Πολιτική

Το ιδεολόγημα της «δημοκρατίας», ως μέσο για την παγκόσμια ηγεμονία της Δύσης

Δημοσιεύτηκε στις

18 Φεβρουαρίου 2022 στις 18:15

από τον

Διεθνή εγκλήματα διαπράττονται στο όνομα της δημοκρατίας

Του Δημητρίου Καρατζίδη ⃰

Στην πρώτη του συνέντευξη ως πρόεδρος των ΗΠΑ την 25 Μαρτίου 2021, ο Τζο Μπάιντεν επέκρινε τον αυταρχικό τρόπο διακυβέρνησης των προέδρων της Ρωσικής Ομοσπονδίας Βλαντιμίρ Πούτιν και της Κίνας Σι Τζινπίνγκ. Όπως είναι φυσικό η απάντηση από τον εκπρόσωπο του Κρεμλίνου ήταν άμεση. Ο Πεσκόφ δήλωσε ότι Πεκίνο και Μόσχα τάσσονται κατά των προσπαθειών που κάνουν οι ΗΠΑ να επιβάλουν το δικό τους «είδος δημοκρατίας» και ότι « … κάθε χώρα έχει εκείνη την δημοκρατία, η οποία συνιστά ένα σύστημα που ανταποκρίνεται περισσότερο στις εθνικές αξίες στην ιστορία και στον σημερινό τρόπο ζωής».

Στις 15 Δεκεμβρίου 2021 οι ηγέτες Κίνας και Ρωσίας αντάλλαξαν διαδικτυακά τις απόψεις τους για τη δημοκρατία, με τον Σι Τζινπίνγκ να τονίζει ότι η δημοκρατία είναι μια «μεγάλη φιλοδοξία και κοινή αξία όλης της ανθρωπότητας» που θα πρέπει να την απολαμβάνουν όλοι οι άνθρωποι. «Το αν μια χώρα είναι δημοκρατική ή όχι και πώς να υλοποιηθεί καλύτερα η δημοκρατία, μπορεί να αφεθεί μόνο στους δικούς της ανθρώπους να αποφασίσουν», είπε ο Κινέζος ηγέτης. Συμφωνώντας ο Πούτιν είπε ότι η Ρωσία τάσσεται υπέρ της «υπεράσπισης των αληθινών δημοκρατικών δικαιωμάτων και συμφερόντων όλων των χωρών».

Στις 04 Φεβρουαρίου 2022 με κοινή τους δήλωση από το Πεκίνο, οι παραπάνω ηγέτες κάλεσαν εκ νέου τις ΗΠΑ «να μην επιβάλουν τα δημοκρατικά πρότυπα σε τρίτες χώρες και να μην χρησιμοποιούν ως εργαλείο άσκησης πίεσης σε άλλα κράτη τη προστασία της δημοκρατίας και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων», καθώς μόνο ο ίδιος ο λαός έχει το δικαίωμα να επιλέξει τις «μορφές και τις μεθόδους εφαρμογής της δημοκρατίας που αντιστοιχούν στις ιδιαιτερότητες του κάθε κράτους».

Στο χορό των δηλώσεων για τη δημοκρατία προστέθηκε και ο Γερμανός πρόεδρος Στάινμαγερ, ο οποίος μετά την επανεκλογή του στις 13 Φεβρουαρίου 2022 προειδοποίησε τον Πούτιν να μην υποτιμά τη δύναμη της δημοκρατίας και τον κάλεσε να συνεργαστεί για την διατήρηση της ειρήνης στην Ευρώπη.

Παρατηρούμε ότι όλοι οι παραπάνω πολιτικοί ηγέτες τάσσονται υπέρ της «δημοκρατίας». Ο λόγος είναι ότι η πολιτική εξουσία στα πολιτικά συστήματα των κρατών τους, που όλοι τα κατατάσσουν στα δημοκρατικά, συνεχίζει να απολαμβάνει μια ισχυρή νομιμοποίηση, η οποία οφείλεται κατά κύριο λόγο στα αξιακά συστήματα των κοινωνιών τους.

Σύμφωνα με τον καθηγητή Γιώργο Κοντογιώργη «όλα τα ετερόκλητα πολιτικά συστήματα της εποχής μας αυτοπροσδιορίζονται ως δημοκρατικά ή εγγράφονται τυπολογικά στη δημοκρατία: Τα δεσποτικά/μοναρχικά, και μάλιστα τα τιμοκρατικά, ευρωπαϊκά πολιτικά συστήματα του του 19^ου αιώνα, το αμερικανικό της ίδιας περιόδου, τα λεγόμενα σοσιαλιστικά, από εκείνα του Στάλιν και του Κιμ ιλ Σουγκ έως αυτά του Φιντέλ Κάστρο και του Μάο Τσε Τουγκ του 20^ου αιώνα, πολιτεύματα όπως της Λιβύης, της Τουρκίας, του Ιράν, του Ιράκ, του Πακιστάν σήμερα κ.ά.» Με το προσωνύμιο της «δημοκρατίας» (Ελληνική Δημοκρατία) ορίζετο ακόμη και η στρατιωτική δικτατορία κατά την επταετία.

Τα αυταρχικά πολιτικά συστήματα είναι προφανές ότι δεν έχουν καμία σχέση με τη Δημοκρατία. Δεν είναι καν αντιπροσωπευτικά πολιτικά συστήματα, καθόσον δεν εφαρμόζουν ούτε στοιχειωδώς τη βασική αντιπροσωπευτική αρχή, την οποία και θα αναλύσω εν συντομία παρακάτω. Έχουν μια συγκέντρωση υπερβολικής ισχύος στην κορυφή της εξουσιαστικής πυραμίδας των κρατών τους, μέσω της οποίας όχι μόνο περιορίζουν δραματικά τα κοινωνικά και πολιτικά δικαιώματα των πολιτών τους, αλλά ακόμη και την ατομική τους ελευθερία. Αυτός ο αυταρχισμός θεωρείται αναγκαίος και επιβεβλημένος για τη διατήρηση της συνοχής και κατ’ επέκταση της ισχύος των κρατών, χωρίς να λαμβάνεται καθόλου υπόψη η ευημερία των κοινωνιών τους. Γιαυτό και μπορούμε αβίαστα να τα κατατάξουμε στη κατηγορία των προ-αντιπροσωπευτικών πολιτικών συστημάτων.

Η Δύση υπερτονίζοντας την αυταρχικότητα των πολιτικών συστημάτων της Κίνας και Ρωσίας για παράδειγμα, επιδιώκει την υπονόμευσή τους και τη πρόκληση εσωτερικών αναταραχών, που θα έχουν ως αποτέλεσμα όχι μόνο τη δραματική μείωση της ισχύος των κρατών αυτών, αλλά ακόμη και την εδαφική τους συρρίκνωση, λόγω των αυτονομιστικών κινημάτων τα οποία υποβόσκουν εντός των θρησκευτικών και εθνικών μειονοτήτων. Στόχος της Δύσης είναι η διατήρηση της μερίδας του λέοντος στη κατανομή ισχύος στο αναδυόμενο πολυπολικό διεθνές σύστημα, εις βάρος των κυρίων αντιπάλων της και η συνέχιση της παγκόσμιας πρωτοκαθεδρίας της.

Από τα παραπάνω προκύπτει το εύλογο ερώτημα: Γιατί οι ηγέτες των κρατών της Δύσης και ιδιαιτέρως οι ΗΠΑ, δεν επαινούν ευθέως τα δικά τους «δημοκρατικά» πολιτικά συστήματα, έτσι ώστε με άμεσο και αποτελεσματικό τρόπο να αναδείξουν τη θεωρούμενα μεγάλη διαφορά με τα αυταρχικά πολιτικά συστήματα Κίνας και Ρωσίας; Γιατί ο Τζο Μπάιντεν στη πρώτη συνέντευξή του δεν αναφέρθηκε μόνο στα θετικά του πολιτεύματος των ΗΠΑ, όπως έκανε 25000 χρόνια πριν ένας μεγάλος πολιτικός ηγέτης στη Δημοκρατία των Αθηνών; Ο Περικλής στο Επιτάφιο επαίνεσε τη Δημοκρατία λέγοντας στους συμπολίτες του: «Το πολίτευμα που έχουμε, δε ζηλεύει τους νόμους των άλλων, αλλά αντίθετα περισσότερο είμαστε παράδειγμα σε μερικούς, παρά μιμούμαστε άλλους. Και ως προς το όνομα βέβαια καλείται Δημοκρατία, επειδή η εξουσία δε βρίσκεται στα χέρια των ολιγαρχικών, αλλά του Δήμου και …τις σχέσεις μας με την πολιτεία τις διέπει η ελευθερία …». Θα αποτολμήσει ποτέ πρόεδρος των ΗΠΑ ή άλλου κράτους του δυτικού κόσμου να απευθύνει στο λαό του παρόμοιο μήνυμα; Μάλλον όχι, καθόσον τα πολιτικά συστήματα των κρατών της Δύσης όχι μόνο δεν έχουν καμιά σχέση με τη Δημοκρατία, αλλά δεν είναι ούτε καν αντιπροσωπευτικά.

Σύμφωνα με τον καθηγητή Γιώργο Κοντογιώργη, αντιπροσωπευτικό ήταν για παράδειγμα το πολιτικό σύστημα που εγκαθίδρυσε με τις μεταρρυθμίσεις του ο Σόλων στην Αθήνα. Ο σοφός αυτός νομοθέτης που εκλέχθηκε με καθολική ψηφοφορία, δεδομένων των έκτακτων εξουσιών που του παρείχε ο δήμος της προ-δημοκρατικής Αθήνας, δημιούργησε το πρώτο αντιπροσωπευτικό πολιτικό σύστημα. Στην αντιπροσώπευση το σώμα των πολιτών συγκροτείται σε διαρκή θεσμό της πολιτείας (σε Δήμο), ώστε να ασκεί τις παρακάτω συναφείς προς την ιδιότητα του εντολέα πολιτικές αρμοδιότητες:

– Το «εκλέγειν». Η κοινωνία ως εντολέας είναι αυτή που εκλέγει το πολιτικό προσωπικό (τους εντολοδόχους) και όχι αυτή που απλά επιλέγει μεταξύ των πολιτικών που προωθούν διάφοροι μηχανισμοί, οι οποίοι κατά κανόνα ενεργούν ιδιοτελώς. Ως εντολέας επίσης, καθορίζει και τη χρονική διάρκεια της εντολής.

– Το «ελέγχειν». Η κοινωνία αξιολογεί και ελέγχει το πολιτικό προσωπικό, για την ακριβή εκτέλεση των καθηκόντων του, που αφορούν τη διακυβέρνηση και το νομοθετικό έργο, σε όλα τα στάδια υλοποίησης του έργου που τους αναθέτει.

– Το «ανακαλείν». Η κοινωνία ανακαλεί το πολιτικό προσωπικό όταν κρίνει ότι δεν ανταποκρίνονται στα καθήκοντά τους. Επίσης ακυρώνει τις αποφάσεις που κρίνει ότι δεν εξυπηρετούν το κοινό συμφέρον.

– Το «ευθύνειν». Η κοινωνία καθορίζει τις ευθύνες που επιφορτίζεται το πολιτικό προσωπικό και παραπέμπει στη δικαιοσύνη όσους παρεκτρέπονται και προκαλούν βλάβη στο κοινό συμφέρον. Η βλάβη αυτή ενδεχομένως να προέλθει είτε από μια καταχρηστική ιδιοποίηση της θέσης του εντολοδόχου (διαφθορά) είτε λόγω εσφαλμένης πολιτικής που ακολούθησε, κατά παράβαση της εντολής.

– Το «καθορίζειν» το σκοπό της πολιτικής. Η κοινωνία καθορίζει το περιεχόμενο της εντολής προς τους εντολοδόχους. Ήτοι θέτει το γενικό πλαίσιο μέσα στο οποίο θα πολιτεύεται το πολιτικό προσωπικό. Μάλιστα μόνο ο εντολέας δύναται να μεταβάλει το περιεχόμενο της εντολής, δηλαδή το περιεχόμενο της πολιτικής και σε καμία περίπτωση εντολοδόχος.

Επομένως στην αντιπροσώπευση, που είναι ένα προ-δημοκρατικό πολιτικό σύστημα, η κοινωνία κατέχει τις ιδιότητες του εντολέα και αποφασίζει σε πρώτο και τελευταίο βαθμό. Δεν αποφασίζει ο εκάστοτε Πρωθυπουργός ή Πρόεδρος όπως στις μέρες μας. Αυτοί, μαζί με το λοιπό πολιτικό προσωπικό είναι οι εντολοδόχοι της κοινωνίας, που ασκούν το κυβερνητικό και το νομοθετικό έργο.

Από τα παραπάνω μπορούμε με ευκολία να συμπεράνουμε ότι τα πολιτικά συστήματα της Κίνας και της Ρωσίας, αλλά και όλης της Δύσης όχι μόνο δεν είναι Δημοκρατικά, αλλά ούτε καν αντιπροσωπευτικά. Είναι προ-αντιπροσωπευτικά πολιτικά συστήματα. Δηλαδή αναλογικά, σήμερα τα πολιτικά αυτά συστήματα, σύμφωνα με τον Αριστοτέλη ανήκουν στην προ-Σολώνεια εποχή και εάν ζούσε σήμερα θα τα ταξινομούσε αξιολογικά και πραγματολογικά, στην «μοναρχεύουσα ολιγαρχία».

Ο Μακεδόνας φιλόσοφος στο έργο του διευκρινίζει με σαφήνεια ότι τόσο το προ-αντιπροσωπευτικό όσο και το αντιπροσωπευτικό πολιτικό σύστημα αντιδιαστέλλονται τυπολογικά προς τη Δημοκρατία (Ορθή Πολιτεία), υπό την έννοια ότι, τα μεν πρώτα προσιδιάζουν σε διαφορετικό επίπεδο, στην υπήκοο κοινωνία πολιτών (κοινωνία-ιδιώτη, μόνο με ατομική ελευθερία), η δε Δημοκρατία στην πολιτική κοινωνία. Σε μια τέτοια πολιτική κοινωνία, ο πολίτης απολαμβάνει την ατομική, την κοινωνική και την πολιτική ελευθερία (καθολική ελευθερία).

Η ελευθερία είναι η καταστατική αρχή της Δημοκρατίας. Την ελευθερία την ορίζουμε ως αυτονομία, η οποία αντιτείνεται στην ετερονομία. Προσδιορίζει το άτομο που δεν εξαρτάται από τη βούληση ή την εξουσία κάποιου άλλου στη διαχείριση του βίου του ενώ διαφοροποιείται θεμελιωδώς ως έννοια, από το δικαίωμα. Η ατομική ελευθερία, αφορά στην προσωπική αυτονομία του κοινωνικού ανθρώπου στον ιδιωτικό του βίο, αλλά και όπου αλλού αυτό αναπτύσσει τις ενεργητικότητες του. Η κοινωνική ανάγεται στις συμβάσεις που συνάπτει το άτομο με τομεακά υποσυστήματα, με κυριότερο το οικονομικό, που αφορά στη σχέση εργασίας και κεφαλαίου. Η δε πολιτική ελευθερία ορίζει το καθεστώς αυτονομίας του ατόμου εκεί που αυτό συναντάται με τη συνολική κοινωνία. Αφορά στη μη εξάρτηση του ατόμου και της κοινωνίας στη περιοχή της πολιτικής.

Στη Δημοκρατία, που είναι ένα μετα-αντιπροσωπευτικό πολιτικό σύστημα, ο Δήμος (το σώμα των πολιτών που συγκροτείται σε διαρκή θεσμό της πολιτείας), εκτός του ότι κατέχει όλες τις συναφείς προς την ιδιότητα του εντολέα πολιτικές αρμοδιότητες, ασκεί την κυβερνητική, νομοθετική και δικαστική εξουσία. Το πολιτικό προσωπικό, όπως ο Περικλής που προαναφέραμε, κατέχει την ιδιότητα συμβούλου του Δήμου στη διαδικασία λήψεως των πολιτικών αποφάσεων, τις οποίες στη συνέχεια έχει την υποχρέωση να τις διεκπεραιώνει με το βέλτιστο τρόπο με γνώμονα το κοινό συμφέρον. Δηλαδή μπορούμε να ορίσουμε τη Δημοκρατία ως «το πολιτικό σύστημα στο οποίο η καθολική πολιτική αρμοδιότητα περιέρχεται στο κοινωνικό σώμα, το οποίο, προκειμένου να την ασκήσει, επενδύεται το πολιτικό σύστημα».

Η καθολική ελευθερία αποτελεί το στόχο της κοινωνίας και η Δημοκρατία αποτελεί το «μέσον με το οποίο θα πραγματοποιηθεί αυτός ο στόχος» στο απώτερο μέλλον. Εύκολα μπορούμε να συμπεράνουμε τη σχέση της Δημοκρατίας με τη πρόοδο και επίσης να κατανοήσουμε σε ποιο στάδιο ανθρωπολογικής εξέλιξης βρισκόμαστε σήμερα, απολαμβάνοντας μόνο την ατομική ελευθερία και διάφορα δικαιώματα (κοινωνικά, πολιτικά κ.α.). Απέχουμε πολύ από το να αντιληφθούμε τη ζωή μας βιώνοντας την κοινωνική και πολιτική ελευθερία.

Ο καθηγητής Γιώργος Κοντογιώργης, θεμελιωτής της Κοσμοσυστημικής Γνωσιολογίας η οποία και συνιστά μια εκ βάθρων νέα ανάγνωση της κοσμοϊστορίας, αναλύει λεπτομερώς στο έργο του τους λόγους που οδήγησαν τη νεωτερική διανόηση να μεταλλάξει το περιεχόμενο της έννοιας της Δημοκρατίας και να εισάγει στη θέση της την «αρχή της ενιαίας ολιγαρχικής σκέψης, που δίδαξε ο διαλογιζόμενος για την έξοδο των ευρωπαϊκών κοινωνιών από τη δεσποτεία Διαφωτισμός». Η επιλογή αυτή που αποτέλεσε εντέλει ξεκάθαρη οπισθοδρόμηση, βαφτίστηκε από την Εσπερία «εκσυγχρονισμός» και στόχευε μέσω αυτής της «ολοκληρωμένης δημοκρατικής διάστασης να ανάδειξει την πρωτοτυπική ανωτερότητά της». Αυτή την «ανωτερότητα» τη θεώρησε ως «το καταστάλαγμα της προόδου» και βεβαίως αποτέλεσε ένα χρήσιμο εργαλείο για τη νομιμοποίηση της ηγεμονίας της Δύσης στη νεότερη εποχή.

Το μεγαλύτερο εμπόδιο στο παραπάνω σχέδιο της Δύσης ήταν ο Ελληνικός Κόσμος, η ιστορία του οποίου διδάσκει τι ακριβώς είναι η Δημοκρατία και ως εκ τούτου την Πρόοδο. Γιαυτό και η νεωτερική διανόηση προσπάθησε να μας πείσει ότι o Ελληνισμός έπαψε να υπάρχει ως ιστορική οντότητα μετά τον 5^ο αιώνα. Ότι το τέλος της ολοκληρωμένης ανθρωποκεντρικά «αρχαιότητας» επήλθε τον 5^ο αιώνα και ότι ο Ελληνισμός εμφανίζεται εκ νέου μόλις τον 19^ο αιώνα ως τεχνητό δημιούργημα του νεωτερικού κράτους. Και το κυριότερο, το οποίο αποτελεί «ανασκολόπιση της ελληνικής εξέλιξης», το Βυζάντιο ταξινομείται στον Μεσαίωνα και ανακηρύχθηκε ως «ξένος πολιτισμός» προς την «αρχαιότητα».

Και ατυχώς, στους παραπάνω «μαιανδρισμούς» της η νεωτερική επιστήμη βρήκε στο ελλαδικό κράτος έναν «απρόσμενο βοηθό», τα «μηρυκαστικά της εθελόδουλης ελληνικής κρατικής διανόησης» τα οποία όχι μόνο υπερθεματίζουν, βαπτίζοντας την οπισθοδρόμηση ως εκσυγχρονισμό, αλλά «απαξιώνουν οποιοδήποτε διανοητικό εγχείρημα αποτολμήσει να διαφοροποιηθεί από τον ιδεολογικό ιδεότυπο όλων αυτών «που στη Δύση καταγίνονται με την κατασκευή των μεθόδων και των σχημάτων της ιστορικής “επιστήμης”».

Μελετώντας, στα πλαίσια της κοσμοσυστημικής γνωσιολογίας, την ολοκληρωμένη εξελικτική διαδρομή του ανθρωποκεντρικού ή ελληνικού κοσμοσυστήματος μικρής κλίμακας και στις δυο φάσεις του (κρατοκεντρική και οικουμενική), θα αποτολμήσω να υπενθυμίσω, ως πρόβλεψη, τα λόγια του Αισχύλου: «τὸ δ’ εὖ νικάτω».

⃰ Ο Δημήτριος Καρατζίδης είναι Ταξίαρχος ε.α. και απόφοιτος της Σχολής Εθνικής Αμύνης. Έχει μεταπτυχιακό στην Εφαρμοσμένη Στρατηγική και στις Διεθνείς Σχέσεις από το Πανεπιστήμιο του Πλύμουθ, μεταπτυχιακό στις Διεθνείς Σχέσεις και Στρατηγικές Σπουδές από το Πάντειο Πανεπιστήμιο και είναι απόφοιτος του Τμήματος Πολιτικής Επιστήμης και Ιστορίας του Παντείου Παναπιστημίου.

Σχετικά θέματα

Σταύρος Καλεντερίδης

Ο Σταύρος Καλεντερίδης, ξεκίνησε τις σπουδές του στην Αθήνα, σπουδάζοντας Πολιτική Επιστήμη στο Εθνικό Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών. Έπειτα από τέσσερα χρόνια συμμετοχής στα φοιτητικά όργανα συνδιοίκησης της σχολής του και σε διάφορες οργανώσεις νέων, αποφάσισε να συνεχίσει τις σπουδές του στο εξωτερικό. Στη Βοστόνη των Η.Π.Α. ολοκλήρωσε δύο μεταπτυχιακά προγράμματα, στις Διεθνείς Σχέσεις (Αμερικανική εξωτερική πολιτική) και στην Επικοινωνία (Πολιτική Επικοινωνία), ενώ παράλληλα εργάστηκε στο Ελληνικό Προξενείο της Βοστόνης, στη σχολή του ως βοηθός έρευνας και σε δύο πολιτικές καμπάνιες Αμερικανών πολιτικών (Δημοκρατικών – Ρεπουμπλικάνων). Μετά από τρία χρόνια στις Η.Π.Α., άκουσε το κάλεσμα της πατρίδας του και επέστρεψε πίσω με μεγάλο πόθο για προσφορά στην Ελλάδα. Υπήρξε ιδρυτικό μέλος δύο κοινωφελών οργανισμών, του δέλτα – πολιτική επανάσταση (πολιτικός οργανισμός) και της Λεοντίδας (ίδρυμα προώθησης θεμάτων ιστορίας, πολιτισμού και δημοκρατίας). Σήμερα ζει και εργάζεται στην Αθήνα, ασχολείται με διάφορα εγχειρήματα πολιτικής διπλωματίας και δημοκρατίας, γράφει πολιτικά άρθρα, σχολιάζει την επικαιρότητα και συνεχίζει την προσωπική του μελέτη στην ιστορία και την πολιτική φιλοσοφία.

Συνέχεια ανάγνωσης

GEOPOLITICO

Εγκολφόπουλος: «Μη φοβάστε την Τουρκία!» – Το λάθος της Αθήνας με το καλώδιο

Ο αντιναύαρχος ε.α. Γιάννης Εγκολφόπουλος, σε παρέμβασή του στην τηλεόραση της Ναυτεμπορικής, αναλύει τις τελευταίες εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο και το έργο ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας–Κύπρου, Great Sea Interconnector.

Δημοσιεύτηκε

17 ώρες πριν

στις

14 Νοεμβρίου 2026

από τον

Geopolitico team

Την εκτίμηση ότι η Τουρκία δεν πρόκειται να εμποδίσει την ολοκλήρωση της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας–Κύπρου διατύπωσε ο αντιναύαρχος ε.α. Γιάννης Εγκολφόπουλος, μιλώντας στην τηλεόραση της «Ναυτεμπορικής». Αναλύοντας τις τελευταίες εξελίξεις γύρω από το Great Sea Interconnector, υποστήριξε ότι η Άγκυρα αναγκάστηκε να χαμηλώσει τους τόνους εξαιτίας διεθνών παρεμβάσεων, ενώ άσκησε κριτική στην επικοινωνιακή διαχείριση της υπόθεσης από την ελληνική πλευρά.

«Οι Τούρκοι έκαναν πίσω» – Ο ρόλος ΗΠΑ και Γαλλίας

Ο Γιάννης Εγκολφόπουλος εκτίμησε ότι η τουρκική πλευρά υποχώρησε από την αρχική επιθετική ρητορική της, καθώς διαπίστωσε ότι η συνέχιση της έντασης θα προκαλούσε αντιδράσεις από ισχυρούς διεθνείς παράγοντες.

Σύμφωνα με τον αντιναύαρχο ε.α., καθοριστικό ρόλο διαδραμάτισαν οι διπλωματικές παρεμβάσεις από τις Ηνωμένες Πολιτείες και τη Γαλλία. Επικαλέστηκε, μάλιστα, τις τοποθετήσεις του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο για την προστασία ενεργειακών έργων που εξυπηρετούν την ευημερία των λαών.

Όπως υποστήριξε, οι τηλεφωνικές επικοινωνίες και οι παρεμβάσεις που πραγματοποιούνται μακριά από τη δημοσιότητα αποτελούν μέρος της διπλωματικής πρακτικής και επηρεάζουν άμεσα τις αποφάσεις της Άγκυρας.

Στάθηκε επίσης στη δήλωση του Τούρκου υπουργού Εξωτερικών Χακάν Φιντάν, ο οποίος επιχείρησε να παρουσιάσει την κατάσταση ως διευθετημένη, θεωρώντας ότι η συγκεκριμένη τοποθέτηση σηματοδότησε την αποκλιμάκωση.

Η τουρκική NAVTEX και η επίκληση της «συγκατάθεσης»

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στη NAVTEX που εξέδωσε η Τουρκία, με την οποία υποστήριξε ότι οι τουρκικές αρχές είχαν δώσει τη συγκατάθεσή τους για τις δραστηριότητες του γαλλικού πλοίου.

Ο αντιναύαρχος ε.α. υπογράμμισε ότι πρέπει να εξετάζεται με προσοχή η ακριβής διατύπωση των τουρκικών ανακοινώσεων, καθώς και το περιεχόμενο της γαλλικής ρηματικής διακοίνωσης.

Κατά την ερμηνεία του, η ενημέρωση ενός κράτους για δραστηριότητες στη θάλασσα δεν ισοδυναμεί αυτομάτως με αναγνώριση δικαιοδοσίας ή παραχώρηση κυριαρχικών δικαιωμάτων.

Επικαλέστηκε πέντε περιπτώσεις διεθνούς νομολογίας, από το 2002 έως το 2024, υποστηρίζοντας ότι η διπλωματική ενημέρωση δεν δημιουργεί από μόνη της δικαιώματα υπέρ του κράτους που την παραλαμβάνει.

Παράλληλα, διαχώρισε τη θαλάσσια επιστημονική έρευνα από τις εργασίες πόντισης υποθαλάσσιων καλωδίων, επισημαίνοντας ότι πρόκειται για δραστηριότητες που υπάγονται σε διαφορετικές νομικές προβλέψεις.

Με βάση αυτή την επιχειρηματολογία, απέρριψε την άποψη ότι η Τουρκία απέκτησε δικαιώματα στην περιοχή εξαιτίας της γαλλικής ενημέρωσης.

Οι αναφορές του σε συγκεκριμένες δικαστικές αποφάσεις αποτελούν μέρος της νομικής επιχειρηματολογίας του, χωρίς να κατονομάζονται στην απομαγνητοφώνηση οι σχετικές υποθέσεις.

Κριτική στην ελληνική επικοινωνιακή διαχείριση

Παρότι εκτίμησε ότι η Τουρκία δεν αποκόμισε νομικό όφελος, ο Γιάννης Εγκολφόπουλος δεν απέφυγε την κριτική προς την ελληνική πλευρά.

Υποστήριξε ότι η διαχείριση της υπόθεσης σε επίπεδο δημόσιας επικοινωνίας δεν ήταν η ενδεδειγμένη, καθώς επέτρεψε στην τουρκική προπαγάνδα να δημιουργήσει εντυπώσεις περί παραχώρησης δικαιωμάτων.

Κατά τον ίδιο, η Αθήνα όφειλε να εξηγήσει με μεγαλύτερη σαφήνεια τη διαφορά ανάμεσα στη διπλωματική ενημέρωση και στην αίτηση άδειας.

Παράλληλα, υποστήριξε ότι η δημοσιοποίηση της γαλλικής ρηματικής διακοίνωσης αποτελεί αρμοδιότητα της Γαλλίας και όχι της Ελλάδας.

Επέμεινε ότι η δημόσια συζήτηση δεν πρέπει να συγχέει την επικοινωνιακή εικόνα με τις πραγματικές νομικές συνέπειες των διπλωματικών ενεργειών.

«Ο Ερντογάν δεν τολμά να συγκρουστεί με τη Γαλλία»

Ο αντιναύαρχος ε.α. συνέδεσε τη στάση της Άγκυρας με τις ευρύτερες γεωπολιτικές και οικονομικές συνθήκες.

Υποστήριξε ότι η Τουρκία δεν έχει την πολυτέλεια να ανοίξει ένα νέο μέτωπο αντιπαράθεσης με τη Γαλλία, την Ευρωπαϊκή Ένωση και τις Ηνωμένες Πολιτείες, τη στιγμή που αντιμετωπίζει σοβαρές οικονομικές δυσκολίες.

Αναφέρθηκε στις σχέσεις της Άγκυρας με την Κίνα και τις χώρες του Κόλπου, εκτιμώντας ότι οι οικονομικές πιέσεις περιορίζουν τα περιθώρια κινήσεων της τουρκικής ηγεσίας.

Κατά τον ίδιο, η Τουρκία γνωρίζει ότι μια σοβαρή κρίση στην Ανατολική Μεσόγειο θα προκαλούσε αντιδράσεις που δεν μπορεί εύκολα να διαχειριστεί.

Η στάση Ερντογάν απέναντι στον Χριστοδουλίδη

Ο Γιάννης Εγκολφόπουλος σχολίασε και τη συμπεριφορά του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν απέναντι στον Πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας, Νίκο Χριστοδουλίδη, κατά τη διεθνή συνάντηση στην Αττάλεια.

Επέκρινε την αποφυγή της χειραψίας, χαρακτηρίζοντας τη συμπεριφορά του Τούρκου προέδρου μικροπρεπή.

Συνέδεσε το περιστατικό με τη γενικότερη αντίληψή του για τον τρόπο με τον οποίο η τουρκική ηγεσία αντιμετωπίζει τις σχέσεις της με την Ελλάδα και την Κύπρο.

«Το καλώδιο θα ποντιστεί – Δεν θα κάνουν καμία κίνηση»

Ιδιαίτερα κατηγορηματικός εμφανίστηκε για τη συνέχεια του Great Sea Interconnector.

Εκτίμησε ότι οι εργασίες θα προχωρήσουν και ότι η Τουρκία δεν θα επιχειρήσει να τις εμποδίσει με κάποια ουσιαστική ενέργεια.

Στην ίδια συζήτηση αναφέρθηκε και στον ενεργειακό διάδρομο EastMed, καθώς και σε σχεδιαζόμενες υποδομές μεταφοράς πετρελαίου από το Ιράκ μέσω της Συρίας προς τη Μεσόγειο.

Υποστήριξε ότι τέτοιες ενεργειακές διαδρομές ενδέχεται να περιορίσουν τη γεωπολιτική σημασία της Τουρκίας ως χώρας διέλευσης ενεργειακών πόρων.

Πρόκειται για εκτιμήσεις του σχετικά με τη μελλοντική ενεργειακή αρχιτεκτονική της περιοχής και όχι για επιβεβαιωμένα χρονοδιαγράμματα υλοποίησης των έργων.

«Πρέπει να μιλάμε στη γλώσσα που καταλαβαίνουν»

Κλείνοντας την παρέμβασή του, ο Γιάννης Εγκολφόπουλος ζήτησε πιο αποφασιστική στάση από την ελληνική πλευρά απέναντι στην Τουρκία.

Υποστήριξε ότι η υπερβολικά ήπια διπλωματική συμπεριφορά δεν αποδίδει στις σχέσεις με την Άγκυρα και ότι η Ελλάδα πρέπει να επιδεικνύει μεγαλύτερη αποφασιστικότητα.

Το βασικό μήνυμά του ήταν ότι η ελληνική πλευρά δεν πρέπει να φοβάται την υπεράσπιση των δικαιωμάτων της, καθώς, σύμφωνα με την εκτίμησή του, η τουρκική ηγεσία υπολογίζει το κόστος μιας πραγματικής σύγκρουσης.

Η τοποθέτησή του συνοψίστηκε στην επαναλαμβανόμενη θέση ότι η Ελλάδα πρέπει να μιλά στην Τουρκία «στη γλώσσα της», δηλαδή με σαφήνεια και αποφασιστικότητα.

Συνέχεια ανάγνωσης

GEOPOLITICO

Στη Βουλή οι οικονομικές αδικίες σε βάρος των αποστράτων – Παρέμβαση Παρασκευαΐδη προς Δένδια, Πιερρακάκη και Κεραμέως

Με ερώτηση που κατέθεσε την Παρασκευή 13 Νοεμβρίου 2026 στη Βουλή, ο Παναγιώτης Παρασκευαΐδης φέρνει ενώπιον τριών υπουργών τα οικονομικά και συνταξιοδοτικά αιτήματα των αποστράτων, ζητώντας συγκεκριμένες νομοθετικές πρωτοβουλίες για την αντιμετώπισή τους.

Δημοσιεύτηκε

2 ημέρες πριν

στις

13 Νοεμβρίου 2026

από τον

Geopolitico team

Την αποκατάσταση οικονομικών και συνταξιοδοτικών αδικιών σε βάρος των αποστράτων στελεχών των Ενόπλων Δυνάμεων ζητά με κοινοβουλευτική ερώτησή του ο βουλευτής Λέσβου Παναγιώτης Παρασκευαΐδης. Η παρέμβασή του, που βασίζεται σε έγγραφο της Ένωσης Αποστράτων Αξιωματικών Στρατού (ΕΑΑΣ), αφορά την καταβολή αναδρομικών, την κατάργηση της προσωπικής διαφοράς και της Εισφοράς Αλληλεγγύης Συνταξιούχων, την οικονομική ενίσχυση αποστράτων κάτω των 65 ετών, καθώς και την αποκατάσταση των ανισοτήτων στις παροχές του Μετοχικού Ταμείου Στρατού.

Η ερώτηση απευθύνεται στον υπουργό Εθνικής Άμυνας Νίκο Δένδια, στον υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκο Πιερρακάκη και στην υπουργό Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης Νίκη Κεραμέως.

Η πρωτοβουλία ακολουθεί σχετικό έγγραφο της Ένωσης Αποστράτων Αξιωματικών Στρατού, με ημερομηνία 1η Σεπτεμβρίου 2026, και επικεντρώνεται σε έξι βασικές διεκδικήσεις των απόστρατων στελεχών.

Αναδρομικά συντάξεων: Να πληρωθούν όλοι, ακόμη και όσοι δεν προσέφυγαν στη Δικαιοσύνη

Πρώτο ζήτημα που αναδεικνύεται είναι η καταβολή των αναδρομικών για την περίοδο Ιουνίου 2015 – Μαΐου 2016.

Ο βουλευτής αναφέρεται στις δικαστικές αποφάσεις που αφορούν τις περικοπές κύριων και επικουρικών συντάξεων, καθώς και την κατάργηση των δώρων, ζητώντας να υπάρξει καθολική αποκατάσταση των συνταξιούχων.

Επισημαίνει ότι σημαντικός αριθμός δικαιούχων δεν προχώρησε σε δικαστικές προσφυγές, καθώς είχε επηρεαστεί από δημόσιες τοποθετήσεις κυβερνητικών αξιωματούχων, σύμφωνα με τις οποίες δεν ήταν αναγκαία η προσφυγή στη Δικαιοσύνη.

Για τον λόγο αυτό ζητά νομοθετική παρέμβαση που θα διασφαλίζει την καταβολή των αναδρομικών σε όλους τους δικαιούχους, ανεξαρτήτως του εάν είχαν κινηθεί δικαστικά.

Μάλιστα, καλεί την κυβέρνηση να παρουσιάσει συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα καταβολής, επικαλούμενος τη συνταγματική αρχή της ισότητας ενώπιον του νόμου.

Προσωπική διαφορά και Εισφορά Αλληλεγγύης: Αίτημα για οριστική κατάργηση

Δεύτερο σημαντικό ζήτημα αποτελεί η προσωπική διαφορά στις συντάξεις.

Σύμφωνα με την κοινοβουλευτική ερώτηση, παρά την προβλεπόμενη αποσύνδεσή της από την πλήρη αύξηση των συντάξεων από την 1η Ιανουαρίου 2027, το υπόλοιπό της εξακολουθεί να καταγράφεται ως διακριτό λογιστικό μέγεθος.

Ο Παναγιώτης Παρασκευαΐδης υποστηρίζει ότι η διατήρηση της προσωπικής διαφοράς προκαλεί διαφορετική μεταχείριση μεταξύ συνταξιούχων, ανάλογα με το ιστορικό επανυπολογισμού της σύνταξής τους.

Ζητά, επομένως, την οριστική κατάργησή της.

Παράλληλα, θέτει το ζήτημα της Εισφοράς Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ), επικαλούμενος τις αποφάσεις 244/2017 και 1477/2021 της Ολομέλειας του Ελεγκτικού Συνεδρίου.

Στην ερώτηση υποστηρίζεται ότι, βάσει των συγκεκριμένων δικαστικών κρίσεων, η παρακράτηση της εισφοράς δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται αποκλειστικά ως δημοσιονομικό ζήτημα, αλλά πρέπει να εξετάζεται υπό το πρίσμα των συνταγματικών αρχών της ισότητας, της αναλογικότητας και της ασφάλειας δικαίου.

Το αίτημα αφορά την ανάληψη νομοθετικής πρωτοβουλίας για την κατάργηση της ΕΑΣ.

Εκτός οικονομικής ενίσχυσης απόστρατοι κάτω των 65 ετών

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στον αποκλεισμό χαμηλοσυνταξιούχων στρατιωτικών από την ετήσια οικονομική ενίσχυση λόγω ηλικιακών περιορισμών.

Όπως επισημαίνεται στην ερώτηση, το ειδικό σταδιοδρομικό καθεστώς των Ενόπλων Δυνάμεων οδηγεί σημαντικό αριθμό στελεχών στην αποστρατεία σε ηλικία περίπου 55 ετών.

Αυτό έχει ως αποτέλεσμα αρκετοί απόστρατοι, ακόμη και εάν λαμβάνουν χαμηλές συντάξεις, να μην πληρούν το ηλικιακό κριτήριο των 65 ετών για τη χορήγηση της οικονομικής ενίσχυσης.

Ο βουλευτής υποστηρίζει ότι η ηλικία δεν αποτελεί από μόνη της ασφαλές κριτήριο για τον προσδιορισμό των οικονομικά ευάλωτων συνταξιούχων.

Ζητά, συγκεκριμένα, την τροποποίηση του άρθρου 17 του νόμου 5313/2026, ώστε η ενίσχυση να χορηγείται και σε χαμηλοσυνταξιούχους στρατιωτικούς κάτω των 65 ετών, εφόσον πληρούν τα προβλεπόμενα εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια.

Μετοχικό Ταμείο Στρατού: Ζητείται αποκατάσταση των ανισοτήτων

Στην κοινοβουλευτική παρέμβαση περιλαμβάνεται και το ζήτημα της οικονομικής βιωσιμότητας των Μετοχικών Ταμείων των Ενόπλων Δυνάμεων.

Ο Παναγιώτης Παρασκευαΐδης αναφέρεται ειδικότερα στο Μετοχικό Ταμείο Στρατού (ΜΤΣ), επισημαίνοντας ότι υπάρχουν σημαντικές αποκλίσεις μεταξύ των μερισμάτων που λαμβάνουν οι δικαιούχοι του και των αντίστοιχων παροχών άλλων Μετοχικών Ταμείων.

Σύμφωνα με την ερώτηση, νομοθετικές παρεμβάσεις, μεταξύ των οποίων και ο νόμος 5018/2023, έχουν επηρεάσει το καθεστώς των μερισματικών παροχών.

Ο βουλευτής ζητά θεσμικές και νομοθετικές πρωτοβουλίες τόσο για την οικονομική ενίσχυση και βιωσιμότητα του ΜΤΣ όσο και για τη δικαιότερη μεταχείριση των μερισματούχων του.

Παράλληλα, υπογραμμίζει την υποχρέωση της Πολιτείας να διασφαλίσει τη βιωσιμότητα και των τριών Μετοχικών Ταμείων, δηλαδή του Στρατού, του Ναυτικού και της Αεροπορίας.

Συμπληρωματικό εφάπαξ για όσους αποστρατεύτηκαν την περίοδο 2013-2016

Ένα ακόμη αίτημα αφορά τα στελέχη των Ενόπλων Δυνάμεων που αποστρατεύτηκαν την περίοδο 2013-2016.

Ο βουλευτής επικαλείται σχετικές επισημάνσεις της Ένωσης Αποστράτων Αξιωματικών Στρατού περί διαχρονικών κυβερνητικών δεσμεύσεων για την καταβολή συμπληρωματικού εφάπαξ.

Με την ερώτησή του ζητά να διευκρινιστεί εάν η κυβέρνηση εξετάζει την υλοποίηση αυτών των δεσμεύσεων.

Πρόκειται για ζήτημα που παραμένει ανοικτό για τη συγκεκριμένη κατηγορία αποστράτων και περιλαμβάνεται στα έξι ερωτήματα που κατατίθενται προς τους συναρμόδιους υπουργούς.

Αιχμές για τη διαχείριση των δημοσιονομικών πλεονασμάτων

Πέρα από τα ειδικά αιτήματα των αποστράτων, ο Παναγιώτης Παρασκευαΐδης ασκεί κριτική στις κυβερνητικές επιλογές για τη διαχείριση των δημοσιονομικών πλεονασμάτων.

Υποστηρίζει ότι, παρά την έξοδο της χώρας από τα μνημόνια και την εισροή ευρωπαϊκών πόρων από το ΕΣΠΑ και το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, μεγάλο μέρος των διαθέσιμων πλεονασμάτων κατευθύνεται στην εξυπηρέτηση και πρόωρη αποπληρωμή του δημόσιου χρέους.

Την ίδια στιγμή, σημειώνει ότι οι πολίτες αντιμετωπίζουν σημαντικές οικονομικές πιέσεις εξαιτίας της ακρίβειας στην ενέργεια, στα καύσιμα, στις υπηρεσίες και στα βασικά είδη διατροφής.

Κατά την εκτίμησή του, η μείωση του δημόσιου χρέους δεν πρέπει να πραγματοποιείται εις βάρος της δυνατότητας ουσιαστικής στήριξης κοινωνικών ομάδων που έχουν πληγεί οικονομικά.

Στο πλαίσιο αυτό ζητά να διατεθεί μεγαλύτερο μέρος των δημοσιονομικών πλεονασμάτων για κοινωνικές ανάγκες, παράλληλα με τον περιορισμό της κρατικής σπατάλης.

Έξι ερωτήματα προς την κυβέρνηση

Η κοινοβουλευτική πρωτοβουλία του Παναγιώτη Παρασκευαΐδη καταλήγει σε έξι συγκεκριμένα ερωτήματα προς τους υπουργούς Εθνικής Άμυνας, Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και Εργασίας.

Αυτά αφορούν την καθολική καταβολή των αναδρομικών της περιόδου 2015-2016, την κατάργηση της προσωπικής διαφοράς, την κατάργηση της Εισφοράς Αλληλεγγύης Συνταξιούχων, τη χορήγηση οικονομικής ενίσχυσης σε χαμηλοσυνταξιούχους στρατιωτικούς κάτω των 65 ετών, την αποκατάσταση των ανισοτήτων στο Μετοχικό Ταμείο Στρατού και την καταβολή συμπληρωματικού εφάπαξ σε όσους αποστρατεύτηκαν την περίοδο 2013-2016.

Η παρέμβαση επαναφέρει στο προσκήνιο ένα σύνολο εκκρεμοτήτων που αφορούν το εισόδημα και τη συνταξιοδοτική μεταχείριση των αποστράτων.

Το ζήτημα που τίθεται πλέον είναι εάν η κυβέρνηση προτίθεται να προχωρήσει στις νομοθετικές αλλαγές που ζητούνται και ποιο θα είναι το χρονοδιάγραμμα αντιμετώπισης των συγκεκριμένων αιτημάτων.

Συνέχεια ανάγνωσης

GEOPOLITICO

Προκόπης Παυλόπουλος: «Μην αφήνετε την Τουρκία να δημιουργεί τετελεσμένα» – Η γαλλική παρέμβαση, το καλώδιο και η προειδοποίηση για το Αιγαίο

Ο πρώην Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Προκόπης Παυλόπουλος, παρεμβαίνει στο OPEN και αναλύει τις εξελίξεις στο Αιγαίο με αφορμή τις έρευνες του γαλλικού πλοίου Abeille Marengo για το Great Sea Interconnector.

Δημοσιεύτηκε

2 ημέρες πριν

στις

13 Νοεμβρίου 2026

από τον

Geopolitico team

Σοβαρούς προβληματισμούς για τη γαλλική διπλωματική παρέμβαση στην υπόθεση του Great Sea Interconnector εξέφρασε ο πρώην Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Προκόπης Παυλόπουλος, μιλώντας στην τηλεόραση του OPEN και τον Νίκο Στραβελάκη. Προειδοποίησε ότι η Τουρκία επιχειρεί να αξιοποιήσει ακόμη και κινήσεις τρίτων χωρών για να ενισχύσει τις διεκδικήσεις της στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, ενώ τάχθηκε υπέρ της επέκτασης των ελληνικών χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια στα νησιά της Ανατολικής Μεσογείου και της ολοκλήρωσης συγκεκριμένων νομικών ενεργειών για την ελληνική υφαλοκρηπίδα.

Με μια παρέμβαση που επικεντρώθηκε στο Διεθνές Δίκαιο, τις τουρκικές διεκδικήσεις και την ανάγκη αποφυγής επικίνδυνων προηγουμένων, ο Προκόπης Παυλόπουλος τοποθετήθηκε για τις τελευταίες εξελίξεις γύρω από τις έρευνες του γαλλικού πλοίου Abeille Marengo, στο πλαίσιο του έργου ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας–Κύπρου.

Ο πρώην Πρόεδρος της Δημοκρατίας ξεκαθάρισε εξαρχής ότι μιλά ως καθηγητής, ακαδημαϊκός και Έλληνας πολίτης, χωρίς πρόθεση κομματικής αντιπαράθεσης. Ωστόσο, οι επισημάνσεις του περιλάμβαναν σαφείς προειδοποιήσεις για τους χειρισμούς που, κατά την άποψή του, μπορούν να επιτρέψουν στην Άγκυρα να διαμορφώσει σταδιακά μια νέα πραγματικότητα εις βάρος των ελληνικών δικαιωμάτων.

Η γαλλική παρέμβαση και το πρόβλημα της ρηματικής διακοίνωσης

Στο επίκεντρο της συζήτησης βρέθηκε η γαλλική ρηματική διακοίνωση προς την Τουρκία, η οποία προηγήθηκε της τουρκικής απάντησης περί «συγκατάθεσης» για τις δραστηριότητες του γαλλικού πλοίου.

Ο Προκόπης Παυλόπουλος υποστήριξε ότι, από νομικής πλευράς, η ελληνική NAVTEX ήταν επαρκής για την αναγγελία των ερευνών του πλοίου.

Εξήγησε ότι η NAVTEX αποτελεί ενημέρωση προς τους ναυτιλλομένους για δραστηριότητες που πραγματοποιούνται σε συγκεκριμένη θαλάσσια περιοχή και όχι αίτημα αδειοδότησης προς γειτονικά κράτη.

Κατά την ερμηνεία του, οι συγκεκριμένες έρευνες πραγματοποιούνται σε περιοχή ελληνικής υφαλοκρηπίδας, με βάση το Δίκαιο της Θάλασσας, και συνεπώς η Τουρκία δεν αποκτά δικαίωμα να εγκρίνει ή να απορρίπτει τις δραστηριότητες αυτές.

Εκεί εντόπισε και το βασικό πρόβλημα της γαλλικής πρωτοβουλίας.

Όπως επισήμανε, το κρίσιμο στοιχείο δεν είναι αποκλειστικά η ακριβής διατύπωση της ρηματικής διακοίνωσης, αλλά το γεγονός ότι υπήρξε μια πρόσθετη διπλωματική διαδικασία πέραν της ελληνικής NAVTEX.

Κατά τον πρώην Πρόεδρο, αυτό προσφέρει στην Άγκυρα την ευκαιρία να ισχυρίζεται ότι η ελληνική αναγγελία δεν αρκούσε και ότι χρειάστηκε να υπάρξει επικοινωνία με την Τουρκία προκειμένου να πραγματοποιηθούν οι εργασίες.

Διευκρίνισε ότι ένας τέτοιος τουρκικός ισχυρισμός δεν παράγει αυτομάτως νόμιμα δικαιώματα. Μπορεί, όμως, να αξιοποιηθεί από την τουρκική διπλωματία ως επιχείρημα σε μελλοντικές αντιπαραθέσεις.

«Η Γαλλία ήξερε τι έκανε» – Τα δύο ερωτήματα

Ιδιαίτερη βαρύτητα έδωσε ο Προκόπης Παυλόπουλος στο ερώτημα ποιος αποφάσισε τη γαλλική παρέμβαση.

Έθεσε δύο ενδεχόμενα: είτε η γαλλική πλευρά κινήθηκε κατόπιν συνεννόησης με την Αθήνα είτε προχώρησε αυτόνομα στην αποστολή της ρηματικής διακοίνωσης.

Στην πρώτη περίπτωση, υποστήριξε ότι θα πρέπει να διευκρινιστεί εάν και σε ποιον βαθμό η Ελλάδα γνώριζε ή είχε συναινέσει στη διαδικασία. Στη δεύτερη, ανακύπτει το ζήτημα γιατί η Γαλλία επέλεξε έναν χειρισμό που προσφέρει στην Τουρκία πρόσθετα διπλωματικά επιχειρήματα.

Ο ίδιος απέρριψε την πιθανότητα η γαλλική διπλωματία να μην αντιλήφθηκε τις συνέπειες μιας τέτοιας κίνησης.

«Σιγά που δεν ξέρει η Γαλλία ότι αυτό το οποίο έκανε δίνει πάσα στον Ερντογάν», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Σύμφωνα με τον πρώην Πρόεδρο, τέτοιες ενέργειες ενδέχεται να αντιμετωπίζονται ως πρακτικές διευθετήσεις για την αποφυγή εντάσεων, αλλά εμπεριέχουν τον κίνδυνο δημιουργίας πολιτικών προηγουμένων.

Από τα Ίμια στη Μαδρίτη και το Ελσίνκι – Η προειδοποίηση για τις υποχωρήσεις

Για να εξηγήσει τη συλλογιστική του, ο Προκόπης Παυλόπουλος αναφέρθηκε σε προηγούμενους σταθμούς των ελληνοτουρκικών σχέσεων.

Επικαλέστηκε την κρίση των Ιμίων, τη Συμφωνία της Μαδρίτης του 1997 και τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Ελσίνκι το 1999.

Ειδικότερα, στάθηκε στην αναφορά της Μαδρίτης στα ζωτικά συμφέροντα και ενδιαφέροντα της Τουρκίας στο Αιγαίο, καθώς και στη διατύπωση του Ελσίνκι περί συνοριακών και άλλων συναφών διαφορών.

Κατά την εκτίμησή του, διατυπώσεις που παρουσιάστηκαν ως διπλωματικές διευθετήσεις επέτρεψαν στην Τουρκία να προβάλλει ευρύτερες αξιώσεις.

Ο ίδιος υπογράμμισε ότι η ελληνική θέση πρέπει να παραμένει προσηλωμένη στη μία διαφορά που αναγνωρίζει η Αθήνα προς οριοθέτηση με την Τουρκία, δηλαδή την υφαλοκρηπίδα και, στο σημερινό πλαίσιο, την ΑΟΖ.

Η κεντρική προειδοποίησή του ήταν ότι η Άγκυρα ακολουθεί μια μακροπρόθεσμη στρατηγική, επιχειρώντας να συσσωρεύει διπλωματικά και πολιτικά επιχειρήματα, ακόμη και όταν αυτά δεν διαθέτουν επαρκές νομικό έρεισμα.

«Γαλάζια Πατρίδα»: Αιγαίο, Κύπρος και Θράκη

Ο πρώην Πρόεδρος συνέδεσε την υπόθεση του καλωδίου με το ευρύτερο τουρκικό δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας».

Όπως υποστήριξε, δεν πρόκειται για συγκυριακή πολιτική επιλογή της κυβέρνησης Ερντογάν, αλλά για μακροχρόνια στρατηγική που επιδιώκει την αναθεώρηση των ισορροπιών στην περιοχή.

Σύμφωνα με την ανάλυσή του, οι τουρκικές επιδιώξεις εκτείνονται σε τρεις βασικούς άξονες.

Ο πρώτος αφορά την επιδίωξη συγκυριαρχίας στο Αιγαίο και την αμφισβήτηση των ελληνικών δικαιωμάτων στην Ανατολική Μεσόγειο, με ιδιαίτερη αναφορά στον 25ο μεσημβρινό.

Ο δεύτερος συνδέεται, κατά τον ίδιο, με τη μακροπρόθεσμη επιδίωξη της Άγκυρας να θέσει υπό τον έλεγχό της ολόκληρη την Κύπρο.

Ο τρίτος αφορά τη Θράκη, όπου ο Προκόπης Παυλόπουλος εκτίμησε ότι η Τουρκία επιδιώκει την αυτονόμηση της περιοχής μέσω της προβολής αξιώσεων περί «τουρκικής μειονότητας», αντί της μουσουλμανικής μειονότητας που αναγνωρίζεται από τη Συνθήκη της Λωζάνης.

Πρόκειται για την εκτίμηση που διατύπωσε ο ίδιος σχετικά με τους μακροπρόθεσμους τουρκικούς σχεδιασμούς.

Το τουρκολιβυκό μνημόνιο και τα δικαιώματα των ελληνικών νησιών

Ιδιαίτερη αναφορά έγινε και στο τουρκολιβυκό μνημόνιο, το οποίο ο Προκόπης Παυλόπουλος χαρακτήρισε νομικά ανυπόστατο.

Εξήγησε ότι η τουρκική επιχειρηματολογία αγνοεί την επήρεια των ελληνικών νησιών στον καθορισμό των θαλάσσιων ζωνών, κάτι που, κατά την άποψή του, αντιβαίνει στη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας.

Επικαλέστηκε μάλιστα τη διεθνή νομολογία για τα δικαιώματα των νησιών σε υφαλοκρηπίδα και Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη.

Στο σημείο αυτό υπογράμμισε ότι η αναγνώριση θαλάσσιων δικαιωμάτων στα νησιά αποτελεί θεμελιώδες στοιχείο του Δικαίου της Θάλασσας, ανεξαρτήτως των τουρκικών αμφισβητήσεων.

Κατά την ανάλυσή του, η Άγκυρα επιχειρεί να χρησιμοποιήσει ακόμη και τη γαλλική διακοίνωση προκειμένου να ενισχύσει την πολιτική της επιχειρηματολογία υπέρ του τουρκολιβυκού μνημονίου.

«Να επεκτείνουμε τα χωρικά ύδατα στα 12 ναυτικά μίλια»

Μία από τις πιο συγκεκριμένες προτάσεις του Προκόπη Παυλόπουλου αφορούσε την επέκταση των ελληνικών χωρικών υδάτων.

Ο πρώην Πρόεδρος υπενθύμισε ότι είχε εισηγηθεί, ήδη από την περίοδο σύναψης του τουρκολιβυκού μνημονίου, την επέκταση στα 12 ναυτικά μίλια των χωρικών υδάτων των ελληνικών νησιών της Ανατολικής Μεσογείου.

Υποστήριξε ότι η Ελλάδα διαθέτει το σχετικό δικαίωμα βάσει του Διεθνούς Δικαίου και ότι δεν πρέπει να αποθαρρύνεται από τις τουρκικές απειλές περί casus belli.

Για τον ίδιο, η επίκληση του ενδεχομένου στρατιωτικής αντίδρασης της Τουρκίας δεν μπορεί να αποτελεί λόγο εγκατάλειψης νόμιμων ελληνικών δικαιωμάτων.

Σημείωσε, μάλιστα, ότι δεν πρέπει η ελληνική πολιτική να διαμορφώνεται υπό τον φόβο ενός θερμού επεισοδίου.

Η εκκρεμότητα με τον νόμο 4001/2011 και τις συντεταγμένες στον ΟΗΕ

Πέρα από την επέκταση των χωρικών υδάτων, ο Προκόπης Παυλόπουλος υποστήριξε ότι απαιτείται και δεύτερη συγκεκριμένη ενέργεια.

Αναφέρθηκε στον νόμο 4001/2011, γνωστό ως νόμο Μανιάτη, και στις προβλέψεις του για τα εξωτερικά όρια της ελληνικής υφαλοκρηπίδας.

Εξήγησε ότι η υφαλοκρηπίδα αποτελεί δικαίωμα που υφίσταται εξ υπαρχής και αυτοδικαίως, χωρίς να απαιτείται προηγούμενη ανακήρυξη για την ύπαρξή του.

Σύμφωνα με όσα ανέφερε, παρά τις προηγούμενες ενέργειες της Ελλάδας προς τα Ηνωμένα Έθνη, εξακολουθεί να εκκρεμεί η κατάθεση των γεωγραφικών συντεταγμένων των εξωτερικών ορίων της ελληνικής υφαλοκρηπίδας στην αρμόδια υπηρεσία του ΟΗΕ.

Ζήτησε την ολοκλήρωση της διαδικασίας, υποστηρίζοντας ότι πρόκειται για ενέργεια που η Ελλάδα μπορεί και πρέπει να πραγματοποιήσει.

«Η Τουρκία δεν τολμά θερμό επεισόδιο» – Το μήνυμα προς την Αθήνα

Ιδιαίτερα κατηγορηματικός εμφανίστηκε ο Προκόπης Παυλόπουλος απέναντι στην καλλιέργεια φόβου για ενδεχόμενη ελληνοτουρκική στρατιωτική αντιπαράθεση.

Υποστήριξε ότι η Ελλάδα διαθέτει σήμερα Ένοπλες Δυνάμεις υψηλού επιπέδου, τόσο σε ανθρώπινο δυναμικό όσο και σε εξοπλισμούς, ιδιαίτερα στον αέρα και στη θάλασσα.

Κατά την προσωπική του εκτίμηση, η Τουρκία δεν θα τολμούσε να προκαλέσει θερμό επεισόδιο εφόσον η Ελλάδα ενεργεί εντός του πλαισίου των διεθνών και εθνικών δικαιωμάτων της.

Επέκρινε τη διαρκή επίκληση του κινδύνου πολέμου ως επιχείρημα απέναντι στην άσκηση των ελληνικών δικαιωμάτων.

Η θέση του ήταν σαφής: η υπεράσπιση όσων προβλέπει το Διεθνές Δίκαιο δεν αποτελεί επιθετική ή σκληρή πολιτική.

«Δεν είναι να σκληρύνουμε, είναι να εφαρμόσουμε το Διεθνές Δίκαιο και να υπερασπιστούμε τα δικαιώματά μας», ανέφερε.

Η αναφορά σε Μητσοτάκη, Καραμανλή και Σαμαρά

Ερωτηθείς για τους κυβερνητικούς χειρισμούς και τις διαφορετικές προσεγγίσεις που έχουν διατυπωθεί από τον Κώστα Καραμανλή και τον Αντώνη Σαμαρά, ο Προκόπης Παυλόπουλος απέφυγε να εντάξει τις τοποθετήσεις του σε κομματική αντιπαράθεση.

Διευκρίνισε ότι οι θέσεις του για τα εθνικά θέματα είναι διαχρονικές και ότι δεν τις έχει μεταβάλει ανάλογα με τις κυβερνήσεις.

Αναγνώρισε, παράλληλα, τις κυβερνητικές επιλογές για την ενίσχυση των Ενόπλων Δυνάμεων, αποδίδοντας ιδιαίτερη σημασία στον εκσυγχρονισμό τους.

Μάλιστα, αναφέρθηκε θετικά στον Κυριάκο Μητσοτάκη και στον Νίκο Δένδια για τη συμβολή τους στον συγκεκριμένο τομέα.

Τόνισε, ωστόσο, ότι η αναγνώριση θετικών κυβερνητικών επιλογών δεν αποκλείει την επισήμανση λαθών όταν διακυβεύονται ζητήματα εθνικού συμφέροντος.

Κλείνοντας, επέμεινε στην ανάγκη η ελληνική κοινωνία να μην αντιμετωπίζει την Τουρκία μέσα από το πρίσμα του φόβου.

«Δεν ταιριάζει ο φόβος στους Έλληνες», ήταν το μήνυμα με το οποίο συνόψισε τη θέση του.

Η παρέμβαση του πρώην Προέδρου επικεντρώθηκε, τελικά, σε ένα συγκεκριμένο ζήτημα: την ανάγκη η Ελλάδα να ασκεί τα δικαιώματα που θεωρεί ότι της παρέχει το Διεθνές Δίκαιο και να αποτρέπει τη δημιουργία διπλωματικών προηγουμένων τα οποία η Τουρκία μπορεί να αξιοποιήσει για την προβολή των διεκδικήσεών της.