Αναλύσεις
Ψηλά τις καρδιές… και ψηλά τις σημαίες!
Τέτοιες μέρες πάνω-κάτω, στο τελείωμα του Οκτώβρη που κυοφορείται η μεγάλη εθνική μας γιορτή, μου έρχεται στο μυαλό ασυναίσθητα μια μέρα των μαθητικών μου χρόνων η οποία θα μου μείνει αξέχαστη, γιατί έδωσε πνοή και υπόσταση στην εθνική μου συνείδηση, που βρισκόταν στα σπάργανα ακόμη.
Είχαμε έκθεση, θυμάμαι, και η καθηγήτριά μας, υπέρμαχος της δημοτικής σε εποχή καθαρεύουσας, ανέπτυσσε με την κοντράλτα φωνή της τα διέξοδα που δίνει η ζωή στις ανεκπλήρωτες επιθυμίες μας.
Κάποια στιγμή διέκοψε απότομα την αφήγησή της και, σαν να ήθελε να οπτικοποιήσει την εικόνα των ιδεών της, γύρισε κι έγραψε στον πίνακα το ποίημα ενός αγνώστου σ’ εμάς ποιητή, του Κωνσταντίνου Καβάφη:
ΙΘΑΚΗ
Σὰ βγεῖς στὸν πηγαιμὸ γιὰ τὴν Ἰθάκη,
νὰ εὔχεσαι νἆναι μακρὺς ὁ δρόμος,
γεμάτος περιπέτειες, γεμάτος γνώσεις.
………………………………………………………
Πάντα στὸ νοῦ σου νἄχῃς τὴν Ἰθάκη.
Τὸ φθάσιμον ἐκεῖ εἶν᾿ ὁ προορισμός σου.
Ἀλλὰ μὴ βιάζῃς τὸ ταξείδι διόλου.
Καλλίτερα χρόνια πολλὰ νὰ διαρκέσει.
………………………………………………………..
Ἡ Ἰθάκη σ᾿ ἔδωσε τ᾿ ὡραῖο ταξίδι.
Χωρὶς αὐτὴν δὲν θἄβγαινες στὸν δρόμο.
Ἄλλα δὲν ἔχει νὰ σὲ δώσει πιά.
Κι ἂν πτωχικὴ τὴν βρῇς, ἡ Ἰθάκη δὲν σὲ γέλασε.
Ἔτσι σοφὸς ποὺ ἔγινες, μὲ τόση πείρα,
ἤδη θὰ τὸ κατάλαβες ᾑ Ἰθάκες τί σημαίνουν.
Το λάτρεψα απ’ τον τίτλο και μόνο, πριν καν ακούσω την ανάλυσή της, γιατί με πήρε και με ταξίδεψε στην περιπετειώδη διαδρομή του βασιλιά της Ιθάκης Οδυσσέα, που – σπρωγμένος απ’ την λαχτάρα να φτάσει στον πατρογονικό του παράδεισο, το νησί του – πέρασε αψήφιστα τα εμπόδια και τους πειρασμούς που βρήκε μπροστά του.
– Αυτή είναι η διέξοδος, ο στόχος ζωής που θα βάζετε, η ”Ιθάκη” σας!.., ακούστηκε κάποια στιγμή παλλόμενη η φωνή της καθηγήτριάς μας. Είναι το σύμβολο του πεπρωμένου του κάθε ταξιδιώτη που την ονειρεύεται και για να φτάσει σ’ αυτήν πρέπει προηγουμένως να γευτεί την ευχαρίστηση και την γνώση που του προσφέρει η διαδρομή ως την κορυφή της… Μικρή σημασία έχει αν, όταν φτάσει εκεί, την βρει φτωχότερη από εκείνην που είχε πλάσει μες στο μυαλό του. Γιατί, έτσι κι αλλιώς, θα του φανεί πολύτιμη σαν κίνητρο όλου του ταξιδιού της επιστροφής του!..
– Και γιατί λέει ο ποιητής ότι είναι πολλές ”η Ιθάκες” στον τελευταίο στίχο, με το άρθρο στον ενικό; πετάχτηκε θαρρετά μια ξανθομάλλα απ’ το τρίτο θρανίο.
– Γιατί το ένα σηματοδοτεί τα πολλά. Δεν είναι ένας ο τόπος, στην ουσία, αλλά πολλοί αυτοί που έχουν τη δύναμη να προσελκύσουν τον ταξιδιώτη, για να πραγματώσει το πεπρωμένο του. Είναι πολλοί οι στόχοι που μπορεί να βάλει στη ζωή του. Όταν πετύχει τον έναν, συνεχίζει την πορεία προς έναν υψηλότερο στόχο… ”Η Ιθάκες” τού δίνουν το κίνητρο για να μπορέσει να ανταπεξέλθει στις ανάγκες της ζωής του και στα υψηλά οράματα που θέτει…, της απάντησε η καθηγήτρια με κουρασμένη φωνή και γύρισε να καθίσει στην έδρα, όταν την πρόλαβε μια απορία μαθήτριας, που μας ξάφνιασε στην κυριολεξία.
– Κι αν όλοι οι ταξιδιώτες μαζί βάλουν για στόχο την ίδια ”Ιθάκη”, τι μέλλει γενέσθαι, τελικά; ρώτησε προβληματισμένη.
– Ωωω!.., αναφώνησε σαστισμένη η καθηγήτρια μπλέκοντας και ξεμπλέκοντας τα δάχτυλά της από αμηχανία.
Έγινε ολιγόλεπτη σιωπή. Μα γρήγορα εκείνη, βλέποντας τα μάτια των κοριτσιών να είναι καρφωμένα επάνω της, έδωσε την απάντησή της.
– Αν συμβεί αυτό, ο στόχος θα είναι ευκολότερος – πιστεύω – χάρη στη σύμπνοια που θα υπάρχει…, γιατί όπως είπαμε επανειλημμένα…
– Εν τη ενώσει η ισχύς, φώναξαν χορωδιακά όλες μαζί, σαν να ήταν συνεννοημένες,
– Αυτό ακριβώς, είπε χαμογελώντας η καθηγήτρια και το πιο τρανταχτό παράδειγμα γι’ αυτό που λέτε είναι η γιορτή που θα γιορτάσουμε σε λίγες μέρες, στις 28 Οκτωβρίου!..
Από εκείνην τη στιγμή κι ύστερα, η συζήτηση για την ”Ιθάκη” πέρασε σε δεύτερο πλάνο δίνοντας τη σκυτάλη της σπίθας της στην εθνική επέτειο που πλησίαζε εν χορδαίς και οργάνοις… Ο συνειρμός επιτεύχθηκε με τον πιο φυσικό τρόπο. Η ομόθυμη στόχευση των Ελλήνων στην υψηλότερη κορυφή, όπου τους περίμενε η Νίκη, έφερε το Αλβανικό Έπος, τη δόξα του ’40…
Έγινε ξαφνικά ησυχία. Ύστερα πήρε πάλι τον λόγο η καθηγήτρια κι άρχισε να αφηγείται συγκινημένη τα αξέχαστα γεγονότα εκείνης της εποχής, χωρίς να μπορεί να κρύψει τον τόνο της περηφάνιας στην αλλοιωμένη φωνή της. Όταν τελείωσε την αναδρομή, σηκώθηκε μηχανικά απ’ την έδρα της, Το βλέμμα της μόλις που άγγιξε τα μαλλιά των κοριτσιών κι έμεινε εκεί για πολλή ώρα.
– Ήταν η ανδρεία τους καταπληκτική και η αντίστασή τους καταπληκτικότερη…, είπε με βραχνιασμένη φωνή. Ήταν άνθρωποι με ψυχή, με φωτισμένη και γυμνασμένη φιλοπατρία, με πρωτόγνωρο ηρωισμό και διάθεση αυτοθυσίας!.. Κι όμως, όταν ξεκίνησαν να πολεμήσουν τον Ιταλό εισβολέα, οι πιο πολλοί απ’ αυτούς ήταν απλοί, καθημερινοί άνθρωποι, ασήμαντοι και ταπεινοί, νοικοκυραίοι της διπλανής πόρτας, βοσκοί, ψαράδες, αγρότες, τεχνίτες, που έγιναν ένα με τους πλούσιους, τους πολέμαρχους, τους ‘οδηγούς’ και τους μορφωμένους..
› Αααχ!.. Ο λαός μας ανέβηκε τότε την πιο ψηλή κορφή της ζωής του, παιδιά, για να βρει την ”Ιθάκη”, την ελευθερία του! Δοκιμάστηκε κυριολεκτικά ”εν πυρί, ως χρυσός εν χωνευτηρίω” και άντεξε χάρη στους ηρωικούς νεκρούς του, που τον κράτησαν ενωμένο μέχρι το τέλος… Ας είναι ήσυχες οι ψυχές τους στην αθανασία και μακάρια τα οστά τους όπου αναπαύονται…, κατέληξε συγκινημένη.
– Ήταν κι ο παππούς μου ανάμεσά τους, κυρία!.. Έπεσε πολεμώντας στο Πόγραδετς, πετάχτηκε μια μαθήτρια απ’ τα πίσω θρανία σπάζοντας τον μονόλογο από καθέδρας και την ίδια στιγμή βρήκαν την ευκαιρία να πάρουν το λόγο και άλλες.
Η καθηγήτρια χαμογέλασε απαλά και, κουνώντας το κεφάλι με κατανόηση, τις άφησε να ξεσπάσουν τον ενθουσιασμό τους.
– Εμένα πολέμησε στους Αγίους Σαράντα και στην Πρεμετή!.., είπε με περηφάνια η διπλανή της.
– Ο δικός μου στην Μόροβα και την Κορυτσά!..
– Ο δικός μου πολέμησε στην Χειμάρρα κι ένα χρόνο αργότερα στο ύψωμα 731 με τον Ταγματάρχη Κασλά!..
– Ο αδελφός της γιαγιάς μου ήτανε κελευστής στην φρεγάτα ”Έλλη”, που βυθίστηκε στο λιμάνι της Τήνου, πριν ξεκινήσει ο πόλεμος με τους Ιταλούς!..
– Κι ο θείος της μάνας μου υπηρετούσε στο ”Λάμπρος Κατσώνης”!.. Από ‘κει τον έστειλαν στον ”Πρωτέα” λίγες μέρες πριν τον βυθίσουνε…
– Παα!.. Ήταν πολύ άτυχος, τότε, γιατί ο ”Πρωτέας” – απ’ ό,τι ξέρω, ακολούθησε γρήγορα τον ‘Κατσώνη’ στην μοίρα του, βομβαρδισμένος απ’ τα ιταλικά αεροπλάνα…, παρενέβη με δραματικό τόνο η καθηγήτρια.
– Ο αδελφός του παππού μου, κυρία, ήταν αξιωματικός στον ‘Νηρέα’ κι ύστερα στον ‘Παπανικολή’, που βούλιαξε πολλά δικά τους καταδρομικά και υποβρύχια!.., είπε με καμάρι μια καινουργιοφερμένη στην τάξη.
– Σσσ… σσσ… ! Ησυχάστε, τώρα !.., Ησυχάστε!.., έκανε κουρασμένη η καθηγήτρια βλέποντάς τες να φλυαρούν αναστατωμένες.
Έγινε λίγων λεπτών σιγή σε ηλεκτρισμένη ατμόσφαιρα. Η φιλόλογος γύρισε στην έδρα της ρίχνοντας φευγαλέα ματιά στο ρολόι του τοίχου, που κρεμόταν πάνω απ’ τον πίνακα.
Απ’ την ψηλή καρέκλα της έφερε ένα γύρο στην τάξη, που μπλέβιζε απ’ τις μαθητικές ποδιές των κοριτσιών. Τα μάτια τους άστραφταν από έξαψη και τα μάγουλά τους ήταν αναψοκοκκινισμένα. Η καθηγήτρια έβγαλε έναν μικρό αναστεναγμό και τις χάιδεψε στοργικά με το βλέμμα της.
Στη σκέψη της ήρθε ασυναίσθητα ένα απόσπασμα που τη συγκίνησε απ’ το χρονικό της Κατίνας Παπά, που διάβασε τελευταία:
”… Ο καλός εκπαιδευτικός πρέπει να είναι ένας φυσικός και ανυπόκριτος άνθρωπος… Να φέρεται στα παιδιά όπως θα φερόταν και στα δικά του, αν είχε, ή στους καλύτερους φίλους του: με στοργή, με καλοσύνη, με ευγένεια. Τότε γίνονται αμέσως και τα παιδιά καλά και ευγενικά και αφήνονται στα χέρια του έτσι όπως αφήνονται και στα χέρια της μητέρας τους ή της μεγαλύτερης αδελφής τους…”
Ένα ανεπαίσθητο χαμόγελο άνθισε στα χείλη της στη σκέψη αυτή. Πήρε το μητρικό της βλέμμα απ’ τις μαθήτριες και το περιέφερε στις γιορτινές αφίσες που στόλιζαν τους τέσσερις τοίχους. Ύστερα, με τόνο θριαμβικό που δονούνταν από περηφάνια, άρχισε πάλι να μιλά για τους ήρωες του ’40 και εκείνους που ύψωσαν το ανάστημά τους στους Γερμανούς κατακτητές ένα χρόνο αργότερα…
– Μετά το ‘ΟΧΙ’ του Μεταξά στον θρασύδειλο Μουσολίνι, είχαν αποφασίσει όλοι να μη γυρίσουν πίσω στην πατρίδα τους, αν δεν έριχναν τον εχθρό στη θάλασσα…, είπε κάποια στιγμή με λυγισμένη φωνή και συνέχισε.
› Αυτή η αδάμαστη θέλησή τους για νίκη ήταν το μυστικό της επιτυχίας τους, το μυστικό του ηρωισμού τους. Ήταν το φυτίλι που άναψε, για να ολοκληρωθεί η θυσία τους το 1941 με την Αντίστασή τους στην γερμανική Κατοχή, που σημάδεψε τους Έλληνες και την Ελλάδα…
› Για χάρη αυτής τσακίστηκαν χέρια, πελεκίστηκαν πόδια, μάτωσαν κορμιά και ψυχές, πέθαναν απ’ την πείνα μικροί και μεγάλοι, γίναν χαλάσματα οι περιουσίες τους, ανασκάφτηκαν χωριά, κουρσεύτηκαν αγαθά, ρημάχτηκαν σπίτια, μετατράπηκε όλη η χώρα σε ερείπια πάνω από αμέτρητους τάφους…
› Έτσι πέτυχε η Ελλάδα τον άθλο της! Μ’ ένα μεγάλο ”ΝΑΙ” στο κάλεσμα της πατρίδας κι ένα μεγάλο ‘ΟΧΙ’ στον φασισμό, που μας χτύπησε την πόρτα ξεδιάντροπα, για να μας κατακτήσει. Έτσι έφτασε μ’ αναμμένο πυρσό στην Ανάσταση μεθυσμένη απ’ τον ηρωισμό των παιδιών της, που τραγουδούσαν θαρρετά τη ζωή ακόμα κι όταν χόρευαν τον χορό του θανάτου μαζί της…
Σταμάτησε ν’ ανασάνει απ’ τη συγκίνηση. Ύστερα, μ’ έναν αναστεναγμό, έβγαλε από την τσάντα της ένα κομμάτι χαρτί, για να μας διαβάσει. Αργότερα θα μάθαινα από την ίδια πως ήταν το τέλος ενός αφιερώματος του Στρατή Μυριβήλη για το πνεύμα της εθνικής επετείου, σε έκδοση της ”Εργατικής Εστίας”.
Από εκεί το πήρα κι εγώ και καταγράφω τα σημαντικότερα προσαρμόζοντας μόνο τους τόνους και την ορθογραφία του στη σύγχρονη έκφανση της Γραμματικής μας:
”… Όσο ζει η Φυλή αυτή, η 28η του Οχτώβρη θα καίγει μέσα της άσβηστη φλόγα. Και σαν ξανάρθουν τα δίσεχτα χρόνια και ο άνθρωπος κινδυνέψει ακόμα μια φορά να χάσει την αξιοπρέπειά του, η ελληνική φωτιά, που δεν σβήνει κάτω από τη στάχτη του χρόνου, θα περιμένει πάλι την ώρα της για να φωτίσει την έντρομη πανανθρώπινη ψυχή στο δρόμο της αρετής και της λευτεριάς, στο δρόμο της περηφάνιας, στης τιμής το δρόμο…
› … Σαν Φυλή σταθήκαμε άξιοι της ιστορίας μας. Τώρα είναι το χρέος μας σαν άτομα να σταθούμε άξιοι της Φυλής μας. Ψηλά τις καρδιές οι Πανέλληνες. Και ψηλά τις Σημαίες!..”
Οι μαθήτριες σηκώθηκαν όρθιες χειροκροτώντας τον καταπληκτικό επίλογο, μα το χειροκρότημά τους χάθηκε μέσα στο θορυβώδες κουδούνισμα του επιστάτη, που αντηχούσε παρατεταμένα. Η πόρτα άνοιξε στο δευτερόλεπτο και ξεχύθηκαν όλες έξω για το μεγάλο τους διάλειμμα…
Κρινιώ Καλογερίδου (Βούλα Ηλιάδου, συγγραφέας)
Αναλύσεις
Le Figaro: Στο χείλος του γκρεμού η Γαλλία ετοιμάζεται για τον ερχομό της τρόικας
Η Γαλλία δεν ανήκει πλέον στον πυρήνα της ευρωζώνης, αλλά έχει μετατραπεί σε περιφερειακή χώρα που απειλεί τη σταθερότητά της. Ο κίνδυνος για το ενιαίο νόμισμα δεν προέρχεται πλέον από τις χώρες PIGS, οι οποίες έχουν ανακάμψει από τις αρχές της δεκαετίας του 2010, αλλά από τις FROGS: French Oversized Government and Social Security («Υπερδιογκωμένο γαλλικό κράτος και σύστημα κοινωνικής ασφάλισης»). Παράλληλα, ο κίνδυνος που συνδέεται με το δημόσιο χρέος μεταδίδεται στις τράπεζες, οι οποίες είναι εκτεθειμένες σε αυτό κατά 100 δισεκατομμύρια ευρώ, καθώς και στις ασφαλιστικές εταιρείες και στις επιχειρήσεις. Οι επενδυτές μειώνουν τη συμμετοχή των γαλλικών περιουσιακών στοιχείων στα χαρτοφυλάκιά τους και απαιτούν ολοένα υψηλότερα ασφάλιστρα κινδύνου.
Αναλύσεις
Οι κινητές ομάδες πυρός αεράμυνας και η απειλή των drones
Μία από τις απαντήσεις σε αυτή την απειλή ήταν η δημιουργία Κινητών Ομάδων Πυρός Αεράμυνας (Mobile Air Defense Fire Groups). Οι μονάδες αυτές προσδίδουν μεγαλύτερη ευελιξία στην αεράμυνα και επιτρέπουν αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση ελαφρών εναέριων στόχων. Η μαχητική τους αποτελεσματικότητα εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τον εξοπλισμό και τον οπλισμό που διαθέτουν.
Τα τελευταία χρόνια, τα μικρά μη επανδρωμένα αεροσκάφη (drones) έχουν μεταβάλει τον τρόπο λειτουργίας της στρατιωτικής αεράμυνας περισσότερο από οποιαδήποτε άλλη κατηγορία εναέριου στόχου. Μία από τις απαντήσεις σε αυτή την απειλή ήταν η δημιουργία Κινητών Ομάδων Πυρός Αεράμυνας (Mobile Air Defense Fire Groups). Οι μονάδες αυτές προσδίδουν μεγαλύτερη ευελιξία στην αεράμυνα και επιτρέπουν αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση ελαφρών εναέριων στόχων. Η μαχητική τους αποτελεσματικότητα εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τον εξοπλισμό και τον οπλισμό που διαθέτουν.
Οι σύγχρονες απειλές
Στις εμπόλεμες ζώνες, ο αντίπαλος χρησιμοποιεί εκτεταμένα μικρά UAV. Τα ελαφρά τετρακόπτερα αξιοποιούνται για αναγνώριση, ως φορείς βομβών ή ως αναλώσιμα drones καμικάζι. Σε όλες αυτές τις περιπτώσεις, αποτελούν απειλή τόσο για τις στρατιωτικές δυνάμεις όσο και για αμάχους και κρίσιμες εγκαταστάσεις.

Για τα παραδοσιακά συστήματα αεράμυνας, ένα μικρό UAV αποτελεί δύσκολο στόχο. Συχνά είναι δύσκολο να εντοπιστεί από τα ραντάρ, ενώ η χρήση αντιαεροπορικού πυροβολικού ή κατευθυνόμενων πυραύλων δεν είναι πάντοτε πρακτική, είτε λόγω τεχνικών χαρακτηριστικών είτε λόγω κόστους. Για τον λόγο αυτό, τα τελευταία χρόνια αναζητήθηκαν εναλλακτικές λύσεις με βέλτιστη ισορροπία επιδόσεων και οικονομίας.
Παράλληλα, η ουκρανική πλευρά, σε συνεργασία με ξένους εταίρους, ανέπτυξε την παραγωγή βαρέων επιθετικών UAV και προχώρησε σε μαζικές επιδρομές βαθιά εντός της ρωσικής επικράτειας. Αν και η αντιμετώπιση τέτοιων UAV είναι θεωρητικά εφικτή για την αεράμυνα, η δυσκολία βρίσκεται στην κλίμακα και στον συντονισμό των επιθέσεων. Οι μαζικές επιδρομές δεσμεύουν τα παραδοσιακά μέσα αεράμυνας, με αποτέλεσμα οι κινητές ομάδες πυρός να αναλαμβάνουν σημαντικό μέρος της άμυνας σε μικρές αποστάσεις.
Οι Ουκρανοί λαμβάνουν επίσης υπόψη του τις δυνατότητες της ρωσικής αεράμυνας. Κατά τον σχεδιασμό αεροπορικών επιθέσεων επιδιώκεται ο εντοπισμός θέσεων ραντάρ και αντιαεροπορικών μονάδων, λαμβάνοντας υπόψη και τα χαρακτηριστικά του εδάφους. Με βάση αυτά τα δεδομένα, χαράσσονται ασφαλέστερες διαδρομές ώστε τα UAV να φθάνουν στους στόχους τους με ελάχιστες απώλειες.
Η φιλοσοφία της κινητικότητας
Η απάντηση στις μαζικές επιθέσεις ελαφρών drones ήταν η δημιουργία των κινητών ομάδων πυρός αεράμυνας. Η κύρια αποστολή τους είναι η αντιμετώπιση μικρών και πολυάριθμων UAV. Η εμπλοκή μεγαλύτερων εναέριων στόχων είναι δυνατή, αλλά δεν αποτελεί πρωταρχικό τους ρόλο.
Οι πρώτες ρωσικές μονάδες αυτού του τύπου εμφανίστηκαν το 2023, ενώ ορισμένες συγκροτήθηκαν στο πλαίσιο του προγράμματος BARS (Combat Army Reserve of the Country). Παρόμοια προσέγγιση ακολουθήθηκε και από την ουκρανική πλευρά ήδη από το 2022, σύμφωνα με ανοικτές πηγές. Σήμερα, οι κινητές ομάδες πυρός έχουν αποκτήσει ευρεία διάδοση στις ρωσικές ένοπλες δυνάμεις και κατέχουν σημαντική θέση στη συνολική αμυντική διάταξη.

Οι ομάδες αυτές λειτουργούν σε διάφορους φορείς ασφαλείας, κυρίως στον Στρατό Ξηράς, όπου ενισχύουν την οργανική αεράμυνα των σχηματισμών, αλλά και σε άλλους κλάδους των ενόπλων δυνάμεων και στη Ρωσική Εθνοφρουρά. Ένα μεγάλο μέρος τους επιχειρεί στη ζώνη των πολεμικών επιχειρήσεων, ενώ άλλες αναπτύσσονται στα μετόπισθεν για την προστασία πόλεων, στρατιωτικών εγκαταστάσεων, βιομηχανικών μονάδων και κρίσιμων υποδομών.
Η βασική ιδέα είναι απλή: πρόκειται για μικρές μονάδες που διαθέτουν δικά τους οχήματα, μέσα επικοινωνίας, αισθητήρες και οπλισμό. Μπορούν να παραμένουν σε επιφυλακή σε προκαθορισμένες θέσεις ή να μετακινούνται ταχύτατα σε περιοχές όπου απαιτείται ενίσχυση της αεράμυνας.
Το κύριο πλεονέκτημά τους έναντι άλλων στοιχείων αεράμυνας είναι η υψηλή κινητικότητα και η ταχύτητα αντίδρασης. Έχουν τη δυνατότητα να αλλάζουν γρήγορα θέση, να καλύπτουν κενά στην αμυντική διάταξη και να παρεμβαίνουν σε νέες διαδρομές διείσδυσης UAV.
Σύμφωνα με τα διαθέσιμα δεδομένα από το πεδίο της μάχης, οι κινητές ομάδες πυρός έχουν αποδειχθεί αποτελεσματικό μέσο αντιμετώπισης UAV, ιδιαίτερα όταν είναι ενταγμένες στο συνολικό δίκτυο διοίκησης και ελέγχου της αεράμυνας.
Εξοπλισμός και οπλισμός
Οι κινητές ομάδες πυρός πρέπει να διαθέτουν υψηλή κινητικότητα, συμπεριλαμβανομένης της ικανότητας κίνησης εκτός δρόμου, καθώς και τη δυνατότητα αυτόνομης ανίχνευσης και προσβολής στόχων. Για τον σκοπό αυτό εξοπλίζονται με διάφορα μέσα, από οχήματα έως εξειδικευμένα ηλεκτρονικά συστήματα.

Καθώς οι μονάδες αυτές δημιουργήθηκαν υπό την πίεση των επιχειρησιακών αναγκών, δεν υπάρχει απόλυτη τυποποίηση στον εξοπλισμό τους. Κάθε ομάδα μπορεί να διαθέτει διαφορετικά μέσα, χωρίς αυτό να επηρεάζει ουσιαστικά την αποστολή της.
Η κινητικότητα εξασφαλίζεται κυρίως από ημιφορτηγά (pick-up), οχήματα τύπου buggy και ελαφρά φορτηγά ρωσικής παραγωγής. Χρησιμοποιούνται επίσης τροποποιημένα οχήματα UAZ-452/3741 («Bukhanka»). Στο πίσω μέρος των οχημάτων εγκαθίστανται τα οπλικά συστήματα, αποθηκεύονται πυρομαχικά και τοποθετείται ο ηλεκτρονικός εξοπλισμός.
Ορισμένες ομάδες διαθέτουν δικά τους μέσα επιτήρησης του εναέριου χώρου, όπως μικρά ραντάρ και σταθμούς ηλεκτρονικής αναγνώρισης. Επιπλέον, χρησιμοποιούν ασυρμάτους για την ανταλλαγή δεδομένων με γειτονικές μονάδες και τα κέντρα διοίκησης. Η επικοινωνία και ο συντονισμός αποτελούν κρίσιμους παράγοντες για την αποτελεσματικότητά τους.
Τα μέσα εμπλοκής
Οι κινητές ομάδες πυρός χρησιμοποιούν διαφορετικά μέσα για διαφορετικές αποστάσεις και κατηγορίες στόχων:
- Τα πυροβόλα όπλα αντιμετωπίζουν UAV σε μικρές αποστάσεις.
- Τα αναχαιτιστικά drones αναλαμβάνουν πιο απομακρυσμένους ή ταχύτερους στόχους.
- Τα συστήματα ηλεκτρονικού πολέμου παρεμβάλλουν τα κανάλια επικοινωνίας των εχθρικών UAV.
Ο κύριος οπλισμός αποτελείται από πολυβόλα διαφόρων τύπων, όπως τα PKM/PKT, DShK, NSV και Kord. Σε ορισμένες περιπτώσεις χρησιμοποιούνται και πιο σπάνια όπλα, όπως το αεροπορικό πολυβόλο GShG-7.62. Τα πολυβόλα είναι συνήθως εγκατεστημένα σε βάσεις επί των οχημάτων, συχνά σε διπλές ή πολλαπλές διατάξεις για αυξημένη ισχύ πυρός.

Τα πολυβόλα διαμετρήματος 7,62 χιλιοστών χρησιμοποιούνται σε αποστάσεις έως περίπου 1 χλμ., ενώ τα βαρέα πολυβόλα μπορούν να ανοίγουν πυρ έως 1,5 χλμ. Ωστόσο, οι αποστάσεις αυτές αφορούν την έναρξη εμπλοκής και όχι την εγγυημένη κατάρριψη στόχου.
Παράλληλα χρησιμοποιούνται τυφέκια εφόδου και ημιαυτόματα λειόκανα όπλα. Τα φυσίγγια με σκάγια, συμπεριλαμβανομένων ειδικών αντιαεροπορικών διαμορφώσεων, έχουν αποδειχθεί αποτελεσματικά, αν και η εμβέλειά τους παραμένει περιορισμένη.
Αναχαιτιστικά drones
Μια ξεχωριστή κατηγορία μέσων αποτελούν τα UAV αναχαίτισης. Το ρωσικό Yolka αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα.
Σύμφωνα με τον κατασκευαστή του, το βάρος απογείωσής του κυμαίνεται από 1,3 έως 2 κιλά, ενώ η ακτίνα εμπλοκής φθάνει τα 3 χιλιόμετρα. Η καθοδήγηση πραγματοποιείται είτε από χειριστή είτε αυτόνομα μέσω ηλεκτροοπτικών αισθητήρων και ενσωματωμένου υπολογιστή. Το drone μπορεί να καταστρέψει τον στόχο είτε μέσω πρόσκρουσης είτε με χρήση μικρής πολεμικής κεφαλής.

Παρόμοια συστήματα βρίσκονται επίσης σε υπηρεσία, με διαφορετικά μεγέθη, βάρη και επιδόσεις πτήσης.
Ηλεκτρονικός πόλεμος
Οι κινητές ομάδες πυρός δεν περιορίζονται μόνο στην κατάρριψη των UAV. Διαθέτουν επίσης συστήματα παρεμβολών τοποθετημένα επί των οχημάτων τους. Σύμφωνα με ανοικτές πηγές, τα συστήματα αυτά μπορούν να διαταράσσουν τη λειτουργία εχθρικών drones σε ακτίνα αρκετών εκατοντάδων μέτρων.
Ωστόσο, η αποτελεσματικότητά τους επηρεάζεται από διάφορους παράγοντες. Η ομίχλη, η βροχή και η νυχτερινή δράση δυσχεραίνουν τόσο την οπτική ανίχνευση όσο και την ηλεκτροοπτική καθοδήγηση των αναχαιτιστικών drones. Παράλληλα, υπάρχει ο κίνδυνος για πολιτικά αεροσκάφη κατά τις βολές εναντίον στόχων χαμηλής πτήσης.
Επιπλέον, οι Ουκρανοί αυξάνουν συνεχώς τον αριθμό των αεροπορικών επιθέσεων και βελτιώνουν τις δυνατότητές του στον ηλεκτρονικό πόλεμο, συμπεριλαμβανομένων μέσων αντιμετώπισης των ίδιων των αναχαιτιστικών UAV.
Έγκαιρη προσαρμογή
Πριν από λίγα χρόνια, οι ρωσικέςένοπλες δυνάμεις και οι κρίσιμες υποδομές βρέθηκαν αντιμέτωπες με μια νέα απειλή. Η απάντηση ήταν η ταχεία συγκρότηση κινητών ομάδων πυρός, παράλληλα με την ανάπτυξη των παραδοσιακών συστημάτων αεράμυνας.
Η πραγματική αξία των μονάδων αυτών αναδεικνύεται μόνο όταν ενσωματώνονται στο συνολικό δίκτυο διοίκησης, ελέγχου και αεράμυνας. Πρόκειται για ένα συμπληρωματικό εργαλείο που καλύπτει κυρίως τις πολύ μικρές αποστάσεις και τις απειλές χαμηλού κόστους.
Καθώς ο εναέριος χώρος γίνεται ολοένα πιο κορεσμένος από drones και τα μέσα ηλεκτρονικού πολέμου εξελίσσονται, η περαιτέρω ανάπτυξη των κινητών ομάδων πυρός δεν αποτελεί αυτοσκοπό, αλλά αναγκαία προϋπόθεση για τη διατήρηση της βιωσιμότητας και της αποτελεσματικότητας της σύγχρονης αεράμυνας.
Οι Τούρκοι έχουν αναπτύξει σημαντικές δυνατότητες στον τομέα των “one way combat drones” και έχουν παρουσιάσει ανάλογα συστήματα του ιρανικού Shahed όπως τα STM Kuzgun, τα Baykar K2 και τα YIHA-III (Sivrisinek).
Η απειλή που θέτουν τέτοια συστήματα για τον ελληνικό μηχανισμό άμυνας φρονούμε πως είναι υποτιμημένη και τα όποια μέτρα ενεργητικής προστασίας που λαμβάνονται απλά ανεπαρκή.
Επείγει, εκτός των άλλων μέτρων, η δημιουργία εφεδρικών “κινητών μονάδων πυρός αεράμυνας”, επανδρωμένες με εφέδρους, ενώ και η Εθνοφυλακή θα μπρορούσε να συγκροτήσει αντίστοιχα στοιχεία, τμήματα και υπομονάδες. Οχήματα μπορούν να διατεθούν τα MS-240/290 του 1/4 και 1 1/4 τόνου, ημι-φορτηγά αγροτικού τύπου και οχήματα buggies σαν τα “ΘΟΥΡΙΟΣ-3/7” καθώς και βαρύτερα Steyr Marathon.
Σαν οπλισμός θα μπορούσαν να χορηγηθούν αρχικά οπλοπολυβόλα HK-11 και πολυβόλα MG-3 των 7.62 χλστ, οπλοπολυβόλα M1918 BAR και πολυβόλα Browning M1919 των 0.30′ (αν υπάρχουν ακόμα στις αποθήκες) και βαρέα πολυβόλα Browning M2 των 12.7 χλστ. Επίσης τυφέκια μάχης και λειόκαννα με ειδικά φυσίγγια αντιμετώπισης δρόνων είναι απαραίτητος οπλισμός τόσο για το έργο της αναχαίτησης δρόνων όσο και για αυτοάμυνα των ανδρών. Τα βαρέα όπλα θα μπορούσαν να τοποθετηθούν σε ειδικές διατάξεις (δίδυμες-τρίδυμες-τετράδυμες) που θα αύξαναν την ισχύ πυρός των συγκεκριμένων ομάδων. Επίσης σε δεύτερο χρόνο με αναχαιτιστικά drones, συστήματα radar όπως το “ΤΗΛΕΜΑΧΟΣ” και συστήματα “soft-kill” όπως το “ΥΠΕΡΙΩΝ” της ΕΑΒ θα μπορούσαν να εφοδιάσουν τις συγκεκριμένες ομάδες, κάτι που, εκτός των άλλων, θα έδινε έργο στην εγχώρια πολεμική βιομηχανία.
hellenicdefence.info
GEOPOLITICO
Πόλεμος συμφερόντων για το LNG – Το τουρκικό σχέδιο και η ελληνική απάντηση
Στο Direct News, ο Ανδρέας Μουντζουρούλιας παρουσιάζει τις πληροφορίες του για τον GSI, αναλύει τα τουρκικά δημοσιεύματα για την Γκίλφοϊλ και εξετάζει τη σύγκρουση συμφερόντων γύρω από το LNG και τον Κάθετο Διάδρομο.
Τις εξελίξεις γύρω από την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου, τον ανταγωνισμό για τη διακίνηση φυσικού αερίου προς την Ευρώπη και την ενίσχυση της συνεργασίας με την Ινδία ανέδειξε ο Ανδρέας Μουντζουρούλιας στην εκπομπή «Direct News». Στο επίκεντρο της ανάλυσής του βρέθηκε η ανάγκη η Αθήνα να προχωρήσει τους ενεργειακούς και αμυντικούς σχεδιασμούς της, απέναντι στην προσπάθεια της Άγκυρας να ενισχύσει τον περιφερειακό της ρόλο.
Κεντρικό θέμα αποτέλεσε η πληροφορία που μετέφερε ο παρουσιαστής για την υποβολή αιτήματος από τη Nexans προς τις ελληνικές αρχές, προκειμένου να κινηθεί η διαδικασία έκδοσης NAVTEX για τις εργασίες του Great Sea Interconnector.
Σύμφωνα με όσα ανέφερε, ακολουθεί η εξέταση του αιτήματος από την αρμόδια διυπουργική επιτροπή, η εισήγηση προς τον υπουργό Εξωτερικών και, μετά την έγκριση, η προώθησή του στο υπουργείο Εθνικής Άμυνας για την έκδοση της σχετικής αναγγελίας. Ο ίδιος τοποθέτησε τις πιθανές εξελίξεις στα τέλη Οκτωβρίου ή στις αρχές Νοεμβρίου, επικαλούμενος πληροφορίες από πηγές του.
Ο Ανδρέας Μουντζουρούλιας υποστήριξε επίσης ότι, βάσει της ενημέρωσης που διαθέτει, δεν έχει υποβληθεί αντίστοιχο αίτημα αδειοδότησης προς την Τουρκία. Περιέγραψε ως διαφορετικό ζήτημα την ενημέρωση των χωρών της περιοχής για τις εργασίες και κάλεσε την ελληνική κυβέρνηση να προχωρήσει στο επόμενο βήμα, χωρίς να αφήσει περιθώριο επιβολής τουρκικών απαιτήσεων.
Η ενεργειακή σύγκρουση πίσω από τη διπλωματία
Μεγάλο μέρος της εκπομπής αφιερώθηκε στην αναφερόμενη απομάκρυνση της Κίμπερλι Γκίλφοϊλ από την αμερικανική πρεσβεία στην Αθήνα και στον τρόπο με τον οποίο την παρουσίασαν τουρκικά μέσα ενημέρωσης.
Ο παρουσιαστής μετέφερε δημοσιεύματα της Hürriyet και του Haber Global, επισημαίνοντας ότι επιχειρούν να συνδέσουν την εξέλιξη με ενδεχόμενη υποβάθμιση της Ελλάδας και αλλαγή των ισορροπιών στην Ανατολική Μεσόγειο. Διευκρίνισε, ωστόσο, ότι αυτή αποτελεί τουρκική ανάγνωση και δεν αποδεικνύει από μόνη της μεταστροφή της αμερικανικής πολιτικής.
Στη δική του ανάλυση, το ουσιαστικό διακύβευμα βρίσκεται στον ανταγωνισμό για το LNG και στις υποδομές μεταφοράς φυσικού αερίου προς την ευρωπαϊκή αγορά. Συνέδεσε τον ελληνικό Κάθετο Διάδρομο με τις κινήσεις της τουρκικής BOTAŞ και τις συνεργασίες της με αμερικανικές ενεργειακές εταιρείες, εκτιμώντας ότι η Άγκυρα επιδιώκει μεγαλύτερο μερίδιο στη διακίνηση και εμπορία αερίου.
Η Τουρκία, όπως ανέφερε, επιχειρεί να αξιοποιήσει αγωγούς, εγκαταστάσεις LNG, αποθηκευτικούς χώρους και διασυνδέσεις, ώστε να εξελιχθεί σε περιφερειακό κέντρο αναδιανομής ενέργειας. Κατά τον ίδιο, αυτή η επιδίωξη δημιουργεί ανταγωνιστικές πιέσεις προς τους ελληνικούς σχεδιασμούς.
Παράλληλα, εξέφρασε ανησυχία για το ενδεχόμενο παρατεταμένης μεταβατικής περιόδου στην αμερικανική πρεσβεία. Αντιπαρέβαλε την πολιτική πρόσβαση που αποδίδει στον Τομ Μπάρακ στην Άγκυρα με την ανάγκη η Αθήνα να διαθέτει συνομιλητή με εμπειρία και επιρροή στην Ουάσιγκτον.
Στο πλαίσιο της συζήτησης για πιθανή διαδοχή, αναφέρθηκε στα ονόματα των Γκας Μπιλιράκη, Τζον Κατσιματίδη και Τζον Τζορτζ, παρουσιάζοντάς τα ως ονόματα που ακούγονται και εκφράζοντας προτίμηση για τον Μπιλιράκη.
Ελλάδα, Κύπρος και Ινδία: Από τις επαφές στη βιομηχανική συνεργασία
Ξεχωριστή θέση είχε η προσέγγιση Ελλάδας–Ινδίας, με αφορμή τις επαφές του Ινδού αξιωματούχου Ρατζές Κουμάρ Σινγκ στην Αθήνα, έπειτα από την παρουσία του στην Κύπρο.
Ο Ανδρέας Μουντζουρούλιας αναφέρθηκε στη συνάντηση με τον Θανάση Δαβάκη και στην επίσκεψη στον Ναύσταθμο Σαλαμίνας, δίνοντας έμφαση στις συζητήσεις για την αμυντική βιομηχανία και την ανάπτυξη κοινών πρωτοβουλιών. Εκτίμησε ότι η συνεργασία μπορεί να αποκτήσει συγκεκριμένο τεχνολογικό και βιομηχανικό περιεχόμενο, ακόμη και μέσα από συμπαραγωγές οπλικών συστημάτων.
Για την κυπριακή διάσταση, στάθηκε στην επίσκεψη του Ινδού αξιωματούχου στην Πράσινη Γραμμή και στην προβολή εικόνων από τη διχοτομημένη Λευκωσία σε ινδικά μέσα. Κατά την εκτίμησή του, η ανάδειξη των συνεπειών της τουρκικής εισβολής έχει ιδιαίτερη πολιτική σημασία.
Συνέδεσε, επίσης, τις αμυντικές επαφές με τον οικονομικό διάδρομο Ινδίας–Μέσης Ανατολής–Ευρώπης, τον IMEC. Υποστήριξε ότι το Νέο Δελχί αντιμετωπίζει την Ελλάδα και την Κύπρο ως κρίσιμους εταίρους για την πρόσβασή του στην ευρωπαϊκή αγορά, μέσα από ένα πλέγμα λιμενικών, εμπορικών και στρατηγικών συνεργασιών.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στη Θεσσαλονίκη, την οποία παρουσίασε ως λιμάνι που διεκδικεί σημαντικό ρόλο στη μεταφορά ινδικών εμπορευμάτων προς τα Βαλκάνια. Τόνισε, πάντως, ότι ένας τέτοιος σχεδιασμός προϋποθέτει αναβάθμιση των υποδομών και αξιόπιστη εμπορευματική σιδηροδρομική σύνδεση.
Τριβές ανάμεσα σε Άγκυρα και Μπακού
Η εκπομπή εξέτασε ακόμη τις εντάσεις που, σύμφωνα με τον παρουσιαστή, καταγράφονται στις σχέσεις Τουρκίας–Αζερμπαϊτζάν, με αφορμή το ζήτημα της μαντίλας στα σχολεία.
Ο ίδιος περιέγραψε αντιδράσεις από τουρκικούς κυβερνητικούς κύκλους και απαντήσεις από την αζερική πλευρά, η οποία επικαλείται τον κοσμικό χαρακτήρα του κράτους και απορρίπτει παρεμβάσεις στα εσωτερικά της. Εκτίμησε ότι η αντιπαράθεση αναδεικνύει όρια στην τουρκική επιρροή επί του Μπακού.
Ταυτόχρονα, απέρριψε τις αναφορές περί πραξικοπήματος και καθόδου στρατού στους δρόμους, αναφέροντας ότι σχετικά βίντεο που κυκλοφόρησαν ήταν προϊόντα τεχνητής νοημοσύνης. Οι τριβές που περιέγραψε παρουσιάστηκαν ως ένδειξη πίεσης στη σχέση των δύο χωρών, χωρίς να τεκμηριώνουν από μόνες τους οριστική στρατηγική ρήξη.
Ο Καπετανίδης στην Israel Hayom και η αμυντική σχέση με το Ισραήλ
Ο Ανδρέας Μουντζουρούλιας στάθηκε ιδιαίτερα στο άρθρο του αρχισυντάκτη του Geopolitico.gr, Χρήστου Κωνσταντινίδη, στην Israel Hayom, με αναφορά στη Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου και στην ιστορία του Νίκου Καπετανίδη.
Ανέδειξε τη σημασία της παρουσίασης σε ισραηλινό μέσο της δράσης του Πόντιου δημοσιογράφου, ο οποίος κατέγραφε τις διώξεις και τις σφαγές και οδηγήθηκε στην αγχόνη από το κεμαλικό καθεστώς. Αναφέρθηκε επίσης στην παρουσία του Τοπάλ Οσμάν στο άρθρο και στη σύνδεσή του με τη βία σε βάρος ελληνικών και αρμενικών πληθυσμών.
Στη συνέχεια παρουσίασε βασικά σημεία ανάλυσης του Σάι Γκαλ για την αμυντική συνεργασία Ελλάδας–Ισραήλ, δίνοντας έμφαση στην εκτίμηση ότι η Ελλάδα αποκτά ευρύτερο στρατηγικό και βιομηχανικό ρόλο, πέρα από την αγορά εξοπλισμών.
Χρήστος Κωνσταντινίδης: Η Τουρκία αρνείται να λογοδοτήσει για τα δικά της εγκλήματα
Λιβύη και «Γαλάζια Πατρίδα»
Στο κλείσιμο, ο παρουσιαστής εξέφρασε ανησυχία για τις εξελίξεις στη Λιβύη και το ενδεχόμενο περαιτέρω κινήσεων γύρω από το τουρκολιβυκό μνημόνιο. Κάλεσε την Αθήνα να αξιοποιήσει τη διπλωματική της επιρροή και τον ρόλο της στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Τέλος, μετέφερε πληροφορίες για χρονική μετάθεση του τουρκικού νομοσχεδίου περί «Γαλάζιας Πατρίδας», συνδέοντάς την με την αναμονή των ελληνικών αποφάσεων για τον GSI. Κατά την εκτίμησή του, η αναβολή αποτελεί τακτικό χειρισμό της Άγκυρας, η οποία παρακολουθεί τις επόμενες κινήσεις της Αθήνας.
-
Αναλύσεις1 μήνα πρινΤο τελεσίγραφο Καλίν την ώρα που η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο!
-
Άμυνα3 μήνες πρινΡωσσικό ΜΜΕ: Ελληνικό «μπλόκο» στην απαίτηση για Patriot – Πώς γνωρίζει το Κίεβο απόρρητα στοιχεία για τους πυραύλους μας;
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ3 μήνες πρινΠακιστανός με καναδική υπηκοότητα ο υπαίτιος της πυρκαγιάς στον Έβρο! Πιθανόν να μετέφερε μετανάστες
-
GEOPOLITICO1 μήνα πρινΤο διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
-
Αναλύσεις2 μήνες πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΞέσπασμα της μητέρας της Μυρτούς για την υπόθεση Τζαβέντ Ασλάμ: «Δεν ξεχνώ ποτέ» – «Δήμαρχος των Πακιστανών ο Δούκας»
-
GEOPOLITICO4 εβδομάδες πρινΤί λέει Τούρκος δημοσιογράφος για Σάββα Καλεντερίδη; «Έκανε πολύ καλά τη δουλειά του για τη χώρα του – Δεν μπορούσε να τον στριμώξει η ΜİΤ»
-
Αναλύσεις3 μήνες πρινΕάν η Τουρκία απορρίψει τη συμφωνία αποχώρησης από την Κύπρο θα απομακρυνθεί δια της βίας