Διεθνή
Δ. Καιρίδης: Η ουκρανική κρίση είναι αντανάκλαση και της κρίσης της Δύσης
Ο εσωτερικός διχασμός της Δύσης αποτελεί μια εκ των αιτιών της κρίσης στην Ουκρανία
Συνέντευξη: Δημήτρης Καιρίδης
Ο εσωτερικός διχασμός της Δύσης αποτελεί μια εκ των αιτιών της κρίσης στην Ουκρανία, αφού το έλλειμμα που υπάρχει σε επίπεδο ηγεσιών και αξιών επιτρέπει στον Πούτιν να διεκδικεί την επιβολή μιας ζώνης επιρροής στην Ανατολική Ευρώπη και την φιλανδοποίηση μιας σειράς κρατών. Αυτό τονίζει στο Liberal o Δημήτρης Καιρίδης προσθέτοντας ότι μια στρατιωτική εισβολή θα έχει περισσότερα ρίσκα και μεγαλύτερο κόστος από ότι οφέλη για την Μόσχα.
Ο βουλευτής της ΝΔ και καθηγητής Διεθνών Σχέσεων αναφέρεται στη στάση της Δύσης και επισημαίνει ότι «όλα αυτά που ζούμε στο εσωτερικό του δυτικού κόσμου με τον λαϊκισμό, με τον ανορθολογισμό με τις ακρότητες της πολιτικής ορθότητας οδηγούν στο συμπέρασμα ότι η Δύση σε αυτή τη συγκυρία είναι σε έναν οιονεί πόλεμο με τον εαυτό της».
«Έχει ξεχάσει σε ένα βαθμό, έχουν θαμπώσει θα έλεγα, οι αξίες που την έκαναν Δύση, που την έκαναν ισχυρή, δηλαδή ο ορθός λόγος, η αξιοκρατία, η πρωτοκαθεδρία στην ίδια την επιστήμη» και αυτό σε συνδυασμό με την αδυναμία καθορισμού ξεκάθαρου τρόπου αντιμετώπισης της κρίσης ρωσικής πρόκλησης δίνει τη δυνατότητα στον Πούτιν να διεκδικεί την επανάκαμψη της Ρωσίας ως Μεγάλη Δύναμη.
Όπως χαρακτηριστικά αναφέρει «Η κρίση της Ουκρανίας συμβαίνει εξ αιτίας της κρίσης της Δύσης. Δεν θα υπήρχε διαφορετικά» σημειώνοντας πως «θα ήταν αδιανόητο σε άλλες εποχές η παντοδύναμη Δύση να αμφιταλαντεύονταν απέναντι σε μια Ρωσία η οποία, κακά τα ψέματα, είναι μακροπρόθεσμα σε παρακμή, με μια οικονομία του μεγέθους της Ισπανίας».
Δηλώνει ακόμη ότι μια στρατιωτική εισβολή στην Ουκρανία θα έχει περισσότερα ρίσκα και μεγαλύτερο κόστος για την Μόσχα τη στιγμή που ο Πούτιν έχει καταφέρει αφού χωρίς ιδιαίτερο κόστος να επιβάλει την πολιτική του (χωρίς μια τουφεκιά) και έναν «αργό θάνατο» σε μια συμμορία «αυθάδους» ουκρανικού εθνικισμού.
Συνέντευξη στον Τάσο Ευαγγελίου
– Τι θέλει τελικά η Μόσχα από την Ουκρανία και που μπορεί να οδηγήσει η ανταλλαγή απειλών μεταξύ Ρωσίας και Δύσης;
Η Μόσχα δεν θέλει μόνο από την Ουκρανία. Άλλωστε η διαπραγμάτευση δεν είναι καν με την Ουκρανία. Η μεγάλη διαπραγμάτευση σήμερα είναι μεταξύ Μόσχας και Ουάσινγκτον, χωρίς ενδιάμεσους και με την Ευρώπη, λίγο – πολύ, απούσα. Αφορά τη διεκδίκηση της Ρωσίας να επανακάμψει ως Μεγάλη Δύναμη και να επιβάλει μια ζώνη επιρροής στην Ανατολική Ευρώπη με τη Φινλανδοποίηση μιας σειράς κρατών και μια δέσμευση ότι το ΝΆΤΟ δεν θα επεκταθεί περαιτέρω.
Ουσιαστικά η Ρωσία, με τη στήριξη και της Κίνας, η οποία, σημειωτέον, απαντά στην κίνηση του Μπάιντεν με την Aukus, φέρνοντας το πρόβλημα από τον Ειρηνικό πίσω στην Ευρώπη, δείχνει να επενδύει στην αμηχανία των Δυτικών, με τον Πούτιν να «διασκεδάζει» με την αδυναμία καθορισμού ξεκάθαρου τρόπου αντιμετώπισης της κρίσης και της ρωσικής πρόκλησης
– Αν το αίτημα της Μόσχας αναφορικά με το ΝΑΤΟ δεν αλλοιώνει την πολιτική της συμμαχίας αναφορικά με την ένταξη νέων κρατών;
Είναι προφανές πως κάποια πράγματα οι Αμερικάνοι δεν μπορούν να τα δώσουν διότι θα ακύρωναν το ΝΑΤΟ, θα υπονόμευαν τη θέση τους στην Ευρώπη και θα παραβίαζαν την ανεξαρτησία και την κυριαρχία αυτών των κρατών. Γι΄ αυτό και η διαπραγμάτευση είναι δύσκολη και για αυτό κάποια πράγματα θα παραμείνουν στο παρασκήνιο και δεν θα έρθουν στο προσκήνιο. Δηλαδή κάποιες ενδεχόμενες δεσμεύσεις θα αναληφθούν στο πλαίσιο της γνωστής ρήσης ότι κάποια πράγματα γίνονται και δεν λέγονται.
– Ο Πούτιν αύριο θα διευθύνει μια μεγάλη στρατιωτική άσκηση ρωσικών στρατευμάτων την ώρα πο έχει συγκεντρώσει ή πάνω από 100.000 στρατιωτικούς στα σύνορα με την Ουκρανία. Είναι μια απλή επίδειξη δύναμης;
Ο Πούτιν επιτείνει με αυτό τον τρόπο την πίεση. Στον βαθμό δε που οι Δυτικοί αποφάσισαν ότι δεν είναι διατεθειμένοι να πολεμήσουν για την Ουκρανία, ο Πούτιν διαθέτει ένα εύρος επιλογών. Προς το παρόν δείχνει να είναι από πάνω διότι, χωρίς να έχει χρειαστεί να ρίξει μια τουφεκιά, η Ουκρανία έχει λίγο – πολύ τρωθεί,. Η οικονομία της βρίσκεται σε ελεύθερη πτώση, συγκλονίζεται στο εσωτερικό και θα έλεγα πως ο στόχος να ασκηθεί αυτή η πίεση και να ξεκινήσει μια διαπραγμάτευση που μέχρι χθες οι δυτικοί αρνούνταν έχει επιτευχθεί από πλευράς Πούτιν.
Αυτά σε ένα πρώτο βραχυπρόθεσμο επίπεδο, διότι αυτή η επιτυχία του Πούτιν είναι η επιτυχία ενός συγκεκριμένου συστήματος και καθεστώτος, που μακροπρόθεσμα δεν δείχνει να εξυπηρετεί τα ουσιαστικά συμφέροντα του Ρωσικού λαού. Η «νίκη» του Πούτιν είναι ήττα των όποιων εναπομεινάντων φιλελεύθερων δυνάμεων στην Ρωσία και σηματοδοτεί τη διαψευση των προσδοκιών, που υπήρχαν τη δεκαετία του 1990, για ενσωμάτωση της χώρας αυτής στη δύση και στο δυτικό πολιτικό πολιτισμό.
– Είχαμε ζήσει την περίοδο αυτή οπως και την περίοδο της πρώτης δεκαετίας του 2000 αυτή την προσπάθεια συμπόρευσης και των συζητήσεων παρουσία του Πούτιν που όμως δεν ευοδώθηκε…
Η πορεία ήταν απογοητευτική με ευθύνη όμως, για να είμαστε ειλικρινείς και των δύο πλευρών. Δεν θα κρυφτώ από τις ευθύνες που υπάρχουν και στη Δύση, όπου κάποιοι παράγοντες ήταν εκδικητικοί και τιμωρητικοί έναντι της, πεσμένης στο έδαφος, Ρωσίας μετά τη διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης. Ευθύνη υπάρχει και στην ρωσική πλευρά, η οποία, εν τέλει, επέλεξε τον αυταρχισμό, τον αναθεωρητισμό, και τον ηγεμονισμό, όπως είδαμε στις περιπτώσεις της Γεωργίας και της Ουκρανίας, αλλά και στην Μέση Ανατολή.
– Είναι πραγματικός τελικά ο φόβος για εμπλοκή της Ρωσίας στον πόλεμο στο Ντορμπάς;
Η Ρωσία είναι μπλεγμένη στο Ντορμπας ούτως ή άλλως. Δεν θα υπήρχε απόσχιση χωρίς τη ρωσική στήριξη. Παλαιότερα όταν οι Ουκρανοί αντεπιτέθηκαν και βρέθηκαν ένα βήμα πριν την ανακατάληψη του παρενέβη δυναμικά η Ρωσία και επέβαλε επί του εδάφους την αυτονόμηση της περιοχής. Η εμπλοκή υπάρχει και είναι διαρκής. Από εκεί και πέρα, είχα από την αρχή αμφιβολίες για μια στρατιωτική εισβολή στην Ουκρανία, όχι γιατί είχα εμπιστοσύνη στα φιλειρηνικά αισθήματα του Κρεμλίνου, αλλά για καθαρά ορθολογικούς λόγους. Μια τέτοια εισβολή θα είχε περισσότερα ρίσκα και κόστος από τα όποια οφέλη και δεν θα συνέφερε τον Πούτιν.
Επίσης, μια τέτοια κίνηση θα οδηγούσε σε επανασυσπείρωση της Δύσης, αναβίωση του ΝΑΤΟ, με προσχώρηση χωρών που σήμερα δεν είναι μέλη του, όπως η Σουηδία και η Φιλανδία και τη δημιουργία ενός αντιρωσικού συνασπισμού. Η σημερινή κατάσταση εξυπηρετεί τον Πούτιν αφού, χωρίς ιδιαίτερο κόστος για τον ίδιο, επιβάλει την πολιτική του και έναν «αργό θάνατο» σε μια συμμορία «αυθάδους» ουκρανικού εθνικισμού, όπως τονίζει.
– Υπάρχει το ενδεχόμενο ο φόβος που εκφράζεται από πολλές πλευρές στις δυτικές χώρες, ότι με τη λήξη των Χειμερινών Ολυμπιακών Αγώνων στην Κίνα θα δημιουργηθούν συνθήκες σύγκρουσης να βγει αληθινός;
Είναι κάτι το παράδοξο, σίγουρα πρωτοφανές, να προαναγγέλλεται από την αμερικάνικη κυβέρνηση και τις αμερικάνικες μυστικές υπηρεσίες, η ημέρα και η ώρα της Ρωσικής εισβολής. Κάτι τέτοιο δεν το είχαμε συναντήσει στο παρελθόν και το παράδοξο γίνεται ακόμη πιο ακραίο για τους ίδιους τους Ουκρανούς που δεν ξέρουν από τι να προφυλαχθούν, από τις απειλές των Ρώσων ή τις αμερικάνικες προφητείες.
Διότι όχι μόνο οι απειλές αλλά και οι προφητείες αποσταθεροποιούν την Ουκρανία. Πρόσφατα, θυμίζω, η Ουκρανική κυβέρνηση διαμαρτυρήθηκε στους Αμερικάνους γι αυτή την κατάσταση. Είναι και αυτό μέρος των παραδοξοτήτων με τις οποίες είμαστε αντιμέτωποι σε αυτή την κρίση. Όμως είτε έτσι ή αλλιώς ένα είναι το μείζον που πρέπει να έχουμε στο μυαλό μας: Το γιατί έχουμε αυτή την κρίση.
Υπάρχουν τα δευτερεύοντα: η Ουκρανία δεν κατάφερε να αναπτυχθεί οικονομικά, αν υπολογίσει κανείς πως το 1991 είχε το ίδιο βιοτικό επίπεδο με την γειτονική Πολωνία και σήμερα ο μέσος Πολωνός είναι τέσσερις φορές πλουσιότερος. Είναι διχασμένη εσωτερικά με μια ισχυρή ρωσόφωνη μειονότητα και μια ιστορική διαδρομή που την καθιστά στο μυαλό των Ρώσων περισσότερο μέρος του ρωσικού κόσμου παρά ανεξάρτητο έθνος. Από την άλλη η Ρωσία κατάφερε να ανακάμψει οικονομικά τη δεκαετία του 2000 αν και αυτή δεν βασιζόταν σε κάποιον οικονομικό εκσυγχρονισμό, αλλά στην άνοδο της τιμής των υδρογονανθράκων και έχει περιορισμένο εύρος και ημερομηνία λήξης.
Το πρωτεύον όμως είναι η στάση της Δύσης. Έχουμε ένα παράδοξο: Από τη μια η δύση είναι παντοδύναμη αντικειμενικά, αν σκεφτεί κανείς πως είναι το 60% της παγκόσμιας οικονομίας (Ευρώπη Αμερική, Ιαπωνία, Αυστραλία), το 80% της παγκόσμιας έρευνας, το 90% των αμυντικών δαπανών, (μόνη της η Αμερική είναι πάνω από το μισό), αλλά από την άλλη δεν καταφέρνει να επιβάλει τη θέλησή της, όπως έκανε στο παρελθόν, λόγω του εσωτερικού διχασμού και του ελλείμματος ηγεσίας που και αυτό είναι αντανάκλαση της εσωτερικής της κρίσης.
Όλα αυτά που ζούμε στο εσωτερικό του δυτικού κόσμου με τον λαϊκισμό, με τον ανορθολογισμό με τις ακρότητες της πολιτικής ορθότητας οδηγούν στο συμπέρασμα ότι η Δύση σε αυτή τη συγκυρία είναι σε έναν οιονεί πόλεμο με τον εαυτό της. Έχει ξεχάσει σε ένα βαθμό, έχουν θαμπώσει θα έλεγα, οι αξίες που την έκαναν Δύση, που την έκαναν ισχυρή, δηλαδή ο ορθός λόγος, η αξιοκρατία, η πρωτοκαθεδρία στην ίδια την επιστήμη.
Αυτό είναι φανερό. Όποιος παρακολουθεί την αμερικανική πολιτική σκηνή, όποιος δει τι γίνεται στην Ντάουνινγκ Στρίτ με πρωθυπουργό τον Μπόρις Τζόνσον, καταλαβαίνει ότι κάτι δεν πάει καλά στην άλλοτε κραταιά Δύση. Υπάρχει αυτό το έλλειμμα ηγεσίας που είναι αντανάκλαση της εσωτερικής κρίσης και δεν είναι συγκυριακό αλλά δομικό. Τον καλύτερο να είχαν οι Αμερικάνοι και τον πιο χαρισματικό ως πρόεδρο, μια αναβίωση ενός Κένεντυ, και πάλι αυτός θα ήταν «με τα χέρια δεμένα». Είναι μεγάλος ο εσωτερικός διχασμός μεταξύ του ανορθολογισμού της ακραίας δεξιάς και του Τράμπ από τη μια και της υστερίας μιας ακραίας πολιτικά ορθής αριστεράς με τον φιλελευθερισμό τελικά να βάλλεται πανταχόθεν και βρίσκεται στην υποχώρηση.
– Δηλαδή η κρίση της Ουκρανίας συνδέεται με την κρίση της Δύσης;
Η κρίση της Ουκρανίας συμβαίνει εξ αιτίας της κρίσης της Δύσης. Δεν θα υπήρχε διαφορετικά. Θα ήταν αδιανόητο σε άλλες εποχές η παντοδύναμη Δύση, με τα στοιχεία που περιέγραψα ήδη, να αμφιταλαντεύονταν απέναντι σε μια Ρωσία η οποία, κακά τα ψέματα, είναι μακροπρόθεσμα σε παρακμή, με μια οικονομία του μεγέθους της Ισπανίας.
Δυστυχώς έχουμε, με κάποιες εξαιρέσεις, μια γενικευμένη κρίση αξιών της Δύσης που την καθιστά λιγότερο ικανή να αντιμετωπίζει τις τρέχουσες προκλήσεις σε σχέση με την πραγματική της δύναμη.
*Ο Δημητρης Καιρίδης. Βουλευτής της Ν.Δ, Καθηγητής Διεθνών σχέσεων και πρώτος αντιπρόεδρος της Επιτροπής Ευρωπαικών Υποθέσεων της Βουλής.
liberal.gr
Αναλύσεις
Η Κίνα βρίσκει δρόμο που παρακάμπτει το Πακιστάν – Ο διάδρομος Ουαχάν αλλάζει τις γεωπολιτικές ισορροπίες
Μία νέα οδική αρτηρία μήκους 121 χιλιομέτρων στο βορειοανατολικό Αφγανιστάν δημιουργεί τις προϋποθέσεις για απευθείας χερσαία σύνδεση με την Κίνα, χωρίς διέλευση από το Πακιστάν. Η ολοκλήρωση του δρόμου στον ιστορικό διάδρομο Ουαχάν αποκτά ιδιαίτερη γεωπολιτική σημασία, καθώς το Πεκίνο αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα ασφαλείας με τις επενδύσεις του στο Πακιστάν, ενώ η Καμπούλ επιδιώκει να μειώσει την εξάρτησή της από το Ισλαμαμπάντ.
Μία σημαντική εξέλιξη στις χερσαίες μεταφορές και στις γεωπολιτικές ισορροπίες της Κεντρικής Ασίας καταγράφεται στο Αφγανιστάν, με την ολοκλήρωση νέου δρόμου στον στρατηγικής σημασίας διάδρομο Ουαχάν.
Σύμφωνα με ανάλυση του Imran Khurshid που δημοσιεύθηκε στις 9 Οκτωβρίου 2026 στο Asia Times, οι αφγανικές αρχές εγκαινίασαν οδική διαδρομή 121 χιλιομέτρων, η οποία εκτείνεται από την περιοχή Μπρογκίλ έως τα σύνορα με την Κίνα, στην επαρχία Μπανταχσάν.
Το έργο κόστισε περίπου 365 εκατομμύρια αφγάνι, ποσό που αντιστοιχεί σε περίπου 5,5 εκατομμύρια δολάρια.
Κατά τις αφγανικές ανακοινώσεις, κατασκευάστηκε από ντόπιους μηχανικούς και εργαζομένους, χωρίς τη συμμετοχή ξένων τεχνικών συμβούλων.
Η νέα διαδρομή φθάνει στα σινοαφγανικά σύνορα. Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι λειτουργεί ήδη πλήρης διεθνής εμπορευματικός διάδρομος, καθώς εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικοί τεχνικοί και συνοριακοί περιορισμοί.
Γιατί ο διάδρομος Ουαχάν έχει στρατηγική σημασία
Ο διάδρομος Ουαχάν αποτελεί μια στενή λωρίδα αφγανικού εδάφους ανάμεσα στο Τατζικιστάν, το Πακιστάν και την Κίνα.
Η γεωγραφική του διαμόρφωση συνδέεται με τον ανταγωνισμό της Βρετανικής και της Ρωσικής Αυτοκρατορίας κατά τον 19ο αιώνα.
Η περιοχή διατηρήθηκε ως ζώνη διαχωρισμού των δύο αυτοκρατορικών σφαιρών επιρροής, αποτελώντας ένα από τα χαρακτηριστικότερα γεωγραφικά κατάλοιπα του λεγόμενου «Μεγάλου Παιχνιδιού».
Σήμερα, η ίδια περιοχή αποκτά νέα σημασία, αυτή τη φορά λόγω της προσπάθειας σύνδεσης της Κίνας με το Αφγανιστάν και ευρύτερα με την Κεντρική Ασία.
Ο δρόμος ανοίγει τη δυνατότητα δημιουργίας μιας εναλλακτικής οδού μεταφορών, περιορίζοντας δυνητικά την ανάγκη διέλευσης από το πακιστανικό έδαφος.
Το πρόβλημα της Κίνας με τον οικονομικό διάδρομο CPEC
Το ενδιαφέρον της εξέλιξης εντοπίζεται κυρίως στην προσπάθεια του Πεκίνου να περιορίσει την εξάρτησή του από ευάλωτες υποδομές.
Ο Οικονομικός Διάδρομος Κίνας–Πακιστάν, γνωστός ως CPEC, αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα προγράμματα της κινεζικής πρωτοβουλίας Belt and Road.
Μέσω του συγκεκριμένου σχεδίου, η Κίνα επιχειρεί να ενισχύσει τις εμπορικές και ενεργειακές συνδέσεις της με τη Νότια Ασία και την Αραβική Θάλασσα.
Ωστόσο, η υλοποίηση των έργων έχει αντιμετωπίσει σοβαρές δυσκολίες.
Στην επαρχία Μπαλουχιστάν, οργανώσεις αυτονομιστών έχουν πραγματοποιήσει επανειλημμένες επιθέσεις εναντίον κινεζικών συμφερόντων, εγκαταστάσεων και εργαζομένων.
Οι επιθέσεις αυτές έχουν επιβαρύνει την ασφάλεια των υποδομών και έχουν αυξήσει το κόστος προστασίας των κινεζικών επενδύσεων.
Παράλληλα, έχουν διατυπωθεί καταγγελίες για καθυστερήσεις, κακοδιαχείριση και προβλήματα διαφάνειας σε επιμέρους προγράμματα του CPEC.
Η εδαφική διαμάχη με την Ινδία
Μια επιπλέον γεωπολιτική δυσκολία συνδέεται με τη διέλευση του CPEC από το Γκιλγκίτ–Μπαλτιστάν.
Η περιοχή διοικείται από το Πακιστάν, αλλά διεκδικείται από την Ινδία, στο πλαίσιο της ευρύτερης διαμάχης για το Κασμίρ.
Το Νέο Δελχί έχει αντιταχθεί επανειλημμένα σε έργα που διέρχονται από εδάφη τα οποία θεωρεί τμήμα της δικής του επικράτειας.
Αυτό σημαίνει ότι ο οικονομικός διάδρομος Κίνας–Πακιστάν δεν αποτελεί μόνο αναπτυξιακό πρόγραμμα, αλλά συνδέεται με μία από τις πιο ευαίσθητες εδαφικές αντιπαραθέσεις της Ασίας.
Η δημιουργία εναλλακτικών διαδρομών μέσω του Αφγανιστάν θα μπορούσε μακροπρόθεσμα να προσφέρει στο Πεκίνο μεγαλύτερη ευελιξία.
Δεν υπάρχει, πάντως, ένδειξη ότι ο δρόμος του Ουαχάν μπορεί σήμερα να αντικαταστήσει τις μεγάλες μεταφορικές υποδομές του CPEC.
Η Καμπούλ επιχειρεί να μειώσει την εξάρτησή της από το Ισλαμαμπάντ
Για την κυβέρνηση των Ταλιμπάν, το έργο έχει και μία σαφή πολιτική διάσταση.
Το Αφγανιστάν εξαρτάται σε σημαντικό βαθμό από συνοριακές διαβάσεις και μεταφορικούς άξονες που περνούν από το Πακιστάν.
Οι επανειλημμένες εντάσεις ανάμεσα στις δύο χώρες έχουν προκαλέσει κλείσιμο συνοριακών περασμάτων, διακοπές εμπορικών ροών και επιβάρυνση της αφγανικής οικονομίας.
Μια εναλλακτική χερσαία διέξοδος προς την Κίνα θα μπορούσε, εφόσον αναπτυχθεί και καταστεί λειτουργική, να μειώσει τη δυνατότητα του Πακιστάν να χρησιμοποιεί τη γεωγραφική του θέση ως μέσο πίεσης προς την Καμπούλ.
Η αφγανική πλευρά αντιμετωπίζει το έργο ως σημαντική υποδομή οικονομικής και στρατηγικής αυτονομίας.
Η στάση της Κίνας και της Ρωσίας
Παρά την προοπτική άμεσης σύνδεσης, το Πεκίνο δεν έχει εγκαταλείψει τον οικονομικό διάδρομο CPEC ούτε έχει ανακοινώσει ότι ο Ουαχάν θα τον αντικαταστήσει.
Η Κίνα εξακολουθεί να διατηρεί σημαντικά οικονομικά και στρατηγικά συμφέροντα στο Πακιστάν.
Αντίστοιχα, η Ρωσία ενδιαφέρεται για τη σταθερότητα του Αφγανιστάν και για την ανάπτυξη νέων δικτύων επικοινωνίας στην Κεντρική Ασία.
Η δημιουργία περισσότερων επιλογών διασύνδεσης ενδέχεται να περιορίσει την αποκλειστική σημασία ορισμένων παραδοσιακών μεταφορικών διαδρομών.
Η πραγματική αξία του Ουαχάν θα εξαρτηθεί από τη βελτίωση των οδικών υποδομών, τη λειτουργία συνοριακών και τελωνειακών εγκαταστάσεων, τις καιρικές συνθήκες και τις πολιτικές αποφάσεις της Κίνας.
Το μήνυμα προς το Πακιστάν
Η νέα διαδρομή αναδεικνύει μια σημαντική γεωπολιτική πραγματικότητα: η γεωγραφική θέση ενός κράτους προσφέρει στρατηγικά πλεονεκτήματα, αλλά η αξιοποίησή τους εξαρτάται από την ασφάλεια και την αξιοπιστία των μεταφορικών του δικτύων.
Το Πακιστάν εξακολουθεί να αποτελεί κρίσιμο εταίρο της Κίνας, ιδιαίτερα στο πλαίσιο του CPEC.
Ταυτόχρονα, όμως, η αστάθεια, οι επιθέσεις σε κινεζικά συμφέροντα και οι αντιπαραθέσεις με το Αφγανιστάν δημιουργούν κίνητρα αναζήτησης εναλλακτικών επιλογών.
Ο διάδρομος Ουαχάν δεν έχει ακόμη μετατραπεί σε μεγάλο εμπορικό πέρασμα. Η κατασκευή του δρόμου, ωστόσο, καταδεικνύει ότι το Αφγανιστάν επιχειρεί να αποκτήσει πρόσθετες διεθνείς συνδέσεις και ότι η αποκλειστική εξάρτηση από το Πακιστάν δεν αποτελεί πλέον τη μοναδική γεωγραφική επιλογή.
Για το Ισλαμαμπάντ, η εξέλιξη αποτελεί μια νέα στρατηγική παράμετρο που θα πρέπει να συνυπολογίσει στις σχέσεις του με το Πεκίνο και την Καμπούλ.
Διεθνή
Γερμανία: Το ρωσικό φυσικό αέριο επιστρέφει έμμεσα μέσω των λιπασμάτων, παρά τους ευρωπαϊκούς δασμούς
Οι εισαγωγές ρωσικών αζωτούχων λιπασμάτων μειώθηκαν κατά 66% το 2025-2026, αλλά παραμένουν 53% υψηλότερες από τα επίπεδα πριν από τον πόλεμο στην Ουκρανία.
Το υψηλό ενεργειακό κόστος στη Γερμανία διατηρεί ανταγωνιστικά τα ρωσικά προϊόντα, σύμφωνα με στοιχεία που δημοσίευσε η Berliner Zeitung. Η Γερμανία εξακολουθεί να συνδέεται εμπορικά με το ρωσικό φυσικό αέριο, παρά τις ευρωπαϊκές προσπάθειες περιορισμού της ενεργειακής εξάρτησης από τη Μόσχα.
Αυτή τη φορά, η σύνδεση δεν αφορά αποκλειστικά την άμεση προμήθεια φυσικού αερίου, αλλά τις εισαγωγές λιπασμάτων που παράγονται με τη χρήση ρωσικού αερίου ως πρώτης ύλης και πηγής ενέργειας. Σύμφωνα με δημοσίευμα της γερμανικής εφημερίδας, που βασίζεται σε στοιχεία του Γερμανικού Ομοσπονδιακού Στατιστικού Γραφείου και του Συνδέσμου Αγροτικής Βιομηχανίας (IVA), οι εισαγωγές αζώτου μέσω ρωσικών λιπασμάτων μειώθηκαν σημαντικά κατά το 2025-2026. Ωστόσο, εξακολουθούν να βρίσκονται πάνω από τα επίπεδα που καταγράφονταν πριν από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία.
Τα στοιχεία των εισαγωγών και η σύγκριση με την προπολεμική περίοδο
Το 2025-2026, η Γερμανία εισήγαγε 48.800 τόνους αζώτου μέσω λιπασμάτων ρωσικής προέλευσης. Η ποσότητα αυτή είναι μειωμένη κατά περίπου 66% σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος, αλλά παραμένει κατά 53% υψηλότερη από τους 31.800 τόνους που είχαν καταγραφεί το 2020-2021, πριν από τον πόλεμο.
Η εξέλιξη των εισαγωγών δείχνει πόσο έντονη ήταν η αύξηση μετά το 2022. Το 2021-2022 οι εισαγωγές έφτασαν τους 56.800 τόνους αζώτου, ενώ το 2022-2023 εκτοξεύθηκαν στους 185.100 τόνους. Στη συνέχεια καταγράφηκαν 140.200 τόνοι το 2023-2024 και 143.800 τόνοι το 2024-2025, προτού σημειωθεί η μεγάλη υποχώρηση της τελευταίας περιόδου. Τα στοιχεία αφορούν την ποσότητα του αζώτου που περιέχεται στα εισαγόμενα λιπάσματα και όχι το συνολικό βάρος των προϊόντων.
Τα λιπασματικά έτη υπολογίζονται από τον Ιούλιο έως τον Ιούνιο. Η ποσότητα αζώτου που εισήχθη στη Γερμανία μέσω ρωσικής ουρίας μειώθηκε από 71.600 τόνους σε 27.600 τόνους, καταγράφοντας πτώση άνω του 61%. Παρά τη μείωση, η ποσότητα εξακολουθεί να είναι σχεδόν τριπλάσια από τους 9.900 τόνους του 2020-2021. Η συγκεκριμένη εξέλιξη αναδεικνύει το βασικό πρόβλημα της ευρωπαϊκής πολιτικής περιορισμού των εμπορικών δεσμών με τη Ρωσία. Ακόμη και όταν περιορίζονται οι εισαγωγές συγκεκριμένων προϊόντων, οι οικονομικές σχέσεις μπορούν να διατηρούνται μέσω άλλων κατηγοριών αγαθών, ιδιαίτερα όταν αυτά έχουν χαμηλότερο κόστος παραγωγής.
Γιατί οι ρωσικές εισαγωγές παραμένουν ανταγωνιστικές
Καθοριστικός παράγοντας είναι το υψηλό ενεργειακό κόστος στη Γερμανία και στην υπόλοιπη Ευρώπη. Η παραγωγή αζωτούχων λιπασμάτων απαιτεί μεγάλες ποσότητες φυσικού αερίου, το οποίο χρησιμοποιείται τόσο ως πρώτη ύλη όσο και ως πηγή ενέργειας. Σύμφωνα με τον Σύνδεσμο Αγροτικής Βιομηχανίας (IVA), οι ευρωπαϊκοί δασμοί, που τέθηκαν σε ισχύ τον Ιούλιο του 2025, περιόρισαν σημαντικά τις εισαγωγές ρωσικών λιπασμάτων. Ωστόσο, δεν εξάλειψαν το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα των ρωσικών προϊόντων. Ο σύνδεσμος επισημαίνει ότι οι υψηλές τιμές ενέργειας δυσκολεύουν τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις να αυξήσουν την εγχώρια παραγωγή και να καλύψουν μεγαλύτερο μέρος των αναγκών της αγοράς. Ως αποτέλεσμα, τα ρωσικά λιπάσματα εξακολουθούν να παραμένουν ελκυστικά, ακόμη και μετά την επιβολή πρόσθετων δασμών.
Παράλληλα, σύμφωνα με τον IVA, είναι πιθανό ορισμένες ποσότητες ρωσικών προϊόντων να φτάνουν στη γερμανική αγορά μέσω άλλων κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το μέγεθος αυτών των έμμεσων εισαγωγών, ωστόσο, δεν μπορεί να προσδιοριστεί με ακρίβεια από τα διαθέσιμα στοιχεία.
Δεν αποδίδονται οι αυξήσεις των τιμών αποκλειστικά στους δασμούς
Το ζήτημα έχει άμεση σημασία για τους Γερμανούς αγρότες, καθώς το κόστος των λιπασμάτων επηρεάζει την παραγωγή και, τελικά, την οικονομική βιωσιμότητα των καλλιεργειών. Ο IVA υποστηρίζει ότι η μείωση των ρωσικών εισαγωγών δεν έχει προκαλέσει μέχρι στιγμής σαφή αύξηση των τιμών εξαιτίας των δασμών. Σύμφωνα με τον σύνδεσμο, η εγχώρια παραγωγική δυναμικότητα και οι εισαγωγές από άλλες χώρες, μεταξύ των οποίων η Αίγυπτος, επαρκούν για την κάλυψη των αναγκών της αγοράς. Την ίδια στιγμή, ο σύνδεσμος αποδίδει τις υψηλές τιμές των λιπασμάτων το 2026 στις διεθνείς ενεργειακές αναταράξεις, στον πόλεμο με το Ιράν και στην κρίση γύρω από τα Στενά του Ορμούζ, παράγοντες που επηρεάζουν το κόστος μεταφοράς και τις παγκόσμιες τιμές ενέργειας και λιπασμάτων.
Οι εκτιμήσεις αυτές αποτελούν τις θέσεις του κλαδικού συνδέσμου και δεν συνιστούν από μόνες τους ανεξάρτητη αξιολόγηση όλων των παραγόντων που διαμορφώνουν τις τιμές.
Νέες πιέσεις για περιορισμό των ρωσικών εισαγωγών
Με αφορμή τα στοιχεία, ο IVA ζητά να εξεταστεί η επιβολή πρόσθετων δασμών στις εισαγωγές καλιούχων λιπασμάτων από τη Ρωσία και τη Λευκορωσία. Το κάλιο αποτελεί βασικό θρεπτικό στοιχείο για τις καλλιέργειες και αντιπροσωπεύει μια ακόμη κατηγορία προϊόντων στην οποία η ευρωπαϊκή αγορά διατηρεί εμπορικές σχέσεις με τις δύο χώρες.
Ο σύνδεσμος εκτιμά ότι η ευρωπαϊκή βιομηχανία μπορεί να καλύψει τις ανάγκες της γεωργίας χωρίς να εξαρτάται από τις συγκεκριμένες εισαγωγές και υποστηρίζει ότι πρόσθετοι δασμοί δεν θα πρέπει να οδηγήσουν αναγκαστικά σε αυξήσεις τιμών. Η συζήτηση, ωστόσο, αποτυπώνει το ευρύτερο δίλημμα της ευρωπαϊκής οικονομικής πολιτικής. Η μείωση της εξάρτησης από τη Ρωσία απαιτεί όχι μόνο εμπορικούς περιορισμούς, αλλά και ανταγωνιστική εγχώρια παραγωγή, προσιτό ενεργειακό κόστος και εναλλακτικές πηγές προμήθειας.
Τα δεδομένα της γερμανικής αγοράς δείχνουν ότι οι δασμοί μπορούν να περιορίσουν σημαντικά τις εισαγωγές, χωρίς όμως να εξαλείψουν αυτομάτως τις οικονομικές σχέσεις που στηρίζονται σε διαφορές κόστους παραγωγής. Για τη Γερμανία και την Ευρωπαϊκή Ένωση, η πρόκληση παραμένει η εξισορρόπηση τριών στόχων: της ενεργειακής και οικονομικής ασφάλειας, της στήριξης της εγχώριας βιομηχανίας και της διατήρησης προσιτού κόστους για τον αγροτικό τομέα.
Με πληροφορίες του Συνδέσμου Αγροτικής Βιομηχανίας (IVA) και του Γερμανικού Ομοσπονδιακού Στατιστικού Γραφείου.
Αναλύσεις
Πακιστάν: Μειώθηκαν οι τρομοκρατικές επιθέσεις, αλλά αυξάνονται οι απειλές – Αντάρτικες οργανώσεις αναπτύσσουν νέες τακτικές και στρατολογούν γυναίκες
Η νέα έκθεση του Pakistan Institute for Conflict and Security Studies (PICSS) αποκαλύπτει ένα αντιφατικό περιβάλλον ασφαλείας: Λιγότερες επιθέσεις και θύματα, αλλά αναδιοργάνωση ένοπλων ομάδων, χρήση drones, εσωτερικές συγκρούσεις και αυξανόμενη αστάθεια στο Μπαλουχιστάν. Η πολιτική κρίση επιβαρύνει την προσπάθεια αντιμετώπισης της τρομοκρατίας.
Μια εξαιρετικά σύνθετη εικόνα για την ασφάλεια στο Πακιστάν αποτυπώνει η νέα εβδομαδιαία ανάλυση του Pakistan Institute for Conflict and Security Studies (PICSS), η οποία δημοσιεύθηκε στις 10 Οκτωβρίου 2026. Παρά τη μείωση των επιθέσεων από ένοπλες οργανώσεις κατά την πρώτη εβδομάδα του μήνα, οι εξελίξεις στο εσωτερικό των εξτρεμιστικών και αυτονομιστικών ομάδων δημιουργούν σοβαρά ερωτήματα για την πραγματική αποτελεσματικότητα των επιχειρήσεων ασφαλείας.
Η έκθεση με τίτλο «Pakistan’s Security Paradox: Militant Attacks Decline as Militant Groups Signal New Developments» καταγράφει υποχώρηση των επιθέσεων, αλλά παράλληλα εντοπίζει ενδείξεις οργανωτικής αναδιάρθρωσης, νέων επιχειρησιακών μεθόδων και εντατικοποίησης της προπαγανδιστικής δραστηριότητας.
Μείωση 18% στις επιθέσεις – Παραμένει σοβαρή η απειλή
Σύμφωνα με το PICSS, από τις 2 έως τις 8 Οκτωβρίου καταγράφηκαν συνολικά 46 επιθέσεις ενόπλων οργανώσεων στο Πακιστάν, έναντι 56 την αμέσως προηγούμενη εβδομάδα.
Η μείωση ανέρχεται στο 18%, ενώ αισθητή είναι και η υποχώρηση του αριθμού των θυμάτων.
Οι νεκροί μειώθηκαν από 52 σε 42 και οι τραυματίες από 53 σε 23.
Ωστόσο, η εικόνα δεν είναι ομοιόμορφη σε ολόκληρη τη χώρα.
Στην επαρχία Μπαλουχιστάν, όπου δραστηριοποιούνται ιδιαίτερα ενεργές αυτονομιστικές οργανώσεις, οι απώλειες αυξήθηκαν παρά τη μείωση του αριθμού των επιθέσεων.
Το στοιχείο αυτό δημιουργεί προβληματισμό για το κατά πόσον οι ένοπλες ομάδες μεταβάλλουν τις τακτικές τους, πραγματοποιώντας λιγότερες αλλά δυνητικά πιο φονικές επιχειρήσεις.
Οι Πακιστανοί Ταλιμπάν αλλάζουν τακτική – Drones και ελεύθεροι σκοπευτές
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι εξελίξεις στο εσωτερικό της Tehrik-i-Taliban Pakistan (TTP), της οργάνωσης που είναι γνωστή ως Πακιστανοί Ταλιμπάν.
Σύμφωνα με την ανάλυση, η TTP επέβαλε περιορισμούς στη χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης από τα μέλη της.
Η συγκεκριμένη απόφαση αποκτά σημασία σε μια περίοδο κατά την οποία οι ένοπλες οργανώσεις χρησιμοποιούν τις ψηφιακές πλατφόρμες τόσο για προπαγάνδα όσο και για την προβολή των επιχειρησιακών τους δυνατοτήτων.
Την ίδια στιγμή, η TTP δημοσιοποίησε οπτικό υλικό στο οποίο υποστηρίζει ότι καταγράφονται επιθέσεις με τετρακόπτερα μη επανδρωμένα αεροσκάφη και ενέργειες ελεύθερων σκοπευτών.
Οι ισχυρισμοί αυτοί δεν συνιστούν ανεξάρτητη επιβεβαίωση της αποτελεσματικότητας ή της έκτασης χρήσης των συγκεκριμένων μέσων.
Παρ’ όλα αυτά, η προβολή τέτοιων επιχειρήσεων εντάσσεται σε μια ευρύτερη προσπάθεια των οργανώσεων να παρουσιάσουν εικόνα τεχνολογικής προσαρμογής και να ενισχύσουν την επιρροή τους.
Εσωτερικές συγκρούσεις στις ένοπλες οργανώσεις
Την ίδια περίοδο, η Jamaat-ul-Ahrar, οργάνωση που έχει συνδεθεί με το δίκτυο των Πακιστανών Ταλιμπάν, ανακοίνωσε ότι πραγματοποίησε 122 επιθέσεις κατά τη διάρκεια του Σεπτεμβρίου.
Πρόκειται για αριθμό που προέρχεται από τους ισχυρισμούς της ίδιας της οργάνωσης και δεν πρέπει να συγχέεται με τα ανεξάρτητα καταγεγραμμένα περιστατικά του PICSS.
Παράλληλα, αναφέρθηκαν αιματηρές συγκρούσεις ανάμεσα σε μαχητές της Jamaat-ul-Ahrar και αντίπαλης φράξιας της TTP στην περιοχή Ορακζάι.
Οι πληροφορίες αυτές αναδεικνύουν ένα επιπλέον πρόβλημα για την ασφάλεια του Πακιστάν: τον κατακερματισμό του περιβάλλοντος των ενόπλων οργανώσεων.
Οι εσωτερικές συγκρούσεις ενδέχεται να αποδυναμώνουν προσωρινά ορισμένα δίκτυα, αλλά μπορούν επίσης να προκαλέσουν νέες αντιπαραθέσεις, ανακατατάξεις και αποσχίσεις.
Μπαλουχιστάν: Ένοπλη γυναικεία μονάδα και κλιμάκωση της προπαγάνδας
Σημαντικές εξελίξεις καταγράφονται και στο Μπαλουχιστάν, την επαρχία του νοτιοδυτικού Πακιστάν που συνορεύει με το Ιράν και το Αφγανιστάν και έχει στρατηγική σημασία λόγω των φυσικών πόρων και της πρόσβασής της στην Αραβική Θάλασσα.
Το Balochistan Liberation Front (BLF), μία από τις οργανώσεις που επιδιώκουν την ανεξαρτησία του Μπαλουχιστάν, δημοσιοποίησε υλικό για τη συγκρότηση νέου γυναικείου ένοπλου σχηματισμού.
Η συγκεκριμένη κίνηση προβάλλεται από την οργάνωση ως οργανωτική εξέλιξη. Δεν υπάρχουν, ωστόσο, επαρκή ανεξάρτητα στοιχεία στο δημόσιο απόσπασμα της έκθεσης για τον αριθμό των μελών ή τις πραγματικές επιχειρησιακές δυνατότητες της νέας μονάδας.
Παράλληλα, ο Balochistan Liberation Army (BLA), άλλη σημαντική αυτονομιστική ένοπλη οργάνωση, απέρριψε κατηγορίες περί συνεργασίας με την TTP.
Ο BLA δημοσιοποίησε επίσης οπτικό υλικό από επιχειρήσεις που ισχυρίζεται ότι πραγματοποίησαν μέλη του.
Άλλες οργανώσεις των Μπαλούχων προχώρησαν σε ανάλογες κινήσεις, προβάλλοντας τη δράση τους και διατυπώνοντας ισχυρισμούς για δραστηριότητες συλλογής πληροφοριών.
Οι εξελίξεις καταδεικνύουν ότι η σύγκρουση στο Μπαλουχιστάν δεν περιορίζεται στις ένοπλες επιθέσεις, αλλά περιλαμβάνει και έναν παράλληλο αγώνα επιρροής, επικοινωνίας και πολιτικής νομιμοποίησης.
Πολιτική κρίση και αντιτρομοκρατία
Πέρα από την ένοπλη βία, η έκθεση του PICSS επισημαίνει ότι η εσωτερική πολιτική αστάθεια δυσχεραίνει τη διαμόρφωση αποτελεσματικής πολιτικής ασφαλείας.
Η κατάρρευση των διαπραγματεύσεων μεταξύ της κυβέρνησης και του Pakistan Tehreek-e-Insaf (PTI), του κόμματος που ίδρυσε ο πρώην πρωθυπουργός Ιμράν Χαν, περιπλέκει τις προσπάθειες συντονισμού στην επαρχία Χάιμπερ Παχτούνχβα.
Η περιοχή αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα μέτωπα της δράσης των Πακιστανών Ταλιμπάν, λόγω της εγγύτητάς της με το Αφγανιστάν και της μακρόχρονης παρουσίας ένοπλων δικτύων.
Οι πολιτικές αντιπαραθέσεις μεταξύ κεντρικής κυβέρνησης και αντιπολίτευσης μπορούν να δυσχεράνουν τον συντονισμό, τη διοικητική συνεργασία και τη διαμόρφωση κοινής στρατηγικής για την αντιμετώπιση της τρομοκρατίας.
Το πρόβλημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία όταν συνδυάζεται με την ανάγκη προστασίας παραμεθόριων περιοχών και αντιμετώπισης οργανώσεων με διασυνοριακές διασυνδέσεις.
Αφγανιστάν, Ινδία και περιφερειακές αμυντικές συμφωνίες
Οι προκλήσεις που αντιμετωπίζει το Ισλαμαμπάντ δεν περιορίζονται στο εσωτερικό της χώρας.
Οι σχέσεις με το Αφγανιστάν παραμένουν κρίσιμος παράγοντας ασφαλείας, καθώς το Πακιστάν αποδίδει σε ένοπλα δίκτυα που δρουν από αφγανικό έδαφος σημαντικό μέρος των επιθέσεων εναντίον του.
Την ίδια στιγμή, η αντιπαράθεση με την Ινδία εξακολουθεί να επηρεάζει τον στρατηγικό σχεδιασμό των πακιστανικών ενόπλων δυνάμεων.
Στο περιφερειακό περιβάλλον προστίθενται οι νέες αμυντικές διευθετήσεις και οι προσπάθειες του Πακιστάν να διατηρήσει ή να ενισχύσει τις στρατηγικές του συνεργασίες.
Η συνύπαρξη εσωτερικών απειλών, πολιτικής αβεβαιότητας και εξωτερικών δεσμεύσεων δημιουργεί αυξημένες απαιτήσεις για τον στρατιωτικό μηχανισμό και τις υπηρεσίες ασφαλείας.
Οι αριθμοί δεν λένε ολόκληρη την ιστορία
Η εβδομαδιαία έκθεση του PICSS θέτει ένα ουσιαστικό ερώτημα: αποτελεί η μείωση των τρομοκρατικών επιθέσεων ένδειξη βελτίωσης της ασφάλειας ή πρόκειται για προσωρινή υποχώρηση της βίας, ενώ οι οργανώσεις αναπροσαρμόζουν τις τακτικές και τις δομές τους;
Η απάντηση δεν μπορεί να προκύψει αποκλειστικά από την καταμέτρηση των επιθέσεων.
Η χρήση νέων επιχειρησιακών μέσων, οι εσωτερικές διαμάχες, η συγκρότηση νέων ένοπλων σχηματισμών και η αυξημένη προπαγανδιστική δραστηριότητα συνθέτουν μια εικόνα που απαιτεί διαρκή παρακολούθηση.
Άλλωστε, τα στοιχεία του PICSS για ολόκληρο τον Σεπτέμβριο είχαν καταγράψει 225 επιθέσεις, τον υψηλότερο μηνιαίο αριθμό εδώ και δώδεκα χρόνια, γεγονός που αναδεικνύει τη σοβαρότητα της κατάστασης παρά την πρόσφατη εβδομαδιαία υποχώρηση.
Το Πακιστάν βρίσκεται αντιμέτωπο με μια πολυεπίπεδη κρίση ασφαλείας, στην οποία αλληλεπιδρούν τζιχαντιστικές οργανώσεις, αυτονομιστικά κινήματα, πολιτικές αντιπαραθέσεις και περιφερειακοί ανταγωνισμοί.
Η μείωση της συχνότητας των επιθέσεων αποτελεί θετική ένδειξη σε επίπεδο εβδομαδιαίων στατιστικών. Δεν αρκεί, όμως, από μόνη της για να αποδείξει ότι οι απειλές περιορίζονται σε βάθος χρόνου.
Το κρίσιμο ζήτημα για το Ισλαμαμπάντ δεν είναι μόνο πόσες επιθέσεις καταγράφονται, αλλά κατά πόσον το κράτος μπορεί να αντιμετωπίσει τις οργανώσεις που εξακολουθούν να διαθέτουν δυνατότητα στρατολόγησης, προσαρμογής και πραγματοποίησης νέων επιχειρήσεων.
-
Αναλύσεις4 εβδομάδες πρινΤο τελεσίγραφο Καλίν την ώρα που η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο!
-
Άμυνα3 μήνες πρινΡωσσικό ΜΜΕ: Ελληνικό «μπλόκο» στην απαίτηση για Patriot – Πώς γνωρίζει το Κίεβο απόρρητα στοιχεία για τους πυραύλους μας;
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΠακιστανός με καναδική υπηκοότητα ο υπαίτιος της πυρκαγιάς στον Έβρο! Πιθανόν να μετέφερε μετανάστες
-
GEOPOLITICO1 μήνα πρινΤο διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
-
Αναλύσεις2 μήνες πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΞέσπασμα της μητέρας της Μυρτούς για την υπόθεση Τζαβέντ Ασλάμ: «Δεν ξεχνώ ποτέ» – «Δήμαρχος των Πακιστανών ο Δούκας»
-
GEOPOLITICO3 εβδομάδες πρινΤί λέει Τούρκος δημοσιογράφος για Σάββα Καλεντερίδη; «Έκανε πολύ καλά τη δουλειά του για τη χώρα του – Δεν μπορούσε να τον στριμώξει η ΜİΤ»
-
Αναλύσεις3 μήνες πρινΕάν η Τουρκία απορρίψει τη συμφωνία αποχώρησης από την Κύπρο θα απομακρυνθεί δια της βίας
