους βασικούς παράγοντες της επιτυχίας του συστήματος.
UPI – ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2026
24,5 δισ.+
Συναλλαγές μέσα σε έναν μήνα
752
Συμμετέχουσες τράπεζες
Στοιχεία NPCI που παρατίθενται στο δημοσίευμα του News Agency of Nigeria.
Το μέγεθος των συναλλαγών αναδεικνύει την ταχύτητα με την οποία οι ψηφιακές υποδομές έχουν ενσωματωθεί στην καθημερινή οικονομική δραστηριότητα.
Το μοντέλο αυτό παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον και για άλλες αναπτυσσόμενες οικονομίες, καθώς επιτρέπει τη δημιουργία κοινών υποδομών πληρωμών που μπορούν να χρησιμοποιηθούν από διαφορετικούς φορείς.
Παράλληλα, η διεθνής επέκταση του UPI αποτελεί έναν πρόσθετο τομέα τεχνολογικής και οικονομικής εξωστρέφειας για την Ινδία.
Bollywood: Η κινηματογραφική βιομηχανία ως εργαλείο ήπιας ισχύος
Η δημοσιογραφική αποστολή ολοκληρώθηκε με την επίσκεψη στις εγκαταστάσεις του Film City, όπου αναδείχθηκε ο ρόλος της ινδικής κινηματογραφικής βιομηχανίας στην πολιτιστική και οικονομική παρουσία της χώρας.
Το Bollywood αποτελεί ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα αξιοποίησης της πολιτιστικής παραγωγής ως μέσου διεθνούς επιρροής.
Οι ινδικές κινηματογραφικές παραγωγές έχουν αποκτήσει κοινό σε πολλές χώρες της Ασίας, της Αφρικής και της Μέσης Ανατολής, μεταφέροντας στοιχεία της ινδικής γλώσσας, μουσικής, μόδας και κουλτούρας.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσίασε η συζήτηση για τις σχέσεις της ινδικής κινηματογραφικής βιομηχανίας με το Nollywood της Νιγηρίας.
Η Νιγηριανή υπουργός Τέχνης, Πολιτισμού, Τουρισμού και Δημιουργικής Οικονομίας Hannatu Musawa έχει χαρακτηρίσει τις δύο κινηματογραφικές βιομηχανίες γέφυρες πολιτιστικής επικοινωνίας.
Οι προοπτικές συνεργασίας περιλαμβάνουν κοινές παραγωγές, ανταλλαγή τεχνογνωσίας, κινηματογραφικά φεστιβάλ και δίκτυα διανομής.
Η περίπτωση του Bollywood δείχνει ότι η πολιτιστική βιομηχανία δεν αποτελεί μόνο οικονομική δραστηριότητα, αλλά και μηχανισμό ενίσχυσης της διεθνούς αναγνωρισιμότητας μιας χώρας.
Το γεωπολιτικό μήνυμα: Παράδοση και τεχνολογική ανάπτυξη ως στοιχεία εθνικής ισχύος
Η δημοσιογραφική αποστολή πραγματοποιήθηκε με πρωτοβουλία του ινδικού υπουργείου Εξωτερικών, γεγονός που αναδεικνύει και τη διάσταση της δημόσιας διπλωματίας.
Η Ινδία επιδιώκει να παρουσιάσει στο διεθνές ακροατήριο μια εικόνα χώρας που δεν περιορίζεται στον ρόλο της μεγάλης περιφερειακής δύναμης, αλλά επενδύει συστηματικά στην οικονομία, στις τεχνολογικές υποδομές και στον πολιτισμό.
Η επιλογή των σταθμών της αποστολής δεν είναι τυχαία από επικοινωνιακή άποψη.
Η Άγκρα ανέδειξε τη σημασία της ιστορικής κληρονομιάς. Η Βομβάη παρουσίασε τις προκλήσεις της σύγχρονης αστικής ανάπτυξης. Το χρηματιστήριο BSE ανέδειξε την ανάπτυξη των χρηματοπιστωτικών θεσμών, ενώ το NPCI παρουσίασε την τεχνολογική υποδομή που υποστηρίζει εκατομμύρια οικονομικές συναλλαγές.
Τέλος, το Bollywood αποτύπωσε τη δυνατότητα της χώρας να ασκεί πολιτιστική επιρροή πέρα από τα γεωγραφικά της σύνορα.
Από γεωπολιτική σκοπιά, η συγκεκριμένη προσέγγιση συνδέεται με τη φιλοδοξία της Ινδίας να ενισχύσει το διεθνές της αποτύπωμα, αξιοποιώντας όχι μόνο τη στρατιωτική και οικονομική της ισχύ αλλά και την τεχνολογία, τον πολιτισμό και την ιστορική της ταυτότητα.
Η παρουσία δημοσιογράφων από 19 χώρες, μεταξύ των οποίων η Κίνα, η Ρωσία, το Ιράν και η Σαουδική Αραβία, καταδεικνύει την προσπάθεια του Νέου Δελχί να απευθυνθεί σε ένα ευρύ και γεωπολιτικά διαφοροποιημένο διεθνές ακροατήριο.
Η Ινδία επιχειρεί να παρουσιάσει ένα μοντέλο ανάπτυξης στο οποίο η ιστορική κληρονομιά δεν αντιμετωπίζεται ως εμπόδιο στον εκσυγχρονισμό, αλλά ως στοιχείο που μπορεί να συνυπάρχει με την τεχνολογική πρόοδο.
Το βασικό συμπέρασμα που αναδεικνύεται από το ρεπορτάζ είναι ότι η Ινδία επιδιώκει να μετατρέψει την πολιτιστική της κληρονομιά, τις χρηματοπιστωτικές υποδομές και την ψηφιακή τεχνολογία σε συμπληρωματικούς πυλώνες της διεθνούς της παρουσίας.
Η εικόνα αυτή δεν αναιρεί τις οικονομικές, κοινωνικές και περιβαλλοντικές προκλήσεις που αντιμετωπίζει η χώρα. Αποτυπώνει, όμως, την αναπτυξιακή αφήγηση που το Νέο Δελχί επιδιώκει να προβάλλει στο εξωτερικό.
GEOPOLITICO
«Ρωμαίων Νόστος»: Ένα ταξίδι στις αλησμόνητες πατρίδες του Πόντου – Το νέο βιβλίο του Μιχάλη Αδαμίδη
Μια λογοτεχνική επιστροφή στις πατρογονικές εστίες, εκεί όπου οι μύθοι συναντούν την ιστορία και οι μνήμες των ξεριζωμένων Ελλήνων παραμένουν ζωντανές. Το ιστορικό μυθιστόρημα «Ρωμαίων Νόστος» του Μιχάλη Αδαμίδη, που κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Ινφογνώμων, αποτελεί έναν φόρο τιμής στον Ποντιακό Ελληνισμό και στις γενιές που κουβάλησαν τον πόνο της προσφυγιάς.
Ένα ταξίδι στην ιστορία, τη μνήμη και την ελληνική παρουσία στον Εύξεινο Πόντο επιχειρεί ο συγγραφέας και ζωγράφος Μιχάλης Αδαμίδης, μέσα από το νέο του ιστορικό μυθιστόρημα με τίτλο «Ρωμαίων Νόστος», το οποίο κυκλοφόρησε στις 19 Σεπτεμβρίου 2026 από τις Εκδόσεις Ινφογνώμων.
Πρόκειται για ένα έργο που αντλεί την έμπνευσή του από τις οικογενειακές μνήμες του δημιουργού και, κυρίως, από τις αφηγήσεις των γονιών του, οι οποίοι αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν βίαια την πατρίδα τους, τον Πόντο.
Μέσα από τις σελίδες του βιβλίου αναδύεται ο κόσμος του Εύξεινου Πόντου, μιας περιοχής άρρηκτα συνδεδεμένης με την ελληνική ιστορία, τη μυθολογία, τον πολιτισμό και την περιπέτεια του Ποντιακού Ελληνισμού.
Από τα Δαρδανέλια στη Σινώπη – Ένα ταξίδι στη γη των μύθων
Η αφήγηση μεταφέρει τον αναγνώστη σε ένα θαλασσινό ταξίδι μέσα από τα Δαρδανέλια και την Προποντίδα, με προορισμό τον Εύξεινο Πόντο.
Η θάλασσα, που στην αρχαιότητα χαρακτηριζόταν «Άξεινος» λόγω των κινδύνων και της αφιλόξενης φύσης της, μετατρέπεται στο σκηνικό μιας διαδρομής γεμάτης εικόνες, ήχους και έντονους συμβολισμούς.
Οι ταξιδιώτες διασχίζουν τα παράλια, αντικρίζοντας τις απόκρημνες βουνοπλαγιές, τα πυκνά δάση και τους ορμητικούς ποταμούς που καταλήγουν στη Μαύρη Θάλασσα.
Η περιγραφή του συγγραφέα αποτυπώνει με ιδιαίτερα παραστατικό τρόπο τη στιγμή της άφιξης:
«Η Σινώπη απλωνόταν μπροστά τους! Εδώ άρχιζε ο Πόντος— η γη των μύθων και των ηρώων».
Η Σινώπη, μία από τις ιστορικές ελληνικές πόλεις της Μαύρης Θάλασσας, αποτελεί στην αφήγηση την πύλη εισόδου σε έναν τόπο με βαθιές ρίζες στον ελληνικό πολιτισμό.
Ένα βιβλίο αφιερωμένο σε όσους δεν γύρισαν ποτέ
Πέρα από τη λογοτεχνική του διάσταση, ο «Ρωμαίων Νόστος» έχει για τον δημιουργό του ιδιαίτερη συναισθηματική και οικογενειακή σημασία.
Οι ιστορίες των γονιών του για τη ζωή στον Πόντο και τον βίαιο αποχωρισμό από την πατρογονική γη αποτέλεσαν την αφετηρία για τη συγγραφή του.
Ο Μιχάλης Αδαμίδης επιχειρεί έτσι να διατηρήσει ζωντανές τις μνήμες μιας γενιάς που γνώρισε τον ξεριζωμό και να αποδώσει έναν προσωπικό φόρο τιμής στους προγόνους του.
Η αφιέρωση του έργου αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία, καθώς δεν περιορίζεται σε εκείνους που κατάφεραν να φτάσουν στην Ελλάδα. Περιλαμβάνει και όσους δεν κατόρθωσαν να πραγματοποιήσουν αυτό το ταξίδι, αλλά και όσους δεν πρόλαβαν να δημιουργήσουν μια νέα ζωή στην ελληνική γη.
Ο τίτλος «Ρωμαίων Νόστος» παραπέμπει στη διαχρονική σχέση των Ελλήνων του Πόντου με τη ρωμαίικη ταυτότητά τους και στην έννοια της επιστροφής, η οποία αποκτά ιδιαίτερο βάρος στην ιστορική εμπειρία του προσφυγικού Ελληνισμού.
Ποιος είναι ο Μιχάλης Αδαμίδης
Ο Μιχάλης Αδαμίδης γεννήθηκε το 1953 στους Γεωργιανούς Βέροιας και μεγάλωσε στην Αθήνα.
Από μικρή ηλικία εκδήλωσε ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τις τέχνες και κυρίως για τη ζωγραφική. Σπούδασε σχέδιο και διακόσμηση στη Σχολή Δοξιάδη, ενώ παράλληλα μαθήτευσε δίπλα σε έμπειρους ζωγράφους, αποκτώντας γνώσεις γύρω από τα χρώματα, τα υλικά και τις τεχνικές της ζωγραφικής.
Στη διάρκεια της καλλιτεχνικής του πορείας συμμετείχε σε πολυάριθμες ομαδικές εκθέσεις. Τον Μάιο του 1997 πραγματοποίησε την πρώτη του ατομική έκθεση στο Πνευματικό Κέντρο Παλαιού Φαλήρου.
Παράλληλα εργάστηκε επί είκοσι χρόνια στην αμερικανική αεροπορική εταιρεία TWA.
Με τον «Ρωμαίων Νόστο» στρέφεται στη συγγραφή, έχοντας ως βασικό ερέθισμα τις οικογενειακές αφηγήσεις και την ανάγκη διατήρησης της ιστορικής μνήμης του Ποντιακού Ελληνισμού.
Τα στοιχεία της έκδοσης
Το βιβλίο κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Ινφογνώμων και είναι διαθέσιμο στην ελληνική γλώσσα.
| Τίτλος | Ρωμαίων Νόστος |
| Συγγραφέας | Μιχάλης Αδαμίδης |
| Εκδόσεις | Ινφογνώμων |
| Κατηγορία | Ιστορικό μυθιστόρημα |
| Σελίδες | 130 |
| Ημερομηνία κυκλοφορίας | 19 Σεπτεμβρίου 2026 |
| ISBN | 978-618-5970-26-0 |
| Τιμή | 13,50 ευρώ |
Περισσότερες πληροφορίες είναι διαθέσιμες στην ιστοσελίδα των εκδόσεων, www.infognomon.gr.
-
Αναλύσεις3 εβδομάδες πρινΤο τελεσίγραφο Καλίν την ώρα που η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο!
-
Άμυνα3 μήνες πρινΡωσσικό ΜΜΕ: Ελληνικό «μπλόκο» στην απαίτηση για Patriot – Πώς γνωρίζει το Κίεβο απόρρητα στοιχεία για τους πυραύλους μας;
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΠακιστανός με καναδική υπηκοότητα ο υπαίτιος της πυρκαγιάς στον Έβρο! Πιθανόν να μετέφερε μετανάστες
-
GEOPOLITICO1 μήνα πρινΤο διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
-
Αναλύσεις2 μήνες πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΞέσπασμα της μητέρας της Μυρτούς για την υπόθεση Τζαβέντ Ασλάμ: «Δεν ξεχνώ ποτέ» – «Δήμαρχος των Πακιστανών ο Δούκας»
-
GEOPOLITICO3 εβδομάδες πρινΤί λέει Τούρκος δημοσιογράφος για Σάββα Καλεντερίδη; «Έκανε πολύ καλά τη δουλειά του για τη χώρα του – Δεν μπορούσε να τον στριμώξει η ΜİΤ»
-
Αναλύσεις3 μήνες πρινΕάν η Τουρκία απορρίψει τη συμφωνία αποχώρησης από την Κύπρο θα απομακρυνθεί δια της βίας