Η Ελλάς είναι συνταγματικώς και από πλευράς Διεθνούς Δικαίου, Εγγυήτρια Δύναμις δια την Κυπριακήν Δημοκρατίαν και βάσει της συνθήκης εγγυήσεως
Γράφει ο Ιωάννης Θ. Μάζης
Παρατήρησις Α: Η εικόνα των στρατιωτικών αποστολών της Ελλάδος κατά το διάστημα 1950 έως το 2014 έχει ως κατωτέρω εις τον συνημμένον Πίνακα 1. Παρατηρούμε ότι ουδεμία εξ αυτών είχε λάβει επιπλέον κοινοβουλευτικήν έγκρισιν.
Παρατήρησις Β: Επίσης παρατηρούμε ότι οι δύο εξ αυτών α) η “Active Endeavour”/2003/ΝΑΤΟ και β) η “UNIFIL”/2006/ΟΗΕ, συνεχίζονται μέχρι σήμερον υπό όλας τας κυβερνήσεις -από το 2003 μέχρι σήμερον- άρα και αυτές της σημερινής μείζωνος αντιπολιτεύσεως. Αναφορικώς δε με τις δεσμευόμενες ελληνικές δυνάμεις, να αναγνωσθεί ο Πίνακας 2 ώστε και οι τελευταίες αντιστάσεις περί των «παιδιών της Ελλάδος τα οποία θα κινδυνεύσουν την ζωήν των εις το Σαχέλ» να θεωρηθούν υπερβολικές. Ας παρατηρήσομε επίσης και το δεσμευθέν στρατιωτικό/οπλικό υλικό. Μόνον δια τις δύο προαναφερθείσες αποστολές, τις οποίες συνέχισε και η σημερινή μείζων αντιπολίτευσις, εδεσμεύθησαν: α) Πυραυλάκατος ή Κανονιοφόρος σε 8ωρη ετοιμότητα στο Ναύσταθμο και Φρεγάτα και Υποβρύχιο εν πλω ανά περιόδους όπως και β) μία (1) Φρεγάτα και μία (1) Πυραυλάκατος ενώ εν συνεχεία μία (1) τορπιλάκατος (ΤΠΚ) ή μία (1) Κανονιοφόρος. Ας σταματήσουν συνεπώς οι γογγυσμοί των διαφωνούντων σήμερα, και ας κατανοήσουν ότι έκαμαν λάθος καταψηφίζοντες την Ελληνο-γαλλική Στρατηγική Συμφωνία: ουδέποτε οι συμμετοχές μας εις την Ελληνο-γαλλικήν συμφωνίαν δεν θα υπερβούν τις ήδη υπάρχουσες και υπο των ιδίων, άλλωστε, γεγονυίες αποδεκτές.
Παρατήρησις Γ:Η ανακοίνωσις του γαλλικού ΥΠΕΘΑ σχετικά με την μή συμπερίληψιν της ΑΟΖ εις την προστατευομένην Επικράτειαν από την «ρήτρα αμυντικής/στρατιωτικής συνδρομής» του άρθρου 2 της Συμφωνίας είναι αντικειμενική και νομικώς ευσταθής. Ο όρος «επικράτεια» δηλοί «κυριαρχίαν» του Κράτους επί της συγκεκριμένης υγράς ή ξηράς ζώνης και η ΑΟΖ δεν υπόκειται εις την «κυριαρχίαν» της Ελλάδος αλλά αυτή ασκεί «κυριαρχικά δικαιώματα» (γνωστά άλλωστε) επ’ αυτής, όπως και επί της Υφαλοκρηπίδος της. Εάν όμως: 1ον) τουρκικόν ερευνητικόν σκάφος επιχειρήσει να διεξαγάγει παρανόμως (άνευ ελληνικής αδείας) έρευναν επί του βυθού της υφαλοκρηπίδος ή κατά μήκος και πλάτος της υγράς στήλης αυτής ή να τοποθετήσει ανεμογεννήτριες εις την επιφάνειαν των διεθνών υδάτων αυτής εκμεταλλευόμενον τους υπεράνω της επιφανείας της ελληνικής ΑΟΖ πνέοντας ανέμους και τα πολεμικά πλοία συνοδείας του επιχειρήσουν να πλήξουν ελληνικόν πολεμικόν «σκάφος σημαίας» το οποίο θα προσπαθήσει να τα απομακρύνει, προστατεύον τα «ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα της ΑΟΖ του», τότε πλήττουν «ελληνικήν κυριαρχίαν» ( δηλαδή, το «σκάφος σημαίας»), το οποίον και αποτελεί επέκτασιν της «εθνικής κυριαρχίας» νομίμως υπερασπίζων τα, νομικώς ισχυρά και ισχύοντα κατά την UNCLOS III/1982, κυριαρχικά δικαιώματα της Ελλάδος. Εις την περίπτωσιν αυτήν, η Τουρκία αποτελεί καταφανώς την αναφερομένην ως «τρίτην χώραν» του άρθρου 2 της οποίας η δραστηριότης των πολεμικών σκαφών πλήττει «ελληνικήν εθνικήν κυριαρχίαν» και συνεπώς ενεργοποιεί εναντίον της, εάν ζητηθεί πάντως από την Αθήνα, το άρθρον 2 της Συμφωνίας.
Γ.1. Πού δύναται να συμβεί το ανωτέρω, νομικώς ισχυρόν δια τα ελληνικά δίκαια, επεισόδιον; Μα σαφώς εκεί όπου η Ελλάς έχει οριοθετήσει ΑΟΖ, δηλαδή στο Τμήμα 26ου-28ου μεσημβρινού με την μερική οριοθέτηση Ελλάδος-Αιγύπτου. Εξαιρώ ευλόγως, ως ελάχιστα πιθανήν δια τοιούτου είδους επεισόδιον -προς στιγμήν- την οριοθετημένην περιοχήν των «θαλασσίων ζωνών Ελλάδος-Ιταλίας.
Γ.2. Δύναται η Ελλάς να ενεργοποιήσει αναλόγως το άρθον 2 εις το Αιγαίον; Ναί, διότι: α) δύναται να επικαλεστεί τα κυριαρχικά της δικαιώματα εις την Υφαλοκρηπίδαν του Αιγαίου η οποία ισχύει ipso facto et ab initio και το μόνον ζήτημα που απασχολεί τα δύο παράκτια κράτη είναι η προς ανατολάς (δια την Ελλάδα) οριοθέτησίς της με την Τουρκία δια της νομικής οδού (Δικαστήριον του Αμβούργου και ουχί της Χάγης). Συνεπώς, ισχυούσης της UNCLOS III/1982 (και ως εθιμικόν δίκαιον δια την Τουρκία) δυτικώς των Νήσων και νησίδων του Ανατολικού, Βορειο-ανατολικού και Νοτιο-ανατολικού Αιγαίου (εκβολές Έβρου έως Σύμπλεγμα Καστελλορίζου και δη της Νήσου Στρογγύλης) η Υφαλοκρηπίς είναι ήδη ελληνική και η Ελλάς δύναται να προστατεύσει εκεί τα «κυριαρχικά της δικαιώματα» δια πολεμικών «πλοίων σημαίας».
β) Δύναται επίσης και πρωτίστως, να ενισχύσει το δικαίωμα αυτό επί της υφαλοκρηπίδος της, καθιστώσα το 70% περίπου, της Υφαλοκρηπίδος του Αιγαίου «Ελληνική Επικράτεια» και συνεπώς και «κυριαρχία» δια της επεκτάσεως της υφισταμένης μέχρι σήμερον Αιγιαλίτιδος Ζώνης των έξι μιλλίων εις τα 12! Τότε, δεν τίθεται ουδέν ζήτημα ερμηνείας περί «Επικρατείας» και συνεπώς ουδέν ζήτημα αμφισημίας περί δυνατότητος ενεργοποιήσεως του άρθρου 2 της Ελληνογαλλικής Συμφωνίας.
γ) Δεν τίθεται επίσης και ζήτημα «ελληνικού παραδόξου», της διαφοράς δηλαδή μεταξύ αιγιαλίτιδος ζώνης και εθνικού εναερίου χώρου (ΕΕΧ).Τουναντίον, έχομε και το περιθώρειον να διαπραγματευθώμεν, επιδεικνύοντες και «καλήν θέλησιν» τα επιπλέον 2νμ της διαφοράς από τα 10νμ του ΕΕΧ από την Αιγιαλίτιδα Ζώνη των 12νμ. κατά την κατεύθυνσιν που εμείς επιθυμώμεν και ουχί προς την κατεύθησιν που οι καταναγκασμοί εξ Αγκύρας επιθυμούν να μας επιβάλλουν.
δ) Αμέσως μετά, να προβεί η Αθήνα εις την απολύτως νόμιμον μονομερώς ασκουμένη ενέργεια της «ανακηρύξεως/declaration» της ΑΟΖ της -συμφώνως προς τον Χάρτην της Σεβίλλης, ή ακόμη και τον ακριβέστερον εκείνον που εχαράχθη από τον γράφοντα και τον Συνάδελφο Επίκουρο Καθηγητή Χαρτογραφίας κο Γ. Α. Σγούρο- και να αποστείλει τας συντεταγμένας του εις το αρμόδιον γραφείον Θαλασσών και Ωκεανών του ΟΗΕ εις απάντησιν, οφειλομένην κατά νόμον, της αντιστοίχου τουρκικής επιστολής του κου Σινιρλίογλου ή και συμπληρωματικώς προς την ακολουθήσασα αυτήν της κας Θεοφίλη. Κατά τον τρόπον αυτόν, και τις συντόνους διπλωματικάς ενεργείας Αθηνών, Γαλλικής Προεδρίας (από 1ης Ιανουαρίου 2022), και Λευκωσίας να οδηγήσει την Τουρκίαν εις την οδόν του Δικαστηρίου του Αμβούργου και ουχί της Χάγης.(βλ. σχετ. Ι. Μάζης, Μεσογείου Παλίμψηστον. Από τον Νταβούτογλου εις τον Ερντογάν, εκδ. ΛΕΙΜΩΝ, Αθήναι 2021)
Γ.2. Η Ελλάς είναι συνταγματικώς και από πλευράς Διεθνούς Δικαίου, Εγγυήτρια Δύναμις δια την Κυπριακήν Δημοκρατίαν και βάσει της συνθήκης εγγυήσεως αυτής (Παράρτημα Ι, Άρθρον 181: Συνθήκη Εγγυήσεως, του Κυπριακού Συντάγματος, Κυβερνητικόν Τυπογραφείον Κύπρου, 1960, σσ.: 93-94). «Εν περιπτώσει παραβιάσεως των διατάξεων της παρούσης συνθήκης, η Ελλάς, η Τουρκία και το Ηνωμένον Βασίλειον αναλαμβάνουσι την υποχρέωσιν όπως διαβουλεύωνται μετ’ αλλήλων όσον αφορά τας παραστάσεις ή τα μέτρα τα αναγκαία δια την διασφάλησιν της τηρήσεως των εν λόγω διατάξεων. Εφ’ όσον η κοινή ή συντονισμένη ενέργεια δεν ήθελεν αποδειχθή δυνατή, εκάστη των τριών εγγυητριών δυνάμεων επιφυλάσσε εαυτή το δικαίωμα όπως ενεργήση με μόνον σκοπόν την επαναφοράν της δια της παρούσης συνθήκης δημιουργηθείσης καταστάσεως». Κατόπιν της τουρκικής Εισβολής και συνεχιζομένης Κατοχής, των ομών παραβιάσεων της νομίμως οριοθετηθείσης ΑΟΖ της Κυπριακής Δημοκρατίας από την Τουρκία και την τελευταία βάρβαρον διείσδυσιν των τουρκικών δυνάμεων εις το Βαρώσι δεν νομίζω να θεωρεί κανείς ότι δεν «παραβιάζονται οι διατάξεις της παρούσης συνθήκης»! Αυτό το γεγονός όπως και η ενεργοποίηση, της νομικώς ισχυούσης εισέτι Συμφωνίας του Ενιαίου Αμυντικού Χώρου της Εγγυητρίας Δυνάμεως Ελλάδος με την Κύπρο και την άρτι υπογραφείσα Ελληνογαλλική Στρατηγική Συμφωνία Συνεργασίας, νομίζω ότι ενθαρρύνει την Αθήνα και την Λευκωσία να προχωρήσουν σε προσφορά μονίμων αεροναυτικών βάσεων εις την Γαλλία επί του ελευθέρου κυπριακού εδάφους όπως έχω και προηγουμένως εξηγήσει και περιγράψει, σε σχολαστικώς τεκμηριωμένο άρθρο μου στην Εφημερίδα «Κυριακάτικη Δημοκρατία» (8/08/2121).
Πίναξ 1: Στρατιωτικές Αποστολές της Ελλάδος στο Εξωτερικό[1]
Στρατιωτική Αποστολή
Χρονική Περίοδος
Κυβέρνηση
Εντολέας
Κοινοβουλευτική Έγκριση
1) “EUTM” (Μάλι)
2021-
Ν.Δ.
Ε.Ε.
Όχι
2) “SNMCMG-2 (Standing NΑΤΟ Mine Countermeasures Group 2)”
(Αντιναρκική υποστήριξη στη Μεσόγειο)
1999-
ΠΑ.ΣΟ.Κ.
ΝΑΤΟ
Όχι
3) “Standing NATO Maritime Group (SNMG-2)” (Ναυτική Δύναμη Μεσογείου)
5) Enduring Freedom (Πολυεθνική Ναυτική Δύναμη με περιοχή ευθύνης την Ερυθρά Θάλασσα, την Αραβική Θάλασσα, τον Περσικό Κόλπο και τον Ινδικό Ωκεανό
1 Φρεγάτα τύπου MEKO ή «S», με οργανικό ελικόπτερο (Ε/Π) S-70B6 ή AB-212 αντίστοιχα, ενώ επί του πολεμικού σκάφους επιβαίνει αριθμός βατραχανθρώπων που ανήκουν στην Ομάδα Υποβρυχίων Καταστροφών (ΟΥΚ)
Ο Ναύσταθμος ΣΟΥΔΑΣ, έχει ενεργοποιηθεί ως Προκεχωρημένη Βάση Υποστηρίξεως (FORWARD LOGISTIC SITE – FLS), με αυξημένα μέτρα Α/Α προστασίας
Ναυτικό Νοσοκομείο Αθηνών με πλήρη νοσοκομειακή περίθαλψη, όταν απαιτηθεί
6) Resolute Support Mission (Ανοικοδόμηση και ανασυγκρότηση Αφγανιστάν)
Δυο αεροσκάφη C-130, για εκτέλεση αερομεταφορών (στο Καράτσι του Πακιστάν)
Τμήμα για υποστήριξη της Επιχείρησης (National Support Element – NSE) στο Καράτσι
Μικρός αριθμός επιτελών – συνδέσμων Αξιωματικών, στα διάφορα επιτελεία της ISAF
Η συνολική δύναμη της Ελληνικής αποστολής ανέρχετο στους 175 άνδρες
7) NHQ – SKOPJE (Υποστήριξη στους Παρατηρητές Διεθνών Οργανισμών)
Στρατηγείο (συμμετοχή επιτελών)
8) Joint Enterprise (Κόσοβο)
Αρχική συμμετοχή σε επίπεδο Ταξιαρχίας
Δύο (2) Μ/Κ ΤΠ στην MNB(N) υπό Γαλλική Διοίκηση με έδρα τη Μητρόβιτσα και στη MNB(E) υπό Αμερικανική Διοίκηση με έδρα το Ουρόσεβατς, συνολικής δυνάμεως 700 ανδρών περίπου με διοίκηση επιπέδου Συντάγματος και Εθνικού Στοιχείου Υποστήριξης
Μία Ομάδα Ε/Π αποτελούμενη από πέντε (5) Ε/Π, με έδρα το Α/Δ Στεφανοβικίου – Βόλου στην Ελλάδα, υπό ετοιμότητα, για εκτέλεση αποστολών MEDEVAC και υποστήριξης της UNMIK, όταν απαιτηθεί.
Ένα (1) Α/Φ C-130 επί δρομολογίου Ελευσίνα – Σκόπια – Σεράγεβο -Ελευσίνα. Επάνδρωση του Α/Δ Πρίστινα με προσωπικό και διάθεση ενός οχήματος
Λόχος Ελέγχου Κυκλοφορίας μέχρι αρχές Ιουνίου του 2003
9) Αλθαία (Βοσνία-Ερζεγοβίνη)
Επιτελείο BH OPS/JOC Σεράγεβο, 3 Επιτελείς ΣΞ
Ομάδα HUMINT, 4 Επιτελείς ΣΞ
Επιτελείο EUS OHQ (SHAPE), 2 Επιτελείς ΠΑ
10) Active Endeavour (συνοδεία Συμμαχικής Εμπορικής Ναυτιλίας στη Μεσόγειο)
Πυραυλάκατος ή Κανονιοφόρος σε 8ωρη ετοιμότητα στο Ναύσταθμο
Φρεγάτα και Υποβρύχιο εν πλω ανά περιόδους
11) UNIFIL (ναυτική δύναμη για την απαγόρευση επανεξοπλισμού Χεζμπολάχ – Λίβανος)
Αρχικά: 1 Φρεγάτα και 1 Πυραυλάκατος
Εν συνεχεία: 1 ΤΠΚ ή 1 Κανονιοφόρος
12) Atalanta (ναυτική επιχείρηση στο Κέρας της Αφρικής για την καταπολέμηση της πειρατείας)
1 Φρεγάτα
13) MINURSO (Εποπτεία εκεχειρίας, Δυτική Σαχάρα)
1 Αξιωματικός (ΣΞ)
14) Εκστρατευτικό Σώμα Ελλάδος (Κορέα)
Αρχικά: 851 άνδρες και 63 οχήματα
Εν συνεχεία, έφθασε τους 2.163 άνδρες
13ο Σμήνος Μεταφορών με 9 μεταγωγικά Α/Φ C-47D Dakota/Skytrain
15) UNIMOK – Κονγκό (Πολεμική Αεροπορία για τη μεταφορά των ομογενών από τις επαναστατημένες περιοχές σε άλλες ασφαλείς)
Αεροπορικό Απόσπασμα αποτελούμενο από 21 Αξιωματικούς και Υπαξιωματικούς
16) Επιχείρηση «Νέαρχος» (νηοψίες και έλεγχος φορτίων, Κουβέιτ)
1 Φρεγάτα
17) UNICOM (Αποστολή Παρατηρητών, Κουβέιτ)
4 στελέχη
18) UNGCI (Προστασία σε ανθρωπιστικές οργανώσεις, Βόρειο Ιράκ)
Λόχος δύναμης 19 Αξιωματικών, 7 Μονίμων Υπαξιωματικών και 80 ΕΠΥ, με την επωνυμία Ελληνικό Απόσπασμα Σομαλία (ΕΛΛΑΣΟΜ) και από τους τρεις Κλάδους των Ενόπλων Δυνάμεων (64 ΣΞ, 21 ΠΝ και 21 ΠΑ)
20) EUMM (παρατηρητές για την εφαρμογή της εκεχειρίας στην Αμπχαζία, Γεωργία)
12 στελέχη (6 από ΓΕΣ, 4 από ΓΕΝ, 2 από ΓΕΑ)
21) EUMM (παρατηρητές για την εφαρμογή των συμφωνιών κατάπαυσης του πυρός, Σκόπια)
9 Αξιωματικοί (ΣΞ)
22) Ευρωπαϊκή Εκλογική Ομάδα (ομαλή δημοκρατική μετάβαση, Νότιος Αφρική)
16 Αξιωματικοί
23) Παρατηρητές Εκλογών (Αιθιοπία)
3 Αξιωματικοί
24) Προετοιμασία και Παρακολούθηση Εκλογών (Παλαιστίνη)
1 Ειδικός Λόχος Μεταφορών, δύναμης 250 ανδρών με 117 οχήματα, που εντάχθηκε στο Βελγικό Τάγμα Μεταφορών με έδρα το VISOKO, που ονομάστηκε Ελληνική Δύναμη Βοσνίας (ΕΛΔΥΒ)
1 Φρεγάτα και 2 Ναρκαλιευτικά, για τις ανάγκες της επιχείρησης SHARP GUARD
2 Α/Φ C-130 και 17 άνδρες ως προσωπικό υποστήριξης, με έδρα το RIMINI ΙΤΑΛΙΑΣ, για τις ανάγκες μεταφορών προσωπικού και υλικών των IFOR – SFOR
15 Αξιωματικοί για ενίσχυση των Στρατηγείων
28) EUFOR (Προσφυγική Κρίση, Τσαντ)
1 C-130
3 Επιτελείς στο Παρίσι
1 Επιτελής στο Στρατηγείο Δυνάμεων στο Τσαντ
29) UNMEE (Ειρηνευτική Αποστολή επί των συνόρων Αιθιοπίας-Ερυθραίας)
Ο Σταύρος Καλεντερίδης, ξεκίνησε τις σπουδές του στην Αθήνα, σπουδάζοντας Πολιτική Επιστήμη στο Εθνικό Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών. Έπειτα από τέσσερα χρόνια συμμετοχής στα φοιτητικά όργανα συνδιοίκησης της σχολής του και σε διάφορες οργανώσεις νέων, αποφάσισε να συνεχίσει τις σπουδές του στο εξωτερικό.
Στη Βοστόνη των Η.Π.Α. ολοκλήρωσε δύο μεταπτυχιακά προγράμματα, στις Διεθνείς Σχέσεις (Αμερικανική εξωτερική πολιτική) και στην Επικοινωνία (Πολιτική Επικοινωνία), ενώ παράλληλα εργάστηκε στο Ελληνικό Προξενείο της Βοστόνης, στη σχολή του ως βοηθός έρευνας και σε δύο πολιτικές καμπάνιες Αμερικανών πολιτικών (Δημοκρατικών – Ρεπουμπλικάνων).
Μετά από τρία χρόνια στις Η.Π.Α., άκουσε το κάλεσμα της πατρίδας του και επέστρεψε πίσω με μεγάλο πόθο για προσφορά στην Ελλάδα.
Υπήρξε ιδρυτικό μέλος δύο κοινωφελών οργανισμών, του δέλτα – πολιτική επανάσταση (πολιτικός οργανισμός) και της Λεοντίδας (ίδρυμα προώθησης θεμάτων ιστορίας, πολιτισμού και δημοκρατίας).
Σήμερα ζει και εργάζεται στην Αθήνα, ασχολείται με διάφορα εγχειρήματα πολιτικής διπλωματίας και δημοκρατίας, γράφει πολιτικά άρθρα, σχολιάζει την επικαιρότητα και συνεχίζει την προσωπική του μελέτη στην ιστορία και την πολιτική φιλοσοφία.
Αντι-NAVTEX της Τουρκίας ανοιχτά της Καρπάθου μετά την ελληνική οδηγία για άσκηση
Η Άγκυρα απάντησε στην ελληνική NAVTEX για πολυεθνική άσκηση με αντι-οδηγία, αξιώνοντας δικαιοδοσία στην περιοχή ανοιχτά της Καρπάθου. Η Αθήνα δηλώνει ότι ο σχεδιασμός για το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου–Ισραήλ προχωρά κανονικά
Η Άγκυρα απάντησε στην ελληνική NAVTEX για πολυεθνική άσκηση με αντι-οδηγία, αξιώνοντας δικαιοδοσία στην περιοχή ανοιχτά της Καρπάθου. Η Αθήνα δηλώνει ότι ο σχεδιασμός για το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου–Ισραήλ προχωρά κανονικά
Κλιμακώνει την ένταση η Τουρκία, εκδίδοντας αντι-NAVTEX λίγες ώρες μετά την ελληνική οδηγία για τη διεξαγωγή πολυεθνικής άσκησης στη θαλάσσια περιοχή ανοιχτά της Καρπάθου. Η Άγκυρα ισχυρίζεται ότι πρόκειται για περιοχή δικής της δικαιοδοσίας, προκαλώντας νέα ένταση στο πεδίο των θαλάσσιων ζωνών.
Το ενεργειακό έργο και οι αδειοδοτήσεις
Η περιοχή όπου εκδίδονται οι οδηγίες συμπίπτει με το θαλάσσιο δρομολόγιο όπου πρόκειται να περάσει το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου–Ισραήλ. Από ελληνικής πλευράς τονίζεται ότι οποιαδήποτε τουρκική ενέργεια που επιχειρεί να μπλοκάρει δραστηριότητες στην περιοχή συνιστά παραβίαση του διεθνούς δικαίου και δεν πρόκειται να επηρεάσει τον εθνικό προγραμματισμό.
Σύμφωνα με τα όσα έχουν γίνει γνωστά, για τις εν λόγω εργασίες απαιτείται άδεια μόνο από δύο ελληνικές αρχές: το Υπουργείο Εξωτερικών και το Λιμενικό, καθώς πρόκειται για δραστηριότητες που θα εκτελεστούν από ξένο πλοίο.
Τουρκικές αξιώσεις και δημοσιεύματα
Η Άγκυρα εμφανίζεται αποφασισμένη να διατηρήσει υψηλούς τόνους, αξιώνοντας λόγο για το έργο. Δημοσίευμα της τουρκικής εφημερίδας Χουριέτ αναφέρει ότι ζητείται «γραπτός συντονισμός» για εργασίες σε περιοχές που η Τουρκία θεωρεί δική της υφαλοκρηπίδα, με αναφορές και προς τη Γαλλία για έγγραφες διαβεβαιώσεις περί συντονισμού. Δεν έχει αποσαφηνιστεί ποια θα είναι η στάση του γαλλικού κράτους στο σκέλος αυτό.
Μήνυμα Δένδια από Σαουδική Αραβία
Από τη Σαουδική Αραβία, όπου επισκέφθηκε τη βάση που φιλοξενεί την ελληνική πυροβολαρχία Patriot, ο Νίκος Δένδιας υπογράμμισε ότι η αποστολή σχετίζεται με την άμυνα της χώρας και ότι η παρουσία του προσωπικού εκεί προσφέρει πολύτιμη επιχειρησιακή εμπειρία. «Η Ελλάδα δεν είναι μια χώρα που δεν αντιμετωπίζει απειλές. Η γειτονιά μας δεν είναι η γειτονιά των αγγέλων», σημείωσε χαρακτηριστικά.
Ο υπουργός Άμυνας ανέφερε επίσης ότι συζητήθηκαν ζητήματα που αφορούν την παράταση της παραμονής της ελληνικής πυροβολαρχίας στο Γιαμπού, συμπεριλαμβανομένων τεχνικών θεμάτων. Οι αποφάσεις για το μέλλον της αποστολής θα ληφθούν από το ΚΥΣΕΑ.
Εγκολφόπουλος: «Δεν χρειάζεται καμία ενημέρωση της Τουρκίας για το καλώδιο»
Την πεποίθηση ότι η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου θα προχωρήσει στην προβλεπόμενη διαδρομή, χωρίς να απαιτείται ενημέρωση ή συναίνεση της Τουρκίας, εξέφρασε ο αντιναύαρχος ε.α. Γιάννης Εγκολφόπουλος στη «Ναυτεμπορική». Συνέδεσε την εκτίμησή του με τα μηνύματα Ρούμπιο, τον ευρύτερο ενεργειακό σχεδιασμό στην Ανατολική Μεσόγειο και τα κοινά συμφέροντα Ελλάδας, Κύπρου, Ισραήλ και Αιγύπτου.
Την πεποίθηση ότι η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου θα προχωρήσει στην προβλεπόμενη διαδρομή, χωρίς να απαιτείται ενημέρωση ή συναίνεση της Τουρκίας, εξέφρασε ο αντιναύαρχος ε.α. Γιάννης Εγκολφόπουλος στη «Ναυτεμπορική». Συνέδεσε την εκτίμησή του με τα μηνύματα Ρούμπιο, τον ευρύτερο ενεργειακό σχεδιασμό στην Ανατολική Μεσόγειο και τα κοινά συμφέροντα Ελλάδας, Κύπρου, Ισραήλ και Αιγύπτου.
«Θα προχωρήσει κανονικότατα». Με αυτή τη φράση ο Γιάννης Εγκολφόπουλος έδωσε το στίγμα της παρέμβασής του στη «Ναυτεμπορική», εκτιμώντας ότι η Άγκυρα δεν θα μπορέσει να εμποδίσει την υλοποίηση του καλωδίου Ελλάδας–Κύπρου.
Ο αντιναύαρχος ε.α. υποστήριξε ότι το έργο εντάσσεται σε έναν ευρύτερο διεθνή σχεδιασμό για την ενεργειακή ασφάλεια και τη δημιουργία εναλλακτικών διαδρομών τροφοδοσίας της Ευρώπης. Κατά την ανάλυσή του, η Τουρκία δεν βρίσκεται απέναντι μόνο στην Ελλάδα, αλλά σε ένα πλέγμα κρατικών συμφερόντων που συγκλίνουν στην Ανατολική Μεσόγειο.
«Καμία» πρόσθετη ενημέρωση προς την Τουρκία
Ιδιαίτερα κατηγορηματικός εμφανίστηκε στο ερώτημα εάν η συνέχιση των εργασιών προϋποθέτει κάποια συνεννόηση με την Άγκυρα.
Όπως υποστήριξε, θα ακολουθηθούν οι προβλεπόμενες αναγγελίες από την ελληνική και την κυπριακή πλευρά, χωρίς να απαιτείται πρόσθετη ενημέρωση, ανακοίνωση ή ερώτημα προς την Τουρκία. Στη σχετική ερώτηση του δημοσιογράφου, η απάντησή του ήταν μονολεκτική: «Καμία».
Αναφερόμενος στον χάρτη που παρουσιαζόταν στην εκπομπή, επέμεινε ότι το καλώδιο θα ακολουθήσει τη συγκεκριμένη διαδρομή. Υποστήριξε ότι η χάραξη έχει ήδη επιλεγεί με σημαντικές τεχνικές και οικονομικές παραμέτρους και δεν μπορεί να ανατρέπεται εξαιτίας τουρκικών απαιτήσεων, τις οποίες χαρακτήρισε αυθαίρετες.
Σημείωσε, παράλληλα, ότι μια συνεργατική Τουρκία θα μπορούσε να συμμετέχει σε ενεργειακές υποδομές της περιοχής. Το πρόβλημα, κατά τον ίδιο, είναι η προσπάθεια της Άγκυρας να επιβάλλει τις θέσεις της στους υπόλοιπους.
Πώς ερμηνεύει τα μηνύματα Ρούμπιο
Κεντρικό σημείο της παρέμβασής του αποτέλεσε η ερμηνεία των τοποθετήσεων του Μάρκο Ρούμπιο κατά την επίσκεψή του στην Ελλάδα.
Ο κ. Εγκολφόπουλος απέδωσε ιδιαίτερη σημασία στην ομιλία στην Πνύκα, την οποία προσέγγισε ως τοποθέτηση με μακροπρόθεσμο στρατηγικό ορίζοντα. Κατά την εκτίμησή του, η επιλογή της Ελλάδας και του συγκεκριμένου ιστορικού χώρου συνδεόταν με ένα ευρύτερο μήνυμα για το μέλλον της Δύσης.
Στο ζήτημα του καλωδίου, υποστήριξε ότι η προσεκτική δημόσια διατύπωση του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών αντανακλούσε την ανάγκη διπλωματικών χειρισμών. Δεν θεώρησε, δηλαδή, ότι η αποφυγή μιας ευθείας δημόσιας αντιπαράθεσης με την Τουρκία σήμαινε εγκατάλειψη του έργου.
Αντιθέτως, ερμήνευσε τις αναφορές στην ασφάλεια της μεταφοράς ενέργειας ως μήνυμα που αφορά και την Ανατολική Μεσόγειο. Στην ίδια συλλογιστική ενέταξε το σχήμα «3+1» και τη σημασία της Αιγύπτου για τις περιφερειακές ισορροπίες.
Το καλώδιο μέσα στον ευρύτερο ενεργειακό σχεδιασμό
Ο αντιναύαρχος ε.α. συνέδεσε τη διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου με τη συζήτηση για εναλλακτικούς ενεργειακούς διαδρόμους και με την προοπτική επανενεργοποίησης του σχεδίου EastMed.
Κατά την προσέγγισή του, οι πολεμικές συγκρούσεις και η ανασφάλεια στις υφιστάμενες οδούς μεταφοράς αυξάνουν την ανάγκη αναζήτησης νέων διαδρομών. Η Ελλάδα, υποστήριξε, μπορεί να αποκτήσει ενισχυμένο ρόλο στη μεταφορά ενέργειας προς την ευρωπαϊκή αγορά.
Στη βάση αυτή επέμεινε ότι η Άγκυρα δεν μπορεί να ανατρέψει έναν σχεδιασμό στον οποίο εμπλέκονται πολλά κράτη. Το καλώδιο, όπως το παρουσίασε, αποτελεί κρίσιμο τμήμα αυτής της ευρύτερης αρχιτεκτονικής.
«Πολλά γίνονται και δεν λέγονται»
Ερωτηθείς για το ενδεχόμενο νέας τουρκικής ναυτικής παρεμπόδισης, ο κ. Εγκολφόπουλος προέβλεψε ότι η Τουρκία θα αποφύγει μια τέτοια κίνηση.
Υποστήριξε, μάλιστα, ότι έχουν ήδη μεταφερθεί μηνύματα προς την τουρκική ηγεσία από την αμερικανική πλευρά. Η συγκεκριμένη αναφορά διατυπώθηκε ως δική του εκτίμηση για τις παρασκηνιακές διεργασίες.
Επιστρατεύοντας τη φράση ότι «πολλά γίνονται και δεν λέγονται», περιέγραψε μια διπλωματική διαδικασία που, κατά την άποψή του, εξελίσσεται πέρα από τις δημόσιες δηλώσεις.
Στο ίδιο πλαίσιο ξεχώρισε τις προσωπικές σχέσεις Τραμπ–Ερντογάν από τα στρατηγικά συμφέροντα των Ηνωμένων Πολιτειών. Όπως υποστήριξε, η προσωπική οικειότητα μεταξύ ηγετών δεν αρκεί για να παραμεριστούν ευρύτερες κρατικές επιδιώξεις.
Ελλάδα, Ισραήλ και Αίγυπτος στον ίδιο υπολογισμό
Με αιχμηρό τόνο, ο κ. Εγκολφόπουλος αμφισβήτησε την εικόνα μιας Τουρκίας που μπορεί να επιβάλλεται στρατιωτικά σε κάθε περιφερειακή κρίση.
Εκτίμησε ότι, εάν η Άγκυρα επέλεγε την αντιπαράθεση για το καλώδιο, θα ερχόταν αντιμέτωπη και με τα συμφέροντα του Ισραήλ και της Αιγύπτου. Προέβλεψε ότι οι δύο χώρες θα στήριζαν την ελληνική πλευρά, συνδέοντας αυτή τη θέση με τη σύγκλιση συμφερόντων στην περιοχή.
Πρόκειται για πρόβλεψη του ίδιου ως προς τη στάση των συγκεκριμένων κρατών σε ένα υποθετικό σενάριο κρίσης.
Αναφερόμενος, επίσης, στην Κύπρο, απέδωσε ιδιαίτερη βαρύτητα σε δηλώσεις που επικαλέστηκε από την αμερικανική διπλωματική πλευρά, τις οποίες ερμήνευσε ως μήνυμα αποτροπής έναντι απειλών κατά της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Η πραγματική ισχύς και οι συμμαχίες
Στο τελευταίο μέρος της παρέμβασής του, ο αντιναύαρχος ε.α. επέμεινε ότι η σύγκριση Ελλάδας–Τουρκίας απαιτεί σοβαρή αποτίμηση των πραγματικών στρατιωτικών δυνατοτήτων και του περιφερειακού περιβάλλοντος.
Υποστήριξε ότι οι συμμαχίες και τα κοινά συμφέροντα επηρεάζουν καθοριστικά τον συσχετισμό ισχύος. Παράλληλα, άσκησε κριτική σε πρόχειρες συγκρίσεις που παράγονται με εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης από πληροφορίες ανοικτών πηγών, χωρίς επαρκή αξιολόγηση.
Η βασική του πρόβλεψη παρέμεινε σαφής: το καλώδιο θα προχωρήσει και η Τουρκία θα αποφύγει να μετατρέψει την αντίδρασή της σε ουσιαστική παρεμπόδιση. Μια εκτίμηση που ο ίδιος συνέδεσε με το βάρος των ενεργειακών συμφερόντων και τη διαμόρφωση των συμμαχιών στην Ανατολική Μεσόγειο.
Η «σύγκρουση» στην κορυφή της ΕΕ και «Made in Europe» στην Τουρκία
Όταν όμως και σήμερα, πολιτειακοί αξιωματούχοι (Κυβέρνησης και Βουλής) σε Κύπρο κι Ελλάδα προωθούν την «θετική ατζέντα» προς την Τουρκία, αντί να απαιτούν κυρώσεις, επαναλαμβάνοντας το τετριμμένο ότι «πρέπει οι εταίροι μας να αντιληφθούν την κατάσταση», αυτό καταδεικνύει ότι είναι οι «δικοί» μας που ΔΕΝ θέλουν να κατανοήσουν την κατάσταση. Κι είναι οι ίδιοι που πρωτοστατούσαν στις κυρώσεις κατά της Ρωσίας!
Γράφει ο Κώστας Μαυρίδης, Ευρωβουλευτής ΔΗΚΟ (S&D)
Η «σύγκρουση» στην κορυφή της ΕΕ για τον προϋπολογισμό (ο οποίος χρηματοδοτείται από εισφορές των κρατών-μελών) για την επταετία 2028-34, έφερε στο προσκήνιο τη διαδικασία λήψης αποφάσεων. Συνοπτικά, για έγκριση του προϋπολογισμού απαιτείται η συνεργασία των κορυφαίων οργάνων της ΕΕ, που έχουν δυσανάλογο μερίδιο ισχύος. Πρώτα η Ευρ. Επιτροπή υποβάλλει συνολική πρόταση με τις δαπάνες ανά τομέα, προς το Συμβούλιο (υπουργοί κρατών-μελών) και στο Ευρωκοινοβούλιο. Στο Συμβούλιο, τα κράτη μέλη έχουν δικαίωμα βέτο, δηλαδή καθένα μπορεί να μπλοκάρει τη διαδικασία. Τελευταίο είναι η έγκριση από το Ευρωκοινοβούλιο, το οποίο δεν επιλέγει μια-μια δαπάνη για απόρριψη ή αποδοχή, αλλά συναινεί ή απορρίπτει τον προϋπολογισμό ως σύνολο.
Αυτή τη φορά, ως Ευρωκοινοβούλιο ζητάμε σημαντική αύξηση των δαπανών, περίπου 10% σε σύγκριση με την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, εφόσον «για να έχουμε ευρωπαϊκές λύσεις χρειάζονται ανάλογα χρηματοδοτικά εργαλεία.» Τις προάλλες, είχαμε την αντι-πρόταση της Ιρλανδικής Προεδρίας στο Συμβούλιο, με σημαντικές περικοπές, η οποία βρήκε απέναντι της «τοίχο» από τις δύο μεγάλες πολιτικές ομάδες του Ευρωκοινοβουλίου (ανάμεσα τους και η δική μου), με στήριξη από δύο μικρότερες Αυτή είναι η «σύγκρουση» με το Ευρωκοινοβούλιο να ζητά δισεκατομμύρια επιπλέον για την άμυνα, την ανταγωνιστικότητα και τα παραδοσιακά προγράμματα της ΕΕ, ενώ διάφορες Κυβερνήσεις πιέζουν για σαφώς πιο περιορισμένο προϋπολογισμό.
Για την Κύπρο, το αποτέλεσμα της μάχης θα καθορίσει το ύψος των κονδυλίων που της αναλογούν κυρίως για την περιφερειακή ανάπτυξη/συνοχή, απασχόληση, κοινωνική πολιτική, την άμυνα, τη γεωργία, τις υποδομές και την πράσινη μετάβαση. Αυτή τη φορά όμως έχουμε και το φλέγον θέμα της στέγασης μαζί με τα έργα υποδομής ενεργειακής και γεωπολιτικής σημασίας λόγω του συνεχιζόμενου τουρκικού επεκτατισμού.
Αυτή την εβδομάδα όμως, είχαμε και κάτι άλλο που πέρασε στα ψηλά των ΜΜΕ και αφορά τις σχέσεις ΕΕ-Τουρκίας. Η Τουρκία «καίγεται» για να διευρύνει τις εμπορικές της σχέσεις με την ΕΕ μέσω της Τελωνειακής Ένωσης, με απώτερη επιδίωξη να ενταχθεί στο «Made in Europe», που είναι μια υπό κατασκευή κοινή σήμανση προϊόντων παραγωγής στην Ευρώπη. Η συμμετοχή της Τουρκίας στην Ευρωάμυνα και η διεύρυνση των εμπορικών της σχέσεων, αποτελούν στην πραγματικότητα το υποκατάστατο της πλήρους ένταξης στην ΕΕ. Μάλιστα, η Τουρκία προέβαλε στον αρμόδιο Επίτροπο της ΕΕ, ως σημαντική επιτυχία την υφιστάμενη Τελωνειακή Ένωση ΕΕ-Τουρκίας, για την οποία η Τουρκία αρνείται να σεβαστεί την δέσμευσή της από το 2005 προς την ΕΕ και να εφαρμόσει όσα αφορούν την Κυπριακή Δημοκρατία.
Όταν πριν μήνες είχαμε την Έκθεση για την Τουρκία στο Ευρωκοινοβούλιο, είχα πρωτοστατήσει στην ανάδειξη αυτών των σοβαρών αρνητικών, που κάποιοι συνάδελφοι εισάκουσαν και άλλοι όχι. Όταν όμως και σήμερα, πολιτειακοί αξιωματούχοι (Κυβέρνησης και Βουλής) σε Κύπρο κι Ελλάδα προωθούν την «θετική ατζέντα» προς την Τουρκία, αντί να απαιτούν κυρώσεις, επαναλαμβάνοντας το τετριμμένο ότι «πρέπει οι εταίροι μας να αντιληφθούν την κατάσταση», αυτό καταδεικνύει ότι είναι οι «δικοί» μας που ΔΕΝ θέλουν να κατανοήσουν την κατάσταση. Κι είναι οι ίδιοι που πρωτοστατούσαν στις κυρώσεις κατά της Ρωσίας!
