Διεθνή
A. Μαυρογιάννης: Θα είχαμε Στρατηγική Συμφωνία εάν…
Ο Ελληνοκύπριος διαπραγματευτής Ανδρέας Μαυρογιάννης δηλώνει κατηγορηματικά ότι η Τουρκία στο Κραν Μοντάνα επέμενε μέχρι τέλους στην παραμονή τουρκικών στρατευμάτων μονίμως στο νησί
γράφει ο Φρίξος Δαλίτης
Ξεκάθαρος και χωρίς περιστροφές καταγράφει τη δική του μαρτυρία για τα όσα διαδραματίστηκαν στο Κραν Μοντάνα, ως αυτόπτης μάρτυρας και εκ των πρωταγωνιστών της όλης ιστορίας.
Ο Ελληνοκύπριος διαπραγματευτής Ανδρέας Μαυρογιάννης δηλώνει κατηγορηματικά ότι η Τουρκία στο Κραν Μοντάνα επέμενε μέχρι τέλους στη μόνιμη παρουσία αριθμού στρατευμάτων στην Κύπρο και στην αναβολή της συζήτησης για τη διατήρηση ή όχι των εγγυήσεων για δέκα τουλάχιστον χρόνια μετά την έναρξη εφαρμογής της λύσης και χωρίς δέσμευση για το τελικό αποτέλεσμα.
Κληθείς να σχολιάσει τα όσα αποκαλύφθηκαν μέσα από τις αποκαλύψεις του «Φ», σημειώνει πως δεν θα ήθελε να είναι μέρος αυτής της συζήτησης, καθώς, όπως υποδεικνύει, δεν είναι συνετή η ανέμελη και απροβλημάτιστη αμφισβήτηση της καταγραφής των γεγονότων από τους πρωταγωνιστές που για την ελληνοκυπριακή πλευρά ήταν ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας και ο ίδιος, και δεν είναι συνετή η εξίσωση της μαρτυρίας με την ερμηνεία.
Αναφερόμενος στα γεγονότα και το κρίσιμο δείπνο, μιλά για τη στάση της τουρκικής πλευράς, τις προσδοκίες που είχαν δημιουργηθεί πριν το δείπνο και το πόσο κοντά είμαστε στην εξεύρεση λύσης. Σημειώνει ότι έλειπε το τελευταίο βήμα το οποίο εάν η Τουρκία το έκανε, θα μπορούσε να είχαμε διαφορετική κατάληξη. Μιλά για το άτυπο έγγραφο του ΓΓ του ΟΗΕ που κατατέθηκε στο δείπνο, τονίζοντας πως η Ελλάδα και η Κύπρος ήταν οι μόνες που το είχαν αποδεχθεί για συζήτηση και εξηγεί πώς φτάσαμε στο άδοξο τέλος της διάσκεψης.
– Να ξεκινήσουμε από τις αποκαλύψεις των πρακτικών του «Φ» για το Κραν Μοντάνα. Ζήσατε την ιστορία από κοντά. Ποιο το σχόλιο σας;
– Δεν θα ‘θελα να είμαι μέρος αυτής της συζήτησης. Όχι μόνο γιατί δεν είναι σωστό ούτε να διαρρέονται έγγραφα των ΗΕ ούτε και εγώ να σχολιάζω διαρροές. Επιπλέον από τη φύση τους αυτές οι ανταλλαγές αντιπαρέρχονται τη θεμελιώδη διάκριση ανάμεσα στο γεγονός και την ερμηνεία. Το δικαίωμα ερμηνείας ανήκει στον καθένα από εμάς, ιδεωδώς με βάση την επισταμένη και καλόπιστη ανάγνωση των γεγονότων και άλλων συναφών τεκμηρίων. Τα γεγονότα όμως αυτά καθ’ εαυτά τα γνωρίζουν οι συμμετέχοντες και ενδεχομένως οι μάρτυρες. Δηλαδή στην περίπτωση αυτή, από την πλευρά μας, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας και εγώ. Και, με όλο τον σεβασμό, δεν είναι συνετή η ανέμελη και απροβλημάτιστη αμφισβήτηση της καταγραφής μας και η εξίσωση της μαρτυρίας με την ερμηνεία.
– Να το θέσουμε διαφορετικά. Μέσα από τα έγγραφα διαφαίνεται ότι η θέση της τουρκικής πλευράς ήταν η παραμονή των τουρκικών στρατευμάτων στην Κύπρο. Μια τοποθέτηση που επιβεβαιώνει τους ισχυρισμούς της ελληνοκυπριακής πλευράς. Τι απαντάτε;
– Με απόλυτη σεμνότητα και ειλικρίνεια σας λέω, όπως επαναλαμβάνω για τέσσερα και πλέον χρόνια, ότι η Τουρκία επέμεινε στην μόνιμη παραμονή αριθμού στρατευμάτων στην Κύπρο και στην αναβολή της συζήτησης για τη διατήρηση ή όχι των εγγυήσεων για δέκα τουλάχιστον χρόνια μετά την έναρξη εφαρμογής της λύσης και χωρίς δέσμευση για το τελικό αποτέλεσμα.
– Γίνεται λόγος για ένα άτυπο έγγραφο που κατατέθηκε στο δείπνο και το οποίο απορρίφθηκε από την ελληνοκυπριακή πλευρά. Υπήρχε τέτοιο έγγραφο και τι προνοούσε; Απορρίφθηκε από την ελληνοκυπριακή πλευρά;
– Η δική μας πλευρά και η Ελλάδα ήταν οι μόνες που δέχθηκαν να συζητήσουν το έγγραφο εργασίας που κατέθεσε ο ΓΓ για τον μηχανισμό εφαρμογής της λύσης.
– Υπήρχε δηλαδή τέτοιο έγγραφο;
– Ο Γενικός Γραμματέας κατέθεσε στην αρχή του δείπνου της 6ης Ιουλίου 2017, μονοσέλιδο, άτυπο, έγγραφο προς συζήτηση, για το θέμα του μηχανισμού εφαρμογής της λύσης. Η συμφωνία επί του μηχανισμού εφαρμογής ήταν κομβικής σημασίας γιατί ήταν η μόνη προϋπόθεση που είχε θέσει ο ΓΓ στα έξι σημεία του, για την κατάργηση των εγγυήσεων και των επεμβατικών δικαιωμάτων. Πώς θα ήταν δυνατόν εμείς που επιδιώκουμε την κατάργηση των εγγυήσεων να μην θέλουμε να γίνει αυτή η συζήτηση;
– Το γνωστό πλαίσιο Γκουτέρες, δηλαδή;
– Το πρώτο από τα έξι σημεία του πλαισίου Γκουτέρες προέβλεπε την κατάργηση των εγγυήσεων, νοουμένου ότι υπάρχει μηχανισμός εφαρμογής της λύσης, υπό τον ΟΗΕ. Γι’ αυτό και στο τελευταίο δείπνο ο ΓΓ ενήργησε δεόντως για να συντρέχουν οι προϋποθέσεις για την κατάργηση των εγγυήσεων.
– Εσείς διαπιστώσατε να υπήρχε πρόθεση από πλευράς Τσαβούσογλου για υποχωρήσεις και την οποία δεν αξιοποίησε η δική μας πλευρά;
– Αυτό που βιώσαμε είναι πως πριν από το δείπνο μας δίνονταν κάποιες διαβεβαιώσεις ότι βρισκόμασταν σε ακτίνα συμφωνίας. Κατά τη διάρκεια του δείπνου, όταν ο ΓΓ του ΟΗΕ προσπάθησε να συντάξουμε όλοι μαζί ένα προσχέδιο στρατηγικής συμφωνίας, και ξεκίνησε αναφέροντας την κατάργηση των εγγυήσεων, ο κ. Τσαβούσογλου αντέδρασε, δηλώνοντας ότι η Τουρκία δεν αποδέχεται κατάργηση των εγγυήσεων.
– Είναι σε αυτό το σημείο που γίνεται μία ακόμα συζήτηση κατά πόσο την ώρα που ανέφερε το συγκεκριμένο σημείο ο ΓΓ του ΟΗΕ, υπήρξε -όπως λέγεται- παρέμβαση από τον κ. Κοτζιά και τον κ. Αναστασιάδη αξιώνοντας μηδέν στρατό και μηδέν εγγυήσεις από την πρώτη μέρα, που προκάλεσε την αντίδραση Τσαβούσογλου…
– Αυτό είναι το σλόγκαν που χρησιμοποιούσε συνεχώς ο κ. Τσαβούσογλου. Βεβαίως για εμάς το ζητούμενο τελικό αποτέλεσμα ήταν και είναι η απαλλαγή από τις εγγυήσεις και τα κατοχικά στρατεύματα. Εξού και η επιμονή μας σε ρήτρα λήξης για την παρουσία των στρατευμάτων. Αυτή ήταν και η λογική των σημείων του ΓΓ. Όμως, και παρά τους περί του αντιθέτου ισχυρισμούς, ρητά ο κ. Τσαβούσογλου απέρριψε τα δύο αυτά σημεία από το πλαίσιο που παρουσίασε ο Γενικός Γραμματέας. Τού είπε μάλιστα ο ΓΓ πως υπήρξε παρεξήγηση γιατί είχε καταλάβει ότι αν παρουσίαζε τη θέση αυτή ο ίδιος εντός το συνολικού πακέτου θα το δεχόταν, έστω και αν κατανοούσε ότι η Τουρκία δεν ήταν σε θέση να το προτείνει η ίδια. Η διαφωνία αυτή ήταν ανάμεσα στον ΓΓ και την Τουρκία. Τι να έκανε η πλευρά μας;
– Αυτό ήταν που οδήγησε και στο ναυάγιο τελικά…
– Αυτό ήταν το τέλος της Διάσκεψης.
Οι Τούρκοι εφαρμόζουν την πολιτική του οδοστρωτήρα
– Γιατί μιλούν κάποιοι ακόμη και σήμερα για χαμένη ευκαιρία στο Κραν Μοντάνα;
– Ήμασταν όντως πολύ κοντά, μια ανάσα από τη λύση, πιο κοντά παρά ποτέ, με περιεκτική προσέγγιση και μέσα από ελεύθερη διαπραγμάτευση, κυπριακής ιδιοκτησίας. Πιστέψαμε ότι μπορούσαμε να φτάσουμε σε λύση. Εάν η Τουρκία μετακινείτο λίγο ακόμα, ναι, θα μπορούσαν να ήταν διαφορετικά τα πράγματα. Αν δεχόταν την εισήγηση του ΓΓ, θα είχαμε στρατηγική συμφωνία που θα άνοιγε τον δρόμο για τη λύση.
– Τίθεται ακόμα ένα θέμα. Γιατί ο ΓΓ του ΟΗΕ στην έκθεση του επέρριψε την ευθύνη στους δύο ηγέτες, αφού η ευθύνη για το ναυάγιο άνηκε στην Τουρκία;
– Δεν είναι αυτή η δική μου ανάγνωση.
– Μα είναι κάτι που λέγεται από διάφορους αυτό…
– Σας παραπέμπω στο κείμενο της Έκθεσης του ΓΓ του ΟΗΕ ημερομηνίας 28 Σεπτεμβρίου 2017. Πουθενά δεν διαφοροποιεί την ευθύνη των δύο ηγετών για την τελική αποτυχία σε σχέση προς τις εγγυήτριες δυνάμεις. Αναφερόμενος στα μέρη (είχαμε πέντε μέρη (parties) στη διάσκεψη και την ΕΕ ως παρατηρητή), λέει ότι στο τελευταίο δείπνο “the parties were unable to finalize a package and bridge remaining differences. While the parties were moving closer on substance, they remained far apart with respect to the trust and determination necessary to seek common ground, through mutual accommodation, ultimately preventing them from reaching the broad outlines of a strategic understanding across the negotiating chapters that could have paved the way for the final settlement deal” (παράγραφος 26). Ανάλογη είναι και η αναφορά στα μέρη στην παράγραφο 46 που αναφέρεται στο τι δέον γενέσθαι. Η μόνη άλλη συναφής αναφορά είναι στην παράγραφο 19, όπου αναφερόμενος στην έναρξη της διάσκεψης λέει πως “I could see …..the three guarantors ….. had all come to Switzerland committed to seeking mutually acceptable solutions”. Παρόμοια πράγματα λέει για τους ηγέτες πανταχόθεν της έκθεσης. Το ερώτημα είναι τι έκανε ο καθένας και δή η Τουρκία την κρίσιμη στιγμή. Ας μην πιανόμαστε από κουβέντες.
Το πλαίσιο Γκουτέρες περιελάμβανε έξι σημεία (εγγυήσεις, στρατεύματα, εδαφικό, περιουσιακό, ουσιαστική συμμετοχή, μεταχείριση Τούρκων υπηκόων στην Κύπρο στη μετά τη λύση εποχή). Σε κάποια από αυτά η πλευρά μας, με βάση τις εισηγήσεις του ΓΓ, είχε να δώσει, σε κάποια είχε να πάρει. Είχε να δώσει στην ουσιαστική συμμετοχή, στη μεταχείριση των Τούρκων υπηκόων, ίσως και σε κάποια επιμέρους ζητήματα του περιουσιακού. Διαβάστε τις θέσεις που κατέθεσε η πλευρά μας και την αναφορά στην έκθεση του ΓΓ (στις παραγράφους 20, 21 και 27) πως τα ζητήματα αυτά είχαν ουσιαστικά επιλυθεί. Πώς; Με την υφ’ ημών αποδοχή των εισηγήσεων του ΓΓ. Ποιές αντίστοιχες θέσεις κατάθεσε η Τουρκική πλευρά στα άλλα θέματα, εγγυήσεις, στρατεύματα, εδαφικό; Ποια ήταν η ανταπόκριση της στα σχετικά σημεία του πλαισίου του Γενικού Γραμματέα; Απολύτως καμία.
– Και ήταν γνωστή η κατάθεση αυτών των θέσεων και προς την τουρκική πλευρά;
– Βεβαίως. Kατατέθηκαν γραπτώς, επίσημα, στις 5 και 6 Ιουλίου, για όλα τα θέματα.
– Λέγεται επίσης ότι δεν εκμεταλλευθήκαμε το μομέντουμ της ηγεσίας του κ. Ακιντζί…
– Είναι γεγονός πως μετά την κοινή διακήρυξη της 11ης Φεβρουαρίου 2014, δεν ήταν παρά η ‘εκλογή’ του κ. Ακιντζί το 2015, που έδωσε μια άλλη πνοή και καταφέραμε μαζί του να πετύχουμε θεαματική πρόοδο που μας οδήγησε εν τέλει στο Κραν Μοντάνα, την κομβικότερη στιγμή στην ιστορία της διαπραγμάτευσης του Κυπριακού. Διότι φτάσαμε τόσο κοντά. Ήταν το επιστέγασμα μιας κυπριακής ιδιοκτησίας διαδικασία κατά την οποία, για πρώτη φορά, έτυχαν περιεκτικής και αλληλένδετης διαπραγμάτευσης όλα τα θέματα, περιλαμβανομένων του εδαφικού, του περιουσιακού, των εγγυήσεων και των στρατευμάτων. Καλύψαμε πολύ δρόμο και φτάσαμε κοντύτερα στη λύση παρά ποτέ.
– Όμως δεν ξεπεράσαμε το τελευταίο εμπόδιο…
– Και ο κ. Ακιντζί είχε, φυσιολογικά, τις θέσεις, τα όρια και τους περιορισμούς του, όπως για θέματα εγγυήσεων και ασφάλειας. Φέραμε όμως στο τραπέζι τις εγγυήτριες δυνάμεις και τα συζητούσαμε. Έμεινε το ύστατο απαραίτητο βήμα από την Τουρκία, που δεν το έκανε. Το γιατί είναι θέμα εκτίμησης. Κάποιοι υποστηρίζουν ότι η θέση της Τουρκίας μπορούσε να εξελιχθεί επί το θετικότερον. Μακάρι. Το γεγονός παραμένει ότι με αυτά που δήλωσε ο κ. Τσαβούσογλου το τελευταίο βράδυ εξάρθρωσε την προσπάθεια. Αναιρούσε δύο από τα έξι σημεία του πλαισίου Γκουτέρες, το οποίο έπρεπε να ιδωθεί σφαιρικά και να συμφωνηθεί για να αποτελέσει στρατηγική συμφωνία. Γι’ αυτό ο ΓΓ του ΟΗΕ κήρυξε τη λήξη. Η τουρκική άρνηση, καταργούσε και το περιθώριο για προσέλευση των πρωθυπουργών των εγγυητριών δυνάμεων για ολοκλήρωση της συμφωνίας.
– Και για να κλείσουμε το συγκεκριμένο κεφάλαιο, τέθηκε ποτέ θέμα λύσης δύο κρατών από ελληνοκυπριακής πλευράς, είτε στο Κραν Μοντάνα, είτε αργότερα;
– Πουθενά και ουδέποτε τέθηκε τέτοιο θέμα από την πλευρά μας στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.
– Στη μετά το Κραν Μοντάνα εποχή, είμαστε επί της ουσίας σε ένα διαρκές αδιέξοδο, με νέα τετελεσμένα στην Αμμόχωστο και τη συνεχή αξίωση της Τουρκίας για δύο κράτη. Ποιά τα επόμενα βήματα;
– Συνεχίζουμε να βρισκόμαστε σε αδιέξοδο, ιδιαίτερα μετά την εκλογή του κ. Τατάρ στην ηγεσία της τουρκοκυπριακής κοινότητας. Σε συνεννόηση με την Τουρκία προβάλλει συνεχώς, και προσπαθεί και στην πράξη να επιβάλει, τη θέση των δύο κρατών και/ή της κυριαρχικής ισότητας. Και μάλιστα, όχι μόνον ως επιδίωξη, αλλά ως προϋπόθεση για τη συνέχιση των διαπραγματεύσεων. Συνεχίζουμε να προσπαθούμε να βρούμε τα νήματα του διαλόγου αλλά η τουρκική αδιαλλαξία επιδεινώνεται και τα τετελεσμένα στην Αμμόχωστο και στις θαλάσσιες ζώνες διευρύνονται αέναα.
– Πιστεύετε ότι μπορούν να υπάρξουν οι προϋποθέσεις για μια νέα ουσιαστική προσπάθεια που θα οδηγήσει σε λύση του Κυπριακού;
– Είναι κυρίως θέμα μετακίνησης της τουρκικής πλευράς από τις αδιάλλακτες θέσεις που έχει υιοθετήσει το τελευταίο διάστημα. Δεν αντιλαμβάνομαι τι είναι εκείνο που της επιτρέπει να ισχυρίζεται πως η Διζωνική Δικοινοτική Ομοσπονδία έχει χρεοκοπήσει. Στο Κραν Μοντάνα, όπως αναφέρει ο ΓΓ, τα ζητήματα εσωτερικής διακυβέρνησης είχαν ουσιαστικά επιλυθεί. (by the end of the conference the sides had reached practically full agreement on the federal executive and effective participation) (παράγραφος 21). Για να διασώσουμε το κεκτημένο, την προσπάθεια και την προοπτική, θα πρέπει να ασκηθεί μεγαλύτερη επιρροή για να επανέλθει η τουρκική πλευρά στην ουσιαστική διαπραγμάτευση, με βάση το συμφωνημένο πλαίσιο και τα ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας. Η δική μας προσήλωση σε αυτά είναι επίσης εκ των ων ουκ άνευ, και οφείλει να παραμείνει αταλάντευτη.
Οι Τούρκοι εφαρμόζουν την πολιτική του οδοστρωτήρα στην Αμμόχωστο
– Ποια η εκτίμηση σας για το θέμα της Αμμοχώστου;
– Η τουρκική πλευρά εφαρμόζει πολιτική οδοστρωτήρα. Προχωρούν διαρκώς σε νέα τετελεσμένα. Άμα υπάρχουν σοβαρές αντιδράσεις, κάνουν κάποιες μικρές στάσεις και προγραμματίζουν τα επόμενα βήματα, αλλά ο αμετάθετος στόχος τους παραμένει ο εποικισμός και η ανάπτυξη της ευρύτερης περιοχής Αμμοχώστου. Πρόκειται για εξόχως μακιαβελικό σχεδιασμό. Δεν περιορίζεται μόνο στην πρώην περίκλειστη περιοχή. Καλύπτει πρώτα το τρίγωνο, λιμάνι, Απόστολος Βαρνάβας, Σαλαμίνα και περιλαμβάνει μέχρι και την εκδίωξη της ΟΥΝΦΙΚΥΠ από το στρατόπεδο του Καραόλου για να εκμεταλλευθούν όλη εκείνη την περιοχή. Το δεύτερο κομμάτι αφορά την ανάδειξη της μεσαιωνικής πόλης σε μεγάλη τουριστική ατραξιόν με το λιμάνι να λειτουργεί σε συνέργεια, υποδεχόμενο αποκλειστικά κρουαζιερόπλοια και σκάφη αναψυχής.
Το εμπορικό λιμάνι σχεδιάζεται να μεταφερθεί στο Μπογάζι. Το τρίτο μέρος είναι η περίκλειστη περιοχή, και κυρίως, νοτίως της μεσαιωνικής πόλης, η φημισμένη, σπουδαία παραλία του Βαρωσιού. Σκοπός είναι να φτιάξουν κάτι σαν την Copacabana, να γκρεμίσουν τις υφιστάμενες φθαρμένες οικοδομές μεταφέροντας τη δόμηση ενδότερα. Νοτιότερα, θέλουν να δημιουργήσουν μεγάλη μαρίνα. Μένει η ενδοχώρα της περίκλειστης περιοχής. Τους ενδιαφέρει λιγότερο και παίζοντας με τις περιουσίες, προσπαθούν να προσδώσουν επιφάσεις νομιμότητας για να επιτύχουν ξένες επενδύσεις, που απαιτούν προοπτικές απόδοσης. Παραμερισμός των ψηφισμάτων του Συμβουλίου Ασφαλείας, προβολή νομιμοφάνειας, μαζική προσέλευση τουριστών, είναι τα τρία κλειδιά του ανοίγματος της Αμμοχώστου. Αυτός είναι ο σχεδιασμός τους και απαιτείται όχι μόνο προσοχή αλλά και κάθε δυνατή ενέργεια για διακοπή και αναστροφή του. Χάνεται το Βαρώσι και μαζί και η προοπτική επίλυσης του Κυπριακού.
«Θα με ενδιέφεραν οι Προεδρικές αν υπήρχε προοπτική»
– Σας ενδιαφέρουν οι προεδρικές εκλογές του 2023; Θέτετε κάποιες προϋποθέσεις για την υποψηφιότητα σας και ποιες είναι αυτές, αλλά και υπό ποιες συνθήκες θα μπορούσατε να είστε υποψήφιος;
– Είναι κοινός τόπος το να πω πως κάθε πολίτης που ενδιαφέρεται για τα κοινά μπορεί να είναι εν δυνάμει υποψήφιος, νοουμένου ότι συντρέχουν ορισμένες συνθήκες που καθιστούν την ενδεχόμενη επιδίωξή του ανταγωνιστική και αξιόπιστη, εκτός βεβαίως όταν πρόκειται για υποψηφιότητα που αποσκοπεί όχι σε εκλογή αλλά στην προβολή κάποιων θέσεων και ευαισθητοποίηση του κοινού για συγκεκριμένα θέματα. Θα με ενδιέφερε αν υπήρχε πραγματική προοπτική και αν μπορούσε να δημιουργηθεί τέτοια δυναμική που να την καθιστούσε αξιόπιστη και ρεύμα που να μπορούσε να οδηγήσει σε εκλογή. Έτι σημαντικότερο κριτήριο όμως, είναι η δυνατότητα πραγμάτωσης του οράματος που δεν μπορεί να είναι η απλή εναλλαγή στη διαχείριση της εξουσίας, αλλά καλύτερες μέρες για τον τόπο μας, σε συνθήκες ασφάλειας και ευημερίας σε μια σύγχρονη ευρωπαϊκή κοινωνία, μια αριστοτελική τελεολογική προσέγγιση ενός καλύτερου, ηθικότερου, δικαιότερου κόσμου, με περισσότερο σεβασμό και ευαισθησία για όλους.
– Ουσιαστική αλλαγή αντιλαμβάνομαι ότι θα μπορεί να έρθει μέσα από τη στήριξη κομμάτων τα οποία σήμερα δεν είναι κυβέρνηση…
– Μέχρι αποδείξεως του αντιθέτου, στην Κύπρο σήμερα η εκλογή στην Προεδρία της Δημοκρατίας απαιτεί στήριξη από πολιτικά κόμματα και πολιτικούς χώρους. Αν αυτή η αναγνώριση οδηγεί όχι απλά σε συναλλαγή διαχείρισης της εξουσίας αλλά σε κοινό όραμα και πρόγραμμα με φιλόδοξη στόχευση για ένα καλύτερο αύριο και ο εκφραστής θα μπορούσε να ήμουν εγώ, σίγουρα θα με ενδιέφερε.
– Να το θέσουμε τότε διαφορετικά. Είστε ανοικτός και διαθέσιμος σε όποιες πολιτικές δυνάμεις ή οργανωμένες πλατφόρμες πολιτών, θεωρούν ότι μπορείτε να εκφράσετε την αλλαγή την οποία πιστεύουν…
– Ναι αλλά πρέπει να είμαστε και περισσότερο υπεύθυνοι και πραγματιστές: «Συν Αθηνά και χείρα κίνει». Δεν νοείται να επενδύει κανείς αφηρημένα στο καρτέρεμα πολιτικών δυνάμεων που μια καλή πρωία θα αποφασίσουν να τον χρίσουν υποψήφιο.
– Αυτό σημαίνει ότι κάνετε ή θα κάνετε επαφές;
– Απαιτείται μία διαδραστική και διαλεκτική σχέση την οποία εγώ δεν έχω καν δοκιμάσει να δημιουργήσω. Έτσι δεν μπορώ να έχω παράπονο εάν μεθαύριο με προσπεράσει το ρεύμα.
– Έχετε κάποιο χρονοδιάγραμμα για το πότε θα λάβετε αποφάσεις;
– Όχι. Παραμένω στο στάδιο του προβληματισμού. Αντιλαμβάνομαι βεβαίως ότι σημαντικές πολιτικές δυνάμεις του τόπου προσανατολίζονται σε αποφάσεις προς την άνοιξη, έτσι μάλλον αυτός θα είναι ο ορίζοντας διαμόρφωσης του προεκλογικού σκηνικού.
– Εάν είστε θα παραμείνετε στη θέση του διαπραγματευτή;
- Εργάζομαι από τη θέση του διαπραγματευτή από το καλοκαίρι του 2013. Διορίσθηκα από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας με τη συναίνεση του Εθνικού Συμβούλιου. Η θέση αυτή, έχει εξόχως εθνικό χαρακτήρα και απαιτεί να βάζεις πλάτες για τον τόπο, πέρα από πολιτικές περιστάσεις. Σεμνά και ταπεινά και δίχως μεγάλα λόγια, νιώθω πως δεν είναι απλό να εγκαταλείψω αυτοβούλως το πρόβλημα του τόπου μου. Όμως εξυπακούεται πως είναι ασύμβατη η ιδιότητα του διαπραγματευτή με απόφαση
ΠΗΓΗ: Φιλελεύθερος
Διεθνή
Προειδοποίηση της Ελβετίας: Το υψηλό ευρωπαϊκό χρέος θα μπορούσε να πυροδοτήσει μια κρίση του ευρώ
Τα αυξανόμενα επίπεδα δημόσιου χρέους στην Ευρώπη και πέραν αυτής εγκυμονούν κινδύνους για την οικονομική σταθερότητα και θα μπορούσαν να πυροδοτήσουν μια κρίση του ευρώ, δήλωσε την Παρασκευή η Ελβετίδα υπουργός Οικονομικών, Κάριν Κέλερ-Σούτερ.
Τα αυξανόμενα επίπεδα δημόσιου χρέους στην Ευρώπη και πέραν αυτής εγκυμονούν κινδύνους για την οικονομική σταθερότητα και θα μπορούσαν να πυροδοτήσουν μια κρίση του ευρώ, δήλωσε την Παρασκευή η Ελβετίδα υπουργός Οικονομικών, Κάριν Κέλερ-Σούτερ.
Μιλώντας στον ελβετικό δημόσιο ραδιοτηλεοπτικό φορέα SRF, στην Μπανγκόκ —στο περιθώριο των ετήσιων συναντήσεων του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου και της Παγκόσμιας Τράπεζας—, η Κέλερ-Σούτερ ανέφερε ότι και οι τιμές της ενέργειας εντείνουν τις ανησυχίες μεταξύ των υπευθύνων χάραξης πολιτικής.
Η Ελβετία διαθέτει ένα από τα χαμηλότερα επίπεδα δημόσιου χρέους στην Ευρώπη, ωστόσο η Κέλερ-Σούτερ τόνισε ότι, στο τρέχον περιβάλλον, είναι σημαντικό να εξετάζεται η ευρύτερη εικόνα.
«Είμαστε τόσο στενά διασυνδεδεμένοι σε διεθνές επίπεδο, ώστε καθιστάμεθα επίσης ευάλωτοι, για παράδειγμα, στην περίπτωση που προκύψει κρίση χρέους εξαιτίας του δημόσιου χρέους μεγάλων χωρών. Σκέφτομαι συγκεκριμένα τις Ηνωμένες Πολιτείες, αλλά και την Ευρώπη. Υπάρχει η περίπτωση της Γαλλίας — κάτι που θα μπορούσε να οδηγήσει σε κρίση του ευρώ», δήλωσε η Κέλερ-Σούτερ στο δίκτυο SRF.
Το δημόσιο χρέος της Γαλλίας, τα δημοσιονομικά ελλείμματα και η υποτονική οικονομική ανάπτυξη έχουν εντείνει τις ανησυχίες για την κατάσταση των δημόσιων οικονομικών της, καθώς ο πολιτικός κατακερματισμός έχει καταστήσει πιο περίπλοκες τις προσπάθειες δημοσιονομικής εξυγίανσης.
Αναλύσεις
Η Κίνα βρίσκει δρόμο που παρακάμπτει το Πακιστάν – Ο διάδρομος Ουαχάν αλλάζει τις γεωπολιτικές ισορροπίες
Μία νέα οδική αρτηρία μήκους 121 χιλιομέτρων στο βορειοανατολικό Αφγανιστάν δημιουργεί τις προϋποθέσεις για απευθείας χερσαία σύνδεση με την Κίνα, χωρίς διέλευση από το Πακιστάν. Η ολοκλήρωση του δρόμου στον ιστορικό διάδρομο Ουαχάν αποκτά ιδιαίτερη γεωπολιτική σημασία, καθώς το Πεκίνο αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα ασφαλείας με τις επενδύσεις του στο Πακιστάν, ενώ η Καμπούλ επιδιώκει να μειώσει την εξάρτησή της από το Ισλαμαμπάντ.
Μία σημαντική εξέλιξη στις χερσαίες μεταφορές και στις γεωπολιτικές ισορροπίες της Κεντρικής Ασίας καταγράφεται στο Αφγανιστάν, με την ολοκλήρωση νέου δρόμου στον στρατηγικής σημασίας διάδρομο Ουαχάν.
Σύμφωνα με ανάλυση του Imran Khurshid που δημοσιεύθηκε στις 9 Οκτωβρίου 2026 στο Asia Times, οι αφγανικές αρχές εγκαινίασαν οδική διαδρομή 121 χιλιομέτρων, η οποία εκτείνεται από την περιοχή Μπρογκίλ έως τα σύνορα με την Κίνα, στην επαρχία Μπανταχσάν.
Το έργο κόστισε περίπου 365 εκατομμύρια αφγάνι, ποσό που αντιστοιχεί σε περίπου 5,5 εκατομμύρια δολάρια.
Κατά τις αφγανικές ανακοινώσεις, κατασκευάστηκε από ντόπιους μηχανικούς και εργαζομένους, χωρίς τη συμμετοχή ξένων τεχνικών συμβούλων.
Η νέα διαδρομή φθάνει στα σινοαφγανικά σύνορα. Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι λειτουργεί ήδη πλήρης διεθνής εμπορευματικός διάδρομος, καθώς εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικοί τεχνικοί και συνοριακοί περιορισμοί.
Γιατί ο διάδρομος Ουαχάν έχει στρατηγική σημασία
Ο διάδρομος Ουαχάν αποτελεί μια στενή λωρίδα αφγανικού εδάφους ανάμεσα στο Τατζικιστάν, το Πακιστάν και την Κίνα.
Η γεωγραφική του διαμόρφωση συνδέεται με τον ανταγωνισμό της Βρετανικής και της Ρωσικής Αυτοκρατορίας κατά τον 19ο αιώνα.
Η περιοχή διατηρήθηκε ως ζώνη διαχωρισμού των δύο αυτοκρατορικών σφαιρών επιρροής, αποτελώντας ένα από τα χαρακτηριστικότερα γεωγραφικά κατάλοιπα του λεγόμενου «Μεγάλου Παιχνιδιού».
Σήμερα, η ίδια περιοχή αποκτά νέα σημασία, αυτή τη φορά λόγω της προσπάθειας σύνδεσης της Κίνας με το Αφγανιστάν και ευρύτερα με την Κεντρική Ασία.
Ο δρόμος ανοίγει τη δυνατότητα δημιουργίας μιας εναλλακτικής οδού μεταφορών, περιορίζοντας δυνητικά την ανάγκη διέλευσης από το πακιστανικό έδαφος.
Το πρόβλημα της Κίνας με τον οικονομικό διάδρομο CPEC
Το ενδιαφέρον της εξέλιξης εντοπίζεται κυρίως στην προσπάθεια του Πεκίνου να περιορίσει την εξάρτησή του από ευάλωτες υποδομές.
Ο Οικονομικός Διάδρομος Κίνας–Πακιστάν, γνωστός ως CPEC, αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα προγράμματα της κινεζικής πρωτοβουλίας Belt and Road.
Μέσω του συγκεκριμένου σχεδίου, η Κίνα επιχειρεί να ενισχύσει τις εμπορικές και ενεργειακές συνδέσεις της με τη Νότια Ασία και την Αραβική Θάλασσα.
Ωστόσο, η υλοποίηση των έργων έχει αντιμετωπίσει σοβαρές δυσκολίες.
Στην επαρχία Μπαλουχιστάν, οργανώσεις αυτονομιστών έχουν πραγματοποιήσει επανειλημμένες επιθέσεις εναντίον κινεζικών συμφερόντων, εγκαταστάσεων και εργαζομένων.
Οι επιθέσεις αυτές έχουν επιβαρύνει την ασφάλεια των υποδομών και έχουν αυξήσει το κόστος προστασίας των κινεζικών επενδύσεων.
Παράλληλα, έχουν διατυπωθεί καταγγελίες για καθυστερήσεις, κακοδιαχείριση και προβλήματα διαφάνειας σε επιμέρους προγράμματα του CPEC.
Η εδαφική διαμάχη με την Ινδία
Μια επιπλέον γεωπολιτική δυσκολία συνδέεται με τη διέλευση του CPEC από το Γκιλγκίτ–Μπαλτιστάν.
Η περιοχή διοικείται από το Πακιστάν, αλλά διεκδικείται από την Ινδία, στο πλαίσιο της ευρύτερης διαμάχης για το Κασμίρ.
Το Νέο Δελχί έχει αντιταχθεί επανειλημμένα σε έργα που διέρχονται από εδάφη τα οποία θεωρεί τμήμα της δικής του επικράτειας.
Αυτό σημαίνει ότι ο οικονομικός διάδρομος Κίνας–Πακιστάν δεν αποτελεί μόνο αναπτυξιακό πρόγραμμα, αλλά συνδέεται με μία από τις πιο ευαίσθητες εδαφικές αντιπαραθέσεις της Ασίας.
Η δημιουργία εναλλακτικών διαδρομών μέσω του Αφγανιστάν θα μπορούσε μακροπρόθεσμα να προσφέρει στο Πεκίνο μεγαλύτερη ευελιξία.
Δεν υπάρχει, πάντως, ένδειξη ότι ο δρόμος του Ουαχάν μπορεί σήμερα να αντικαταστήσει τις μεγάλες μεταφορικές υποδομές του CPEC.
Η Καμπούλ επιχειρεί να μειώσει την εξάρτησή της από το Ισλαμαμπάντ
Για την κυβέρνηση των Ταλιμπάν, το έργο έχει και μία σαφή πολιτική διάσταση.
Το Αφγανιστάν εξαρτάται σε σημαντικό βαθμό από συνοριακές διαβάσεις και μεταφορικούς άξονες που περνούν από το Πακιστάν.
Οι επανειλημμένες εντάσεις ανάμεσα στις δύο χώρες έχουν προκαλέσει κλείσιμο συνοριακών περασμάτων, διακοπές εμπορικών ροών και επιβάρυνση της αφγανικής οικονομίας.
Μια εναλλακτική χερσαία διέξοδος προς την Κίνα θα μπορούσε, εφόσον αναπτυχθεί και καταστεί λειτουργική, να μειώσει τη δυνατότητα του Πακιστάν να χρησιμοποιεί τη γεωγραφική του θέση ως μέσο πίεσης προς την Καμπούλ.
Η αφγανική πλευρά αντιμετωπίζει το έργο ως σημαντική υποδομή οικονομικής και στρατηγικής αυτονομίας.
Η στάση της Κίνας και της Ρωσίας
Παρά την προοπτική άμεσης σύνδεσης, το Πεκίνο δεν έχει εγκαταλείψει τον οικονομικό διάδρομο CPEC ούτε έχει ανακοινώσει ότι ο Ουαχάν θα τον αντικαταστήσει.
Η Κίνα εξακολουθεί να διατηρεί σημαντικά οικονομικά και στρατηγικά συμφέροντα στο Πακιστάν.
Αντίστοιχα, η Ρωσία ενδιαφέρεται για τη σταθερότητα του Αφγανιστάν και για την ανάπτυξη νέων δικτύων επικοινωνίας στην Κεντρική Ασία.
Η δημιουργία περισσότερων επιλογών διασύνδεσης ενδέχεται να περιορίσει την αποκλειστική σημασία ορισμένων παραδοσιακών μεταφορικών διαδρομών.
Η πραγματική αξία του Ουαχάν θα εξαρτηθεί από τη βελτίωση των οδικών υποδομών, τη λειτουργία συνοριακών και τελωνειακών εγκαταστάσεων, τις καιρικές συνθήκες και τις πολιτικές αποφάσεις της Κίνας.
Το μήνυμα προς το Πακιστάν
Η νέα διαδρομή αναδεικνύει μια σημαντική γεωπολιτική πραγματικότητα: η γεωγραφική θέση ενός κράτους προσφέρει στρατηγικά πλεονεκτήματα, αλλά η αξιοποίησή τους εξαρτάται από την ασφάλεια και την αξιοπιστία των μεταφορικών του δικτύων.
Το Πακιστάν εξακολουθεί να αποτελεί κρίσιμο εταίρο της Κίνας, ιδιαίτερα στο πλαίσιο του CPEC.
Ταυτόχρονα, όμως, η αστάθεια, οι επιθέσεις σε κινεζικά συμφέροντα και οι αντιπαραθέσεις με το Αφγανιστάν δημιουργούν κίνητρα αναζήτησης εναλλακτικών επιλογών.
Ο διάδρομος Ουαχάν δεν έχει ακόμη μετατραπεί σε μεγάλο εμπορικό πέρασμα. Η κατασκευή του δρόμου, ωστόσο, καταδεικνύει ότι το Αφγανιστάν επιχειρεί να αποκτήσει πρόσθετες διεθνείς συνδέσεις και ότι η αποκλειστική εξάρτηση από το Πακιστάν δεν αποτελεί πλέον τη μοναδική γεωγραφική επιλογή.
Για το Ισλαμαμπάντ, η εξέλιξη αποτελεί μια νέα στρατηγική παράμετρο που θα πρέπει να συνυπολογίσει στις σχέσεις του με το Πεκίνο και την Καμπούλ.
Διεθνή
Γερμανία: Το ρωσικό φυσικό αέριο επιστρέφει έμμεσα μέσω των λιπασμάτων, παρά τους ευρωπαϊκούς δασμούς
Οι εισαγωγές ρωσικών αζωτούχων λιπασμάτων μειώθηκαν κατά 66% το 2025-2026, αλλά παραμένουν 53% υψηλότερες από τα επίπεδα πριν από τον πόλεμο στην Ουκρανία.
Το υψηλό ενεργειακό κόστος στη Γερμανία διατηρεί ανταγωνιστικά τα ρωσικά προϊόντα, σύμφωνα με στοιχεία που δημοσίευσε η Berliner Zeitung. Η Γερμανία εξακολουθεί να συνδέεται εμπορικά με το ρωσικό φυσικό αέριο, παρά τις ευρωπαϊκές προσπάθειες περιορισμού της ενεργειακής εξάρτησης από τη Μόσχα.
Αυτή τη φορά, η σύνδεση δεν αφορά αποκλειστικά την άμεση προμήθεια φυσικού αερίου, αλλά τις εισαγωγές λιπασμάτων που παράγονται με τη χρήση ρωσικού αερίου ως πρώτης ύλης και πηγής ενέργειας. Σύμφωνα με δημοσίευμα της γερμανικής εφημερίδας, που βασίζεται σε στοιχεία του Γερμανικού Ομοσπονδιακού Στατιστικού Γραφείου και του Συνδέσμου Αγροτικής Βιομηχανίας (IVA), οι εισαγωγές αζώτου μέσω ρωσικών λιπασμάτων μειώθηκαν σημαντικά κατά το 2025-2026. Ωστόσο, εξακολουθούν να βρίσκονται πάνω από τα επίπεδα που καταγράφονταν πριν από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία.
Τα στοιχεία των εισαγωγών και η σύγκριση με την προπολεμική περίοδο
Το 2025-2026, η Γερμανία εισήγαγε 48.800 τόνους αζώτου μέσω λιπασμάτων ρωσικής προέλευσης. Η ποσότητα αυτή είναι μειωμένη κατά περίπου 66% σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος, αλλά παραμένει κατά 53% υψηλότερη από τους 31.800 τόνους που είχαν καταγραφεί το 2020-2021, πριν από τον πόλεμο.
Η εξέλιξη των εισαγωγών δείχνει πόσο έντονη ήταν η αύξηση μετά το 2022. Το 2021-2022 οι εισαγωγές έφτασαν τους 56.800 τόνους αζώτου, ενώ το 2022-2023 εκτοξεύθηκαν στους 185.100 τόνους. Στη συνέχεια καταγράφηκαν 140.200 τόνοι το 2023-2024 και 143.800 τόνοι το 2024-2025, προτού σημειωθεί η μεγάλη υποχώρηση της τελευταίας περιόδου. Τα στοιχεία αφορούν την ποσότητα του αζώτου που περιέχεται στα εισαγόμενα λιπάσματα και όχι το συνολικό βάρος των προϊόντων.
Τα λιπασματικά έτη υπολογίζονται από τον Ιούλιο έως τον Ιούνιο. Η ποσότητα αζώτου που εισήχθη στη Γερμανία μέσω ρωσικής ουρίας μειώθηκε από 71.600 τόνους σε 27.600 τόνους, καταγράφοντας πτώση άνω του 61%. Παρά τη μείωση, η ποσότητα εξακολουθεί να είναι σχεδόν τριπλάσια από τους 9.900 τόνους του 2020-2021. Η συγκεκριμένη εξέλιξη αναδεικνύει το βασικό πρόβλημα της ευρωπαϊκής πολιτικής περιορισμού των εμπορικών δεσμών με τη Ρωσία. Ακόμη και όταν περιορίζονται οι εισαγωγές συγκεκριμένων προϊόντων, οι οικονομικές σχέσεις μπορούν να διατηρούνται μέσω άλλων κατηγοριών αγαθών, ιδιαίτερα όταν αυτά έχουν χαμηλότερο κόστος παραγωγής.
Γιατί οι ρωσικές εισαγωγές παραμένουν ανταγωνιστικές
Καθοριστικός παράγοντας είναι το υψηλό ενεργειακό κόστος στη Γερμανία και στην υπόλοιπη Ευρώπη. Η παραγωγή αζωτούχων λιπασμάτων απαιτεί μεγάλες ποσότητες φυσικού αερίου, το οποίο χρησιμοποιείται τόσο ως πρώτη ύλη όσο και ως πηγή ενέργειας. Σύμφωνα με τον Σύνδεσμο Αγροτικής Βιομηχανίας (IVA), οι ευρωπαϊκοί δασμοί, που τέθηκαν σε ισχύ τον Ιούλιο του 2025, περιόρισαν σημαντικά τις εισαγωγές ρωσικών λιπασμάτων. Ωστόσο, δεν εξάλειψαν το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα των ρωσικών προϊόντων. Ο σύνδεσμος επισημαίνει ότι οι υψηλές τιμές ενέργειας δυσκολεύουν τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις να αυξήσουν την εγχώρια παραγωγή και να καλύψουν μεγαλύτερο μέρος των αναγκών της αγοράς. Ως αποτέλεσμα, τα ρωσικά λιπάσματα εξακολουθούν να παραμένουν ελκυστικά, ακόμη και μετά την επιβολή πρόσθετων δασμών.
Παράλληλα, σύμφωνα με τον IVA, είναι πιθανό ορισμένες ποσότητες ρωσικών προϊόντων να φτάνουν στη γερμανική αγορά μέσω άλλων κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το μέγεθος αυτών των έμμεσων εισαγωγών, ωστόσο, δεν μπορεί να προσδιοριστεί με ακρίβεια από τα διαθέσιμα στοιχεία.
Δεν αποδίδονται οι αυξήσεις των τιμών αποκλειστικά στους δασμούς
Το ζήτημα έχει άμεση σημασία για τους Γερμανούς αγρότες, καθώς το κόστος των λιπασμάτων επηρεάζει την παραγωγή και, τελικά, την οικονομική βιωσιμότητα των καλλιεργειών. Ο IVA υποστηρίζει ότι η μείωση των ρωσικών εισαγωγών δεν έχει προκαλέσει μέχρι στιγμής σαφή αύξηση των τιμών εξαιτίας των δασμών. Σύμφωνα με τον σύνδεσμο, η εγχώρια παραγωγική δυναμικότητα και οι εισαγωγές από άλλες χώρες, μεταξύ των οποίων η Αίγυπτος, επαρκούν για την κάλυψη των αναγκών της αγοράς. Την ίδια στιγμή, ο σύνδεσμος αποδίδει τις υψηλές τιμές των λιπασμάτων το 2026 στις διεθνείς ενεργειακές αναταράξεις, στον πόλεμο με το Ιράν και στην κρίση γύρω από τα Στενά του Ορμούζ, παράγοντες που επηρεάζουν το κόστος μεταφοράς και τις παγκόσμιες τιμές ενέργειας και λιπασμάτων.
Οι εκτιμήσεις αυτές αποτελούν τις θέσεις του κλαδικού συνδέσμου και δεν συνιστούν από μόνες τους ανεξάρτητη αξιολόγηση όλων των παραγόντων που διαμορφώνουν τις τιμές.
Νέες πιέσεις για περιορισμό των ρωσικών εισαγωγών
Με αφορμή τα στοιχεία, ο IVA ζητά να εξεταστεί η επιβολή πρόσθετων δασμών στις εισαγωγές καλιούχων λιπασμάτων από τη Ρωσία και τη Λευκορωσία. Το κάλιο αποτελεί βασικό θρεπτικό στοιχείο για τις καλλιέργειες και αντιπροσωπεύει μια ακόμη κατηγορία προϊόντων στην οποία η ευρωπαϊκή αγορά διατηρεί εμπορικές σχέσεις με τις δύο χώρες.
Ο σύνδεσμος εκτιμά ότι η ευρωπαϊκή βιομηχανία μπορεί να καλύψει τις ανάγκες της γεωργίας χωρίς να εξαρτάται από τις συγκεκριμένες εισαγωγές και υποστηρίζει ότι πρόσθετοι δασμοί δεν θα πρέπει να οδηγήσουν αναγκαστικά σε αυξήσεις τιμών. Η συζήτηση, ωστόσο, αποτυπώνει το ευρύτερο δίλημμα της ευρωπαϊκής οικονομικής πολιτικής. Η μείωση της εξάρτησης από τη Ρωσία απαιτεί όχι μόνο εμπορικούς περιορισμούς, αλλά και ανταγωνιστική εγχώρια παραγωγή, προσιτό ενεργειακό κόστος και εναλλακτικές πηγές προμήθειας.
Τα δεδομένα της γερμανικής αγοράς δείχνουν ότι οι δασμοί μπορούν να περιορίσουν σημαντικά τις εισαγωγές, χωρίς όμως να εξαλείψουν αυτομάτως τις οικονομικές σχέσεις που στηρίζονται σε διαφορές κόστους παραγωγής. Για τη Γερμανία και την Ευρωπαϊκή Ένωση, η πρόκληση παραμένει η εξισορρόπηση τριών στόχων: της ενεργειακής και οικονομικής ασφάλειας, της στήριξης της εγχώριας βιομηχανίας και της διατήρησης προσιτού κόστους για τον αγροτικό τομέα.
Με πληροφορίες του Συνδέσμου Αγροτικής Βιομηχανίας (IVA) και του Γερμανικού Ομοσπονδιακού Στατιστικού Γραφείου.
-
Αναλύσεις1 μήνα πρινΤο τελεσίγραφο Καλίν την ώρα που η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο!
-
Άμυνα3 μήνες πρινΡωσσικό ΜΜΕ: Ελληνικό «μπλόκο» στην απαίτηση για Patriot – Πώς γνωρίζει το Κίεβο απόρρητα στοιχεία για τους πυραύλους μας;
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ3 μήνες πρινΠακιστανός με καναδική υπηκοότητα ο υπαίτιος της πυρκαγιάς στον Έβρο! Πιθανόν να μετέφερε μετανάστες
-
GEOPOLITICO1 μήνα πρινΤο διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
-
Αναλύσεις2 μήνες πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΞέσπασμα της μητέρας της Μυρτούς για την υπόθεση Τζαβέντ Ασλάμ: «Δεν ξεχνώ ποτέ» – «Δήμαρχος των Πακιστανών ο Δούκας»
-
GEOPOLITICO4 εβδομάδες πρινΤί λέει Τούρκος δημοσιογράφος για Σάββα Καλεντερίδη; «Έκανε πολύ καλά τη δουλειά του για τη χώρα του – Δεν μπορούσε να τον στριμώξει η ΜİΤ»
-
Αναλύσεις3 μήνες πρινΕάν η Τουρκία απορρίψει τη συμφωνία αποχώρησης από την Κύπρο θα απομακρυνθεί δια της βίας

