Ακολουθήστε μας

Διεθνή

Πηλείδου για κοίτασμα «Γλαύκος»: Ψήφος εμπιστοσύνης στην κυπριακή ΑΟΖ

Δημοσιεύτηκε στις

Υπουργός Ενέργειας Ν. Πηλείδου: Η εμπιστοσύνη της ExxonMobil και Qatar Energy καθοριστικής σημασίας για τις προοπτικές της κυπριακής ΑΟΖ

Φρίξος Δαλίτης   

Η αδειοδότηση του τεμαχίου 5 στην κοινοπραξία ExxonMobil και Qatar Energy στέλνει ξεκάθαρα μηνύματα ως προς τις προοπτικές των ενεργειακών αποθεμάτων της κυπριακής ΑΟΖ. Η υπουργός Ενέργειας Νατάσα Πηλείδου υπογραμμίζει τη σημασία της διεύρυνσης της συνεργασίας με την κοινοπραξία, τονίζοντας ότι αυτή δείχνει την εμπιστοσύνη της ExxonMobil και Qatar Energy στις προοπτικές της κυπριακής ΑΟΖ σε μια δύσκολη εποχή για τη βιομηχανία του πετρελαίου και του φυσικού αερίου. Ταυτόχρονα όμως, σημειώνει ότι η νέα αδειοδότηση ενισχύει ακόμα περαιτέρω τη συνεργασία της Κυπριακής Δημοκρατίας με τις ΗΠΑ και το Κατάρ, διασφαλίζοντας και τη συνέχιση του ενεργειακού προγράμματος. 

Η υπουργός Ενέργειας, αναφέρεται επίσης στην επανέναρξη της επιβεβαιωτικής γεώτρησης στο τεμάχιο 10 και τις προοπτικές που δημιουργούνται από τα αποτελέσματα που αναμένεται να προκύψουν σε 2-3 μήνες. Ακόμη, μιλά για τις προοπτικές εμπορικής αξιοποίησης των κοιτασμάτων της κυπριακής ΑΟΖ, τις διαβουλεύσεις με την Αίγυπτο και το Ισραήλ για το κοίτασμα Αφροδίτη καθώς επίσης και για τη συμφωνία ηλεκτρικής διασύνδεσης που έχει υπογραφεί.

– Να ξεκινήσουμε από την πρόσφατη συμφωνία για το οικόπεδο 5. Τι σημαίνει η υπογραφή αυτή σε πολιτικό επίπεδο, αλλά και σε ό,τι αφορά το ενεργειακό πρόγραμμα της Κυπριακής Δημοκρατίας;

– Η συμφωνία για το τεμάχιο 5 ενισχύει περαιτέρω την ήδη εξαίρετη συνεργασία μεταξύ Κυπριακής Δημοκρατίας και των εταιρειών ExxonMobil και Qatar Energy. Από το 2017 που υπογράψαμε το πρώτο συμβόλαιο με την κοινοπραξία για το τεμάχιο 10, οι εταιρείες έχουν αποδείξει έμπρακτα ότι είναι πολύτιμοι εταίροι μας στην προσπάθεια που καταβάλλουμε για βέλτιστη και βιώσιμη ανάπτυξη των υδρογονανθρακικών πόρων στην κυπριακή ΑΟΖ. Αρχικά, είχαμε τη σημαντική ανακάλυψη του κοιτάσματος φυσικού αερίου «Γλαύκος», τον Φεβρουάριο του 2019 και, σήμερα, μετά από τις αναπόφευκτες αναβολές λόγω πανδημίας, είναι οι πρώτοι από τους αδειούχους μας που προχωρούν σε επανέναρξη των ερευνητικών τους δραστηριοτήτων, με γεώτρηση αξιολόγησης στο εν λόγω κοίτασμα. Με τη νέα αδειοδότηση, λοιπόν, η κοινοπραξία δείχνει σε μια δύσκολη εποχή για την παγκόσμια βιομηχανία πετρελαίου και αερίου, ότι συνεχίζει να εμπιστεύεται τις προοπτικές της κυπριακής ΑΟΖ, ενώ κι εμείς, ως Κύπρος, διασφαλίζουμε τη συνέχιση του ενεργειακού μας προγράμματος. Την ίδια στιγμή, ενισχύονται ακόμα περισσότερο οι σχέσεις που η Κυπριακή Δημοκρατία διατηρεί τόσο με τις ΗΠΑ όσο και με το Κατάρ. Είναι ενδεικτική όλων αυτών, θεωρώ, η πρόσφατη δήλωση του Διευθύνοντος Συμβούλου της Qatar Energy και Υπουργού Ενέργειας του Κατάρ, με αφορμή την αδειοδότηση του τεμαχίου 5, ο οποίος ανέφερε ότι προσβλέπει σε συνέχιση της συνεργασίας με την κυπριακή Κυβέρνηση και πως η κοινοπραξία στοχεύει να συμβάλει στην εξερεύνηση των φυσικών πόρων στην Κυπριακή Δημοκρατία, κάνοντας με τη νέα αδειοδότηση μια ακόμα σημαντική προσθήκη στο διεθνές χαρτοφυλάκιό της.

– Αναμενόμενες προφανώς οι τουρκικές αντιδράσεις που υπάρχουν. Προκαλούν ανησυχίες; Είναι κάτι που συζητήσατε με τις εταιρείες; Τι θα γίνει για παράδειγμα στην περίπτωση που η Τουρκία επιχειρήσει οποιοδήποτε επεισόδιο;

– Όντως αναμενόμενες, αφού είναι διαχρονικές οι προκλήσεις και οι παράνομες ενέργειες στην ΑΟΖ μας από πλευράς Τουρκίας. Ως Κυπριακή Δημοκρατία συνεργαζόμαστε με την κοινοπραξία των ExxonMobil και Qatar Energy, αλλά και με τους υπόλοιπους αδειούχους μας, συνεχίζοντας τους σχεδιασμούς και τις εργασίες για αξιοποίηση των υδρογονανθράκων στην ΑΟΖ της Κύπρου, στη βάση του Διεθνούς Δικαίου και, συγκεκριμένα, της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας.

– Έχουμε οποιεσδήποτε ενδείξεις σε σχέση με τα ενεργειακά αποθέματα του οικοπέδου 5; Πότε θα έχουμε τα αποτελέσματα σχετικών μελετών;

– Ενδείξεις υπάρχουν, γι’ αυτό άλλωστε και το ενδιαφέρον της κοινοπραξίας για το τεμάχιο. Για να μπορούμε, όμως, να μιλήσουμε για πιθανούς στόχους, θα πρέπει να περιμένουμε τη διεξαγωγή των σεισμικών ερευνών από τις εταιρείες, την επεξεργασία και ερμηνεία των δεδομένων που θα συλλεχθούν και, ακολούθως, την ολοκλήρωση των απαραίτητων γεωλογικών και γεωφυσικών ερευνών. Πρόκειται για εργασίες που θα αρχίσουν εντός του 2022 και χρειάζονται χρόνο για να ολοκληρωθούν. Εκτιμούμε ότι θα έχουμε μια πιο καθαρή εικόνα για τις προοπτικές του τεμαχίου 5 σε 2 με 3 χρόνια.

– Μετά το «5» τι ακολουθεί; Υπάρχουν συζητήσεις σε σχέση με άλλα οικόπεδα στην κυπριακή ΑΟΖ;

– Στο παρόν στάδιο δεν υπάρχουν συζητήσεις για άλλο τεμάχιο της κυπριακής ΑΟΖ, αυτό όμως μπορεί να αλλάξει στο μέλλον, ανάλογα με το πώς προχωρά το ερευνητικό πρόγραμμα των αδειούχων μας, αλλά και γενικότερα στην ευρύτερη περιοχή. Εμείς, από την πλευρά μας, παρακολουθούμε τις εξελίξεις και αν υπάρξουν οι κατάλληλες συνθήκες, δεν θα διστάσουμε να προχωρήσουμε με την προκήρυξη ενός νέου γύρου αδειοδότησης.

– Όσον αφορά το οικόπεδο 10 ξεκίνησε η γεώτρηση. Πότε αναμένουμε να έχουμε κάποια αποτελέσματα ως προς τα κοιτάσματά του;

– Όπως γνωρίζετε, υπάρχει ήδη μια πρώτη εκτίμηση, η οποία μας δόθηκε μετά την ολοκλήρωση της πρώτης γεώτρησης στον στόχο «Γλαύκος», τον Φεβρουάριο του 2019. Συγκεκριμένα, ανακοινώνοντας τότε την ανακάλυψη του κοιτάσματος, το υπουργείο Ενέργειας επισήμανε πως, στη βάση της προκαταρκτικής ανάλυσης που διενεργήθηκε, εκτιμάται ότι πρόκειται για ταμιευτήρα εξαιρετικής ποιότητας, ο οποίος διαθέτει συνολικές ποσότητες φυσικού αερίου 5 έως 8 τρισεκατομμύρια κυβικά πόδια. Η γεώτρηση αξιολόγησης στον «Γλαύκο», που ξεκίνησε μόλις αυτή τη βδομάδα, θα ολοκληρωθεί σε 2 με 3 μήνες περίπου. Τα αποτελέσματά της θα βοηθήσουν στην καλύτερη εκτίμηση του μεγέθους της ανακάλυψης και απώτερος στόχος είναι η συλλογή σημαντικών πληροφοριών, οι οποίες και θα αξιοποιηθούν στη συνέχεια για τις μελέτες για την ανάπτυξη του κοιτάσματος.

– Πρόσφατα αναφέρατε ότι η πιθανότερη λύση είναι η μεταφορά των ποσοτήτων του οικοπέδου στην Αίγυπτου. Πρακτικά πότε θα δούμε το φυσικό αέριο να αξιοποιείται και να αποφέρει οφέλη στην κυπριακή οικονομία;

– Από τη στιγμή που οι ανάγκες της Κύπρου σε φυσικό αέριο είναι σχετικά μικρές και δεν μπορούν από μόνες τους να οδηγήσουν στην ανάπτυξη των ανακαλύψεων φυσικού αερίου που έχουμε στην κυπριακή ΑΟΖ, («Γλαύκος» και «Αφροδίτη»), για αποκλειστική χρήση στην Κύπρο, διαφαίνεται ότι η βέλτιστη, υπό τις περιστάσεις λύση, είναι οι περιφερειακές αγορές, παράλληλα βέβαια με την εγχώρια χρήση. Η Αίγυπτος, λοιπόν, είναι ο επικρατέστερος προορισμός, αφού οι ανάγκες της σε φυσικό αέριο είναι μεγάλες και η παραγωγή από τα δικά της κοιτάσματα δεν θα μπορεί, στα επόμενα λίγα χρόνια, να ικανοποιήσει τις ανάγκες της χώρας. Να υπενθυμίσω, εξάλλου, ότι η Αίγυπτος διαθέτει και τις βασικές υποδομές, όπως είναι τα τερματικά της, οι οποίες θα υποβοηθήσουν την προώθηση του κυπριακού αερίου στις αγορές. Πιο ώριμο για εκμετάλλευση είναι, όπως γνωρίζετε, το κοίτασμα «Αφροδίτη», για το οποίο η Κυπριακή Δημοκρατία εξέδωσε Άδεια Εκμετάλλευσης τον Νοέμβριο του 2019. Εγκρίθηκε, επίσης, συγκεκριμένο Σχέδιο Ανάπτυξης και Παραγωγής, που προνοούσε για έναρξη παραγωγής φυσικού αερίου το 2026 – 2027, όμως στο ενδιάμεσο συνέβησαν δύο σημαντικά γεγονότα, τα οποία έχουν επηρεάσει τις εργασίες: πρώτον, η πανδημία του COVID-19 και οι σοβαρές επιπτώσεις της στη διεθνή βιομηχανία πετρελαίου και αερίου και, δεύτερον, η εξαγορά της Noble Energy από τη Chevron, η οποία αξιοποιώντας την πολύ μεγάλη εμπειρία της στον τομέα, προχωρεί σε επαναξιολόγηση του Σχεδίου Ανάπτυξης και Παραγωγής, διερευνώντας τυχόν συνέργειες με άλλες περιφερειακές υποδομές για βελτιστοποίηση της ανάπτυξης του κοιτάσματος. Βρισκόμαστε σε συνεχή επαφή και συντονισμό με την εταιρεία, που είναι πλέον στο τελικό στάδιο της εν λόγω διαδικασίας, με το συγκεκριμένο θέμα να αποτελεί βασικό μέρος της συζήτησης που είχαμε με τον Πρόεδρο της Chevron για τη Μέση Ανατολή, την Αφρική και τη Νότιο Αμερική κ. Clay Neff, κατά το πρόσφατό ταξίδι μου στο Χιούστον. Τα αποτελέσματά της αναμένονται αρχές του 2022, οπότε και θα έχουμε σαφώς καλύτερη εικόνα αναφορικά με το πότε θα ξεκινήσει η παραγωγή φυσικού αερίου στην κυπριακή ΑΟΖ.

– Μεταξύ των εταιρειών υπάρχει συνεργασία ως προς την εμπορική αξιοποίηση των κοιτασμάτων των οικοπέδων που έχουν αδειοδοτηθεί;

– Δεδομένου ότι στο παρόν στάδιο έχει εκδοθεί μόνο μία αδεια εκμετάλλευσης, για το κοίτασμα «Αφροδίτη», η συνεργασία μεταξύ των αδειούχων μας ως προς την εμπορική αξιοποίηση των ανακαλύψεων, θεωρείται πρώιμη. Φυσικά, οι εταιρείες είναι σε επαφή τόσο με το υπουργείο Ενέργειας όσο και μεταξύ τους, αναφορικά με το ερευνητικό τους πρόγραμμα, αφού τα αποτελέσματα του ενός αδειούχου είναι πιθανόν να επηρεάσουν τις αποφάσεις κάποιου άλλου. Σε αυτό το πλαίσιο λοιπόν, είναι πιθανόν να γίνονται και κάποιες διερευνητικές συζητήσεις σε υψηλό επίπεδο, αναφορικά με το ενδεχόμενο μελλοντικής συνεργασίας για την ανάπτυξη κοιτασμάτων.

Έρχονται αποφάσεις για EastMed

Η Ανατολική Μεσόγειος να γίνει πρωτοπόρος στην πράσινη ενέργεια

– Την 1η Ιανουαρίου θα αναλάβετε και την προεδρία του Eastmed Gas Forum. Ποιοι οι στόχοι και επιδιώξεις και ποια η σημασία του;

– Η εξέλιξη αυτή είναι ιδιαίτερα θετική για την Κύπρο, αφού θα μας δοθεί η δυνατότητα να προωθήσουμε δράσεις και πολιτικές που σχετίζονται με τη στρατηγική μας για την πράσινη ενέργεια. Έχοντας υπόψη τον στόχο του EMGF για υπεύθυνη αξιοποίηση των υπεράκτιων ανακαλύψεων στην Ανατολική Μεσόγειο, βασική προτεραιότητα της κυπριακής προεδρίας είναι η προώθηση πολιτικών και δράσεων, μέσω του Φόρουμ, που θα βοηθήσουν να γίνει η περιοχή μας πρωτοπόρος στην πράσινη ενεργειακή μετάβαση. Μεταξύ άλλων, ετοιμάζουμε προτάσεις για δημιουργία τεχνικών ομάδων που θα μελετήσουν θέματα εναλλακτικών καθαρών καυσίμων, όπως μπλε και πράσινο υδρογόνο και μπλε αμμωνία, ηλεκτροδότησης υπεράκτιων δραστηριοτήτων πετρελαίου και αερίου με ΑΠΕ και δέσμευσης και αποθήκευσης διοξειδίου του άνθρακα (CO2 capture), μέσω προσδιορισμού βέλτιστων τρόπων μεταφοράς του CO2 και κατάλληλων τοποθεσιών αποθήκευσης.

– Είχαμε πρόσφατα και την υπογραφή της τριμερούς συμφωνίας για την ηλεκτρική διασύνδεση Κύπρου – Ελλάδας – Αιγύπτου, και τον περασμένο Μάρτιο τη συμφωνία Κύπρου – Ελλάδας – Ισραήλ. Τι σημαίνουν αυτές οι συμφωνίες και ποιο το όφελος για τους καταναλωτές;

– Οι δύο συμφωνίες αποτελούν σημαντικά ορόσημα στην κοινή προσπάθεια των χωρών μας για προώθηση της περιφερειακής συνεργασίας στον τομέα της ενέργειας. Είναι η έμπρακτη απόδειξη ότι υπάρχει πολιτική βούληση για στενή συνεργασία και συντονισμό των αρμοδίων Αρχών μας, για διευκόλυνση των αδειών και εγκρίσεων που απαιτούνται για προώθηση και υλοποίηση των εξαιρετικής σημασίας έργων υποδομής. Πέρα από τη γεωπολιτική σημασία που έχουν, καθώς εμβαθύνουν ακόμη περισσότερο τις σχέσεις και τις συμμαχίες μας, οι ηλεκτρικές διασυνδέσεις αποτελούν, επίσης, κρίσιμο παράγοντα στην προσπάθειά μας για περαιτέρω διείσδυση των ΑΠΕ στο ενεργειακό ισοζύγιο της χώρας μας, διαδραματίζοντας, ταυτόχρονα, μεγάλο ρόλο στην εκπλήρωση των δεσμεύσεών μας για μείωση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα, επίτευξη των ευρωπαϊκών μας στόχων και συγκράτηση των αρνητικών επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής. Την ίδια ώρα, μας φέρνουν ένα βήμα πιο κοντά στην υλοποίηση σημαντικού μέρους των υποδομών του αναδυόμενου ενεργειακού διαδρόμου της Ανατολικής Μεσογείου, ο οποίος θα αναβαθμίσει την ενεργειακή ασφάλεια και θα δημιουργήσει προοπτικές για νέες επενδύσεις στον τομέα της πράσινης ενέργειας, για μεγαλύτερο ανταγωνισμό στην αγορά ηλεκτρισμού και για μείωση της τιμής του ρεύματος για τους καταναλωτές.

Έρχονται αποφάσεις για EastMed

– Σε ό,τι αφορά την προοπτική κατασκευής του αγωγού Eastmed πώς έχουν τα δεδομένα σήμερα; Είναι πρακτικό σενάριο;

– Η πολιτική δέσμευση για στήριξη του αγωγού EastMed παραμένει, έχοντας επιβεβαιωθεί και κατά την πρόσφατη τριμερή Σύνοδο Κορυφής Κύπρου, Ελλάδας και Ισραήλ. Επιπλέον, τη στήριξη των χωρών μας στο έργο εκφράσαμε τον Ιανουάριο του 2021, οι υπουργοί Ενέργειας της Κύπρου, του Ισραήλ, της Ελλάδας, της Βουλγαρίας, της Ουγγαρίας και της Σερβίας, στο πλαίσιο συζήτησης με θέμα την «Ενίσχυση της Ενεργειακής Συνεργασίας και Ευκαιρίες και Πλεονεκτήματα του αγωγού EastMed». Ως στρατηγική επιλογή που διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στην ασφάλεια εφοδιασμού των χωρών μας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αλλά και στη διαφοροποίηση των πηγών και διαδρομών φυσικού αερίου, του καύσιμου – γέφυρα για την ενεργειακή μας μετάβαση, ο αγωγός EastMed έχει χαρακτηριστεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, από το 2013 μέχρι και σήμερα, ως Έργο Κοινού Ενδιαφέροντος (ΕΚΕ). Αναμένεται δε να διατηρήσει αυτόν τον χαρακτηρισμό με την ένταξή του και στον επόμενο, 6ο Ενωσιακό Κατάλογο ΕΚΕ στις αρχές του 2022. Ο φορέας υλοποίησής του αξιολογεί πλέον και τρόπους για να καταστεί δυνατή η μεταφορά μέσω του αγωγού και υδρογόνου, της τεχνολογίας που αναδεικνύεται κλειδί για επίτευξη του στόχου της σταδιακής μετάβασης της ΕΕ στις εκπομπές ρύπων μηδενικού ισοζυγίου. Την απόφαση για υλοποίηση ή μη του πολύπλοκου έργου θα καθορίσουν οι τελικές τεχνοοικονομικές μελέτες FEED, οι οποίες και αναμένεται να ολοκληρωθούν περί τα τέλη του 2022. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει χρηματοδοτήσει αυτές τις μελέτες με €36,5 εκατομμύρια, μέσω του προγράμματος «Συνδέοντας την Ευρώπη», και στη βάση των αποτελεσμάτων τους ο φορέας υλοποίησης θα λάβει την τελική επενδυτική απόφαση.

Προσέλκυση επενδυτών για δημιουργία υποδομών αποθήκευσης ενέργειας

– Πού βρισκόμαστε σε ό,τι αφορά στους στόχους της πράσινης ενέργειας; 

– Έχουμε υπερκαλύψει τους υποχρεωτικούς στόχους μας για το 2020. Τόσο στις ΑΠΕ όσο και στην εξοικονόμηση ενέργειας. Αυτό αποδεικνύει ότι τα κίνητρα ύψους €350 εκατομμυρίων που δόθηκαν υπό μορφή σχεδίων χορηγιών την τελευταία δεκαπενταετία, έχουν συνεισφέρει σημαντικά τόσο στην επίτευξη των στόχων όσο και στην αλλαγή της κουλτούρας των πολιτών υπέρ της πράσινης μετάβασης. Συγκεκριμένα, να αναφέρω ότι ο δεσμευτικός στόχος του 13% για συνεισφορά των ΑΠΕ στην τελική κατανάλωση ενέργειας ξεπεράστηκε πέραν του 30%, φτάνοντας στο 17%, ενώ καταφέραμε να έχουμε και σωρευτική εξοικονόμηση ενέργειας της τάξης του 120%. Επιπλέον, ο ενδεικτικός στόχος για διείσδυση των ΑΠΕ στη θέρμανση και ψύξη που ήταν στο 23,5%, ανήλθε στο 38,55%. Αυτή τη στιγμή η εγκατεστημένη ισχύς ΑΠΕ ανέρχεται σε 467 MW και πέραν των 127 εμπορικών έργων ΑΠΕ, με ισχύ 237,8 MW, είναι υπό υλοποίηση. Έχουμε σημειώσει μεγάλη πρόοδο μέσα σε μία δεκαετία, με το ρεύμα από ΑΠΕ να έχει αυξηθεί κατά 162% από το 2011 έως το 2020. Το 2020 η παραγωγή ηλεκτρισμού από ΑΠΕ ανήλθε σε 612 GWh, εκ των οποίων 39% από αιολικά πάρκα, 51% από φωτοβολταϊκά συστήματα και 10% από βιομάζα.

– Σας καθησυχάζει η επίτευξη των στόχων; 

– Καθόλου. Οι προκλήσεις είναι μπροστά μας για μείωση της τιμής του ηλεκτρισμού, για αλλαγή του μοντέλου ανάπτυξης των επιχειρήσεων και για κλιματική ουδετερότητα το 2050. Με δέσμευση την υλοποίηση της Πράσινης Συμφωνίας, είμαστε ήδη σε διαδικασία αναβάθμισης των στόχων μας για το 2030 και ήδη, σε συνεργασία με όλα τα συναρμόδια υπουργεία και τους επιστημονικούς μας συμβούλους, έχουμε ξεκινήσει τη διαδικασία αναθεώρησης του Εθνικού Σχεδίου για την Ενέργεια και το Κλίμα 2021-2030. Σκοπός μας, να θέσουμε τους ακόμη πιο φιλόδοξους στόχους που θα μας βοηθήσουν να πετύχουμε ταχεία μετάβαση της χώρας μας στην πράσινη οικονομία. Ταυτόχρονα, προωθούμε τα μέτρα και τις πολιτικές που ήδη συμπεριλαμβάνονται στον στρατηγικό μας σχεδιασμό και θα χρηματοδοτηθούν από τον Μηχανισμό Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, τα Ευρωπαϊκά Διαρθρωτικά Ταμεία, το Ταμείο Συνοχής και το Ταμείο Δίκαιης Μετάβασης. Το υπουργείο μας έχει καταφέρει να εξασφαλίσει τετραπλάσιους πόρους για την προγραμματική περίοδο 2021-2027, που συνολικά θα ξεπεράσουν τα €540 εκατομμύρια. Από αυτά το 61% θα διατεθεί για την ενεργειακή μετάβαση της χώρας μας και το 38% για την ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων και της οικονομίας. Δύο πυλώνες αλληλένδετοι, θεωρώ, καθώς η στήριξη των επιχειρήσεων συνεπάγεται πράσινες επενδύσεις και ώθηση σε ένα πιο αειφόρο και ανταγωνιστικό μοντέλο ανάπτυξης, το οποίο προάγει τις ψηφιακές τεχνολογίες, την κυκλικότητα και την καινοτομία. Ήδη, κατά το 2021 προκηρύχθηκαν σχέδια συνολικού ύψους €130 εκατομμυρίων και το 2022 σχεδιάζουμε την προκήρυξη σχεδίων χορηγιών ύψους €150 εκατομμυρίων, εκ των οποίων περισσότερα από τα μισά θα αφορούν στην ενεργειακή αναβάθμιση επιχειρήσεων, τοπικών αρχών και νοικοκυριών. Μεταξύ άλλων, σημαντικά έργα που θα ωθήσουν την πράσινη μετάβαση της χώρας μας είναι οι υποδομές ηλεκτρικής διασύνδεσης στις οποίες αναφερθήκαμε πιο πάνω, καθώς και η δημιουργία υποδομών αποθήκευσης ενέργειας, ζήτημα για το οποίο εργαζόμαστε εντατικά με στόχο την προσέλκυση επενδυτών.

Φιλελεύθερος

Ο Σταύρος Καλεντερίδης, ξεκίνησε τις σπουδές του στην Αθήνα, σπουδάζοντας Πολιτική Επιστήμη στο Εθνικό Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών. Έπειτα από τέσσερα χρόνια συμμετοχής στα φοιτητικά όργανα συνδιοίκησης της σχολής του και σε διάφορες οργανώσεις νέων, αποφάσισε να συνεχίσει τις σπουδές του στο εξωτερικό. Στη Βοστόνη των Η.Π.Α. ολοκλήρωσε δύο μεταπτυχιακά προγράμματα, στις Διεθνείς Σχέσεις (Αμερικανική εξωτερική πολιτική) και στην Επικοινωνία (Πολιτική Επικοινωνία), ενώ παράλληλα εργάστηκε στο Ελληνικό Προξενείο της Βοστόνης, στη σχολή του ως βοηθός έρευνας και σε δύο πολιτικές καμπάνιες Αμερικανών πολιτικών (Δημοκρατικών – Ρεπουμπλικάνων). Μετά από τρία χρόνια στις Η.Π.Α., άκουσε το κάλεσμα της πατρίδας του και επέστρεψε πίσω με μεγάλο πόθο για προσφορά στην Ελλάδα. Υπήρξε ιδρυτικό μέλος δύο κοινωφελών οργανισμών, του δέλτα – πολιτική επανάσταση (πολιτικός οργανισμός) και της Λεοντίδας (ίδρυμα προώθησης θεμάτων ιστορίας, πολιτισμού και δημοκρατίας). Σήμερα ζει και εργάζεται στην Αθήνα, ασχολείται με διάφορα εγχειρήματα πολιτικής διπλωματίας και δημοκρατίας, γράφει πολιτικά άρθρα, σχολιάζει την επικαιρότητα και συνεχίζει την προσωπική του μελέτη στην ιστορία και την πολιτική φιλοσοφία.

Συνέχεια ανάγνωσης

Αναλύσεις

Η Κίνα βρίσκει δρόμο που παρακάμπτει το Πακιστάν – Ο διάδρομος Ουαχάν αλλάζει τις γεωπολιτικές ισορροπίες

Μία νέα οδική αρτηρία μήκους 121 χιλιομέτρων στο βορειοανατολικό Αφγανιστάν δημιουργεί τις προϋποθέσεις για απευθείας χερσαία σύνδεση με την Κίνα, χωρίς διέλευση από το Πακιστάν. Η ολοκλήρωση του δρόμου στον ιστορικό διάδρομο Ουαχάν αποκτά ιδιαίτερη γεωπολιτική σημασία, καθώς το Πεκίνο αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα ασφαλείας με τις επενδύσεις του στο Πακιστάν, ενώ η Καμπούλ επιδιώκει να μειώσει την εξάρτησή της από το Ισλαμαμπάντ.

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Μία σημαντική εξέλιξη στις χερσαίες μεταφορές και στις γεωπολιτικές ισορροπίες της Κεντρικής Ασίας καταγράφεται στο Αφγανιστάν, με την ολοκλήρωση νέου δρόμου στον στρατηγικής σημασίας διάδρομο Ουαχάν.

Σύμφωνα με ανάλυση του Imran Khurshid που δημοσιεύθηκε στις 9 Οκτωβρίου 2026 στο Asia Times, οι αφγανικές αρχές εγκαινίασαν οδική διαδρομή 121 χιλιομέτρων, η οποία εκτείνεται από την περιοχή Μπρογκίλ έως τα σύνορα με την Κίνα, στην επαρχία Μπανταχσάν.

Το έργο κόστισε περίπου 365 εκατομμύρια αφγάνι, ποσό που αντιστοιχεί σε περίπου 5,5 εκατομμύρια δολάρια.

Κατά τις αφγανικές ανακοινώσεις, κατασκευάστηκε από ντόπιους μηχανικούς και εργαζομένους, χωρίς τη συμμετοχή ξένων τεχνικών συμβούλων.

Η νέα διαδρομή φθάνει στα σινοαφγανικά σύνορα. Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι λειτουργεί ήδη πλήρης διεθνής εμπορευματικός διάδρομος, καθώς εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικοί τεχνικοί και συνοριακοί περιορισμοί.

Γιατί ο διάδρομος Ουαχάν έχει στρατηγική σημασία

Ο διάδρομος Ουαχάν αποτελεί μια στενή λωρίδα αφγανικού εδάφους ανάμεσα στο Τατζικιστάν, το Πακιστάν και την Κίνα.

Η γεωγραφική του διαμόρφωση συνδέεται με τον ανταγωνισμό της Βρετανικής και της Ρωσικής Αυτοκρατορίας κατά τον 19ο αιώνα.

Η περιοχή διατηρήθηκε ως ζώνη διαχωρισμού των δύο αυτοκρατορικών σφαιρών επιρροής, αποτελώντας ένα από τα χαρακτηριστικότερα γεωγραφικά κατάλοιπα του λεγόμενου «Μεγάλου Παιχνιδιού».

Σήμερα, η ίδια περιοχή αποκτά νέα σημασία, αυτή τη φορά λόγω της προσπάθειας σύνδεσης της Κίνας με το Αφγανιστάν και ευρύτερα με την Κεντρική Ασία.

Ο δρόμος ανοίγει τη δυνατότητα δημιουργίας μιας εναλλακτικής οδού μεταφορών, περιορίζοντας δυνητικά την ανάγκη διέλευσης από το πακιστανικό έδαφος.

Το πρόβλημα της Κίνας με τον οικονομικό διάδρομο CPEC

Το ενδιαφέρον της εξέλιξης εντοπίζεται κυρίως στην προσπάθεια του Πεκίνου να περιορίσει την εξάρτησή του από ευάλωτες υποδομές.

Ο Οικονομικός Διάδρομος Κίνας–Πακιστάν, γνωστός ως CPEC, αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα προγράμματα της κινεζικής πρωτοβουλίας Belt and Road.

Μέσω του συγκεκριμένου σχεδίου, η Κίνα επιχειρεί να ενισχύσει τις εμπορικές και ενεργειακές συνδέσεις της με τη Νότια Ασία και την Αραβική Θάλασσα.

Ωστόσο, η υλοποίηση των έργων έχει αντιμετωπίσει σοβαρές δυσκολίες.

Στην επαρχία Μπαλουχιστάν, οργανώσεις αυτονομιστών έχουν πραγματοποιήσει επανειλημμένες επιθέσεις εναντίον κινεζικών συμφερόντων, εγκαταστάσεων και εργαζομένων.

Οι επιθέσεις αυτές έχουν επιβαρύνει την ασφάλεια των υποδομών και έχουν αυξήσει το κόστος προστασίας των κινεζικών επενδύσεων.

Παράλληλα, έχουν διατυπωθεί καταγγελίες για καθυστερήσεις, κακοδιαχείριση και προβλήματα διαφάνειας σε επιμέρους προγράμματα του CPEC.

Η εδαφική διαμάχη με την Ινδία

Μια επιπλέον γεωπολιτική δυσκολία συνδέεται με τη διέλευση του CPEC από το Γκιλγκίτ–Μπαλτιστάν.

Η περιοχή διοικείται από το Πακιστάν, αλλά διεκδικείται από την Ινδία, στο πλαίσιο της ευρύτερης διαμάχης για το Κασμίρ.

Το Νέο Δελχί έχει αντιταχθεί επανειλημμένα σε έργα που διέρχονται από εδάφη τα οποία θεωρεί τμήμα της δικής του επικράτειας.

Αυτό σημαίνει ότι ο οικονομικός διάδρομος Κίνας–Πακιστάν δεν αποτελεί μόνο αναπτυξιακό πρόγραμμα, αλλά συνδέεται με μία από τις πιο ευαίσθητες εδαφικές αντιπαραθέσεις της Ασίας.

Η δημιουργία εναλλακτικών διαδρομών μέσω του Αφγανιστάν θα μπορούσε μακροπρόθεσμα να προσφέρει στο Πεκίνο μεγαλύτερη ευελιξία.

Δεν υπάρχει, πάντως, ένδειξη ότι ο δρόμος του Ουαχάν μπορεί σήμερα να αντικαταστήσει τις μεγάλες μεταφορικές υποδομές του CPEC.

Η Καμπούλ επιχειρεί να μειώσει την εξάρτησή της από το Ισλαμαμπάντ

Για την κυβέρνηση των Ταλιμπάν, το έργο έχει και μία σαφή πολιτική διάσταση.

Το Αφγανιστάν εξαρτάται σε σημαντικό βαθμό από συνοριακές διαβάσεις και μεταφορικούς άξονες που περνούν από το Πακιστάν.

Οι επανειλημμένες εντάσεις ανάμεσα στις δύο χώρες έχουν προκαλέσει κλείσιμο συνοριακών περασμάτων, διακοπές εμπορικών ροών και επιβάρυνση της αφγανικής οικονομίας.

Μια εναλλακτική χερσαία διέξοδος προς την Κίνα θα μπορούσε, εφόσον αναπτυχθεί και καταστεί λειτουργική, να μειώσει τη δυνατότητα του Πακιστάν να χρησιμοποιεί τη γεωγραφική του θέση ως μέσο πίεσης προς την Καμπούλ.

Η αφγανική πλευρά αντιμετωπίζει το έργο ως σημαντική υποδομή οικονομικής και στρατηγικής αυτονομίας.

Η στάση της Κίνας και της Ρωσίας

Παρά την προοπτική άμεσης σύνδεσης, το Πεκίνο δεν έχει εγκαταλείψει τον οικονομικό διάδρομο CPEC ούτε έχει ανακοινώσει ότι ο Ουαχάν θα τον αντικαταστήσει.

Η Κίνα εξακολουθεί να διατηρεί σημαντικά οικονομικά και στρατηγικά συμφέροντα στο Πακιστάν.

Αντίστοιχα, η Ρωσία ενδιαφέρεται για τη σταθερότητα του Αφγανιστάν και για την ανάπτυξη νέων δικτύων επικοινωνίας στην Κεντρική Ασία.

Η δημιουργία περισσότερων επιλογών διασύνδεσης ενδέχεται να περιορίσει την αποκλειστική σημασία ορισμένων παραδοσιακών μεταφορικών διαδρομών.

Η πραγματική αξία του Ουαχάν θα εξαρτηθεί από τη βελτίωση των οδικών υποδομών, τη λειτουργία συνοριακών και τελωνειακών εγκαταστάσεων, τις καιρικές συνθήκες και τις πολιτικές αποφάσεις της Κίνας.

Το μήνυμα προς το Πακιστάν

Η νέα διαδρομή αναδεικνύει μια σημαντική γεωπολιτική πραγματικότητα: η γεωγραφική θέση ενός κράτους προσφέρει στρατηγικά πλεονεκτήματα, αλλά η αξιοποίησή τους εξαρτάται από την ασφάλεια και την αξιοπιστία των μεταφορικών του δικτύων.

Το Πακιστάν εξακολουθεί να αποτελεί κρίσιμο εταίρο της Κίνας, ιδιαίτερα στο πλαίσιο του CPEC.

Ταυτόχρονα, όμως, η αστάθεια, οι επιθέσεις σε κινεζικά συμφέροντα και οι αντιπαραθέσεις με το Αφγανιστάν δημιουργούν κίνητρα αναζήτησης εναλλακτικών επιλογών.

Ο διάδρομος Ουαχάν δεν έχει ακόμη μετατραπεί σε μεγάλο εμπορικό πέρασμα. Η κατασκευή του δρόμου, ωστόσο, καταδεικνύει ότι το Αφγανιστάν επιχειρεί να αποκτήσει πρόσθετες διεθνείς συνδέσεις και ότι η αποκλειστική εξάρτηση από το Πακιστάν δεν αποτελεί πλέον τη μοναδική γεωγραφική επιλογή.

Για το Ισλαμαμπάντ, η εξέλιξη αποτελεί μια νέα στρατηγική παράμετρο που θα πρέπει να συνυπολογίσει στις σχέσεις του με το Πεκίνο και την Καμπούλ.

Συνέχεια ανάγνωσης

Διεθνή

Γερμανία: Το ρωσικό φυσικό αέριο επιστρέφει έμμεσα μέσω των λιπασμάτων, παρά τους ευρωπαϊκούς δασμούς

Δημοσιεύτηκε

στις

Οι εισαγωγές ρωσικών αζωτούχων λιπασμάτων μειώθηκαν κατά 66% το 2025-2026, αλλά παραμένουν 53% υψηλότερες από τα επίπεδα πριν από τον πόλεμο στην Ουκρανία.

Το υψηλό ενεργειακό κόστος στη Γερμανία διατηρεί ανταγωνιστικά τα ρωσικά προϊόντα, σύμφωνα με στοιχεία που δημοσίευσε η Berliner Zeitung. Η Γερμανία εξακολουθεί να συνδέεται εμπορικά με το ρωσικό φυσικό αέριο, παρά τις ευρωπαϊκές προσπάθειες περιορισμού της ενεργειακής εξάρτησης από τη Μόσχα.

Αυτή τη φορά, η σύνδεση δεν αφορά αποκλειστικά την άμεση προμήθεια φυσικού αερίου, αλλά τις εισαγωγές λιπασμάτων που παράγονται με τη χρήση ρωσικού αερίου ως πρώτης ύλης και πηγής ενέργειας. Σύμφωνα με δημοσίευμα της γερμανικής εφημερίδας, που βασίζεται σε στοιχεία του Γερμανικού Ομοσπονδιακού Στατιστικού Γραφείου και του Συνδέσμου Αγροτικής Βιομηχανίας (IVA), οι εισαγωγές αζώτου μέσω ρωσικών λιπασμάτων μειώθηκαν σημαντικά κατά το 2025-2026. Ωστόσο, εξακολουθούν να βρίσκονται πάνω από τα επίπεδα που καταγράφονταν πριν από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία.

Τα στοιχεία των εισαγωγών και η σύγκριση με την προπολεμική περίοδο

Το 2025-2026, η Γερμανία εισήγαγε 48.800 τόνους αζώτου μέσω λιπασμάτων ρωσικής προέλευσης. Η ποσότητα αυτή είναι μειωμένη κατά περίπου 66% σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος, αλλά παραμένει κατά 53% υψηλότερη από τους 31.800 τόνους που είχαν καταγραφεί το 2020-2021, πριν από τον πόλεμο.

Η εξέλιξη των εισαγωγών δείχνει πόσο έντονη ήταν η αύξηση μετά το 2022. Το 2021-2022 οι εισαγωγές έφτασαν τους 56.800 τόνους αζώτου, ενώ το 2022-2023 εκτοξεύθηκαν στους 185.100 τόνους. Στη συνέχεια καταγράφηκαν 140.200 τόνοι το 2023-2024 και 143.800 τόνοι το 2024-2025, προτού σημειωθεί η μεγάλη υποχώρηση της τελευταίας περιόδου. Τα στοιχεία αφορούν την ποσότητα του αζώτου που περιέχεται στα εισαγόμενα λιπάσματα και όχι το συνολικό βάρος των προϊόντων.

Τα λιπασματικά έτη υπολογίζονται από τον Ιούλιο έως τον Ιούνιο. Η ποσότητα αζώτου που εισήχθη στη Γερμανία μέσω ρωσικής ουρίας μειώθηκε από 71.600 τόνους σε 27.600 τόνους, καταγράφοντας πτώση άνω του 61%. Παρά τη μείωση, η ποσότητα εξακολουθεί να είναι σχεδόν τριπλάσια από τους 9.900 τόνους του 2020-2021. Η συγκεκριμένη εξέλιξη αναδεικνύει το βασικό πρόβλημα της ευρωπαϊκής πολιτικής περιορισμού των εμπορικών δεσμών με τη Ρωσία. Ακόμη και όταν περιορίζονται οι εισαγωγές συγκεκριμένων προϊόντων, οι οικονομικές σχέσεις μπορούν να διατηρούνται μέσω άλλων κατηγοριών αγαθών, ιδιαίτερα όταν αυτά έχουν χαμηλότερο κόστος παραγωγής.

Γιατί οι ρωσικές εισαγωγές παραμένουν ανταγωνιστικές

Καθοριστικός παράγοντας είναι το υψηλό ενεργειακό κόστος στη Γερμανία και στην υπόλοιπη Ευρώπη. Η παραγωγή αζωτούχων λιπασμάτων απαιτεί μεγάλες ποσότητες φυσικού αερίου, το οποίο χρησιμοποιείται τόσο ως πρώτη ύλη όσο και ως πηγή ενέργειας. Σύμφωνα με τον Σύνδεσμο Αγροτικής Βιομηχανίας (IVA), οι ευρωπαϊκοί δασμοί, που τέθηκαν σε ισχύ τον Ιούλιο του 2025, περιόρισαν σημαντικά τις εισαγωγές ρωσικών λιπασμάτων. Ωστόσο, δεν εξάλειψαν το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα των ρωσικών προϊόντων. Ο σύνδεσμος επισημαίνει ότι οι υψηλές τιμές ενέργειας δυσκολεύουν τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις να αυξήσουν την εγχώρια παραγωγή και να καλύψουν μεγαλύτερο μέρος των αναγκών της αγοράς. Ως αποτέλεσμα, τα ρωσικά λιπάσματα εξακολουθούν να παραμένουν ελκυστικά, ακόμη και μετά την επιβολή πρόσθετων δασμών.

Παράλληλα, σύμφωνα με τον IVA, είναι πιθανό ορισμένες ποσότητες ρωσικών προϊόντων να φτάνουν στη γερμανική αγορά μέσω άλλων κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το μέγεθος αυτών των έμμεσων εισαγωγών, ωστόσο, δεν μπορεί να προσδιοριστεί με ακρίβεια από τα διαθέσιμα στοιχεία.

Δεν αποδίδονται οι αυξήσεις των τιμών αποκλειστικά στους δασμούς

Το ζήτημα έχει άμεση σημασία για τους Γερμανούς αγρότες, καθώς το κόστος των λιπασμάτων επηρεάζει την παραγωγή και, τελικά, την οικονομική βιωσιμότητα των καλλιεργειών. Ο IVA υποστηρίζει ότι η μείωση των ρωσικών εισαγωγών δεν έχει προκαλέσει μέχρι στιγμής σαφή αύξηση των τιμών εξαιτίας των δασμών. Σύμφωνα με τον σύνδεσμο, η εγχώρια παραγωγική δυναμικότητα και οι εισαγωγές από άλλες χώρες, μεταξύ των οποίων η Αίγυπτος, επαρκούν για την κάλυψη των αναγκών της αγοράς. Την ίδια στιγμή, ο σύνδεσμος αποδίδει τις υψηλές τιμές των λιπασμάτων το 2026 στις διεθνείς ενεργειακές αναταράξεις, στον πόλεμο με το Ιράν και στην κρίση γύρω από τα Στενά του Ορμούζ, παράγοντες που επηρεάζουν το κόστος μεταφοράς και τις παγκόσμιες τιμές ενέργειας και λιπασμάτων.

Οι εκτιμήσεις αυτές αποτελούν τις θέσεις του κλαδικού συνδέσμου και δεν συνιστούν από μόνες τους ανεξάρτητη αξιολόγηση όλων των παραγόντων που διαμορφώνουν τις τιμές.

Νέες πιέσεις για περιορισμό των ρωσικών εισαγωγών

Με αφορμή τα στοιχεία, ο IVA ζητά να εξεταστεί η επιβολή πρόσθετων δασμών στις εισαγωγές καλιούχων λιπασμάτων από τη Ρωσία και τη Λευκορωσία. Το κάλιο αποτελεί βασικό θρεπτικό στοιχείο για τις καλλιέργειες και αντιπροσωπεύει μια ακόμη κατηγορία προϊόντων στην οποία η ευρωπαϊκή αγορά διατηρεί εμπορικές σχέσεις με τις δύο χώρες.

Ο σύνδεσμος εκτιμά ότι η ευρωπαϊκή βιομηχανία μπορεί να καλύψει τις ανάγκες της γεωργίας χωρίς να εξαρτάται από τις συγκεκριμένες εισαγωγές και υποστηρίζει ότι πρόσθετοι δασμοί δεν θα πρέπει να οδηγήσουν αναγκαστικά σε αυξήσεις τιμών. Η συζήτηση, ωστόσο, αποτυπώνει το ευρύτερο δίλημμα της ευρωπαϊκής οικονομικής πολιτικής. Η μείωση της εξάρτησης από τη Ρωσία απαιτεί όχι μόνο εμπορικούς περιορισμούς, αλλά και ανταγωνιστική εγχώρια παραγωγή, προσιτό ενεργειακό κόστος και εναλλακτικές πηγές προμήθειας.

Τα δεδομένα της γερμανικής αγοράς δείχνουν ότι οι δασμοί μπορούν να περιορίσουν σημαντικά τις εισαγωγές, χωρίς όμως να εξαλείψουν αυτομάτως τις οικονομικές σχέσεις που στηρίζονται σε διαφορές κόστους παραγωγής. Για τη Γερμανία και την Ευρωπαϊκή Ένωση, η πρόκληση παραμένει η εξισορρόπηση τριών στόχων: της ενεργειακής και οικονομικής ασφάλειας, της στήριξης της εγχώριας βιομηχανίας και της διατήρησης προσιτού κόστους για τον αγροτικό τομέα.

Με πληροφορίες του Συνδέσμου Αγροτικής Βιομηχανίας (IVA) και του Γερμανικού Ομοσπονδιακού Στατιστικού Γραφείου.

Συνέχεια ανάγνωσης

Αναλύσεις

Πακιστάν: Μειώθηκαν οι τρομοκρατικές επιθέσεις, αλλά αυξάνονται οι απειλές – Αντάρτικες οργανώσεις αναπτύσσουν νέες τακτικές και στρατολογούν γυναίκες

Η νέα έκθεση του Pakistan Institute for Conflict and Security Studies (PICSS) αποκαλύπτει ένα αντιφατικό περιβάλλον ασφαλείας: Λιγότερες επιθέσεις και θύματα, αλλά αναδιοργάνωση ένοπλων ομάδων, χρήση drones, εσωτερικές συγκρούσεις και αυξανόμενη αστάθεια στο Μπαλουχιστάν. Η πολιτική κρίση επιβαρύνει την προσπάθεια αντιμετώπισης της τρομοκρατίας.

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Μια εξαιρετικά σύνθετη εικόνα για την ασφάλεια στο Πακιστάν αποτυπώνει η νέα εβδομαδιαία ανάλυση του Pakistan Institute for Conflict and Security Studies (PICSS), η οποία δημοσιεύθηκε στις 10 Οκτωβρίου 2026. Παρά τη μείωση των επιθέσεων από ένοπλες οργανώσεις κατά την πρώτη εβδομάδα του μήνα, οι εξελίξεις στο εσωτερικό των εξτρεμιστικών και αυτονομιστικών ομάδων δημιουργούν σοβαρά ερωτήματα για την πραγματική αποτελεσματικότητα των επιχειρήσεων ασφαλείας.

Η έκθεση με τίτλο «Pakistan’s Security Paradox: Militant Attacks Decline as Militant Groups Signal New Developments» καταγράφει υποχώρηση των επιθέσεων, αλλά παράλληλα εντοπίζει ενδείξεις οργανωτικής αναδιάρθρωσης, νέων επιχειρησιακών μεθόδων και εντατικοποίησης της προπαγανδιστικής δραστηριότητας.

Μείωση 18% στις επιθέσεις – Παραμένει σοβαρή η απειλή

Σύμφωνα με το PICSS, από τις 2 έως τις 8 Οκτωβρίου καταγράφηκαν συνολικά 46 επιθέσεις ενόπλων οργανώσεων στο Πακιστάν, έναντι 56 την αμέσως προηγούμενη εβδομάδα.

Η μείωση ανέρχεται στο 18%, ενώ αισθητή είναι και η υποχώρηση του αριθμού των θυμάτων.

Οι νεκροί μειώθηκαν από 52 σε 42 και οι τραυματίες από 53 σε 23.

Ωστόσο, η εικόνα δεν είναι ομοιόμορφη σε ολόκληρη τη χώρα.

Στην επαρχία Μπαλουχιστάν, όπου δραστηριοποιούνται ιδιαίτερα ενεργές αυτονομιστικές οργανώσεις, οι απώλειες αυξήθηκαν παρά τη μείωση του αριθμού των επιθέσεων.

Το στοιχείο αυτό δημιουργεί προβληματισμό για το κατά πόσον οι ένοπλες ομάδες μεταβάλλουν τις τακτικές τους, πραγματοποιώντας λιγότερες αλλά δυνητικά πιο φονικές επιχειρήσεις.

Οι Πακιστανοί Ταλιμπάν αλλάζουν τακτική – Drones και ελεύθεροι σκοπευτές

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι εξελίξεις στο εσωτερικό της Tehrik-i-Taliban Pakistan (TTP), της οργάνωσης που είναι γνωστή ως Πακιστανοί Ταλιμπάν.

Σύμφωνα με την ανάλυση, η TTP επέβαλε περιορισμούς στη χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης από τα μέλη της.

Η συγκεκριμένη απόφαση αποκτά σημασία σε μια περίοδο κατά την οποία οι ένοπλες οργανώσεις χρησιμοποιούν τις ψηφιακές πλατφόρμες τόσο για προπαγάνδα όσο και για την προβολή των επιχειρησιακών τους δυνατοτήτων.

Την ίδια στιγμή, η TTP δημοσιοποίησε οπτικό υλικό στο οποίο υποστηρίζει ότι καταγράφονται επιθέσεις με τετρακόπτερα μη επανδρωμένα αεροσκάφη και ενέργειες ελεύθερων σκοπευτών.

Οι ισχυρισμοί αυτοί δεν συνιστούν ανεξάρτητη επιβεβαίωση της αποτελεσματικότητας ή της έκτασης χρήσης των συγκεκριμένων μέσων.

Παρ’ όλα αυτά, η προβολή τέτοιων επιχειρήσεων εντάσσεται σε μια ευρύτερη προσπάθεια των οργανώσεων να παρουσιάσουν εικόνα τεχνολογικής προσαρμογής και να ενισχύσουν την επιρροή τους.

Εσωτερικές συγκρούσεις στις ένοπλες οργανώσεις

Την ίδια περίοδο, η Jamaat-ul-Ahrar, οργάνωση που έχει συνδεθεί με το δίκτυο των Πακιστανών Ταλιμπάν, ανακοίνωσε ότι πραγματοποίησε 122 επιθέσεις κατά τη διάρκεια του Σεπτεμβρίου.

Πρόκειται για αριθμό που προέρχεται από τους ισχυρισμούς της ίδιας της οργάνωσης και δεν πρέπει να συγχέεται με τα ανεξάρτητα καταγεγραμμένα περιστατικά του PICSS.

Παράλληλα, αναφέρθηκαν αιματηρές συγκρούσεις ανάμεσα σε μαχητές της Jamaat-ul-Ahrar και αντίπαλης φράξιας της TTP στην περιοχή Ορακζάι.

Οι πληροφορίες αυτές αναδεικνύουν ένα επιπλέον πρόβλημα για την ασφάλεια του Πακιστάν: τον κατακερματισμό του περιβάλλοντος των ενόπλων οργανώσεων.

Οι εσωτερικές συγκρούσεις ενδέχεται να αποδυναμώνουν προσωρινά ορισμένα δίκτυα, αλλά μπορούν επίσης να προκαλέσουν νέες αντιπαραθέσεις, ανακατατάξεις και αποσχίσεις.

Μπαλουχιστάν: Ένοπλη γυναικεία μονάδα και κλιμάκωση της προπαγάνδας

Σημαντικές εξελίξεις καταγράφονται και στο Μπαλουχιστάν, την επαρχία του νοτιοδυτικού Πακιστάν που συνορεύει με το Ιράν και το Αφγανιστάν και έχει στρατηγική σημασία λόγω των φυσικών πόρων και της πρόσβασής της στην Αραβική Θάλασσα.

Το Balochistan Liberation Front (BLF), μία από τις οργανώσεις που επιδιώκουν την ανεξαρτησία του Μπαλουχιστάν, δημοσιοποίησε υλικό για τη συγκρότηση νέου γυναικείου ένοπλου σχηματισμού.

Η συγκεκριμένη κίνηση προβάλλεται από την οργάνωση ως οργανωτική εξέλιξη. Δεν υπάρχουν, ωστόσο, επαρκή ανεξάρτητα στοιχεία στο δημόσιο απόσπασμα της έκθεσης για τον αριθμό των μελών ή τις πραγματικές επιχειρησιακές δυνατότητες της νέας μονάδας.

Παράλληλα, ο Balochistan Liberation Army (BLA), άλλη σημαντική αυτονομιστική ένοπλη οργάνωση, απέρριψε κατηγορίες περί συνεργασίας με την TTP.

Ο BLA δημοσιοποίησε επίσης οπτικό υλικό από επιχειρήσεις που ισχυρίζεται ότι πραγματοποίησαν μέλη του.

Άλλες οργανώσεις των Μπαλούχων προχώρησαν σε ανάλογες κινήσεις, προβάλλοντας τη δράση τους και διατυπώνοντας ισχυρισμούς για δραστηριότητες συλλογής πληροφοριών.

Οι εξελίξεις καταδεικνύουν ότι η σύγκρουση στο Μπαλουχιστάν δεν περιορίζεται στις ένοπλες επιθέσεις, αλλά περιλαμβάνει και έναν παράλληλο αγώνα επιρροής, επικοινωνίας και πολιτικής νομιμοποίησης.

Πολιτική κρίση και αντιτρομοκρατία

Πέρα από την ένοπλη βία, η έκθεση του PICSS επισημαίνει ότι η εσωτερική πολιτική αστάθεια δυσχεραίνει τη διαμόρφωση αποτελεσματικής πολιτικής ασφαλείας.

Η κατάρρευση των διαπραγματεύσεων μεταξύ της κυβέρνησης και του Pakistan Tehreek-e-Insaf (PTI), του κόμματος που ίδρυσε ο πρώην πρωθυπουργός Ιμράν Χαν, περιπλέκει τις προσπάθειες συντονισμού στην επαρχία Χάιμπερ Παχτούνχβα.

Η περιοχή αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα μέτωπα της δράσης των Πακιστανών Ταλιμπάν, λόγω της εγγύτητάς της με το Αφγανιστάν και της μακρόχρονης παρουσίας ένοπλων δικτύων.

Οι πολιτικές αντιπαραθέσεις μεταξύ κεντρικής κυβέρνησης και αντιπολίτευσης μπορούν να δυσχεράνουν τον συντονισμό, τη διοικητική συνεργασία και τη διαμόρφωση κοινής στρατηγικής για την αντιμετώπιση της τρομοκρατίας.

Το πρόβλημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία όταν συνδυάζεται με την ανάγκη προστασίας παραμεθόριων περιοχών και αντιμετώπισης οργανώσεων με διασυνοριακές διασυνδέσεις.

Αφγανιστάν, Ινδία και περιφερειακές αμυντικές συμφωνίες

Οι προκλήσεις που αντιμετωπίζει το Ισλαμαμπάντ δεν περιορίζονται στο εσωτερικό της χώρας.

Οι σχέσεις με το Αφγανιστάν παραμένουν κρίσιμος παράγοντας ασφαλείας, καθώς το Πακιστάν αποδίδει σε ένοπλα δίκτυα που δρουν από αφγανικό έδαφος σημαντικό μέρος των επιθέσεων εναντίον του.

Την ίδια στιγμή, η αντιπαράθεση με την Ινδία εξακολουθεί να επηρεάζει τον στρατηγικό σχεδιασμό των πακιστανικών ενόπλων δυνάμεων.

Στο περιφερειακό περιβάλλον προστίθενται οι νέες αμυντικές διευθετήσεις και οι προσπάθειες του Πακιστάν να διατηρήσει ή να ενισχύσει τις στρατηγικές του συνεργασίες.

Η συνύπαρξη εσωτερικών απειλών, πολιτικής αβεβαιότητας και εξωτερικών δεσμεύσεων δημιουργεί αυξημένες απαιτήσεις για τον στρατιωτικό μηχανισμό και τις υπηρεσίες ασφαλείας.

Οι αριθμοί δεν λένε ολόκληρη την ιστορία

Η εβδομαδιαία έκθεση του PICSS θέτει ένα ουσιαστικό ερώτημα: αποτελεί η μείωση των τρομοκρατικών επιθέσεων ένδειξη βελτίωσης της ασφάλειας ή πρόκειται για προσωρινή υποχώρηση της βίας, ενώ οι οργανώσεις αναπροσαρμόζουν τις τακτικές και τις δομές τους;

Η απάντηση δεν μπορεί να προκύψει αποκλειστικά από την καταμέτρηση των επιθέσεων.

Η χρήση νέων επιχειρησιακών μέσων, οι εσωτερικές διαμάχες, η συγκρότηση νέων ένοπλων σχηματισμών και η αυξημένη προπαγανδιστική δραστηριότητα συνθέτουν μια εικόνα που απαιτεί διαρκή παρακολούθηση.

Άλλωστε, τα στοιχεία του PICSS για ολόκληρο τον Σεπτέμβριο είχαν καταγράψει 225 επιθέσεις, τον υψηλότερο μηνιαίο αριθμό εδώ και δώδεκα χρόνια, γεγονός που αναδεικνύει τη σοβαρότητα της κατάστασης παρά την πρόσφατη εβδομαδιαία υποχώρηση.

Το Πακιστάν βρίσκεται αντιμέτωπο με μια πολυεπίπεδη κρίση ασφαλείας, στην οποία αλληλεπιδρούν τζιχαντιστικές οργανώσεις, αυτονομιστικά κινήματα, πολιτικές αντιπαραθέσεις και περιφερειακοί ανταγωνισμοί.

Η μείωση της συχνότητας των επιθέσεων αποτελεί θετική ένδειξη σε επίπεδο εβδομαδιαίων στατιστικών. Δεν αρκεί, όμως, από μόνη της για να αποδείξει ότι οι απειλές περιορίζονται σε βάθος χρόνου.

Το κρίσιμο ζήτημα για το Ισλαμαμπάντ δεν είναι μόνο πόσες επιθέσεις καταγράφονται, αλλά κατά πόσον το κράτος μπορεί να αντιμετωπίσει τις οργανώσεις που εξακολουθούν να διαθέτουν δυνατότητα στρατολόγησης, προσαρμογής και πραγματοποίησης νέων επιχειρήσεων.

Συνέχεια ανάγνωσης

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

Two satellites with solar panels orbiting above the blue Earth with white clouds Two satellites with solar panels orbiting above the blue Earth with white clouds
GEOPOLITICO2 ώρες πριν

Τριπλή “συμμαχία” για την ενίσχυση της εθνικής ασφάλειας και της διαστημικής αυτονομίας

Η METLEN, η Thales Alenia Space και η Thales Hellas ενώνουν τις δυνάμεις τους για την υποστήριξη των μελλοντικών αμυντικών...

GEOPOLITICO3 ώρες πριν

Ακρίβεια στα καύσιμα: Η πρόταση Καλόγηρου για άμεση φορολογική ανάσα

Ο Αντώνης Καλόγηρος, επικεφαλής της Θεματικής Ομάδας Οικονομίας της ΝΙΚΗΣ, παρεμβαίνει στο Ionian για την ακρίβεια, τις τιμές των καυσίμων...

GEOPOLITICO4 ώρες πριν

Θράκη: Οι Πομάκοι ζητούν σχολεία χωρίς υποχρεωτικά τουρκικά – Στη Βουλή η διεκδίκηση, στον ΟΑΣΕ οι καταγγελίες για εκτουρκισμό

Το ζήτημα της εκπαιδευτικής ελευθερίας στα Πομακοχώρια της Ξάνθης αποκτά κοινοβουλευτική και διεθνή διάσταση. Οι παρεμβάσεις του Ιρφάν Μεχμέτ Αλή...

Αναλύσεις5 ώρες πριν

Το ρωσικό ντίζελ και ο αγωγός Nord Stream – Πως η συμφωνία Τραμπ – Πούτιν προκαλεί αμηχανία στην Ε.Ε

Η ανακοίνωση του Ντόναλντ Τραμπ για την προμήθεια ρωσικού ντίζελ στην αμερικανική και διεθνή αγορά δεν αποτελεί απλώς μια ενεργειακή...

GEOPOLITICO5 ώρες πριν

Η Ελλάδα στο επίκεντρο της γεωπολιτικής αναμέτρησης – Το καλώδιο, η «Γαλάζια Πατρίδα» και ο νέος ρόλος της Κύπρου

Στην εκπομπή «Geopolitics» της τηλεόρασης της «Ναυτεμπορικής», ο Σάββας Καλεντερίδης αναλύει την επίσκεψη του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο στην...

Δημοφιλή