Αναλύσεις
Ουκρανικό: Πόλεμος προπαγάνδας με φόντο τις προβοκάτσιες
Γιατί η Ρωσία θέτει ως «casus belli» την Ουκρανία και πώς οι ΗΠΑ στήνουν παιχνίδι αποτροπής και εξαρτήσεων
Ενώ οι κυρώσεις σε βάρος της Μόσχας είναι ανοικτές, η Κυβέρνηση επιμένει στα ΜΟΕ και χάνει την ευκαιρία να βάλει στην πρώτη γραμμή την κατοχή, τη διαρκή απειλή και τις κυρώσεις σε βάρος της Άγκυρας
Το σκηνικό στα σύνορα Ουκρανίας – Ρωσίας κινείται μεταξύ απειλών και επικοινωνιακών παιχνιδιών με προβοκατόρικες, επί του παρόντος, ενέργειες στις περιοχές του Ντονμπάς. Επί τη βάσει του παιγνίου της προπαγάνδας αναλύουμε δορυφορικές φωτογραφίες, που διαρρέονται από τους Αμερικανούς και τους ΝΑΤΟϊκούς συμμάχους τους, για τη συγκέντρωση ρωσικών στρατευμάτων, με απώτερο στόχο να πεισθεί η κοινή γνώμη ότι υπάρχει όντως ρωσική απειλή. Πάντα, βεβαίως, υπάρχει και η άλλη όψη του νομίσματος, δηλαδή αυτή της Ρωσίας, η οποία προβάλλει τους δικούς της αντίθετους ισχυρισμούς. Οι φωτογραφίες είναι μεν αυθεντικές, αλλά η κάθε πλευρά γράφει πάνω τους τη δική της αλήθεια. Ο καθένας διατυπώνει τα δικά του επιχειρήματα (δες τις φωτογραφίες, το ιστορικό τους και τους ισχυρισμούς αμφοτέρων των πλευρών). Ο πόλεμος της επικοινωνίας και της προπαγάνδας είναι συναφής με τις προβοκατόρικες δράσεις, που θα ήταν δυνατό να δούμε το επόμενο διάστημα στα σύνορα Ουκρανίας – Ρωσίας.
- Πώς επανέρχεται το θέμα του EastMed μέσω του Βόρειου Αγωγού 2, αλλά…
- Θεατής εξελίξεων η Λευκωσία και αδυναμία σύνδεσης με το Κυπριακό
- Γιατί η Δύση φοβάται την ανατροπή της νίκης που πέτυχε στον Ψυχρό Πόλεμο
- Πώς η Μόσχα εγκλωβίζει την Ουκρανία και τι επιδιώκει
Το σκηνικό
Τώρα, το σκηνικό διαμορφώνεται με τον εξής τρόπο: 1. Οι Ρώσοι του Ντονμπάς, που έχουν κηρύξει αυτόνομη περιοχή, ισχυρίζονται ότι δέχονται επιθέσεις από κυβερνητικές δυνάμεις. Ακόμη και αν κλιμακωθούν οι επιχειρήσεις, το Κίεβο μπορεί να ισχυριστεί ότι οι δυνάμεις του ενεργούν εντός της ουκρανικής επικράτειας. Συνεπώς, η όποια κλιμάκωση της σύγκρουσης μπορεί να εμφανιστεί ως θέμα «στασιαστών» από τη μια και νόμιμων κυβερνητικών δυνάμεων από την άλλη. 2. Οι ρωσικές δυνάμεις είτε θα στηρίξουν με διάφορους τρόπους τους ομοεθνείς τους στο Ντονμπάς, αλλά χωρίς να επεμβαίνουν με τα εθνόσημά τους, δηλαδή επίσημα, είτε θα προκύψει επέμβαση των Ρώσων τοπικά υπό το πρόσχημα της διάσωσης ρωσικών πληθυσμών που τελούν εν κινδύνω. Ήδη η Μόσχα στο πλαίσιο της δικής της επικοινωνιακής πολιτικής αναφέρεται σε ήδη διενεργηθείσα γενοκτονία. Ως εκ τούτου, δεν θα επιτρέψει μια νέα.
Η Λευκωσία και το δίκαιο…
Η Λευκωσία πάντως παρακολουθεί τις εξελίξεις ως θεατής, τη στιγμή που η προσέγγιση της Δύσης (ΗΠΑ και ΕΕ) για το Ουκρανικό γίνεται στη βάση των αρχών δικαίου (όπως τις θέτει η Δύση), καθώς και σε συνάρτηση με ζητήματα της νέας αρχιτεκτονικής ασφάλειας, που είναι συναφή με το φυσικό αέριο. Ο ρόλος της ενέργειας αποτυπώνεται στις εξαρτήσεις της Ευρώπης από τη Ρωσία με σημείο αναφοράς τον «Βόρειο Αγωγό 2», ο οποίος αναδεικνύεται σε στρατηγικό εργαλείο απειλών και εκβιασμών. Εκ των πραγμάτων, οι ενεργειακές εξαρτήσεις δημιουργούν συνθήκες για πολιτική απεξάρτηση από τη Μόσχα. Μια από τις επιλογές μερικής απεξάρτησης θα μπορούσε να ήταν ο EastMed, ο οποίος, όμως, τελεί υπό καθεστώς δυσμένειας επειδή ενοχλείται η Τουρκία.
Οι δημοκρατικές αρχές και η αρχιτεκτονική ασφάλειας
Διπλωματικές πηγές στις Βρυξέλλες αναφέρουν ότι δεν υπάρχουν σαφείς διατυπωμένες θέσεις από τη Λευκωσία επί του θέματος, το οποίο επικεντρώνεται στα εξής:
- Αρχές δικαίου, όπως έχουν ήδη διαμορφωθεί στην εξής βάση: Α) Σεβασμός συνόρων, εδαφικής ακεραιότητας και κυριαρχίας. Β) Καταδίκη ξένης επίθεσης με χρήση όπλων. Γ) Μη αποδοχή ανάκτησης παλαιών εδαφών από αυτοκρατορίες. Δ) Επιβολή σκληρών κυρώσεων.
- Νέα αρχιτεκτονική ασφάλειας. Η μεν Ρωσία δεν επιτρέπει τη ΝΑΤΟποίηση της Ουκρανίας και ζητά ταυτοχρόνως την επιστροφή στο καθεστώς του 1997, αξιώνοντας αποχώρηση στρατιωτικών δυνάμεων και απόσυρση οπλικών συστημάτων που μπορούν να θεωρηθούν απειλή για την ίδια από τη Βουλγαρία και τη Ρουμανία. Η θέση για επιστροφή του ’97 απορρίπτεται από την ΕΕ και τις ΗΠΑ, διότι παραπέμπει, όπως ισχυρίζονται, στη δημιουργία ζωνών και κρατών δορυφόρων, γεγονός που είναι αντίθετο με την κυριαρχία και την αυτοδιάθεσή τους. Τα κράτη που ανήκαν στο πρώην ανατολικό μπλοκ έχουν ήδη αποφασίσει τη συμμετοχή τους στο ΝΑΤΟ για τους δικούς τους σκοπούς, που είναι συναφείς με τα ζητήματα υψηλής πολιτικής ως κεντρικού πυρήνα της κυριαρχίας ενός εκάστου εξ αυτών.
Οι εξελίξεις αυτές σχετίζονται με τα εξής στρατηγικά ερωτήματα: α) Εάν θα έχουμε μια Ευρωπαϊκή Ευρώπη ή μια Αμερικανική Ευρώπη. β) Εάν θα υπάρξει μια σχέση συνεργασίας με τη Ρωσία ή εάν θα έχουμε επιστροφή στις ζώνες επιρροής, που σημαίνει ανατροπή της νίκης που πέτυχαν οι Δυτικοί και δη το ΝΑΤΟ κατά τη διάρκεια του ψυχρού πολέμου. Η νίκη αυτή αποτυπώνεται στη ΝΑΤΟποίηση της πλειοψηφίας των χωρών του ανατολικού μπλοκ πλην της Ουκρανίας π.χ. και της Λευκορωσίας, που παραμένουν κλειδιά για την ασφάλεια της Ρωσίας.
Επέκταση ΝΑΤΟ και απειλές Ρωσίας
Άρα έχουμε ένα ΝΑΤΟ, που επιδιώκει να επεκταθεί και στην Ουκρανία και στη Γεωργία, πλην όμως η επέκταση στις χώρες αυτές θεωρείται ως απειλή από τη Ρωσία. Είναι θέμα, δε, αδιαπραγμάτευτο η Λευκορωσία, διότι από εκεί οι Δυτικοί μπορούν να στραφούν απευθείας σε βάρος της Μόσχας. Το ίδιο ισχύει και για τις Βαλτικές χώρες, από τις οποίες οι χώρες του ΝΑΤΟ θα μπορούσαν να εκδηλώσουν: Α) Μια δεύτερη κυκλωτική κίνηση ή κίνηση στήριξης σε περίπτωση επίθεσης σε βάρος της Μόσχας. Β) Μια άλλη στρατηγική κίνηση προς την Αγία Πετρούπολη, όπου βρίσκεται σημαντικό τμήμα της διοίκησης του Ρωσικού Στόλου. Έχουμε, λοιπόν, μια Ρωσία, η οποία δημιουργεί ένα στρατηγικό τόξο που ξεκινά από τις ρωσόφωνες (η πλειοψηφία του πληθυσμού θεωρούν τους εαυτούς τους ως Ρώσους) περιοχές της νοτιοανατολικής Ουκρανίας και καταλήγει στο ύψος της Υπερδνειστερίας περνώντας μέσω Κριμαίας. Σημαντικό ρόλο διαδραματίζει ο στόλος της Μαύρης θάλασσας. Από τα Βόρεια έχουμε άλλο ένα τόξο, που σχηματίζεται από το στόμιο του κόλπου της Αγίας Πετρούπολης και καταλήγει στο Καλίνινγκραντ σε μια προσπάθεια δημιουργίας: α) Αεροναυτικής ασπίδας. β) Θαλάσσιου εγκλωβισμού των Βαλτικών χώρων. Ο ρωσικός στρατηγικός σχεδιασμός συμπληρώνεται με τη Λευκορωσία, η οποία μπορεί να αποκόψει τον κεντρικό και πιο σύντομο άξονα μιας επίθεσης προς τη Μόσχα (κάποιος μπορεί να ισχυριστεί ότι, μπορεί μεν να είναι το καθεστώς της Λευκορωσίας αντιδημοκρατικό, αλλά τα μέτρα που επιβάλλονται από την ΕΕ, δεν έχουν σχέση μόνο με την ηθική, αλλά και με την αποδυνάμωση της χώρας για ευνόητους στρατηγικού λόγους). Ταυτοχρόνως δημιουργεί απειλές επί της περιφέρειας των συνόρων με την Ουκρανία και δη στο ύψος του Κιέβου.
Από την άλλη, το ΝΑΤΟ δύναται να δημιουργήσει ένα στρατηγικό τόξο άμυνας, που καθίσταται, ταυτοχρόνως, επιθετικό. Ξεκινά από τις Βαλτικές χώρες και μέσω Πολωνίας περνά στη Σλοβακία, Ουγγαρία, Ρουμανία, Βουλγαρία και από εκεί στην Τουρκία, η οποία είναι αναγκαία για τη Δύση σε ό,τι αφορά τις επιχειρήσεις στη Μαύρη Θάλασσα.
Τα ελλείμματα της ΕΕ και οι εξαρτήσεις
Βρισκόμαστε σήμερα σε ένα σταυροδρόμι που αφορά στη ρωσική αναθεωρητική πολιτική, της οποίας τμήμα είναι και οι ρωσόφωνες περιοχές της Ουκρανίας. Βεβαίως, η ρωσική αναθεωρητική πολιτική σχετίζεται με τις εξαρτήσεις της Ευρώπης από τις ΗΠΑ, που συνδέονται: 1. Με τη νέα ρωσική απειλή. 2. Με την απουσία αυτόνομης άμυνας και ασφάλειας στην ΕΕ και την εξάρτηση που υπάρχει με το ΝΑΤΟ, εντός του οποίου κυριαρχούν οι ΗΠΑ. Η υπόθεση των ρωσόφωνων περιοχών της Ουκρανίας είναι η κορυφή ενός παγόβουνου συμφερόντων, που είναι συναφή με την ενέργεια και την οικονομία. Διότι, τι λένε σήμερα οι Αμερικανοί; Δεν μπορεί να αυξηθεί η ενεργειακή εξάρτηση της Ευρώπης από τη Ρωσία, διότι η εξάρτηση αυτή εξελίσσεται από ενεργειακή σε διπλωματική, πολιτική και οικονομική, υπό την έξης έννοια: Εάν προχωρήσει η Ρωσία σε στρατιωτικές δράσεις στην Ουκρανία, τότε ούτε οι ΗΠΑ ούτε το ΝΑΤΟ θα επέμβουν ενόπλως, αλλά θα επιβάλουν κυρώσεις και δη οικονομικές με την προσδοκία να πλήξουν σκληρά τη Ρωσία, χωρίς να χυθεί το δικό τους αίμα, ανεξαρτήτως εάν χυθεί ουκρανικό. Μεταξύ των κυρώσεων περιλαμβάνεται και η άσκηση βέτο, όπως είπε ο Πρόεδρος Μπάιντεν, επί της λειτουργίας του «Βόρειου Αγωγού 2». Ερώτημα: Ποια θα είναι η απάντηση της Μόσχας στις κυρώσεις και στο θέμα του «Βόρειου Αγωγού 2»; Προφανώς θα περιορίσει ή ακόμη και θα κλείσει τις στρόφιγγες παροχής φυσικού αερίου στην Ευρώπη. Βεβαίως, θα πληρώσει πρόσθετο κόστος η Ρωσία, αλλά εξίσου σοβαρό κόστος θα έχει και η Ευρώπη, η οποία θα εξαρτηθεί ακόμη περισσότερο από τις ΗΠΑ. Η σχέση μεταξύ Ρωσίας και Ευρώπης από μια περαιτέρω κλιμάκωση της κρίσης θα είναι «loss- loss game», δηλαδή σχέση αμοιβαίου κόστους.
Παιχνίδια ασκήσεων και ισχύος
Η υφιστάμενη κρίση πυροδοτήθηκε με αφορμή μια μεγάλης κλίμακας ρωσική άσκηση, που έθεσε τη Δύση και δη τις ΗΠΑ σε συναγερμό για λόγους ουσίας και επικοινωνιακούς. Επί τούτου επισημαίνουμε τα ακόλουθα: Πρώτο, με την κλιμάκωση της άσκησης οι Ρώσοι θα ήταν δυνατό να επιτεθούν, οπότε οι Αμερικανοί προχώρησαν σε δική τους κλιμάκωση κατά τρόπο επικοινωνιακό. Έτσι αυξάνουν το κόστος στη Μόσχα, στρέφοντας την κοινή γνώμη εναντίον μιας στρατιωτικής δράσης με την προσδοκία να αποτρέψουν την όποια εισβολή που ο Πούτιν θα είχε στο μυαλό του. Εάν γίνει εισβολή, οι Αμερικανοί απειλούν να επιβάλουν κυρώσεις, γεγονός που αυξάνει τις εξαρτήσεις της Ευρώπης έναντι των ΗΠΑ. Ήδη, για παράδειγμα, οι Πολωνοί παρήγγειλαν 200 αμερικανικά άρματα μάχης. Εάν δεν γίνει εισβολή, οι ΗΠΑ θα μπορούν να ισχυριστούν ότι την απέτρεψαν. Δεύτερο, οι Ρώσοι έδειξαν την ισχύ τους και κατέστησαν σαφές ότι δεν θα δεχθούν ΝΑΤΟποίηση της Ουκρανίας. Την έθεσαν ως «casus belli». Και επιδιώκουν διά της σκιάς της ισχύος της να διατηρήσουν τα κεκτημένα τους και να αναθεωρήσουν εκεί και όπου μπορούν την κατάσταση. Αξιώνουν «αφοπλισμό» της Ρουμανίας και της Βουλγαρίας, για να γίνει δεκτή έστω και σιωπηρά η θέση τους ότι η Ουκρανία θα είναι μια νεκρή ζώνη. Οι ΗΠΑ από την πλευρά τους γνωρίζουν ότι, όσο μεγαλύτερη εμφανίζεται η ρωσική απειλή, όλο και πιο πολύ αυξάνονται οι εξαρτήσεις των Ευρωπαίων έναντι των ιδίων, δηλαδή των Αμερικανών. Οι δε Ουκρανοί, που βρέθηκαν μέσα στις συμπληγάδες δυο κόσμων από τα παλιά -δηλαδή από την περίοδο του Ψυχρού Πολέμου- είναι έτοιμοι να δώσουν μια μορφή ενισχυμένης αυτονομίας στην ευρύτερη περιοχή του Ντόνετσκ και Λούχανσκ, εκεί όπου υπάρχει ήδη θύλακας ελεγχόμενος από τους Ρώσους της Ουκρανίας. Η πρόθεση αυτή έγινε γνωστή μετά τη συνάντηση του Γερμανού Καγκελάριου Όλαφ Σόλτς με τον Ουκρανό Πρόεδρο Βολοντιμίρ Ζελένσκι, αλλά χάθηκε από τα δυτικά ΜΜΕ.
Μικρά κράτη… μεγάλες ευκαιρίες
Στο διεθνές σύστημα και δη στην Ευρώπη υπάρχουν μεν μικρά και μεγάλα κράτη, αλλά σε κρίσεις, τα μικρά κράτη μπορούν να εμφανιστούν πολύ μεγαλύτερα σε σχέση με το εδαφικό τους μέγεθος, εφόσον μπορούν να διαγνώσουν ορθά τις εξελίξεις και να προχωρήσουν σε προτάσεις για την αποκόμιση οφέλους. Η Κυπριακή Δημοκρατία χάνει στην παρούσα φάση ακόμη μια ευκαιρία για να αναδείξει το κυπριακό πρόβλημα μέσα από το Ουκρανικό. Αντί της πολιτικής των κυρώσεων, τις οποίες θέτει στο ράφι, προωθεί ΜΟΕ. Επί τη βάσει δε των οδηγιών που έστειλε προς τις πρεσβείες της Δημοκρατίας, ο Υπουργός των Εξωτερικών παραδέχεται ότι υπάρχουν νομικές, τεχνικές και πραγματικές περιπλοκές ή κίνδυνοι, συναφείς με την αναγνώριση χωριστής οντότητας στα κατεχόμενα πριν από τη λύση. Αντί των ΜΟΕ, τα οποία οι Τούρκοι απορρίπτουν, διότι τα θεωρούν ως αδυναμία της Λευκωσίας, η Κυβέρνηση θα έπρεπε να συνδέσει εντός της ΕΕ το Ουκρανικό με το Κυπριακό στη βάση των όσων η Δύση και δη οι Βρυξέλλες υποστηρίζουν. Δηλαδή:
- Όχι στην αλλαγή των συνόρων και στη νομιμοποίηση τετελεσμένων που προήλθαν από τη βία και τη χρήση όπλων.
- Σεβασμό της εδαφικής ακεραιότητας και κυριαρχίας των κρατών της και ως εκ τούτου μαζί με την Ουκρανία θα πρέπει να στηριχθεί και η Κυπριακή Δημοκρατία, κράτος μέλος του ΟΗΕ.
- Όχι στην κτήση εδαφών από αυτοκρατορίες για την ανασύστασή τους. Η Κυπριακή Δημοκρατία είναι θύμα εισβολής και το πρόβλημα είναι κυρίως κατοχής από την Τουρκία και μετά δικοινοτικό. Αφορά στην παράνομη κτήση και κατοχή εδάφους. Είμαστε η πρώτη χώρα που η νέα Οθωμανική Αυτοκρατορία απέσπασε με τη χρήση των όπλων εδάφη για την ανασύστασή της. Εμείς δεν έχουμε την Τουρκία στα σύνορά μας να μας απειλεί, αλλά στο σπίτι μας. Αξιώνει, μάλιστα, χωριστή κυριαρχία για ένα κρατίδιο που δεν αναγνωρίζεται με βάση τα ψηφίσματα 541 και 550 του Συμβουλίου Ασφαλείας, διότι είναι προϊόν βίας και χρήσης όπλων. Η Άγκυρα παραβιάζει τα πρώτα άρθρα του Χάρτη του ΟΗΕ περί σεβασμού της κυριαρχίας των κρατών, καθώς και το άρθρο 2, παρ. 4, που απαγορεύει τη χρήση βίας. Το ψευδοκράτος δεν μπορεί να αναγνωριστεί, εκτός και αν το θύμα αποδεχθεί την απώλεια των δικαιωμάτων του, όπως π.χ. θα μπορεί να συμβεί μέσω των ΜΟΕ για την Τύμπου, καθότι το ζήτημα αυτό σχετίζεται με τα κυριαρχικά δικαιώματα στον εναέριο χώρο, καθώς και με τα ειδικά κυριαρχικά μας δικαιώματα στο FIR.
- Ενεργειακή απεξάρτηση της Ευρώπης από τη Ρωσία. Επί τούτου είναι που θα μπορούσε να παρεισφρήσει ο EastMed ως μερική έστω εναλλακτική επιλογή. Πώς όμως να συμβεί κάτι τέτοιο, όταν ο Υπουργός Εξωτερικών Ι. Κασουλίδης το είπε δημόσια. Δεν τον θέλει διότι δημιουργεί προβλήματα στο Κυπριακό. Με άλλα λόγια, ενοχλεί την Τουρκία και, ως εκ τούτου, θα πρέπει να πηγαίνουμε με τα νερά της μέχρι να καταστούμε επίσημος δορυφόρος της μέσω μιας λύσης των δυο ισότιμων συνιστώντων κρατών με πολιτική ισότητα. Μια πολιτική ισότητα την οποία, αφού οι Τούρκοι έχουν κατοχυρώσει, ερμηνεύουν τώρα στη λογική της ισότιμης κυριαρχίας. Και επειδή ο Κύπριος ΥπΕξ θέλει να κατευνάσει εκ νέου την Άγκυρα με την ψευδαίσθηση ότι θα την συνετίσει, ανοίγει παράθυρα στην ισότιμη κυριαρχία μέσω Τύμπου.
Αυτοχειρία ή ανικανότητα…
Η χρησιμοποίηση της συγκυρίας, για μια χώρα που τελεί υπό κατοχή και είναι κράτος μέλος της ΕΕ, δεν αποτυπώνεται στα ΜΟΕ για χωριστή αποδοχή του ψευδοκράτους, με τη σύνδεση της κατοχής της Κριμαίας και τις επικαλούμενες ρωσικές απειλές. Πώς λοιπόν οι τουρκικές απειλές όπως και η κατοχή αντιμετωπίζονται; Με κυρώσεις! Ερώτημα: Πώς είναι δυνατόν να ψηφίζουμε ανανέωση των υφιστάμενων κυρώσεων σε βάρος της Ρωσίας λόγω Κριμαίας και να είμαστε έτοιμοι να ψηφίσουμε νέες, αλλά για τη δική μας περίπτωση να εισηγούμαστε ΜΟΕ, δηλαδή να προτείνουμε βήματα για την αποδοχή και τη νομιμοποίηση χωριστής οντότητας μέσω Τύμπου; Πώς μπορεί άραγε να χαρακτηριστεί μια τέτοια πολιτική; Αυτοχειρίας, ανικανότητας ή και τα δυο…

Βέλη, απειλές και λαβίδες
- Τα βέλη επί του χάρτη καταδεικνύουν γιατί οι Ρώσοι θεωρούν ως απειλή την επέκταση του ΝΑΤΟ και της Δύσης με σημείο αναφοράς τη Μόσχα και την Αγία Πετρούπολη. Η απειλή μπορεί να εκδηλωθεί τόσο από τις Βαλτικές χώρες όσο και από την Ουκρανία με κεντρικό άξονα τη Λευκορωσία.
- Στον χάρτη αποτυπώνονται επίσης οι τρεις λαβίδες επί τη βάσει των οποίων εξελίχθηκε η άσκηση των Ρώσων και έθεσε σε συναγερμό τις ΗΠΑ και το ΝΑΤΟ. Η μία τοποθετείται στη Λευκορωσία, οπότε η απειλή ήταν εμφανής επί του Κιέβου. Η άλλη στην περιοχή όπου κατοικούν Ρώσοι της Ουκρανίας. Αυτή η λαβίδα είναι συναφής με μια Τρίτη, που δημιουργείται στην περιοχή της Κριμαίας.

Πώς εξελίσσεται η προπαγάνδα μέσω δορυφορικών φωτογραφιών
Οι φωτογραφίες αυτές αποτυπώνουν εγκαταλειμμένο αεροδρόμιο για μικρά αεροσκάφη και ελικόπτερα στην πόλη Valuyki στη Ρωσία, 30 χλμ. από τα σύνορα με την Ουκρανία, νοτιοδυτικά του Βορονέζ. Το 2014 το εν λόγω αεροδρόμιο αποτελούσε στρατόπεδο χερσαίων δυνάμεων και τουλάχιστον μέχρι τις αρχές του 2021 βρισκόταν σε χρήση. Συνορεύει με άλλα στρατόπεδα στην ίδια περιοχή (5 χλμ. απόσταση), όπως είναι το 752ο Μηχανοκίνητο Σύνταγμα Πεζικού και το 237ο Σύνταγμα Αρμάτων (συνολικά τα δύο συντάγματα διαθέτουν 120 άρματα μάχης, 180 τεθωρακισμένα οχήματα μάχης, 36 αυτοκινούμενα πυροβόλα και 16 βαρέους όλμους, άλλο βαρύ αντιαρματικό υλικό και συστήματα αεράμυνας). Τα υπόψη Συντάγματα ανήκουν στην 3η Μηχανοκίνητη Μεραρχία Πεζικού.
Η πρώτη φωτογραφία λήφθηκε στις 19/6/2016 και δείχνει το στρατόπεδο να είναι πλήρες. Διακρίνονται άρματα, πυροβόλα, μεταφοράς προσωπικού κ.λπ. Η δεύτερη φωτογραφία, που φέρει ημερομηνία 7/2/18, εμφανίζει το στρατόπεδο με αυξημένη συγκέντρωση δυνάμεων και πολεμικό υλικό. Στην τρίτη φωτογραφία της 26ης/6/ 21 το στρατόπεδο είναι άδειο. Στην τέταρτη φωτογραφία, με ημερομηνία 24/12/21, το ίδιο στρατόπεδο εμφανίζεται στα ΜΜΕ από τους Δυτικούς να είναι πλήρες και να συνιστά απόδειξη συγκέντρωσης ρωσικών δυνάμεων και απειλής.
Ας εξετάσουμε τώρα τι πραγματικά συμβαίνει, πού είναι η αλήθεια, πού το ψέμα και πώς εξελίσσεται η προπαγάνδα. Μπορεί οι φωτογραφίες να είναι γνήσιες, αλλά το ερώτημα που εγείρεται είναι κατά πόσον με τη δημοσίευσή τους εμφανίζεται όλη ή η μισή αλήθεια. Και πώς η κάθε πλευρά θέλει να παρουσιάζει τα γεγονότα. Σημειώνουμε, λοιπόν, τα εξής: 1. Οι ΗΠΑ ισχυρίζονται ότι το στρατόπεδο είναι πλήρες και ότι η τελευταία φωτογραφία αποτελεί απόδειξη της συγκέντρωσης νέων δυνάμεων και της απειλής σε βάρος της Ουκρανίας. 2. Σύμφωνα με ρωσικές πηγές, που επικαλούνται τη φωτογραφία, το στρατόπεδο δεν είναι πλήρες. Και δεν χρειάζεται να είναι πλήρες, διότι δίπλα από αυτό υπάρχουν μόνιμες εγκαταστάσεις, δηλαδή άλλα δυο μεγάλα στρατόπεδα των Συνταγμάτων που έχουμε ήδη αναφέρει, με ισχυρές δυνάμεις τεθωρακισμένων και πυροβολικού. Ο όγκος δυνάμεων στα διπλανά στρατόπεδα ισοδυναμεί με όλα τα άρματα της Εθνικής Φρουράς! 3. Οι Ρώσοι υποστηρίζουν ότι δεν πρόκειται για πρόσθετες δυνάμεις αλλά για δυνάμεις που ήδη βρίσκονταν στην περιοχή και μετακινήθηκαν για τους λόγους της άσκησης. Συνεπώς, δεν συνιστούν πρόσθετη συγκέντρωση δυνάμεων και πρόσθετη απειλή, όπως οι Δυτικοί ισχυρίζονται. 4. Οι ΗΠΑ, από την πλευρά τους, επιμένουν ότι η μετακίνηση των όποιων δυνάμεων στην περιοχή αυξάνει την απειλή σε βάρος της Ουκρανίας. 5. Οι Ρώσοι θέτουν τα εξής ερωτήματα: Α) Το 2016, όταν το στρατόπεδο ήταν πλήρες, γιατί οι Αμερικανοί δεν το θεωρούσαν ως απειλή; Β) Τα στρατόπεδα στην περιοχή είχαν αρχίσει να οικοδομούνται από το 2016 και το τελευταίο τελείωσε αρχές του 2021. Γιατί το προηγούμενο διάστημα οι ΗΠΑ δεν θεωρούσαν τα στρατόπεδα στην περιοχή ως απειλή και θεωρούν ότι υπάρχει σήμερα πρόσθετη απειλή, προβάλλοντας μια φωτογραφία που αποτυπώνει μερική συγκέντρωση στρατευμάτων για τους λόγους της άσκησης που βρισκόταν σε εξέλιξη; Συνεπώς, κατά τους Ρώσους, πρόκειται για διόγκωση της κατάστασης με την προβολή της μισής αλήθειας. Από την άλλη, οι Αμερικανοί ισχυρίζονται ότι η Μόσχα προβάλλει τη μισή αλήθεια και ότι οι ασκήσεις και η συγκέντρωση δυνάμεων είναι το προανάκρουσμα επίθεσης σε βάρος της Ουκρανίας.
*Δρ των Διεθνών Σχέσεων
Σημερινή
GEOPOLITICO
Το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου θα κρίνει την αποφασιστικότητα της Αθήνας – Προβληματισμός για τους Meteor στην Τουρκία
Την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου ως κρίσιμη δοκιμασία για την υπεράσπιση των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων ανέδειξε ο Ανδρέας Μουντζουρούλιας στην εκπομπή «Direct News». Στο επίκεντρο της ανάλυσής του βρέθηκαν οι τουρκικές απειλές για το έργο, η αμυντική συνεργασία με τις Ηνωμένες Πολιτείες και οι πληροφορίες για πιθανή γαλλική συναίνεση στην αποδέσμευση πυραύλων Meteor προς την Άγκυρα.
Η Ελλάδα καλείται να μετατρέψει τις συμμαχίες, τις ενεργειακές υποδομές και τους εξοπλισμούς της σε πραγματική γεωπολιτική ισχύ. Αυτό ήταν το βασικό μήνυμα του Ανδρέα Μουντζουρούλια στην εκπομπή «Direct News», κατά την οποία συνέδεσε τις εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο με το ζήτημα της πολιτικής βούλησης στην Αθήνα.
Σύμφωνα με την εκτίμησή του, η αναβάθμιση της χώρας στον αμερικανικό σχεδιασμό δημιουργεί σημαντικές δυνατότητες. Ωστόσο, η αξιοποίησή τους προϋποθέτει αποφασιστικότητα απέναντι στις τουρκικές διεκδικήσεις, ιδιαίτερα όταν αυτές επιχειρούν να επιβάλουν περιορισμούς στην υλοποίηση έργων όπως ο Great Sea Interconnector.
Το GSI και η απαίτηση της Άγκυρας για «άδεια»
Μεγάλο μέρος της εκπομπής αφιερώθηκε στην τουρκική αρθρογραφία για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου. Ο δημοσιογράφος παρουσίασε δημοσιεύματα που, όπως ανέφερε, συνοδεύουν την απαίτηση για προηγούμενη τουρκική έγκριση με απειλές σύγκρουσης.
Κατά την ανάλυσή του, η Άγκυρα επιχειρεί να μεταφέρει τη συζήτηση από την κατασκευή ενός ενεργειακού έργου στην αποδοχή των δικών της θαλάσσιων διεκδικήσεων. Η επιδίωξη να ζητηθεί τουρκική άδεια, υποστήριξε, αποσκοπεί στη δημιουργία προηγουμένου που θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί εναντίον της Ελλάδας και της Κύπρου.
Στο ίδιο πλαίσιο ενέταξε τις τοποθετήσεις του Τζιχάτ Γιαϊτζί περί «τουρκικής υφαλοκρηπίδας» και ενός άξονα Αθήνας–Λευκωσίας–Ιερουσαλήμ που δήθεν επιδιώκει την περικύκλωση της Τουρκίας.
Ο Μουντζουρούλιας χαρακτήρισε αυτή τη ρητορική μέρος μιας προσπάθειας άσκησης ψυχολογικής πίεσης. Όπως εξήγησε, στόχος είναι να καλλιεργηθεί στην ελληνική πολιτική ηγεσία και στην κοινή γνώμη η αντίληψη ότι η συνέχιση του έργου συνεπάγεται αναπόφευκτα πολεμική αναμέτρηση.
Απέναντι σε αυτή την τακτική ζήτησε σαφή ελληνική στάση και, εφόσον απαιτηθεί, παρουσία ναυτικών και αεροπορικών δυνάμεων για την προστασία των εργασιών. Το ουσιαστικό ερώτημα, κατά τον ίδιο, είναι πώς θα ενεργήσει η Αθήνα απέναντι στην απόπειρα επιβολής τουρκικού ελέγχου.
Η αναφορά στη διάψευση της Nexans
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στην επιστολή της Nexans προς την «Καθημερινή», την οποία παρουσίασε ως διάψευση δημοσιεύματος για επαφές της εταιρείας με τις τουρκικές αρχές.
Σύμφωνα με όσα μετέφερε στην εκπομπή, η γαλλική εταιρεία ξεκαθάρισε ότι δεν είχε πραγματοποιήσει και δεν σχεδίαζε τέτοιες επαφές, ενώ ο συντονισμός της γινόταν με την Αθήνα και τη Λευκωσία.
Ο Μουντζουρούλιας απέδωσε ιδιαίτερη σημασία στη συγκεκριμένη τοποθέτηση, καθώς, όπως υποστήριξε, δημοσιεύματα για αναζήτηση τουρκικής έγκρισης δημιουργούν εντυπώσεις γύρω από τον ρόλο της Άγκυρας στο έργο. Παράλληλα, άσκησε κριτική στον τρόπο διαχείρισης των σχετικών πληροφοριών, επιμένοντας στην ανάγκη διασταύρωσης των πηγών.
Προβληματισμός για τη γαλλική στάση και τους Meteor
Ένα δεύτερο κεντρικό θέμα ήταν η στάση της Γαλλίας απέναντι στην Τουρκία. Ο δημοσιογράφος αναφέρθηκε σε πληροφορίες που απέδωσε σε ρεπορτάζ του Χρήστου Μαζανίτη στο enikos.gr, σύμφωνα με τις οποίες το Παρίσι εξετάζει θετικά την αποδέσμευση πυραύλων Meteor για τα τουρκικά Eurofighter.
Ο ίδιος διευκρίνισε ότι πρόκειται για πληροφορίες που αναμένουν περαιτέρω επιβεβαίωση ή διάψευση. Επισήμανε, ωστόσο, ότι μια τέτοια εξέλιξη θα προκαλούσε σοβαρό προβληματισμό στην Αθήνα, καθώς οι Meteor αποτελούν σημαντικό στοιχείο του ποιοτικού πλεονεκτήματος των ελληνικών Rafale.
Συνέδεσε το ζήτημα με την ευρύτερη προσέγγιση Γαλλίας–Τουρκίας στην αμυντική βιομηχανία και με το τουρκικό ενδιαφέρον για το γαλλοϊταλικό σύστημα αεράμυνας SAMP/T.
Κατά την εκτίμησή του, η ελληνική πλευρά χρειάζεται να αξιολογεί τις συμμαχίες με βάση τις συγκεκριμένες αποφάσεις των εταίρων της. Η στενή αμυντική σχέση με τη Γαλλία, υποστήριξε, δεν αναιρεί την επίδραση των βιομηχανικών και οικονομικών συμφερόντων στις επιλογές του Παρισιού.
Οι ΗΠΑ, τα νέα όπλα και ο ενεργειακός ρόλος της Ελλάδας
Στην εκπομπή εξετάστηκε επίσης η επίσκεψη του Μάρκο Ρούμπιο στην Αθήνα, την οποία ο Μουντζουρούλιας παρουσίασε ως σημαντικό σταθμό για την ελληνοαμερικανική συνεργασία.
Σύμφωνα με την ανάλυσή του, η ατζέντα συνδέεται τόσο με το πρόγραμμα των F-35 όσο και με το ελληνικό ενδιαφέρον για προηγμένα όπλα που θα ενισχύσουν τις δυνατότητες της Πολεμικής Αεροπορίας.
Αναφέρθηκε σε πυραύλους αέρος–αέρος, όπλα κρούσης μεγάλης εμβέλειας, αντιπλοϊκούς πυραύλους και κατευθυνόμενα πυρομαχικά. Παρουσίασε τις σχετικές επιλογές ως αντικείμενο ελληνικού ενδιαφέροντος και συζητήσεων, δίνοντας έμφαση στη σημασία του οπλισμού που συνοδεύει την απόκτηση και την αναβάθμιση των μαχητικών.
Παράλληλα, έκανε λόγο για ενδιαφέρον για τροχοφόρα τεθωρακισμένα Stryker, συνδέοντάς το με τις ανάγκες κινητικότητας και προστασίας του πεζικού.
Στο ενεργειακό σκέλος, περιέγραψε την Ελλάδα ως δυνητικό κόμβο για τη διαφοροποίηση των πηγών τροφοδοσίας της Ευρώπης. Ο Κάθετος Διάδρομος, οι υποδομές LNG, η Αλεξανδρούπολη, η ηλεκτρική διασύνδεση με την Κύπρο και οι έρευνες υδρογονανθράκων αποτέλεσαν τους βασικούς άξονες της επιχειρηματολογίας του.
Η γεωγραφική θέση της χώρας, υπογράμμισε, μπορεί να αποκτήσει μόνιμη στρατηγική αξία εφόσον συνοδευτεί από υποδομές, επενδύσεις και συνεπή σχεδιασμό.
Εγχώρια αμυντική παραγωγή και ενίσχυση του στόλου
Ο Μουντζουρούλιας στάθηκε και στην ανάγκη ανάπτυξης ελληνικών αμυντικών συστημάτων, με ιδιαίτερη αναφορά στην αντιμετώπιση μη επανδρωμένων αεροσκαφών.
Παρουσίασε τον «Κένταυρο», τον «Υπερίωνα», τον «Τηλέμαχο» και τον «Τεύκρο» ως στοιχεία μιας ευρύτερης ελληνικής προσπάθειας στον τομέα της επιτήρησης και της αντιμετώπισης drones. Κατά τον ίδιο, η χώρα διαθέτει επιστημονικό δυναμικό και τεχνογνωσία, αλλά χρειάζεται να ξεπεράσει διοικητικά εμπόδια και καθυστερήσεις.
Στο ναυτικό σκέλος αναφέρθηκε στις φρεγάτες FDI, στον εκσυγχρονισμό των MEKO, στις επιλογές για τις πυραυλακάτους και στις συζητήσεις με την Ιταλία για ναρκοθηρευτικά. Έδωσε ιδιαίτερη βαρύτητα στη διασύνδεση αισθητήρων, ηλεκτρονικών συστημάτων και όπλων, ώστε οι μονάδες να λειτουργούν αποτελεσματικότερα απέναντι σε σύνθετες απειλές.
Συμμαχίες με εγρήγορση και πολιτική βούληση
Η εκπομπή επεκτάθηκε στις σχέσεις ΗΠΑ–Κύπρου, στη συνεργασία της Λευκωσίας με τη Σερβία και στις περιφερειακές κινήσεις της Τουρκίας. Ο δημοσιογράφος αντιμετώπισε θετικά την ενίσχυση της αμερικανικής παρουσίας στην Ανατολική Μεσόγειο, διατηρώντας παράλληλα επιφυλάξεις για την πάγια επιδίωξη της Ουάσιγκτον να κρατά ισορροπίες.
Αντίστοιχα, αμφισβήτησε την παρουσίαση της συνεργασίας Τουρκίας, Σαουδικής Αραβίας και Πακιστάν ως «ισλαμικού ΝΑΤΟ». Κατά την εκτίμησή του, η πραγματική έκταση των δεσμεύσεων και η προθυμία στρατιωτικής εμπλοκής θα κρίνουν την ουσία αυτών των σχημάτων.
Το βασικό συμπέρασμα της παρέμβασής του αφορούσε την ελληνική στάση: οι εξοπλισμοί και οι συμμαχίες αποκτούν αποτρεπτική αξία όταν συνοδεύονται από σαφή πρόθεση υπεράσπισης των εθνικών συμφερόντων. Στην περίπτωση του GSI, υποστήριξε, η Αθήνα καλείται να αποδείξει στην πράξη ότι οι τουρκικές απειλές δεν μπορούν να καθορίζουν τις αποφάσεις της.
GEOPOLITICO
Αϋφαντής–Μαρτζούκος: Το καλώδιο, η Τουρκία και το μεγάλο ερώτημα της συμμαχικής συνδρομής
Ο πρέσβης ε.τ. Γιώργος Αϋφαντής και ο αντιναύαρχος ε.α. και αντιπρόεδρος του ΕΛΙΣΜΕ Βασίλειος Μαρτζούκος αναλύουν στο ΑΡΤ τις κρίσιμες εξελίξεις στις ελληνοτουρκικές σχέσεις, την πόντιση του ηλεκτρικού καλωδίου και την ατζέντα της επίσκεψης του Μάρκο Ρούμπιο στην Αθήνα.
Στα κρίσιμα ζητήματα που ανοίγουν στις ελληνοτουρκικές σχέσεις, στην πόντιση του ηλεκτρικού καλωδίου, στην επικείμενη επίσκεψη του Μάρκο Ρούμπιο στην Αθήνα αλλά και στα πραγματικά όρια των αμυντικών συμμαχιών της Ελλάδας αναφέρθηκαν ο πρέσβης ε.τ. Γιώργος Αϋφαντής και ο αντιναύαρχος ε.α. και αντιπρόεδρος του ΕΛΙΣΜΕ Βασίλειος Μαρτζούκος, σε παρέμβασή τους στο ΑΡΤ.
Κοινός παρονομαστής των τοποθετήσεών τους ήταν ότι η Ελλάδα δεν μπορεί να στηρίζει την ασφάλειά της στην προσδοκία ότι, σε περίπτωση κρίσης με την Τουρκία, οι σύμμαχοι θα εμφανιστούν αυτομάτως στο πεδίο. Αντίθετα, όπως υπογράμμισαν από διαφορετικές αφετηρίες, η χώρα πρέπει να διαθέτει δική της ισχύ, ξεκάθαρη στρατηγική και συγκεκριμένους στόχους στις επαφές της με τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Αϋφαντής: Τι θα ζητήσει η Αθήνα από τον Ρούμπιο;
Ο Γιώργος Αϋφαντής εμφανίστηκε επιφυλακτικός απέναντι στις προσδοκίες που καλλιεργούνται γύρω από την επίσκεψη του Μάρκο Ρούμπιο στην Αθήνα, επισημαίνοντας ότι δεν έχει δημοσιοποιηθεί επισήμως η πλήρης ημερήσια διάταξη των συνομιλιών.
Κατά την εκτίμησή του, σημαντικό μέρος του αμερικανικού ενδιαφέροντος αφορά την προώθηση αμερικανικών οπλικών συστημάτων. Ο πρέσβης ε.τ. έθεσε, ωστόσο, ως βασικό ζήτημα όχι το τι θα ζητήσει η Ουάσιγκτον από την Αθήνα, αλλά τι θα απαιτήσει η ελληνική πλευρά ως αντάλλαγμα της στρατηγικής σχέσης με τις ΗΠΑ.
Στο επίκεντρο έβαλε την τουρκική στάση απέναντι στην πόντιση του καλωδίου και γενικότερα στις θαλάσσιες ζώνες. Σύμφωνα με τον ίδιο, η Αθήνα θα πρέπει να επιδιώξει μία ξεκάθαρη δημόσια τοποθέτηση του Ρούμπιο από ελληνικό έδαφος απέναντι στην Άγκυρα και ειδικότερα απέναντι στη χρήση στρατιωτικής πίεσης για την προβολή τουρκικών διεκδικήσεων.
Ο Αϋφαντής αναφέρθηκε επίσης στις τουρκικές θέσεις για τα ελληνικά νησιά, την αποστρατιωτικοποίηση και τα κυριαρχικά τους δικαιώματα, επισημαίνοντας ότι η Άγκυρα έχει καταθέσει τις σχετικές θέσεις της ακόμη και σε έγγραφα προς τον ΟΗΕ.
Για τον ίδιο, συνεπώς, το κρίσιμο ερώτημα είναι αν ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών θα πάρει σαφή θέση για τα δικαιώματα των ελληνικών νησιών και απέναντι στις τουρκικές αξιώσεις.
Μαρτζούκος: Ενέργεια, άμυνα και οικονομία στην ατζέντα
Ο Βασίλειος Μαρτζούκος εκτίμησε ότι η επίσκεψη Ρούμπιο θα κινηθεί κυρίως σε τρεις άξονες: ενέργεια, άμυνα και οικονομία.
Παράλληλα, προειδοποίησε ότι δεν πρέπει να υπάρχουν υπερβολικές προσδοκίες για θεαματική μεταβολή της αμερικανικής στάσης στα ελληνοτουρκικά, σημειώνοντας ότι οι ΗΠΑ παραδοσιακά επιδιώκουν να διατηρούν ισορροπίες μεταξύ Αθήνας και Άγκυρας.
Υπογράμμισε όμως ότι ο ίδιος ο Ρούμπιο έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την Ανατολική Μεσόγειο, τις Συμφωνίες του Αβραάμ και το σχήμα στρατηγικής συνεργασίας Ελλάδας–Κύπρου–Ισραήλ, κάτι που, όπως είπε, η Αθήνα οφείλει να αξιοποιήσει.
Στον ενεργειακό τομέα, ο αντιναύαρχος ε.α. αναφέρθηκε στον Κάθετο Διάδρομο φυσικού αερίου, στον ρόλο της Ελλάδας ως ενεργειακού κόμβου, στις έρευνες στο Ιόνιο και κυρίως στο ηλεκτρικό καλώδιο, για το οποίο θεωρεί σημαντικό να υπάρξει ισχυρή αμερικανική τοποθέτηση.
Τα F-35 και το κρίσιμο θέμα των όπλων
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο Μαρτζούκος στα F-35, τονίζοντας ότι η απόκτηση μιας προηγμένης πλατφόρμας δεν αρκεί από μόνη της.
Όπως επισήμανε, κρίσιμο είναι με ποια οπλικά συστήματα θα συνοδευθούν τα αεροσκάφη, εκτιμώντας ότι στις ελληνοαμερικανικές συνομιλίες πρέπει να τεθεί το ζήτημα των όπλων που θα μπορεί να αποκτήσει η Πολεμική Αεροπορία, ιδιαίτερα στον τομέα αέρος-αέρος.
Έθεσε επίσης στην εξίσωση την ασφάλεια λιμένων και αεροδρομίων, την περαιτέρω αναβάθμιση της Σούδας και το ενδεχόμενο διεύρυνσης της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στην Ελλάδα.
«Στο πεδίο δεν πρέπει να περιμένουμε άλλους να πολεμήσουν για εμάς»
Ιδιαίτερα καθαρός ήταν ο Μαρτζούκος όταν τέθηκε το ερώτημα τι θα συνέβαινε σε περίπτωση θερμού επεισοδίου με την Τουρκία.
«Η ιστορία μας λέει ότι δεν θα την έχουμε», σημείωσε αναφερόμενος στην πιθανότητα άμεσης στρατιωτικής συμμετοχής συμμάχων δίπλα στις ελληνικές δυνάμεις.
Διευκρίνισε ότι μπορεί να υπάρξει διπλωματική, πολιτική ή εφοδιαστική υποστήριξη, αλλά εμφανίστηκε εξαιρετικά επιφυλακτικός απέναντι στην προσδοκία ότι ξένες στρατιωτικές δυνάμεις θα πολεμήσουν αυτομάτως στο πλευρό της Ελλάδας.
Για το Ισραήλ τόνισε ότι Ελλάδα και Ισραήλ διαθέτουν αμυντική συνεργασία και όχι συνθήκη αμοιβαίας στρατιωτικής συνδρομής, ενώ προειδοποίησε ότι κάθε στρατηγική σχέση πρέπει να στηρίζεται στην αμοιβαιότητα και στα ελληνικά εθνικά συμφέροντα.
Αϋφαντής: «Βοηθούν αυτόν που μπορεί να βοηθήσει τον εαυτό του»
Στο ίδιο ζήτημα ο Γιώργος Αϋφαντής προχώρησε ένα βήμα παραπέρα.
Υποστήριξε ότι ακόμη και όταν υπάρχει συμφωνία αμυντικής συνδρομής, αυτή πρέπει να στηρίζεται σε πραγματικά αμοιβαία συμφέροντα και να προσδιορίζει με σαφήνεια τι θεωρείται επίθεση και με ποιον τρόπο ενεργοποιείται η βοήθεια.
Αναφερόμενος στην ελληνογαλλική συμφωνία, εκτίμησε ότι παραμένουν «γκρίζες περιοχές» ως προς τον τρόπο εφαρμογής της στρατιωτικής συνδρομής.
Το κρισιμότερο, όμως, μήνυμα του πρώην διπλωμάτη ήταν άλλο: οι συμμαχίες λειτουργούν αποτελεσματικά όταν το κράτος που δέχεται επίθεση δείχνει ότι είναι αποφασισμένο να υπερασπιστεί τον εαυτό του.
Κατά τον Αϋφαντή, κανένας σύμμαχος δεν θα θελήσει να εμπλακεί σε μια υπόθεση που θεωρεί εκ των προτέρων χαμένη. Αντίθετα, η Ελλάδα πρέπει να εκπέμπει την εικόνα ότι διαθέτει την πολιτική και στρατιωτική βούληση να αποκρούσει μια επίθεση και, εφόσον απαιτηθεί, να κλιμακώσει.
Όπως το συνόψισε χαρακτηριστικά: «Βοηθάνε κάποιον που μπορεί να βοηθήσει τον εαυτό του».
Τα τρία μέτωπα που απαιτούν προσοχή
Ο Βασίλειος Μαρτζούκος προσδιόρισε τρεις περιοχές στις οποίες, κατά την άποψή του, η Ελλάδα πρέπει να έχει στραμμένη την προσοχή της το επόμενο διάστημα:
την εξέλιξη γύρω από τη λεγόμενη «Γαλάζια Πατρίδα» και την πιθανή προσπάθεια εφαρμογής της στην πράξη, την πόντιση του ηλεκτρικού καλωδίου και τις εξελίξεις στο Κυπριακό.
Ιδιαίτερα για την Κύπρο, υπογράμμισε ότι αποτελεί ζωτικό ελληνικό εθνικό συμφέρον και δεν πρέπει να μένει εκτός της συνολικής στρατηγικής απέναντι στην Τουρκία.
«Η επιφύλαξη για τα 12 μίλια κρατά δεκαετίες»
Ο αντιναύαρχος ε.α. αναφέρθηκε, τέλος, και στο δικαίωμα της Ελλάδας να επεκτείνει τα χωρικά της ύδατα στα 12 ναυτικά μίλια.
Κατά την άποψή του, η επί δεκαετίες θέση ότι η χώρα «επιφυλάσσεται να ασκήσει το δικαίωμά της όταν κρίνει κατάλληλο» πρέπει κάποια στιγμή να μετατραπεί σε συγκεκριμένη εθνική στρατηγική και χρονοδιάγραμμα.
Για να συμβεί αυτό, όπως υποστήριξε, απαιτείται συνολική ενίσχυση της εθνικής ισχύος: στο διπλωματικό, νομικό και στρατιωτικό επίπεδο, στους εξοπλισμούς, στις Ένοπλες Δυνάμεις αλλά και στο φρόνημα της κοινωνίας.
Η συζήτηση Αϋφαντή και Μαρτζούκου κατέληξε έτσι σε ένα κεντρικό συμπέρασμα: οι συμμαχίες είναι απαραίτητες, αλλά δεν μπορούν να υποκαταστήσουν την εθνική ισχύ και την αποφασιστικότητα μιας χώρας να υπερασπιστεί η ίδια τα κυριαρχικά της δικαιώματα.
Άμυνα
Μπαλτζώης: «Αν δώσουν Meteor στην Τουρκία, θα αισθανθούμε προδομένοι»
Ο αντιστράτηγος ε.α. και πρόεδρος του ΕΛΙΣΜΕ Γιάννης Μπαλτζώης παρεμβαίνει στον Θήτα FM και τη Βασιλική Πολίτου και αναλύει τις κρίσιμες εξελίξεις γύρω από την άμυνα και τα ελληνοτουρκικά.
Σοβαρό προβληματισμό για τη διεύρυνση της αμυντικής συνεργασίας της Γαλλίας με την Τουρκία εξέφρασε ο αντιστράτηγος ε.α. και πρόεδρος του ΕΛΙΣΜΕ, Γιάννης Μπαλτζώης, σε παρέμβασή του στον Θήτα FM και τη Βασιλική Πολίτου, βάζοντας στο επίκεντρο το ενδεχόμενο η Άγκυρα να αποκτήσει κρίσιμα οπλικά συστήματα ευρωπαϊκής προέλευσης, όπως οι πύραυλοι αέρος-αέρος Meteor.
Παράλληλα, αναφέρθηκε στην επίσκεψη του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο στην Αθήνα, στις νέες αμερικανικές προτάσεις για εξοπλιστικά προγράμματα δισεκατομμυρίων, αλλά και στην ανάγκη να ενισχυθεί επιτέλους ο Στρατός Ξηράς, τον οποίο χαρακτήρισε ουσιαστικά τον «μεγάλο αδικημένο» των ελληνικών εξοπλισμών.
«Υπάρχει πικρία για τη Γαλλία»
Με αφορμή τον οδικό χάρτη αμυντικής συνεργασίας Γαλλίας–Τουρκίας, ο Γιάννης Μπαλτζώης εμφανίστηκε επιφυλακτικός, σημειώνοντας ότι το πλήρες περιεχόμενο της συμφωνίας πρέπει πρώτα να γίνει γνωστό.
Δεν έκρυψε, ωστόσο, την «πικρία» του από τις εξελίξεις, υπενθυμίζοντας ότι η Ελλάδα έχει επενδύσει τεράστια ποσά στην αμυντική σχέση με τη Γαλλία μέσω προγραμμάτων όπως οι φρεγάτες και τα μαχητικά Rafale.
Η Αθήνα, όπως υποστήριξε, θα έπρεπε να έχει εξασφαλίσει ότι ορισμένα στρατηγικής σημασίας οπλικά συστήματα δεν θα καταλήξουν στα χέρια της Τουρκίας.
Ο πρόεδρος του ΕΛΙΣΜΕ έκανε μάλιστα σύγκριση με το παρελθόν, υποστηρίζοντας ότι επί δεκαετίες η Γαλλία απέφευγε να προμηθεύει την Τουρκία με συγκεκριμένα συστήματα που είχε αγοράσει η Ελλάδα, αναφέροντας ως χαρακτηριστικό παράδειγμα τα Mirage.
«Στο παρελθόν απαιτούσαμε και δεν έπαιρναν οι Τούρκοι αυτά τα οπλικά συστήματα», τόνισε.
Η κόκκινη γραμμή των Meteor
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στους πυραύλους Meteor, οι οποίοι βρίσκονται στο ελληνικό οπλοστάσιο μέσω των Rafale και θα μπορούσαν να αποτελέσουν σημαντικό πολλαπλασιαστή ισχύος και για τα τουρκικά Eurofighter.
Ο Μπαλτζώης περιέγραψε τον Meteor ως ένα εξαιρετικά προηγμένο όπλο αέρος-αέρος, με πολύ μεγάλη εμβέλεια και υψηλή ταχύτητα, υπογραμμίζοντας τη σημασία του για την εναέρια μάχη πέραν του οπτικού ορίζοντα.
Για το ενδεχόμενο παραχώρησης του συγκεκριμένου όπλου στην Τουρκία ήταν κατηγορηματικός:
«Τότε θα αισθανθούμε προδομένοι».
Έθεσε, όμως, και ένα κρίσιμο ερώτημα προς την ελληνική πλευρά:
Ζήτησε πράγματι η Αθήνα από το Παρίσι να αποκλειστεί η Τουρκία από συγκεκριμένα γαλλικά οπλικά συστήματα;
«Αν δεν συμφωνήσαμε σε αυτό, τότε κάπου πρέπει να ψαχτούμε. Κάτι δεν κάνουμε καλά», ανέφερε, αφήνοντας σαφείς αιχμές για τον τρόπο με τον οποίο διαπραγματεύεται η Ελλάδα τις μεγάλες αμυντικές συμφωνίες της.
«Το ότι παίρνουν και οι Τούρκοι δεν είναι καλό για εμάς»
Ο αντιστράτηγος ε.α. στάθηκε στη γενικότερη προσπάθεια της Άγκυρας να εισέλθει βαθύτερα στο ευρωπαϊκό αμυντικό οικοσύστημα.
Η συνεργασία τουρκικών εταιρειών με μεγάλους ευρωπαϊκούς ομίλους, σε συνδυασμό με την προσπάθεια προμήθειας Eurofighter και τη διεύρυνση των σχέσεων με τη Γαλλία, δημιουργεί, κατά τον ίδιο, νέα δεδομένα για την Ελλάδα.
«Το ότι παίρνουν και οι Τούρκοι δεν είναι καλό για εμάς», ήταν η χαρακτηριστική του τοποθέτηση.
Γιατί θεωρεί τόσο σημαντική την επίσκεψη Ρούμπιο
Μεγάλο μέρος της συζήτησης αφορούσε την επίσκεψη του Μάρκο Ρούμπιο στην Αθήνα.
Ο Γιάννης Μπαλτζώης τόνισε ότι η παρουσία του ίδιου του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών στον στρατηγικό διάλογο έχει ιδιαίτερη πολιτική βαρύτητα, σε αντίθεση με προηγούμενες περιπτώσεις κατά τις οποίες οι ΗΠΑ εκπροσωπούνταν από χαμηλότερου επιπέδου αξιωματούχους.
Υπενθύμισε επίσης ότι ο Ρούμπιο, από την περίοδο που ήταν γερουσιαστής, είχε ταχθεί επανειλημμένα υπέρ ελληνικών και κυπριακών θέσεων στο Κογκρέσο.
«Τα εθνικά θέματα τα ξέρει πάρα πολύ καλά», επισήμανε.
Την ίδια ώρα, εξέφρασε την εκτίμηση ότι πίσω από τη δημόσια εικόνα των καλών σχέσεων Τραμπ–Ερντογάν τα πράγματα είναι περισσότερο σύνθετα.
Κατά την ανάλυσή του, παρά τη θερμή ρητορική της Ουάσιγκτον απέναντι στον Τούρκο πρόεδρο, οι ΗΠΑ εξακολουθούν να καθυστερούν κρίσιμα εξοπλιστικά ζητήματα της Τουρκίας.
Μπαλτζώης για ΗΠΑ και Τουρκία: «Παίζουν καθυστερήσεις»
Ο πρόεδρος του ΕΛΙΣΜΕ υποστήριξε ότι η Ουάσιγκτον χρησιμοποιεί τις καθυστερήσεις ως μέσο άσκησης πίεσης απέναντι στην Άγκυρα.
Αναφέρθηκε στα F-16 και στα κιτ εκσυγχρονισμού, λέγοντας ότι η Τουρκία εξακολουθεί να αντιμετωπίζει σημαντικές δυσκολίες ως προς την υλοποίηση όσων επιδιώκει.
Παρομοίασε μάλιστα την αμερικανική τακτική με τις καθυστερήσεις σε έναν ποδοσφαιρικό αγώνα:
«Πετάνε την μπάλα στην εξέδρα και καθυστερεί ο αγώνας. Αυτό κάνουν αυτή τη στιγμή».
Κατά τον Μπαλτζώη, πρόκειται για συνειδητή πρακτική της αμερικανικής διοίκησης, όταν δεν επιθυμεί να προχωρήσει γρήγορα στην υλοποίηση μιας συμφωνίας.
Πακέτο δισεκατομμυρίων από τις ΗΠΑ
Ο Γιάννης Μπαλτζώης αναφέρθηκε εκτενώς και στις νέες εξοπλιστικές ανάγκες της Ελλάδας από τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Σύμφωνα με όσα παρουσίασε στην εκπομπή, στο τραπέζι βρίσκονται προγράμματα συνολικής αξίας αρκετών δισεκατομμυρίων, που αφορούν μεταξύ άλλων:
- πυραύλους και κατευθυνόμενα όπλα,
- νέα συστήματα ηλεκτρονικού πολέμου για τα F-16 Viper,
- υποστήριξη ελληνικών F-16,
- υποστήριξη των ελικοπτέρων MH-60 του Πολεμικού Ναυτικού και των Black Hawk,
- καθώς και πιθανή ενίσχυση του Στρατού Ξηράς με τεθωρακισμένα οχήματα Stryker.
Έδωσε ιδιαίτερο βάρος στην ανάγκη να αποκτήσει η Πολεμική Αεροπορία πυραύλους μεγάλου βεληνεκούς για τα F-16 Viper και τα μελλοντικά F-35.
«Ο Στρατός Ξηράς είναι ο μεγάλος αδικημένος»
Ο Μπαλτζώης χαιρέτισε επίσης τις συζητήσεις για ενίσχυση του Στρατού Ξηράς με Stryker.
«Μακάρι να τα πάρουμε, γιατί υστερούμε πάρα πολύ», σημείωσε, προσθέτοντας:
«Ο Στρατός είναι ο μεγάλος αδικημένος».
Η παρατήρηση αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς μεγάλο μέρος των ελληνικών εξοπλιστικών προγραμμάτων των τελευταίων ετών έχει επικεντρωθεί στην Πολεμική Αεροπορία και το Πολεμικό Ναυτικό.
Drones και νέος τρόπος πολέμου
Στη συζήτηση τέθηκε και το ζήτημα των drones, καθώς τα πεδία των συγκρούσεων από την Ουκρανία μέχρι τη Μέση Ανατολή έχουν αναδείξει τον καθοριστικό ρόλο των μη επανδρωμένων συστημάτων.
Ο πρόεδρος του ΕΛΙΣΜΕ εμφανίστηκε συγκρατημένα αισιόδοξος για τις ελληνικές κινήσεις στον συγκεκριμένο τομέα.
«Κάτι κάνουμε. Προχωράμε», ανέφερε, επισημαίνοντας ότι η χώρα αρχίζει να εισέρχεται πιο ενεργά στην ανάπτυξη και παραγωγή τέτοιων συστημάτων.
Η «βόμβα» στο τέλος της συνέντευξης
Λίγο πριν από την ολοκλήρωση της παρέμβασής του, ο Γιάννης Μπαλτζώης προχώρησε και σε μία πολιτική αναφορά, επικαλούμενος δημοσίευμα του Αλέξη Τάρκα.
Μετέφερε τον ισχυρισμό ότι στην Ουάσιγκτον υπάρχει εκτίμηση για τις μελλοντικές πολιτικές εξελίξεις στην Ελλάδα και συνέδεσε αυτή την εκτίμηση με την προσπάθεια να κλείσουν εγκαίρως σημαντικές συμφωνίες κατά την επίσκεψη Ρούμπιο.
Πρόκειται για ισχυρισμό που ο ίδιος απέδωσε ρητά σε σχετικό δημοσίευμα και όχι για επίσημη θέση της αμερικανικής κυβέρνησης.
Η αναφορά προκάλεσε την αντίδραση της Βασιλικής Πολίτου, η οποία σχολίασε χαρακτηριστικά:
«Ρίξατε μία βόμβα, κύριε Μπαλτζώη».
-
Αναλύσεις3 εβδομάδες πρινΤο τελεσίγραφο Καλίν την ώρα που η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο!
-
Άμυνα3 μήνες πρινΡωσσικό ΜΜΕ: Ελληνικό «μπλόκο» στην απαίτηση για Patriot – Πώς γνωρίζει το Κίεβο απόρρητα στοιχεία για τους πυραύλους μας;
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΠακιστανός με καναδική υπηκοότητα ο υπαίτιος της πυρκαγιάς στον Έβρο! Πιθανόν να μετέφερε μετανάστες
-
GEOPOLITICO1 μήνα πρινΤο διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
-
Αναλύσεις1 μήνα πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΞέσπασμα της μητέρας της Μυρτούς για την υπόθεση Τζαβέντ Ασλάμ: «Δεν ξεχνώ ποτέ» – «Δήμαρχος των Πακιστανών ο Δούκας»
-
GEOPOLITICO3 εβδομάδες πρινΤί λέει Τούρκος δημοσιογράφος για Σάββα Καλεντερίδη; «Έκανε πολύ καλά τη δουλειά του για τη χώρα του – Δεν μπορούσε να τον στριμώξει η ΜİΤ»
-
Αναλύσεις3 μήνες πρινΕάν η Τουρκία απορρίψει τη συμφωνία αποχώρησης από την Κύπρο θα απομακρυνθεί δια της βίας