Διεθνή
Τα τουρκικά ΜΜΕ σχολιάζουν την επίσκεψη του Μητσοτάκη στο Ριάντ
Τουρκία: Την επίσκεψη Μητσοτάκη στο Ριάντ σχολίασαν τα τουρκικά ΜΜΕ όπως μεταφέρεται στο ρεπορτάζ της Μαρίας Ζαχαράκη στο Open Beyond
Μητσοτάκης για Τουρκία από Ριάντ
«Δεν είναι έκπληξη που ο Έλληνας πρωθυπουργός έχει πολύ καλές σχέσεις με τη Σαουδική Αραβία. Έχουμε τις ίδιες γεωπολιτικές προκλήσεις. Έχουμε μια πολύ καλή δυνατή στρατηγική συμμαχία. Είμαι ενθουσιασμένος που είμαι εδώ και είχαμε πολύ ενδιαφέρουσες συζητήσεις. Η Ανατολική Μεσόγειος είναι περιοχή κοινών ενδιαφερόντων», ανέφερε ο Κυριάκος Μητσοτάκης στη συζήτηση που είχε με τον δημοσιογράφος John Defterios στο πλαίσιο του Future Investment Initiative, στο Ριάντ.
Ο κ. Μητσοτάκης ανέφερε ενδεικτικά τα θέματα του μεταναστευτικού, της ενέργειας και της σταθερότητας και τόνισε ότι στο τέλος της ημέρας η χώρα μας είναι πυλώνας σταθερότητας με βάση το διεθνές δίκαιο και το δίκαιο της θάλασσας.
Ο πρωθυπουργός αναφέρθηκε στις συμφωνίες της Ελλάδας με τη Γαλλία και τις ΗΠΑ και στην ενεργειακή κρίση στην Ευρώπη. Μεταξύ άλλων μίλησε για τη δυνατότητα μεταφοράς φυσικού αερίου από την Αίγυπτο και το Ισραήλ μέσω της Ελλάδας στην Ευρώπη και για την προώθηση και της ηλεκτρικής διασύνδεσης.
«Αν η περιοχή του Κόλπου μπορεί να παράγει φτηνό ηλεκτρικό ρεύμα, έχουμε ενδιαφέρον να έρθει στην Ευρώπη μέσω της Ελλάδας η οποία μπορεί να είναι transit χώρα», τόνισε ο Κυριάκος Μητσοτάκης επαναλαμβάνοντας ότι η κυβέρνηση έχει θέσει στόχο να απαλλαγεί πλήρως από την παραγωγή ηλεκτρικού ρεύματος από λιγνίτη μέχρι το 2028.
Για την οικονομία είπε ότι «βρισκόμαστε στην αρχή ενός νέου κύκλου» και πως η Ελλάδα είναι σημαντικός επενδυτικός προορισμός. Είπε ότι η ανάπτυξη φέτος θα είναι μεγαλύτερη από 6%, τόνισε ότι πήγαμε εξαιρετικά καλά στον τουρισμό και είπε ότι η Ελλάδα θα είναι νικήτρια όταν τελειώσει η πανδημία.
«Είμαι χαρούμενος που πολλοί νέοι Έλληνες εργάζονται στην περιοχή του Κόλπου. Είμαι εξίσου χαρούμενος και όταν κάποιοι επιστρέφουν», υπογράμμισε σημειώνοντας πως προτεραιότητά του είναι η μείωση της ανεργίας.
Ο πρωθυπουργός αναφέρθηκε επίσης στα χρήματα που θα πάρει η χώρα από το Ταμείο Ανάκαμψης και ανέφερε πως μαζί με τους εθνικούς πόρους και τις μεταρρυθμίσεις η χώρα αλλάζει.
Παράλληλα μίλησε για το τραπεζικό σύστημα και το γεγονός ότι έχουν ρυθμιστεί πολλά από τα κόκκινα δάνεια ενώ μεταξύ άλλων είπε ότι στο εμπόριο η Ελλάδα μπορεί να είναι εμπορικός κόμβος.
«Είμαστε ασφαλείς. Δεν νομίζω ότι υπάρχει γεωπολιτική απειλή», δήλωσε για τη συμπεριφορά της Τουρκίας, προσθέτοντας πως «στο τέλος της ημέρας νομίζω ότι θα συνειδητοποιήσει ότι αυτή η επιθετική στάση στην Ανατολική Μεσόγειο δεν πρόκειται να την οδηγήσει πουθενά» και σημείωσε:
«Νομίζω ότι έχουμε δημιουργήσει τις συμμαχίες μας. Έχουμε χαράξει τις γραμμές μας πολύ ξεκάθαρα, και ελπίζω ότι κάποια στιγμή, η Τουρκία θα συνεργαστεί εποικοδομητικά μαζί μας για να επιλύσουμε το ένα βασικό ζήτημα που εκκρεμεί, που είναι η οριοθέτηση των θαλασσίων ζωνών».
Ο πρωθυπουργός είπε ότι η Ελλάδα έχει υπογράψει συμφωνίες με την Αίγυπτο και την Ιταλία για τις θαλάσσιες ζώνες βάσει των διεθνών συνθηκών και συνέχισε: «Είμαστε πάντα ανοιχτοί στο διάλογο αλλά δεν θα εκφοβιστούμε και δεν θα δεχτούμε να παραβιαστούν τα κυριαρχικά μας δικαιώματα».
Τέλος ο κ. Μητσοτάκης δήλωσε ότι θα εξαντλήσει την τετραετία και πως «έχουμε ισχυρά επιχειρήματα να κερδίσουμε για δεύτερη φορά στις εκλογές το 2023».
Αναλυτικά η συζήτηση του πρωθυπουργού παρουσία του Πρίγκιπα Διαδόχου του θρόνου της Σαουδικής Αραβίας, Mohammed bin Salman bin Abdulaziz Al Saud, στο forum «Future Investment Initiative» στο Ριάντ
John Defterios: Κύριε Πρωθυπουργέ, εδώ στη Μέση Ανατολή, είχατε διμερείς συναντήσεις με την Αυτού Εξοχότητα Mohammed bin Salman καθώς και με τον Πρίγκιπα Διάδοχο του Μπαχρέιν. Πριν περάσουμε στην προσπάθεια για την ευρύτερη ανάκαμψη της Ελλάδας, τι σημαίνουν αυτές οι επαφές για τις στρατηγικές σχέσεις που αναπτύσσονται ανάμεσα στην καρδιά της Μεσογείου και την περιοχή του Κόλπου; Τι φιλοδοξείτε να «χτίσετε» εδώ μετά από αυτή την επίσκεψη;
Κυριάκος Μητσοτάκης: Καταρχάς, Υψηλότατε ευχαριστώ πολύ για την πρόσκληση σε αυτή την πολύ ενδιαφέρουσα συνάντηση. Ωστόσο, δεν θα πρέπει να προκαλεί έκπληξη το γεγονός ότι ο Έλληνας πρωθυπουργός διατηρεί ισχυρούς δεσμούς με την περιοχή του Κόλπου. Άλλωστε ζούμε στην ίδια ευρύτερη περιοχή, μοιραζόμαστε τις ίδιες γεωπολιτικές προκλήσεις, και από τότε που ανέλαβα τα καθήκοντα του Πρωθυπουργού, μία από τις βασικές μου προτεραιότητες όσον αφορά την εξωτερική πολιτική ήταν η αποκατάσταση ισχυρών δεσμών με τον Κόλπο. Αυτή είναι η δεύτερη επίσκεψή μου στη Σαουδική Αραβία και πιστεύω ότι βρισκόμαστε στην αρχή της σφυρηλάτησης μιας πολύ ισχυρής στρατηγικής εταιρικής σχέσης μεταξύ των δύο χωρών μας, η οποία έχει πολλές διαφορετικές πτυχές, τόσο γεωπολιτικές όσο και οικονομικές. Χαίρομαι ιδιαίτερα που βρίσκομαι εδώ, είχαμε μια πολύ ενδιαφέρουσα συζήτηση με την Αυτού Βασιλική Υψηλότητα και πιστεύω ότι θα προκύψουν πολλές θετικές εξελίξεις από αυτή την επίσκεψη και για τις δύο χώρες μας.
John Defterios: Πρόκειται για φυσική εγγύτητα; Γνωρίζω ότι έχετε στενές σχέσεις με τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, ενώ η Σ. Αραβία είναι η μεγαλύτερη οικονομία στη Μέση Ανατολή και τη Βόρεια Αφρική από επενδυτική άποψη και ένας στρατηγικός σύμμαχος και για την Ανατολική Μεσόγειο. Πώς το βλέπετε;
Κυριάκος Μητσοτάκης: Η Ανατολική Μεσόγειος είναι μια περιοχή κοινού ενδιαφέροντος και η Ελλάδα βρίσκεται, από κοινού με την Κύπρο, στα εξωτερικά όρια της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Έχουμε δουλέψει σκληρά για να πείσουμε την Ευρώπη για τη στρατηγική σημασία της Ανατολικής Μεσογείου όσον αφορά τη μετανάστευση, την ενέργεια, τη γεωπολιτική σταθερότητα και την ευρύτερη σταθερότητα της περιοχής που άλλωστε αποτελεί κοινό μέλημα όλων μας. Έχουμε δεσμευτεί για την προστασία της Σ. Αραβίας, μέσω μιας συστοιχίας Patriot, την οποία έχουμε αναπτύξει από κοινού με άλλους συμμάχους. Και ασφαλώς μπορούμε να ενισχύσουμε περαιτέρω αυτή τη στρατηγική εταιρική σχέση, διότι εν τέλει, χώρες που προωθούν τη σταθερότητα, το διεθνές δίκαιο, το σεβασμό του Δικαίου της Θάλασσας, μοιράζονται τελικά κατευθυντήριες αρχές που μας οδηγούν προς τα εμπρός.
John Defterios: Δεν θα ξεκινούσα από αυτό το σημείο, αλλά νομίζω ότι με την παρουσία της Αυτού Βασιλικής Υψηλότητας καθώς και του Πρίγκιπα Διαδόχου του Μπαχρέιν, θα ήταν πολύ ενδιαφέρον να αρχίσουμε με την Ανατολική Μεσόγειο. Το ερώτημα μου είναι αν προχωρήσουν όλα αυτά, θα μπορούσαν να αποτελέσουν αντίβαρο στην επιρροή που ασκεί η Ρωσία ως προς το φυσικό αέριο στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Μιλάμε για ένα παράθυρο ευκαιρίας, έτσι δεν είναι; Έχετε λοιπόν μια Αμυντική Συμφωνία με τη Γαλλία, η οποία αποτελεί μια σημαντική κίνηση, οι ΗΠΑ ανανέωσαν τη συμφωνία αμυντικής συνεργασιας με την Ελλάδα, άλλη μια σημαντική κίνηση, και χτίζετε συμμαχίες εδώ, στην περιοχή του Κόλπου. Είναι λοιπόν καιρός να προχωρήσετε στο πεδίο του φυσικού αερίου και, κατά συνέπεια, να αντιμετωπίσετε την επιθυμία της Τουρκίας να διεκδικήσει αυτό το πεδίο;
Κυριάκος Μητσοτάκης: Ασφαλώς. Χαίρομαι που επισημαίνετε ότι υπογράψαμε δύο πολύ σημαντικές συμφωνίες στρατηγικής εταιρικής σχέσης τον περασμένο μήνα. Μια αμυντική συμφωνία με τη Γαλλία και την πενταετή συμφωνία αμοιβαίας αμυντικής συνεργασίας με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Ταυτόχρονα, παρακολουθούμε τις εξελίξεις στον τομέα της ενέργειας στην Ευρώπη με τις μεγάλες αυξήσεις στις τιμές του φυσικού αερίου. Και θα πρέπει να θυμίζουμε στον εαυτό μας ποιος είναι ο λογικός τρόπος για να διαφοροποιήσουμε τις πηγές εφοδιασμού μας σε φυσικό αέριο. Και πιστεύω, όπως οι περισσότεροι Ευρωπαίοι συνάδελφοί μου, ότι το φυσικό αέριο θα είναι μεταβατικό καύσιμο για το ορατό μέλλον.
Επομένως, εάν όντως συμβεί αυτό, πώς μπορούμε να αξιοποιήσουμε τα αποθέματα φυσικού αερίου στην Ανατολική Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή; Έχουν προταθεί διάφορες ιδέες. Θα μπορούσε να είναι ένας αγωγός, ο αγωγός East Med που θα μεταφέρει φυσικό αέριο απευθείας από την Κύπρο, την Αίγυπτο, το Ισραήλ, στην Ελλάδα, ή θα μπορούσε να είναι υγροποιημένο φυσικό αέριο που θα μεταφερθεί στην Αίγυπτο, και από την υγροποιημένη του μορφή θα επαναεριοποιηθεί στην Ελλάδα, όπου έχουμε τη δυνατότητα να τροφοδοτήσουμε όχι μόνο το ελληνικό δίκτυο φυσικού αερίου, αλλά επίσης και το ευρωπαϊκό δίκτυο φυσικού αερίου. Αυτό είναι λοιπόν το πρώτο στάδιο.
Το δεύτερο στάδιο θα ήταν η προώθηση των ηλεκτρικών μας διασυνδέσεων. Υπογράψαμε μια συμφωνία με την Αίγυπτο, αλλά είμαι βέβαιος ότι θα υπάρξει επίσης μεγάλο ενδιαφέρον όσον αφορά την επέκταση αυτού του είδους των συμφωνιών και με τη Σαουδική Αραβία. Εάν αυτή η περιοχή έχει τη δυνατότητα να παράγει πολύ φθηνή ηλεκτρική ενέργεια από ανανεώσιμες πηγές -και αναφέρομαι πρωτίστως στον ήλιο- δεν θα ήταν προς το κοινό συμφέρον η μεταφορά αυτής της ηλεκτρικής ενέργειας στην ευρωπαϊκή αγορά; Πώς μπορεί κάτι τέτοιο να καταστεί εφικτό; Θα μπορούσε να γίνει εάν δημιουργούσαμε μια διασύνδεση είτε από την Αίγυπτο είτε από το Ισραήλ προς την Ελλάδα. Και στη συνέχεια από την Ελλάδα, η ηλεκτρική ενέργεια θα μπορούσε να περάσει στην ευρωπαϊκή αγορά.
Και αν κοιτάξουμε ακόμα πιο μπροστά στο μέλλον, αν μιλήσουμε για το υδρογόνο, το υδρογόνο θα μπορούσε κι αυτό να βρει το δρόμο του προς στην ευρωπαϊκή αγορά. Σκεπτόμενος λοιπόν το μέλλον, η Ελλάδα, και πάλι, λόγω της γεωγραφίας μας, βρίσκεται στην κατάλληλη θέση για να αποτελέσει χώρα διέλευσης για όλες τις πηγές ενέργειας. Ταυτόχρονα, αυτό που κάνουμε εμείς είναι να αναπτύσσουμε τη δική μας ικανότητα παραγωγής στο πεδίο των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Κλείνουμε όλα μας τα λιγνιτικά εργοστάσια, μια διαδικασία που θα ολοκληρωθεί το αργότερο μέχρι το 2028 και επενδύουμε σε μεγάλο βαθμό στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, ενώ ο νέος στόχος μας, κάτι που παρουσιάζει μεγάλο ενδιαφέρον -και είμαι βέβαιος ότι θα έχει επίσης μεγάλο ενδιαφέρον και για επενδυτές που δραστηριοποιούνται στην ευρύτερη περιοχή- είναι η υπεράκτια αιολική ενέργεια, για την οποία πολύ σύντομα θα παρουσιάσουμε ένα νομικό πλαίσιο ώστε να αξιοποιήσουμε το σημαντικό αιολικό δυναμικό που διαθέτουμε στην Ελλάδα.
John Defterios: Θα ήθελα να μάθω αν εκδηλώνεται ενδιαφέρον εδώ στη Σαουδική Αραβία, στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και σε άλλους περιφερειακούς επενδυτές για να δραστηριοποιηθούν στην αγορά φυσικού αερίου. Βλέπουν και αυτοί τις προοπτικές που βλέπετε εσείς αυτή τη στιγμή στο συγκεκριμένο πεδίο;
Κυριάκος Μητσοτάκης: Είναι βέβαιο. Αλλά οι συζητήσεις μας κάλυψαν πολλά διαφορετικά πεδία, όχι μόνο τον τομέα της ενέργειας. Το βασικό μήνυμα που θέλω να περάσω σήμερα είναι ότι η Ελλάδα του 2021 δεν έχει απολύτως καμία σχέση με την Ελλάδα της προηγούμενης δεκαετίας. Περάσαμε μια πολύ δύσκολη περίοδο, μια βαθιά οικονομική κρίση, όπως γνωρίζετε. Αλλά από τότε που ανέλαβε η δική μας κυβέρνηση, και παρά την πανδημία του Covid και τις γεωπολιτικές προκλήσεις σε ό,τι έχει να κάνει με την Τουρκία, εφαρμόσαμε πολύ σημαντικές μεταρρυθμίσεις, μειώσαμε τους φόρους, το επενδυτικό κλίμα είναι πολύ καλύτερο και προσελκύουμε σήμερα σημαντικές ξένες επενδύσεις σε επίπεδα πρωτοφανή.
Πιστεύω λοιπόν ότι η Ελλάδα βρίσκεται ακριβώς στο ξεκίνημα ενός μακροπρόθεσμου κύκλου ανάπτυξης. Και θέλω τα κεφάλαια που θα προέλθουν από αυτή την περιοχή του κόσμου να αποτελέσουν μέρος του success story μας. Και βλέπουμε ήδη μεγάλο ενδιαφέρον σε πολλούς διαφορετικούς τομείς. Ας δούμε για παράδειγμα το κομμάτι της φιλοξενίας και του τουρισμού, όπου πάντα παίζαμε πρωταγωνιστικό ρόλο, αλλά χρειαζόμαστε περισσότερες εγκαταστάσεις φιλοξενίας υψηλών προδιαγραφών. Και αυτός είναι ένας τομέας όπου υπάρχουν συνέργειες μεταξύ Ελλάδας και Σαουδικής Αραβίας. Έχουμε την τεχνογνωσία και η Σαουδική Αραβία μπορεί να κάνει σπουδαία πράγματα στον τομέα της φιλοξενίας. Υπάρχει λοιπόν ένας ακόμα τομέας πιθανής συνεργασίας όπου μπορούμε να μεταδώσουμε την τεχνογνωσία μας σε μια χώρα που διερευνά τις προοπτικές της σε διάφορα είδη επενδύσεων.
John Defterios: Μιλήσατε για Άμεσες Ξένες Επενδύσεις, και αυτό έχει μεγάλο ενδιαφέρον, αναφερθήκατε στο Ελλάδα 2.0, στο σχέδιο ανάκαμψης, και εδώ κατά την πρωινή ολομέλεια, μιλήσαμε για την ανάγκη να ξαναχτιστεί το κοινωνικό συμβόλαιο. Θεωρείτε ότι στην Ελλάδα επαναπροσδιορίσατε κάποια πράγματα κατά τη διάρκεια της τρομερής αυτής πρόκλησης με τον Covid-19 και πιο συγκεκριμένα αναφέρομαι σε ζητήματα που έχουν να κάνουν με την τήρηση κοινών κανόνων. Ο κόσμος εξεπλάγη με τα επίπεδα συμμόρφωσης στο πλαίσιο που θέσατε. Πώς, τελικά, αλλάζει η εικόνα της Ελλάδας ως προορισμού (για επενδύσεις), με τον μηχανισμό ασφαλείας που έχετε δημιουργήσει, την αντίδραση στον Covid και το άνοιγμα στον τουρισμό. Μπορείτε να τα συνδυάσετε όλα αυτά;
Κυριάκος Μητσοτάκης: Τα πήγαμε εξαιρετικά στο πρώτο κύμα της πανδημίας. Λάβαμε μέτρα πολύ γρήγορα. Κι εγώ εξεπλάγην σε κάποιο βαθμό με το πως ανταποκρίθηκαν οι πολίτες. Εξηγήσαμε με πολύ ξεκάθαρους όρους τι έπρεπε να κάνουμε. Χρειαζόμασταν χρόνο τον οποίο θα αξιοποιούσαμε για να ενισχύσουμε τις Μονάδες Εντατικής Θεραπείας και για να ενισχύσουμε το σύστημα υγείας μας. Δεν τα πήγαμε το ίδιο καλά στις επόμενες φάσεις της πανδημίας, αλλά σε γενικές γραμμές, πιστεύω ότι η Ελλάδα θα είναι νικήτρια όταν τελειώσει η πανδημία. Καταφέραμε να ψηφιοποιήσουμε γρήγορα το κράτος. Θεωρώ πολύ μεγάλη επιτυχία το γεγονός ότι ο πολίτης μπορεί να επικοινωνεί με το κράτος μέσα από πολλές διαφορετικές υπηρεσίες που προσφέρονται ακόμη και στο κινητό του, μειώνοντας τη γραφειοκρατία και προβάλλοντας την εικόνα μιας νέας Ελλάδας, μιας Ελλάδας με μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση.
Και νομίζω ότι ο κόσμος στο εξωτερικό βλέπει ξεκάθαρα τι συμβαίνει στην Ελλάδα. Αν εξετάσει κανείς τη συνολική απόδοση της οικονομίας, με δεδομένο το υψηλό επίπεδο χρέους, το κόστος δανεισμού μας είναι σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα. Η οικονομία θα σημειώσει ανάπτυξη υψηλότερη του 6% φέτος, πιθανότατα πολύ υψηλότερη. Ακόμα δεν γνωρίζουμε τα ακριβή δεδομένα. Καταφέραμε να ανοίξουμε τον τουρισμό μας με πολύ συγκροτημένο τρόπο. Τα πήγαμε πολύ καλά στην τουριστική σεζόν. Επικοινωνήσαμε πολύ ξεκάθαρα το μήνυμά μας.
Διαδραματίσαμε πρωταγωνιστικό ρόλο στην καθιέρωση του ευρωπαϊκού ψηφιακού πιστοποιητικού, κάτι που αποτέλεσε τεράστια επιτυχία, όχι μόνο στην Ευρώπη. Πολλές άλλες χώρες χρησιμοποίησαν αυτό το interface για τον Covid. Και περιμένουμε μια ακόμα καλύτερη χρονιά, προφανώς, του χρόνου. Φέτος πιθανότατα θα είμαστε στο 60%, ίσως στο 70%, σε σχέση με τα επίπεδα του 2019 όσον αφορά τα έσοδα από τον τουρισμό, υψηλότερα σε σχέση με τις αρχικές εκτιμήσεις, αλλά του χρόνου θα βρεθούμε πολύ υψηλότερα. Και όσον αφορά τον επαναπροσδιορισμό του κοινωνικού συμβολαίου, η εντολή που είχα από τους πολίτες ήταν η δημιουργία νέων θέσεων εργασίας. Θέλω να μειώσω κι άλλο την ανεργία, να προσφέρω στους νέους Έλληνες την ευκαιρία να επιστρέψουν στη χώρα τους. Έχουμε τόσους πολλούς ταλαντούχους Έλληνες που εργάζονται στην περιοχή του Κόλπου, και χαίρομαι όταν οι Έλληνες δραστηριοποιούνται σε διάφορες περιοχές του κόσμου αλλά είμαι πιο χαρούμενος όταν επιστρέφουν στη χώρα τους.
Και νομίζω ότι για πρώτη φορά αυτό που βλέπουμε είναι μια μεταστροφή του brain drain. Πολλοί ταλαντούχοι Έλληνες που, για παράδειγμα, πέρασαν μια δεκαετία στο εξωτερικό, βλέπουν τώρα ότι είναι η κατάλληλη στιγμή να επιστρέψουν στην Ελλάδα. Γιατί για εμάς ο πραγματικός περιορισμός δεν θα είναι απαραίτητα τα κεφάλαια. Νομίζω ότι υπάρχει μεγάλο ενδιαφέρον και πιστεύω ότι θα έχουμε επίσης σημαντικές ανακοινώσεις και σε ό,τι αφορά την δραστηριοποίηση της Σ. Αραβίας σε επίπεδο κεφαλαίων. Παράλληλα το βασικό θέμα για εμάς παραμένει το ανθρώπινο κεφάλαιο και πώς θα διασφαλίσουμε ότι θα δώσουμε στους νέους μας την ευκαιρία να ζήσουν μια καλύτερη ζωή.
Και ένα τελευταίο σημείο σε ό,τι αφορά το κοινωνικό συμβόλαιο. Πιστεύω ότι ο λόγος για τον οποίο πολλοί ξένοι επενδυτές έχουν στρέψει το βλέμμα τους στην Ελλάδα, δεν είναι μόνο η γεωπολιτική μας θέση, αυτό που συζητήσαμε πριν δηλαδή, ή οι όμορφες παραλίες μας. Ο βασικός λόγος που οι επενδυτές έχουν στρέψει το βλέμμα τους σε εμάς είναι οι άνθρωποι. Έχουμε απίστευτα ταλαντούχους νέους Έλληνες, πολύ καλά μορφωμένους με ανταγωνιστικούς μισθούς. Αναμένω ότι οι μισθοί θα αυξηθούν και θα συγκλίνουν προς το μέσο όρο της ΕΕ.
Επομένως, εάν αυτή είναι μια παγκόσμια μάχη για την προσέλκυση ταλέντου, είναι αλήθεια ότι η Ελλάδα δεν ήταν στον χάρτη μέχρι πολύ πρόσφατα. Πλέον, όμως, “επιστρέφουμε” με αξιοπιστία στην ευρύτερη περιοχή ως πυλώνας γεωπολιτικής σταθερότητας, με ισχυρές συμμαχίες, με νέες συμμαχίες, με νέους εταίρους, κάποιους από τους οποίους πιστεύω ότι είχαμε παραμελήσει στο παρελθόν. Πλέον είμαστε πολύ ενεργοί εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στην πρώτη γραμμή των αλλαγών που πρέπει να πραγματοποιηθούν εντός της ΕΕ. Δείτε, για παράδειγμα, όσα συμφωνήσαμε τον περασμένο Ιούλιο μετά την πανδημία του Covid, δανειζόμενοι συνολικά ως ΕΕ, 750 δισ. ευρώ. Η Ελλάδα θα λάβει 32 δισ. ευρώ ως αποτέλεσμα αυτού του πακέτου. Αυτό που ονομάζουμε RRF (Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας).
John Defterios: Αυτό είναι ένα πολύ σημαντικό ποσό.
Κυριάκος Μητσοτάκης: Είναι σημαντικό ποσό με αντικειμενικούς όρους και ασφαλώς είναι σημαντικό για την Ελλάδα. Η δική μας δουλειά είναι να υλοποιούμε ώριμα έργα με καλές αποδόσεις για τους επενδυτές και, παράλληλα, να προσθέτουμε δημόσια κεφάλαια, ελληνικά κεφάλαια, ευρωπαϊκά κεφάλαια στα ιδιωτικά κεφάλαιά, ώστε να αξιοποιούμε στο μέγιστο τα ιδιωτικά κεφάλαια και να αλλάξουμε πραγματικά τη χώρα.
John Defterios: Αν μου επιτρέπετε. Αυτό έχει μεγάλο ενδιαφέρον, αν και μας έχουν μείνει μόνο λίγα λεπτά. Είπατε ότι οι τουριστικές εισπράξεις αυξήθηκαν κατά 60% έως 70% σε σχέση με το 2019.
Κυριάκος Μητσοτάκης: Όχι πάνω από το επίπεδο του 2019, αλλά στο 60% με 70% του 2019. Ωστόσο τον Αύγουστο, για παράδειγμα, ήμασταν πάνω από το 2019. Οπότε περιμένω ότι το επόμενο έτος θα καλύψουμε όλο το χαμένο έδαφος του Covid και θα μπορούσαμε ακόμα και να ξεπεράσουμε τα επίπεδα του 2019.
John Defterios: Αλλά πέρα από αυτό, είχα πάντα το όραμα ως Ελληνοαμερικανός, ότι θα μπορούσατε να είστε η οικονομική πρωτεύουσα της Μεσογείου, η εμπορική πρωτεύουσα της περιοχής. Και τώρα βλέπουμε την Pfizer, τη Volkswagen, τη Microsoft, μεγάλα ονόματα που αξιοποιούν την Ελλάδα ως κόμβο. Θέλω να πω, ότι ο σχεδιασμός εδώ είναι ότι μπορείτε πραγματικά να είστε μέρος μιας πολύ μεγάλης αγοράς εάν το κάνετε σωστά, επειδή έχετε αυτό το τρίπτυχο δημοσιονομικών και τραπεζικών μεταρρυθμίσεων, εργασιακών μεταρρυθμίσεων και φορολογικών μεταρρυθμίσεων. Αυτή είναι η φιλοδοξία σας;
Κυριάκος Μητσοτάκης: Ναι, αν δείτε για παράδειγμα τον τραπεζικό τομέα, οι τράπεζες μας περιορίζονταν σε μεγάλο ποσοστό από τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια. Έχουμε αντιμετωπίσει αυτό το πρόβλημα. Αντλούν τώρα μόνες τους κεφάλαια. Επομένως έχουν αναπτυξιακές προοπτικές. Αν δείτε την Ελλάδα ως διαμετακομιστικό κέντρο, αν δείτε τον τομέα των logistics, την αξιοποίηση των λιμανιών μας, είναι ταχύτερη η μεταφορά προϊόντων στην Κεντρική Ευρώπη από την Ελλάδα παρά μέσω Γιβραλτάρ στο Αμβούργο ή στο Ρότερνταμ. Άρα δεν μπορεί κανείς να διαφωνήσει με τη γεωγραφία. Αλλά και πάλι, για να το κάνουμε αυτό, χρειαζόμαστε πολιτική σταθερότητα, μια κυβέρνηση προσανατολισμένη στις μεταρρυθμίσεις με αξιόπιστους εταίρους, με υγιή δημοσιονομική πολιτική και φιλικό επιχειρηματικό περιβάλλον. Δεν είναι πυρηνική φυσική, αλλά χρειάζεται πολλή δουλειά για να γίνει πράξη
John Defterios: Με μια ματιά στη διαδρομή σας βλέπω το πρώτο πτυχίο σας στο Harvard, μεταπτυχιακές σπουδές στο Stanford και ότι επιστρέψατε στο Harvard Business School για ΜΒΑ. Δεδομένου ότι βρίσκεστε στην εξουσία κάτι παραπάνω από δύο χρόνια, τι είναι αυτό που θέλετε να πετύχετε τα επόμενα δύο;
Κυριάκος Μητσοτάκης: Μπορώ να σας πω ότι αυτά τα πτυχία δεν είναι απαραίτητο ότι σε προετοιμάζουν για την αντιμετώπιση μιας πανδημίας ή των προκλήσεων της διακυβέρνησης στον καιρό μας. Γιατί πρέπει να κυβερνήσεις στην πράξη κάνοντας δύο πράγματα ταυτόχρονα. Πρέπει να αντιμετωπίζεις κρίσεις, οι οποίες δεν θα πάψουν να ανακύπτουν, να ασκείς δηλαδή τη διακυβέρνηση και ταυτόχρονα να σκέφτεσαι μακροπρόθεσμα.
Είμαι Πρωθυπουργός εδώ και δυόμισι χρόνια. Σκοπεύω να ολοκληρώσω τη θητεία μου. Πιστεύω ότι υπάρχουν δείγματα γραφής και προοπτικές ώστε να κερδίσουμε και τις εκλογές του 2023. Θα συνεχίσουμε με τη μέγιστη δυνατή ταχύτητα τις μεταρρυθμίσεις που ακόμα δεν έχουμε δρομολογήσει. Έχουμε πολύ σαφές σχέδιο για το που θέλουμε να βρίσκεται η χώρα μας ως το 2030, ένα δικό μας φιλόδοξο όραμα, και πάντα υπό την προϋπόθεση ότι οι Έλληνες πολίτες θα συνεχίσουν να μας δείχνουν εμπιστοσύνη, είμαι βέβαιος ότι θα τα καταφέρουμε.
John Defterios: Mας έχουν μείνει μόλις λίγα δευτερόλεπτα. Από τη μια, η αμυντική συμφωνία με τη Γαλλία, η ανανέωση της συμφωνίας με τις ΗΠΑ, η συμμαχία μεταξύ Αιγύπτου, Ισραήλ, Κύπρου και Ελλάδας στην Ανατολική Μεσόγειο. Όλα αυτά μας λένε πολλά. Για έναν επενδυτή που διερευνά το πεδίο, θα λέγατε ότι δεν υφίσταται η απειλή της Τουρκίας, ότι είμαστε ασφαλείς, ότι έχουμε τη στήριξη των συμμάχων μας;
Κυριάκος Μητσοτάκης: Ναι, είμαστε ασφαλείς. Δεν πιστεύω ότι υφίσταται γεωπολιτική απειλή. Και πιστεύω ότι εν τέλει η Τουρκία θα συνειδητοποιήσει ότι αυτή η επιθετική στάση στην Ανατολική Μεσόγειο δεν πρόκειται να την οδηγήσει πουθενά. Έχουμε δημιουργήσει τις συμμαχίες μας, έχουμε χαράξει πολύ ξεκάθαρα τις γραμμές μας και ελπίζω ότι κάποια στιγμή η Τουρκία θα συμμετάσχει σε μια εποικοδομητική συζήτηση μαζί μας για να επιλύσουμε τη μια βασική διαφορά που έχουμε και η οποία είναι η οριοθέτηση των θαλασσίων ζωνών μας. Συμφωνήσαμε με την Ιταλία και με την Αίγυπτο βάσει του διεθνούς δικαίου. Είμαστε πάντα ανοιχτοί στο διάλογο. Δεν δεχόμαστε τον εκφοβισμό και δεν υποχωρούμε σε ό,τι αφορά τα κυριαρχικά μας δικαιώματα.
John Defterios: Ο Πρωθυπουργός, θα μπορούσε να επιλέξει ανάμεσα σε μια δεκάλεπτη ομιλία ή μια πιο ουσιαστική, ειλικρινή συζήτηση. Είμαι χαρούμενος που επέλεξε το δεύτερο. Σας ευχαριστώ.
Διεθνή
Προειδοποίηση της Ελβετίας: Το υψηλό ευρωπαϊκό χρέος θα μπορούσε να πυροδοτήσει μια κρίση του ευρώ
Τα αυξανόμενα επίπεδα δημόσιου χρέους στην Ευρώπη και πέραν αυτής εγκυμονούν κινδύνους για την οικονομική σταθερότητα και θα μπορούσαν να πυροδοτήσουν μια κρίση του ευρώ, δήλωσε την Παρασκευή η Ελβετίδα υπουργός Οικονομικών, Κάριν Κέλερ-Σούτερ.
Τα αυξανόμενα επίπεδα δημόσιου χρέους στην Ευρώπη και πέραν αυτής εγκυμονούν κινδύνους για την οικονομική σταθερότητα και θα μπορούσαν να πυροδοτήσουν μια κρίση του ευρώ, δήλωσε την Παρασκευή η Ελβετίδα υπουργός Οικονομικών, Κάριν Κέλερ-Σούτερ.
Μιλώντας στον ελβετικό δημόσιο ραδιοτηλεοπτικό φορέα SRF, στην Μπανγκόκ —στο περιθώριο των ετήσιων συναντήσεων του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου και της Παγκόσμιας Τράπεζας—, η Κέλερ-Σούτερ ανέφερε ότι και οι τιμές της ενέργειας εντείνουν τις ανησυχίες μεταξύ των υπευθύνων χάραξης πολιτικής.
Η Ελβετία διαθέτει ένα από τα χαμηλότερα επίπεδα δημόσιου χρέους στην Ευρώπη, ωστόσο η Κέλερ-Σούτερ τόνισε ότι, στο τρέχον περιβάλλον, είναι σημαντικό να εξετάζεται η ευρύτερη εικόνα.
«Είμαστε τόσο στενά διασυνδεδεμένοι σε διεθνές επίπεδο, ώστε καθιστάμεθα επίσης ευάλωτοι, για παράδειγμα, στην περίπτωση που προκύψει κρίση χρέους εξαιτίας του δημόσιου χρέους μεγάλων χωρών. Σκέφτομαι συγκεκριμένα τις Ηνωμένες Πολιτείες, αλλά και την Ευρώπη. Υπάρχει η περίπτωση της Γαλλίας — κάτι που θα μπορούσε να οδηγήσει σε κρίση του ευρώ», δήλωσε η Κέλερ-Σούτερ στο δίκτυο SRF.
Το δημόσιο χρέος της Γαλλίας, τα δημοσιονομικά ελλείμματα και η υποτονική οικονομική ανάπτυξη έχουν εντείνει τις ανησυχίες για την κατάσταση των δημόσιων οικονομικών της, καθώς ο πολιτικός κατακερματισμός έχει καταστήσει πιο περίπλοκες τις προσπάθειες δημοσιονομικής εξυγίανσης.
Αναλύσεις
Η Κίνα βρίσκει δρόμο που παρακάμπτει το Πακιστάν – Ο διάδρομος Ουαχάν αλλάζει τις γεωπολιτικές ισορροπίες
Μία νέα οδική αρτηρία μήκους 121 χιλιομέτρων στο βορειοανατολικό Αφγανιστάν δημιουργεί τις προϋποθέσεις για απευθείας χερσαία σύνδεση με την Κίνα, χωρίς διέλευση από το Πακιστάν. Η ολοκλήρωση του δρόμου στον ιστορικό διάδρομο Ουαχάν αποκτά ιδιαίτερη γεωπολιτική σημασία, καθώς το Πεκίνο αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα ασφαλείας με τις επενδύσεις του στο Πακιστάν, ενώ η Καμπούλ επιδιώκει να μειώσει την εξάρτησή της από το Ισλαμαμπάντ.
Μία σημαντική εξέλιξη στις χερσαίες μεταφορές και στις γεωπολιτικές ισορροπίες της Κεντρικής Ασίας καταγράφεται στο Αφγανιστάν, με την ολοκλήρωση νέου δρόμου στον στρατηγικής σημασίας διάδρομο Ουαχάν.
Σύμφωνα με ανάλυση του Imran Khurshid που δημοσιεύθηκε στις 9 Οκτωβρίου 2026 στο Asia Times, οι αφγανικές αρχές εγκαινίασαν οδική διαδρομή 121 χιλιομέτρων, η οποία εκτείνεται από την περιοχή Μπρογκίλ έως τα σύνορα με την Κίνα, στην επαρχία Μπανταχσάν.
Το έργο κόστισε περίπου 365 εκατομμύρια αφγάνι, ποσό που αντιστοιχεί σε περίπου 5,5 εκατομμύρια δολάρια.
Κατά τις αφγανικές ανακοινώσεις, κατασκευάστηκε από ντόπιους μηχανικούς και εργαζομένους, χωρίς τη συμμετοχή ξένων τεχνικών συμβούλων.
Η νέα διαδρομή φθάνει στα σινοαφγανικά σύνορα. Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι λειτουργεί ήδη πλήρης διεθνής εμπορευματικός διάδρομος, καθώς εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικοί τεχνικοί και συνοριακοί περιορισμοί.
Γιατί ο διάδρομος Ουαχάν έχει στρατηγική σημασία
Ο διάδρομος Ουαχάν αποτελεί μια στενή λωρίδα αφγανικού εδάφους ανάμεσα στο Τατζικιστάν, το Πακιστάν και την Κίνα.
Η γεωγραφική του διαμόρφωση συνδέεται με τον ανταγωνισμό της Βρετανικής και της Ρωσικής Αυτοκρατορίας κατά τον 19ο αιώνα.
Η περιοχή διατηρήθηκε ως ζώνη διαχωρισμού των δύο αυτοκρατορικών σφαιρών επιρροής, αποτελώντας ένα από τα χαρακτηριστικότερα γεωγραφικά κατάλοιπα του λεγόμενου «Μεγάλου Παιχνιδιού».
Σήμερα, η ίδια περιοχή αποκτά νέα σημασία, αυτή τη φορά λόγω της προσπάθειας σύνδεσης της Κίνας με το Αφγανιστάν και ευρύτερα με την Κεντρική Ασία.
Ο δρόμος ανοίγει τη δυνατότητα δημιουργίας μιας εναλλακτικής οδού μεταφορών, περιορίζοντας δυνητικά την ανάγκη διέλευσης από το πακιστανικό έδαφος.
Το πρόβλημα της Κίνας με τον οικονομικό διάδρομο CPEC
Το ενδιαφέρον της εξέλιξης εντοπίζεται κυρίως στην προσπάθεια του Πεκίνου να περιορίσει την εξάρτησή του από ευάλωτες υποδομές.
Ο Οικονομικός Διάδρομος Κίνας–Πακιστάν, γνωστός ως CPEC, αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα προγράμματα της κινεζικής πρωτοβουλίας Belt and Road.
Μέσω του συγκεκριμένου σχεδίου, η Κίνα επιχειρεί να ενισχύσει τις εμπορικές και ενεργειακές συνδέσεις της με τη Νότια Ασία και την Αραβική Θάλασσα.
Ωστόσο, η υλοποίηση των έργων έχει αντιμετωπίσει σοβαρές δυσκολίες.
Στην επαρχία Μπαλουχιστάν, οργανώσεις αυτονομιστών έχουν πραγματοποιήσει επανειλημμένες επιθέσεις εναντίον κινεζικών συμφερόντων, εγκαταστάσεων και εργαζομένων.
Οι επιθέσεις αυτές έχουν επιβαρύνει την ασφάλεια των υποδομών και έχουν αυξήσει το κόστος προστασίας των κινεζικών επενδύσεων.
Παράλληλα, έχουν διατυπωθεί καταγγελίες για καθυστερήσεις, κακοδιαχείριση και προβλήματα διαφάνειας σε επιμέρους προγράμματα του CPEC.
Η εδαφική διαμάχη με την Ινδία
Μια επιπλέον γεωπολιτική δυσκολία συνδέεται με τη διέλευση του CPEC από το Γκιλγκίτ–Μπαλτιστάν.
Η περιοχή διοικείται από το Πακιστάν, αλλά διεκδικείται από την Ινδία, στο πλαίσιο της ευρύτερης διαμάχης για το Κασμίρ.
Το Νέο Δελχί έχει αντιταχθεί επανειλημμένα σε έργα που διέρχονται από εδάφη τα οποία θεωρεί τμήμα της δικής του επικράτειας.
Αυτό σημαίνει ότι ο οικονομικός διάδρομος Κίνας–Πακιστάν δεν αποτελεί μόνο αναπτυξιακό πρόγραμμα, αλλά συνδέεται με μία από τις πιο ευαίσθητες εδαφικές αντιπαραθέσεις της Ασίας.
Η δημιουργία εναλλακτικών διαδρομών μέσω του Αφγανιστάν θα μπορούσε μακροπρόθεσμα να προσφέρει στο Πεκίνο μεγαλύτερη ευελιξία.
Δεν υπάρχει, πάντως, ένδειξη ότι ο δρόμος του Ουαχάν μπορεί σήμερα να αντικαταστήσει τις μεγάλες μεταφορικές υποδομές του CPEC.
Η Καμπούλ επιχειρεί να μειώσει την εξάρτησή της από το Ισλαμαμπάντ
Για την κυβέρνηση των Ταλιμπάν, το έργο έχει και μία σαφή πολιτική διάσταση.
Το Αφγανιστάν εξαρτάται σε σημαντικό βαθμό από συνοριακές διαβάσεις και μεταφορικούς άξονες που περνούν από το Πακιστάν.
Οι επανειλημμένες εντάσεις ανάμεσα στις δύο χώρες έχουν προκαλέσει κλείσιμο συνοριακών περασμάτων, διακοπές εμπορικών ροών και επιβάρυνση της αφγανικής οικονομίας.
Μια εναλλακτική χερσαία διέξοδος προς την Κίνα θα μπορούσε, εφόσον αναπτυχθεί και καταστεί λειτουργική, να μειώσει τη δυνατότητα του Πακιστάν να χρησιμοποιεί τη γεωγραφική του θέση ως μέσο πίεσης προς την Καμπούλ.
Η αφγανική πλευρά αντιμετωπίζει το έργο ως σημαντική υποδομή οικονομικής και στρατηγικής αυτονομίας.
Η στάση της Κίνας και της Ρωσίας
Παρά την προοπτική άμεσης σύνδεσης, το Πεκίνο δεν έχει εγκαταλείψει τον οικονομικό διάδρομο CPEC ούτε έχει ανακοινώσει ότι ο Ουαχάν θα τον αντικαταστήσει.
Η Κίνα εξακολουθεί να διατηρεί σημαντικά οικονομικά και στρατηγικά συμφέροντα στο Πακιστάν.
Αντίστοιχα, η Ρωσία ενδιαφέρεται για τη σταθερότητα του Αφγανιστάν και για την ανάπτυξη νέων δικτύων επικοινωνίας στην Κεντρική Ασία.
Η δημιουργία περισσότερων επιλογών διασύνδεσης ενδέχεται να περιορίσει την αποκλειστική σημασία ορισμένων παραδοσιακών μεταφορικών διαδρομών.
Η πραγματική αξία του Ουαχάν θα εξαρτηθεί από τη βελτίωση των οδικών υποδομών, τη λειτουργία συνοριακών και τελωνειακών εγκαταστάσεων, τις καιρικές συνθήκες και τις πολιτικές αποφάσεις της Κίνας.
Το μήνυμα προς το Πακιστάν
Η νέα διαδρομή αναδεικνύει μια σημαντική γεωπολιτική πραγματικότητα: η γεωγραφική θέση ενός κράτους προσφέρει στρατηγικά πλεονεκτήματα, αλλά η αξιοποίησή τους εξαρτάται από την ασφάλεια και την αξιοπιστία των μεταφορικών του δικτύων.
Το Πακιστάν εξακολουθεί να αποτελεί κρίσιμο εταίρο της Κίνας, ιδιαίτερα στο πλαίσιο του CPEC.
Ταυτόχρονα, όμως, η αστάθεια, οι επιθέσεις σε κινεζικά συμφέροντα και οι αντιπαραθέσεις με το Αφγανιστάν δημιουργούν κίνητρα αναζήτησης εναλλακτικών επιλογών.
Ο διάδρομος Ουαχάν δεν έχει ακόμη μετατραπεί σε μεγάλο εμπορικό πέρασμα. Η κατασκευή του δρόμου, ωστόσο, καταδεικνύει ότι το Αφγανιστάν επιχειρεί να αποκτήσει πρόσθετες διεθνείς συνδέσεις και ότι η αποκλειστική εξάρτηση από το Πακιστάν δεν αποτελεί πλέον τη μοναδική γεωγραφική επιλογή.
Για το Ισλαμαμπάντ, η εξέλιξη αποτελεί μια νέα στρατηγική παράμετρο που θα πρέπει να συνυπολογίσει στις σχέσεις του με το Πεκίνο και την Καμπούλ.
Διεθνή
Γερμανία: Το ρωσικό φυσικό αέριο επιστρέφει έμμεσα μέσω των λιπασμάτων, παρά τους ευρωπαϊκούς δασμούς
Οι εισαγωγές ρωσικών αζωτούχων λιπασμάτων μειώθηκαν κατά 66% το 2025-2026, αλλά παραμένουν 53% υψηλότερες από τα επίπεδα πριν από τον πόλεμο στην Ουκρανία.
Το υψηλό ενεργειακό κόστος στη Γερμανία διατηρεί ανταγωνιστικά τα ρωσικά προϊόντα, σύμφωνα με στοιχεία που δημοσίευσε η Berliner Zeitung. Η Γερμανία εξακολουθεί να συνδέεται εμπορικά με το ρωσικό φυσικό αέριο, παρά τις ευρωπαϊκές προσπάθειες περιορισμού της ενεργειακής εξάρτησης από τη Μόσχα.
Αυτή τη φορά, η σύνδεση δεν αφορά αποκλειστικά την άμεση προμήθεια φυσικού αερίου, αλλά τις εισαγωγές λιπασμάτων που παράγονται με τη χρήση ρωσικού αερίου ως πρώτης ύλης και πηγής ενέργειας. Σύμφωνα με δημοσίευμα της γερμανικής εφημερίδας, που βασίζεται σε στοιχεία του Γερμανικού Ομοσπονδιακού Στατιστικού Γραφείου και του Συνδέσμου Αγροτικής Βιομηχανίας (IVA), οι εισαγωγές αζώτου μέσω ρωσικών λιπασμάτων μειώθηκαν σημαντικά κατά το 2025-2026. Ωστόσο, εξακολουθούν να βρίσκονται πάνω από τα επίπεδα που καταγράφονταν πριν από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία.
Τα στοιχεία των εισαγωγών και η σύγκριση με την προπολεμική περίοδο
Το 2025-2026, η Γερμανία εισήγαγε 48.800 τόνους αζώτου μέσω λιπασμάτων ρωσικής προέλευσης. Η ποσότητα αυτή είναι μειωμένη κατά περίπου 66% σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος, αλλά παραμένει κατά 53% υψηλότερη από τους 31.800 τόνους που είχαν καταγραφεί το 2020-2021, πριν από τον πόλεμο.
Η εξέλιξη των εισαγωγών δείχνει πόσο έντονη ήταν η αύξηση μετά το 2022. Το 2021-2022 οι εισαγωγές έφτασαν τους 56.800 τόνους αζώτου, ενώ το 2022-2023 εκτοξεύθηκαν στους 185.100 τόνους. Στη συνέχεια καταγράφηκαν 140.200 τόνοι το 2023-2024 και 143.800 τόνοι το 2024-2025, προτού σημειωθεί η μεγάλη υποχώρηση της τελευταίας περιόδου. Τα στοιχεία αφορούν την ποσότητα του αζώτου που περιέχεται στα εισαγόμενα λιπάσματα και όχι το συνολικό βάρος των προϊόντων.
Τα λιπασματικά έτη υπολογίζονται από τον Ιούλιο έως τον Ιούνιο. Η ποσότητα αζώτου που εισήχθη στη Γερμανία μέσω ρωσικής ουρίας μειώθηκε από 71.600 τόνους σε 27.600 τόνους, καταγράφοντας πτώση άνω του 61%. Παρά τη μείωση, η ποσότητα εξακολουθεί να είναι σχεδόν τριπλάσια από τους 9.900 τόνους του 2020-2021. Η συγκεκριμένη εξέλιξη αναδεικνύει το βασικό πρόβλημα της ευρωπαϊκής πολιτικής περιορισμού των εμπορικών δεσμών με τη Ρωσία. Ακόμη και όταν περιορίζονται οι εισαγωγές συγκεκριμένων προϊόντων, οι οικονομικές σχέσεις μπορούν να διατηρούνται μέσω άλλων κατηγοριών αγαθών, ιδιαίτερα όταν αυτά έχουν χαμηλότερο κόστος παραγωγής.
Γιατί οι ρωσικές εισαγωγές παραμένουν ανταγωνιστικές
Καθοριστικός παράγοντας είναι το υψηλό ενεργειακό κόστος στη Γερμανία και στην υπόλοιπη Ευρώπη. Η παραγωγή αζωτούχων λιπασμάτων απαιτεί μεγάλες ποσότητες φυσικού αερίου, το οποίο χρησιμοποιείται τόσο ως πρώτη ύλη όσο και ως πηγή ενέργειας. Σύμφωνα με τον Σύνδεσμο Αγροτικής Βιομηχανίας (IVA), οι ευρωπαϊκοί δασμοί, που τέθηκαν σε ισχύ τον Ιούλιο του 2025, περιόρισαν σημαντικά τις εισαγωγές ρωσικών λιπασμάτων. Ωστόσο, δεν εξάλειψαν το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα των ρωσικών προϊόντων. Ο σύνδεσμος επισημαίνει ότι οι υψηλές τιμές ενέργειας δυσκολεύουν τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις να αυξήσουν την εγχώρια παραγωγή και να καλύψουν μεγαλύτερο μέρος των αναγκών της αγοράς. Ως αποτέλεσμα, τα ρωσικά λιπάσματα εξακολουθούν να παραμένουν ελκυστικά, ακόμη και μετά την επιβολή πρόσθετων δασμών.
Παράλληλα, σύμφωνα με τον IVA, είναι πιθανό ορισμένες ποσότητες ρωσικών προϊόντων να φτάνουν στη γερμανική αγορά μέσω άλλων κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το μέγεθος αυτών των έμμεσων εισαγωγών, ωστόσο, δεν μπορεί να προσδιοριστεί με ακρίβεια από τα διαθέσιμα στοιχεία.
Δεν αποδίδονται οι αυξήσεις των τιμών αποκλειστικά στους δασμούς
Το ζήτημα έχει άμεση σημασία για τους Γερμανούς αγρότες, καθώς το κόστος των λιπασμάτων επηρεάζει την παραγωγή και, τελικά, την οικονομική βιωσιμότητα των καλλιεργειών. Ο IVA υποστηρίζει ότι η μείωση των ρωσικών εισαγωγών δεν έχει προκαλέσει μέχρι στιγμής σαφή αύξηση των τιμών εξαιτίας των δασμών. Σύμφωνα με τον σύνδεσμο, η εγχώρια παραγωγική δυναμικότητα και οι εισαγωγές από άλλες χώρες, μεταξύ των οποίων η Αίγυπτος, επαρκούν για την κάλυψη των αναγκών της αγοράς. Την ίδια στιγμή, ο σύνδεσμος αποδίδει τις υψηλές τιμές των λιπασμάτων το 2026 στις διεθνείς ενεργειακές αναταράξεις, στον πόλεμο με το Ιράν και στην κρίση γύρω από τα Στενά του Ορμούζ, παράγοντες που επηρεάζουν το κόστος μεταφοράς και τις παγκόσμιες τιμές ενέργειας και λιπασμάτων.
Οι εκτιμήσεις αυτές αποτελούν τις θέσεις του κλαδικού συνδέσμου και δεν συνιστούν από μόνες τους ανεξάρτητη αξιολόγηση όλων των παραγόντων που διαμορφώνουν τις τιμές.
Νέες πιέσεις για περιορισμό των ρωσικών εισαγωγών
Με αφορμή τα στοιχεία, ο IVA ζητά να εξεταστεί η επιβολή πρόσθετων δασμών στις εισαγωγές καλιούχων λιπασμάτων από τη Ρωσία και τη Λευκορωσία. Το κάλιο αποτελεί βασικό θρεπτικό στοιχείο για τις καλλιέργειες και αντιπροσωπεύει μια ακόμη κατηγορία προϊόντων στην οποία η ευρωπαϊκή αγορά διατηρεί εμπορικές σχέσεις με τις δύο χώρες.
Ο σύνδεσμος εκτιμά ότι η ευρωπαϊκή βιομηχανία μπορεί να καλύψει τις ανάγκες της γεωργίας χωρίς να εξαρτάται από τις συγκεκριμένες εισαγωγές και υποστηρίζει ότι πρόσθετοι δασμοί δεν θα πρέπει να οδηγήσουν αναγκαστικά σε αυξήσεις τιμών. Η συζήτηση, ωστόσο, αποτυπώνει το ευρύτερο δίλημμα της ευρωπαϊκής οικονομικής πολιτικής. Η μείωση της εξάρτησης από τη Ρωσία απαιτεί όχι μόνο εμπορικούς περιορισμούς, αλλά και ανταγωνιστική εγχώρια παραγωγή, προσιτό ενεργειακό κόστος και εναλλακτικές πηγές προμήθειας.
Τα δεδομένα της γερμανικής αγοράς δείχνουν ότι οι δασμοί μπορούν να περιορίσουν σημαντικά τις εισαγωγές, χωρίς όμως να εξαλείψουν αυτομάτως τις οικονομικές σχέσεις που στηρίζονται σε διαφορές κόστους παραγωγής. Για τη Γερμανία και την Ευρωπαϊκή Ένωση, η πρόκληση παραμένει η εξισορρόπηση τριών στόχων: της ενεργειακής και οικονομικής ασφάλειας, της στήριξης της εγχώριας βιομηχανίας και της διατήρησης προσιτού κόστους για τον αγροτικό τομέα.
Με πληροφορίες του Συνδέσμου Αγροτικής Βιομηχανίας (IVA) και του Γερμανικού Ομοσπονδιακού Στατιστικού Γραφείου.
-
Αναλύσεις1 μήνα πρινΤο τελεσίγραφο Καλίν την ώρα που η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο!
-
Άμυνα3 μήνες πρινΡωσσικό ΜΜΕ: Ελληνικό «μπλόκο» στην απαίτηση για Patriot – Πώς γνωρίζει το Κίεβο απόρρητα στοιχεία για τους πυραύλους μας;
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ3 μήνες πρινΠακιστανός με καναδική υπηκοότητα ο υπαίτιος της πυρκαγιάς στον Έβρο! Πιθανόν να μετέφερε μετανάστες
-
GEOPOLITICO1 μήνα πρινΤο διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
-
Αναλύσεις2 μήνες πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΞέσπασμα της μητέρας της Μυρτούς για την υπόθεση Τζαβέντ Ασλάμ: «Δεν ξεχνώ ποτέ» – «Δήμαρχος των Πακιστανών ο Δούκας»
-
GEOPOLITICO4 εβδομάδες πρινΤί λέει Τούρκος δημοσιογράφος για Σάββα Καλεντερίδη; «Έκανε πολύ καλά τη δουλειά του για τη χώρα του – Δεν μπορούσε να τον στριμώξει η ΜİΤ»
-
Αναλύσεις3 μήνες πρινΕάν η Τουρκία απορρίψει τη συμφωνία αποχώρησης από την Κύπρο θα απομακρυνθεί δια της βίας

